POST TYPE

YOUTH

ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္တြင္ ႀကီးျပင္းၾကသူမ်ား
10-Feb-2018

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ UNICEF ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အင္တာနက္သံုးစြဲေနသူ သံုးဦးတြင္ တစ္ဦးသည္ ကေလးမ်ားျဖစ္သည္ဟု ဆိုထားသည္။ ဒစ္ဂ်စ္တယ္နည္းပညာသည္ ဆဲလ္ဖုန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ တက္ဘလက္ႏွင့္ ဂိမ္းမ်ားလို ေနရာအႏွံ႔ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ရွိသည္။ တစ္နည္းေျပာရလွ်င္ လူငယ္ထုအတြင္း ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ကာ ကေလးေတြ၏ ဘဝေပါင္းမ်ားစြာကိုပါ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးႏိုင္စြမ္း ရွိခဲ့ပါသည္။ ယေန႔ေခတ္ လူငယ္မ်ားသည္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ မ်ိဳးဆက္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ အြန္လိုင္းဆိုသည္ကို စြဲမက္စြာ ျဖစ္လာၾကသည္။ အခ်င္းခ်င္း ခ်ိတ္ဆက္ေျပာဆို ၾကသည္။ မိမိတို႔ အယူအဆ အေတြးအေခၚမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ျပၾကသည္။ ကိုယ့္အတြက္လည္း ေဖ်ာ္ေျဖႏိုင္ရန္ အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳသူလို သူတစ္ပါးကိုလည္း ေဖ်ာ္ေျဖမႈမ်ားကို မွ်ေဝေပးေနၾကသည္။ သူတို႔သည္ သတင္းအခ်က္မ်ားကို အြန္လိုင္းက ရယူၾကသည္။ သူတို႔ဘဝ၊ သူတို႔အနာဂတ္ကိုပင္ အြန္လိုင္းေပၚတြင္ တည္ေဆာက္ေနသူမ်ား ရွိလာသည္။ အင္တာနက္ႏွင့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာမ်ားကို အသံုးျပဳၿပီး သူတို႔ဘဝ၊ သူတို႔ ဝန္းက်င္၊ သူတို႔ အနာဂတ္အျပင္ ကမၻာႀကီးတစ္ခုလံုးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ ႀကိဳးစားအားထုတ္သူမ်ား ျဖစ္လာေၾကာင္းေတြ႔ရသည္။ UNICEF က ထုတ္ျပန္သည့္ The State of the World’s Children 2017: Children in a Digital World အစီရင္ခံစာတြင္ ကေလးမ်ား၏ ဒစ္ဂ်စ္တယ္သံုးစြဲမႈႏွင့္ အနာဂတ္ကို မည္သို႔ေဖာ္ေဆာင္ၾကမည္နည္းဆိုကာ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားသည္။ ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ ကမၻာ့လူငယ္တို႔၏ အေတြးအျမင္မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ လူငယ္တို႔၏ အေတြးအျမင္မ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ျခင္းက ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံ၏ မူဝါဒေရးဆြဲေနသူမ်ားကို မ်ားစြာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္ဟု ယူဆၿပီး UNICEF အေနျဖင့္ ကမၻာ့လူငယ္တို႔၏ အသံမ်ားကို စုစည္းေဖာ္ထုတ္ေပးထားျခင္း ျဖစ္သည္။ ယေန႔လူငယ္မ်ား၏ အသိဉာဏ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာမႈသည္ ဆက္သြယ္ေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာမႈမ်ားႏွင့္ မ်ားစြာဆက္စပ္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ အင္တာနက္ကို သံုးစြဲခြင့္ရလာသည္။ ဖုန္းေတြကို သံုးစြဲလာႏိုင္သည္။ ဆိုရွယ္မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္လာၾကသည္။ ထိုအခြင့္အေရးမ်ားက သူတို႔အတြက္ အနာဂတ္ကို ပံုေဖာ္ႏိုင္ေစရန္ အေကာင္းဆံုး အေနအထားတစ္ခုကို ေရာက္ရွိလာေစျခင္းျဖစ္သည္။ 

ဂါရီ (Dennar Gary Alvarez Mejia)

