News

POST TYPE

WORLD CUP 2018

အင္ဖန္တီႏိုရဲ႕ အေလာင္းအစား (သို႔မဟုတ္) VAR


ဖီဖာဟာ ၂၀၁၄ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲမွာ Goal-line technology လို႔ေခၚတဲ့ ဂိုးလိုင္းနည္းပညာကို အသံုးျပဳခဲ့ၿပီး ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ႀကီးႀကီးမားမား ဆူညံေဝဖန္သံ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဖီဖာအေနနဲ႔ ၂၀၁၈ ကမၻာ့ဖလားမွာလည္း ေနာက္ထပ္နည္းပညာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ VAR (Video assistant referee) ကို အသံုးျပဳမွာျဖစ္ၿပီး ဒီနည္းပညာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒြိဟျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သက္တမ္း ၂ ႏွစ္သာရွိေသးတဲ့ VAR စနစ္ကို ကမၻာ့ဖလားလိုၿပိဳင္ပြဲမွာ အသံုးျပဳဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ ေစာလြန္းေနတယ္လို႔ ယူဆေနၾကတာပါ။

VAR ဆိုတာဘာလဲ

ျမန္မာမႈျပဳမယ္ဆိုရင္ VAR (Video assistant referee) ဆိုတာ ဗီဒီယိုအကူဒိုင္ျဖစ္ပါတယ္။ ကြင္းလယ္ဒိုင္လူႀကီးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ အမွားအယြင္း ပိုနည္းသြားေအာင္လို႔ ဗီဒီယိုနည္းပညာနဲ႔ အကူအညီေပးတဲ့ သေဘာပါ။ Goal-line technology တုန္းက ဂိုးစည္းေက်ာ္၊ မေက်ာ္ကိုသာ ဆံုးျဖတ္တာျဖစ္ေပမယ့္ VAR ကေတာ့ အခ်က္ေလးခ်က္အျဖစ္ ဂိုးဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ ပင္နယ္တီအဆံုးအျဖတ္၊ တိုက္႐ိုက္အနီကတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ အနီ/အဝါကတ္ျပသရာမွာ ကစားသမားမွားယြင္း ျပသမႈဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြပါ ပါဝင္ပါတယ္။ VAR စနစ္ရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္ကေတာ့ ပထမအဆင့္အေနနဲ႔ ကြင္းအတြင္း မေတာ္တဆျဖစ္ရပ္တစ္ခုကို ကြင္းလယ္ဒိုင္က ရွင္းလင္းစြာ မျမင္လိုက္တဲ့အခါ အေႏွးျပကြက္နဲ႔ျပန္ၾကည့္ေပးဖို႔ VAR ထံ လွမ္းအေၾကာင္းၾကားရပါတယ္။ ဒုတိယအဆင့္အေနနဲ႔ အေႏွးျပကြက္ျပန္ၾကည့္ၿပီးတဲ့အခါ အဲဒီျဖစ္ရပ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ VAR က ကြင္းလယ္ဒိုင္ထံ အႀကံဳျပဳေပးရပါတယ္။ တတိယအဆင့္အေနနဲ႔ ကြင္းလယ္ဒိုင္က သူကိုယ္တိုင္ အေႏွးျပကြက္ကို ၾကည့္သင့္၊ မၾကည့္သင့္ ဆံုးျဖတ္ရၿပီး ၾကည့္ဖို႔လိုအပ္ရင္ ကြင္းေဘးမွာရွိတဲ့ Referee review area (RRA) မွာ သြားၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ VAR စနစ္ရဲ႕ အဲဒီလုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း တခ်ိဳ႕ျဖစ္ရပ္ေတြမွာ ကြင္းလယ္ဒိုင္က VAR ထံ လွမ္းအေၾကာင္းမၾကားရင္ေတာင္မွ အေႏွးျပကြက္ျပန္ၾကည့္သင့္ေၾကာင္း VAR က ကြင္းလယ္ဒိုင္ထံ အႀကံဳျပဳတာမ်ိဳးလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူကိုယ္တိုင္ အေႏွးျပကြက္ ျပန္ၾကည့္သင့္၊ မၾကည့္သင့္ကို ကြင္းလယ္ဒိုင္ကသာ ဆံုးျဖတ္ရတာျဖစ္ၿပီး ကြင္းအတြင္းဆံုးျဖတ္ခ်က္အတြက္လည္း ကြင္းလယ္ဒိုင္သာ အာဏာအရွိဆံုးျဖစ္ပါတယ္။