ယခုေဖာ္ျပမည့္ လူငယ္ေလးအမည္က ဂါရီ Dennar Gary Alvarez Mejia ျဖစ္သည္။ သူ႔ အသက္က ၁၉ ႏွစ္သာရွိေသးသည္။ သူက သူ႔အျမင္မ်ားကို သူ႔ Blog ေပၚတြင္လည္း ေရးသားေဖာ္ျပ ေလ့ရွိသည္။ သူေျပာသည့္ စကားတစ္ခြန္းက စိတ္ဝင္စားစရာျဖစ္သည္။

“ဒစ္ဂ်စ္တယ္ သေဘာတရားမ်ားကို တတ္ေျမာက္ျခင္းဆိုသည္မွာ ပညာေရးႏွင့္မျဖစ္မေန ပါဝင္ပတ္သက္လာရမည့္ အဓိက အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ျဖစ္လာသည္”ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

သူဆိုလိုသည္က ယေန႔ေခတ္လူငယ္မ်ား အေနႏွင့္ ပညာရွာရာတြင္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဆိုင္ရာ နည္းစနစ္မ်ား၊ အေထာက္အကူမ်ားကို သိရွိၿပီး၊ သံုးစြဲတတ္မွျဖစ္မည္ဟု ႏိႈးေဆာ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ သူက -

“ကၽြန္ေတာ္တို႔လို လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ အင္တာနက္ အသံုးျပဳခြင့္ရဖို႔ အခြင့္အေရးေတြ အမ်ားႀကီး လိုလာပါတယ္။ အင္တာနက္က ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ပညာရွာေဖြရာမွာျဖစ္ေစ၊ သုေတသနလုပ္ငန္းကို လုပ္ေဆာင္ရာမွာျဖစ္ေစ အမ်ားႀကီး အေထာက္အကူျပဳေနပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။

သူက ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ေက်ာင္းၿပီးသည္။ သူ ပညာေလ့လာရွာမွီးခဲ့ရမႈ အမ်ားဆံုးေနရာက အင္တာနက္ထဲတြင္ ျဖစ္သည္။ အင္တာနက္ထဲတြင္ အက်ိဳးမဲ့စြာ အခ်ိန္ျဖဳန္းေနသူမ်ားစြာ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔လို အမွန္တကယ္ ပညာလိုခ်င္သူတစ္ဦးအေနႏွင့္ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းထက္၊ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ သေဘာတရားမ်ား၊ အတတ္ပညာမ်ားကို အသံုးခ်ၿပီး အြန္လိုင္းတြင္ ေမႊေႏွာက္ရွာေဖြေလ့လာႏိုင္ျခင္းက ပိုၿပီးအေရးႀကီးသည္ဟု ဆိုသည္။

အီဗန္ (Ivan Bakaidov)

သူကေတာ့ အီဗန္ (Ivan Bakaidov) ျဖစ္သည္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ႐ုရွားႏိုင္ငံ၊ စိန္႔ပီတာစဘတ္က ျဖစ္သည္။

“အြန္လိုင္းဆိုတာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ မျမင္ရတဲ့ ဝွီးခ်ဲ (wheelchair) တစ္ခုပါဗ်ာ”ဟု ေျပာသြားသည္။ 

သူသည္ မသန္စြမ္းသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ဝွီးခ်ဲကိုအသံုးျပဳၿပီး သြားလာလႈပ္ရွားေနရသူ တစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။ သူက တစ္ေန႔တြင္ Notepad ေလးတစ္လံုး ရလိုက္သည္။ ထို Notepad ျဖင့္ အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳခြင့္ရလိုက္ျခင္းက သူ႔ဘဝကို မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲသြားေစသည္။ နည္းပညာက သူ႔ဘဝကို မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲေပးလိုက္သည္ကို သူက -

“ကၽြန္ေတာ္ ဆရာေတြနဲ႔လည္း ဆက္သြယ္လာႏိုင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လို မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ နည္းပညာဆိုတာ ပညာရွာေဖြႏိုင္ဖို႔ အေကာင္းဆံုး အခြင့္အေရးတစ္ခုပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔အတြက္ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ ပညာေရးလို႔ေတာင္ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ က်န္းမာေရးအေနအထားေၾကာင့္ သူမ်ားေတြလို ေက်ာင္းကို ပံုမွန္မတက္ႏိုင္ပါဘူး။ အြန္လိုင္းကေန ပညာရွာမွီးခြင့္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိမွန္းသိလာတယ္။ အြန္လိုင္းကေန ဘြဲ႔ယူႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိမွန္း သိလာတာဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ ဝွီးခ်ဲနဲ႔ေနရတဲ့ သူတစ္ေယာက္လို႔ေတာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မထင္ေတာ့ပါဘူး”ဟု ဆိုသည္။ 

သူက ဒစ္ဂ်စ္တယ္နည္းပညာက အတားအဆီး၊ အခက္မ်ားကို ေက်ာ္လႊားေစႏိုင္သည္၊ သူတို႔လို မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ အခြင့္အလမ္းတစ္ခု ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လူငယ္မ်ား အင္တာနက္ႏွင့္ အြန္လိုင္းကိုမ်ားမ်ား အသံုးျပဳခြင့္ရသင့္ေၾကာင္း ရင္ဖြင့္ထားသည္။ 

အာယီဗီ (Emmanuella Ayivi)

အာယီဗီ (Emmanuella Ayivi) ကေတာ့ အာဖရိကတိုက္၊ ဘီနင္းက ျဖစ္သည္။ သူ႔အသက္က ၁၅ ႏွစ္။ သူက - 

“ကၽြန္မကေတာ့ အင္တာနက္မရႏိုင္တာဟာ ကၽြန္မအတြက္ ျပႆနာႀကီးတစ္ရပ္လို႔ ယူဆပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။

ဘီနင္းတြင္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၃၄ ႏွစ္ၾကား လူငယ္ ၈ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာ အင္တာနက္ကို သံုးစြဲႏိုင္ၾကသည္။ ကြန္ပ်ဴတာသံုးစြဲႏိုင္သူက ၈ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ မိုဘိုင္းလ္ဖုန္း သံုးစြဲႏိုင္သူက ၄၆ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္။ ကမၻာႏွင့္ယွဥ္လွ်င္ လူငယ္မ်ား ဒစ္ဂ်စ္တယ္တတ္ေျမာက္သံုးစြဲႏိုင္မႈႏႈန္းမွာ အလြန္နည္းသည္။

သူက ႏိုင္ငံအတြင္း အင္တာနက္ကို မသံုးစြဲႏိုင္သည့္ လူငယ္ေတြ မ်ားစြာရွိေနေၾကာင္းေျပာသည္။ ဆင္းရဲၿပီး ပိုက္ဆံမတတ္ႏိုင္ၾကသျဖင့္ 4G ဆက္သြယ္ေရးစနစ္ကို မသံုးႏိုင္ၾက။ သူက -

“ကၽြန္မတို႔ေက်ာင္းမွာ ေရာဂါပိုးမႊားေတြရဲ႕ လကၡဏာမ်ားအေၾကာင္း သင္တယ္။ ကၽြန္မအခ်ိန္မီ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကို မတင္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ကၽြန္မလုပ္ထားတဲ့ PowerPoint ကို Presentation တင္ျပဖို႔ အင္တာနက္ကေန ယူရမွာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အင္တာနက္က ေကာင္းေကာင္းမရဘူး။ အင္တာနက္က ေလးရက္ေလာက္ ျပႆနာတက္ၿပီး အားလံုး႐ြာလည္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္မလုပ္ေနတဲ့ ပေရာဂ်က္လည္း သြားေရာပဲ”ဟု သူက အင္တာနက္ေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ရပံုကို ခံစားခ်က္ျဖင့္ ျပန္လည္ေျပာျပရွာသည္။

အာယီဗီေတာင္းဆိုတာက တစ္ခုတည္းသာျဖစ္သည္။ လူငယ္ေတြႏွင့္ပညာေရးကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစခ်င္လွ်င္ အင္တာနက္ေလးေတာ့ ေကာင္းေအာင္ လုပ္ေပးေစခ်င္သည္ဆိုသည့္ အႀကံျပဳခ်က္သာျဖစ္သည္။ 

ယန္း (Jenn Little)