ကမၻာတစ္လႊား VAR အသံုးျပဳမႈမ်ား

တကယ္ေတာ့ VAR စနစ္ကို စတင္စမ္းသပ္အသံုးျပဳတာဟာ ၂၀၁၆ ဩဂုတ္လတုန္းကျဖစ္လို႔ သူ႔ရဲ႕သက္တမ္းဟာ ၂ ႏွစ္သာရွိပါေသးတယ္။ ၂၀၁၆ မွာ ႏိုင္ငံတကာေဘာလံုးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မ်ား ဘုတ္အဖြဲ႔က စစ္ေဆးစမ္းသပ္ၿပီးေနာက္ ေမဂ်ာလိဂ္အရန္အသင္း ႏွစ္သင္းရဲ႕ပြဲစဥ္ျဖစ္တဲ့ United Soccer League ပြဲစဥ္မွာ VAR စနစ္ကို စတင္အသံုးျပဳခဲ့တာပါ။ အဲဒီေနာက္ ၂၀၁၆ ကလပ္ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲမွာ ဆက္လက္စမ္းသပ္ အသံုးျပဳခဲ့ၿပီး ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္လိဂ္မွာ စတင္အသံုးျပဳခဲ့တာကေတာ့ ဩစေၾတးလ်ရဲ႕ A-League ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၇ ဧၿပီလတုန္းက ကစားခဲ့တဲ့ မဲလ္ဘုန္းနဲ႔ အဒယ္လိုင္ဒီတို႔ရဲ႕ပြဲကေန စတင္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီပြဲမွာ VAR စနစ္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အသံုးခ်ခဲ့ရတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိပါဘူး။ VAR စနစ္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္ေပးခဲ့ရတဲ့ ပထမဆံုး ပေရာ္ဖက္ရွင္လိဂ္ပြဲကေတာ့ ဝယ္လင္တန္ဖီးနစ္နဲ႔ ဆစ္ဒနီတို႔ရဲ႕ပြဲျဖစ္ၿပီး အျငင္းပြားေနတဲ့ ပင္နယ္တီဧရိယာအတြင္း လက္ထိမႈကို VAR စနစ္နဲ႔ဆံုးျဖတ္ကာ ဆစ္ဒနီအသင္းကို ပင္နယ္တီကန္ခြင့္ ေပးခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႕ ေမဂ်ာလိဂ္ကေတာ့ ၂၀၁၇ ေဘာလံုးရာသီမွာ VAR စနစ္ကို စတင္မိတ္ဆက္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီေနာက္ ၂၀၁၇ ကြန္ဖက္ဒေရးရွင္းၿပိဳင္ပြဲမွာလည္း အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇-၁၈ ေဘာလံုးရာသီမွာေတာ့ စပိန္လာလီဂါနဲ႔ အဂၤလန္ပရီးမီးယားလိဂ္ကလြဲရင္ ဥေရာပထိပ္တန္းလိဂ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက VAR စနစ္ကို အသံုးျပဳလာခဲ့ၾကၿပီး လာလီဂါကေတာ့ လာမယ့္ရာသီမွာ အသံုးျပဳမယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ အဂၤလန္ကေတာ့ ပရီးမီးယားလိဂ္မွာ အသံုးမျပဳေသးေပမယ့္ အက္ဖ္ေအဖလားနဲ႔ လိဂ္ဖလားပြဲစဥ္ေတြမွာ စမ္းသပ္အသံုးျပဳခဲ့တာေတြ႔ရၿပီး ၂၀၁၇ ယူ-၂၀ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲမွာလည္း VAR ပါဝင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီစနစ္ဟာ လာမယ့္ရာသီမွာ တစ္ကမၻာလံုးနီးပါး ပ်ံ႕ႏွံ႔ေတာ့မယ့္သေဘာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္လည္း အီတလီဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီတုန္းက ေဘာလံုးေလ့က်င့္ေရးေက်ာင္းျဖစ္တဲ့ ကိုဗာစီယာႏိုမွာ ကမၻာ့ပထမဆံုး VAR ေလ့က်င့္ေရးစင္တာ ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာပါ။ မတ္လမွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာေဘာလံုး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္မ်ား ဘုတ္အဖြဲ႔က VAR ကို The Laws of the Game မွာ ထည့္သြင္းေရးသားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူႀကိဳက္အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ ပရီးမီးယားလိဂ္နဲ႔ ခ်န္ပီယံလိဂ္ကေတာ့ လာမယ့္ရာသီအထိ VAR စနစ္ကို အသံုးျပဳဖြယ္ မရွိေသးပါဘူး။