သူကေတာ့ ယန္း (Jenn Little) ျဖစ္သည္။ အသက္ ၁၆ ႏွစ္၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ဘဲလ္အဲတြင္ ေနထိုင္သူျဖစ္သည္။ 

“ကၽြန္မတို႔ သိထားရမွာက ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္မွာ လူျဖစ္ေနရတဲ့ ကၽြန္မတို႔လူငယ္ေတြမွာ ဧရာမစြမ္းအားေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာပါ”ဟု ဆိုသည္။

လူသားတို႔သည္ ဆက္သြယ္ေရးေခတ္ တစ္ခုထဲတြင္ အတိုင္းအဆမရွိသည့္ ခံစားခြင့္ႀကီးတစ္ခုကို ရရွိပိုင္ဆိုင္ေနၾကသည္။ ယေန႔ ကမၻာ့လူဦးေရ၏ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ အင္တာနက္ကို အသံုးျပဳေနၾကသည္။ အေမရိကတြင္ လူ ၁၀ ဦးလွ်င္ ၈ ဦးသည္ အင္တာနက္ သံုးစြဲႏိုင္ၾကသည္။ Generation Z အေနျဖင့္ အခြင့္အလမ္းေကာင္းမ်ားဟု ဆိုရမည္။ 

“ကၽြန္မတို႔ မ်ိဳးဆက္ေတြဟာ ကမၻာေပၚမွာ သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႔ နည္းပညာအခြင့္အေရးေတြကို အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳခြင့္ရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ စိတ္ထဲရွိတဲ့ အေတြးအျမင္ေတြကို ယခင္ မ်ိဳးဆက္ေတြထက္လည္း ပိုၿပီးေတာ့ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ေတြရခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းမသြားဘဲနဲ႔ ဆရာေတြနဲ႔ေတာင္ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုႏိုင္တဲ့ ေခတ္ေရာက္လာပါၿပီ။ အားလံုးဟာ သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႔ နည္းပညာလမ္းေၾကာင္းႀကီးေပၚမွာ ေရာက္ေနတယ္ဆိုတာ သတိျပဳေစခ်င္ပါတယ္”ဟု သူက သူ႔အျမင္ကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားသည္။

UNICEF က ျပဳလုပ္ထားသည့္ အြန္လိုင္း Blog ေပၚတြင္ လူငယ္ေတြ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းစြာ မိမိတို႔အျမင္မ်ားကို တင္ျပေဆြးေႏြးႏိုင္သည္။ ထို႔ျပင္ ဆိုရွယ္မီဒီယာေတြေပၚ၌လည္း ရင္ဖြင့္ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ရွိလာသည္။ ထိုသို႔ အခြင့္အေရးေတြ ရလာခ်ိန္တြင္ လူငယ္ေတြ ဘာကို ေဖာ္ထုတ္ေဆြးေႏြးၾကမည္နည္း။

သူကေတာ့ ရွင္းသည္၊ ရသည့္အခြင့္အေရးကို အေကာင္းဆံုး အသံုးျပဳႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမည္ဟု ဆိုသည္။ 

E-01

ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္က လူ႔ေဘာင္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မ်ားစြာလုပ္လိုက္သည္။ အြန္လိုင္းေပၚတြင္ အက်ိဳးမဲ့စြာ အခ်ိန္ျဖဳန္းေနသူမ်ားရွိသလို၊ အက်ိဳးရွိစြာျဖင့္ အင္တာနက္၊ အြန္လိုင္းကို မြတ္သိပ္စြာ ရွာေနရသူမ်ား ကမၻာတြင္ မ်ားစြာရွိေနေၾကာင္း သိေစလိုပါသည္။ အင္တာနက္သည္ ဘဝေပါင္းမ်ားစြာကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေပးႏိုင္စြမ္းရွိေၾကာင္း ရွာေဖြေလ့လာေစခ်င္ပါသည္။ မိမိလက္ထဲတြင္ ရတနာရွိပါလ်က္ အဘယ့္ေၾကာင့္ မခ်မ္းသာရေသးသနည္း ဆိုသည္မွာ မိမိကိုယ္တိုင္ အေျဖထုတ္ရမည္သာ ျဖစ္သည္။ (Ref: UNICEF)