VAR ႏွင့္ထူးျခားသည့္စည္းမ်ဥ္းမ်ား

VAR နဲ႔ပတ္သက္ရင္ လူသိနည္းတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြအေၾကာင္းကိုလည္း ခ်န္လွပ္ထားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ကမၻာ့ဖလားလိုၿပိဳင္ပြဲမွာ အသံုးျပဳေတာ့မွာျဖစ္လို႔လည္း ဖီဖာက စည္းမ်ဥ္းအသစ္ေတြကို ထပ္မံေရးဆြဲလိုက္တာပါ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ရာသီတုန္းက CSKA ေမာ္စကိုအသင္းရဲ႕ အိမ္ကြင္းမွာ စမ္းသပ္မႈေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ VAR ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ရရွိတဲ့ သြင္းဂိုးအတြက္ ေအာင္ပြဲခံတဲ့အခါ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ Celebration zone မွာသာ ေအာင္ပြဲခံရမယ္လို႔ စည္းမ်ဥ္းသတ္မွတ္လိုက္တာျဖစ္ၿပီး ေအာင္ပြဲခံရာမွာလည္း စကၠန္႔ ၃၀ သာ အခ်ိန္ေပးထားပါတယ္။ စကၠန္႔ ၃၀ ေက်ာ္သြားရင္ အဝါကတ္ျပသခံရမွာျဖစ္သလို Celebration zone ျပင္ပထြက္ ေအာင္ပြဲခံတဲ့ ကစားသမားတိုင္းကိုလည္း အဝါကတ္ျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 
Celebration zone ဆိုတာကေတာ့ ကြင္းေဘးက နည္းျပေတြရဲ႕ နည္းစနစ္ဧရိယာလို ပံုစံျဖစ္ၿပီး ကစားသမား ၁၁ ဦးစလံုး ဝင္ဆံ့ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဒီစည္းမ်ဥ္းသံုးၿပီဆိုရင္ Celebration zone ေနရာအတြက္ ေၾကာ္ျငာခေတြကို ဖီဖာက ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ဆက္တည္းဆိုသလိုပဲ ဒီစည္းမ်ဥ္း ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္မွာ ေလာင္းကစားဒိုင္ေတြက ဂိုးသြင္းၿပီး Celebration zone အတြင္း ပထမဆံုး ေအာင္ပြဲခံမယ့္ကစားသမားကို ေၾကးဖြင့္လွစ္ခဲ့ရာမွာ ပရိသတ္တစ္ဦးက ၂၅၀ - ၁ ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ မက္ဆီဆိုၿပီး ေပါင္ ၁၀၀ ေလာင္းခဲ့တယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ေနာက္ထပ္စည္းမ်ဥ္းတစ္ခုကေတာ့ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ အေရးယူႏိုင္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းျဖစ္ပါတယ္။ အရင္စည္းမ်ဥ္းတုန္းက ႐ုန္႔ရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားမႈေတြမွာ ကြင္းလယ္ဒိုင္အေနနဲ႔ ပြဲခဏရပ္၊ အဲဒီကိစၥကိုကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းၿပီးတဲ့ေနာက္ ပြဲျပန္ကစားၿပီဆိုတာနဲ႔ အဲဒီကိစၥကို ျပန္လည္ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခုစည္းမ်ဥ္းမွာေတာ့ ႐ုန္႔ရင္း ဆန္ခတ္ျဖစ္ပြားမႈအတြက္ အျပစ္ရွိတဲ့ကစားသမားကို အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျပစ္ဒဏ္မေပးမိခဲ့ဘူးဆိုရင္ေတာင္မွ ကြင္းလယ္ဒိုင္အေနနဲ႔ အဲဒီပြဲမၿပီးခင္အထိ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ပိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ 

VAR ႏွင့္အျငင္းဖြယ္ရာျဖစ္ရပ္မ်ား

လက္ရွိအခ်ိန္မွာ VAR ကို တစ္ကမၻာလံုးနီးပါး အသံုးျပဳေနၿပီဆိုေပမယ့္ ယူအီးအက္ဖ္ေအဥကၠ႒ ဆီဖီရင္ကေတာ့ ကမၻာ့ဖလားမွာ VAR ေၾကာင့္ အျငင္းပြားဖြယ္ေတြျဖစ္လာမွာကို စိုးရိမ္မိတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ VAR ကို ခ်န္ပီယံလိဂ္ၿပိဳင္ပြဲမွာ အသံုးျပဳဖို႔ဆိုရင္ စမ္းသပ္မႈေတြလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဆီဖီရင္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုထားပါ တယ္။ တကယ္တမ္းမွာလည္း VAR ဟာ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုးၾကေပမယ့္ အျငင္းပြားဖြယ္ျပႆနာေတြ ရွိေနဆဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္ဝါရီတုန္းက ေပၚတူဂီ ပရီမီယာလီဂါပြဲစဥ္ျဖစ္တဲ့ ဘိုအာဗစၥတာနဲ႔ ေအဗက္စ္တို႔ရဲ႕ ပြဲစဥ္မွာ ေအဗက္စ္ရဲ႕ဂိုးတစ္ဂိုးဟာ လူကၽြံျဖစ္ေနလို႔ VAR ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါ VAR မွာ ဘာမွမျမင္ရခဲ့ပါဘူး။ အေၾကာင္းအရင္း ရွာၾကည့္ေတာ့ ပရိသတ္တစ္ဦး ေဝွ႔ယမ္းေနတဲ့ အသင္းအလံတစ္ခုက VAR ကင္မရာကို ကြယ္မိထားတာေၾကာင့္ျဖစ္ေနၿပီး ေနာက္ေတာ့ အျခားအေထာက္အထားမရွိတဲ့အဆံုးမွာ ကြင္းလယ္ဒိုင္က လူကၽြံေဘာကို ဂိုးအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ရပါတယ္။ ဩစေၾတးလ်ရဲ႕ 2018 A-League Grand Final မွာဆိုရင္လည္း မဲလ္ဘုန္းရဲ႕အႏိုင္ဂိုးဟာ လူကၽြံေဘာျဖစ္ေနလို႔ ကြင္းလယ္ဒိုင္က VAR ျပန္ၾကည့္ဖို႔လုပ္တဲ့အခါ စက္ရဲ႕စနစ္ ခၽြတ္ယြင္းမႈေၾကာင့္ ျပန္ၾကည့္မရခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကြင္းလယ္ဒိုင္က ဂိုးအျဖစ္သတ္မွတ္ေပးခဲ့ရၿပီး ပြဲရလဒ္က ၁-ဝ နဲ႔ မဲလ္ဘုန္းဗိုလ္စြဲသြားခဲ့လို႔ ၿပိဳင္ဘက္ နယူးကာဆယ္ဂ်က္အသင္း နစ္နာခဲ့ရပါတယ္။ ဒီလို အမွားေတြရွိခဲ့ဖူးတဲ့ VAR အတြက္ ကမၻာ့ဖလားမွာ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြကလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါေသးတယ္။ ကမၻာ့ဖလားမွာ ကိုင္တြယ္မယ့္ဒိုင္အမ်ားစု VAR အေတြ႔အႀကံဳနည္းပါးတာက အဓိကျပႆနာျဖစ္ၿပီး VAR ရဲ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းေတြအေၾကာင္း အေသးစိတ္ကို ပရိသတ္တိုင္း၊ ကစားသမားတိုင္း၊ နည္းျပတိုင္း မသိႏိုင္တာေတြဟာလည္း စိန္ေခၚမႈေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

၂၀၁၀ကမၻာ့ဖလားၿပိဳင္ပြဲတုန္းက အဂၤလန္ကြင္းလယ္လူ လမ္းပတ္ရဲ႕ဂိုးစည္းေက်ာ္လ်က္နဲ႔ ဂိုးအျဖစ္ သတ္မွတ္မခံရတာဟာ အျငင္းပြားဖြယ္ရာျဖစ္ခဲ့ၿပီး အဲဒီျဖစ္ရပ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဖီဖာဥကၠ႒ ဘလတၱာက ၂၀၁၄ ကမၻာ့ဖလားမွာ ဂိုးလိုင္းနည္းပညာ သံုးမယ္လို႔ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိဖီဖာဥကၠ႒ အင္ဖန္တီႏိုဟာလည္း ၂၀၁၆ မတ္လမွာ ဖီဖာဥကၠ႒အျဖစ္ ေ႐ြးေကာက္ခံရၿပီးေနာက္ တစ္ပတ္အၾကာမွာပဲ ၂၀၁၈ ကမၻာ့ဖလားမွာ VAR သံုးမယ္လို႔ ေၾကညာခဲ့တာပါ။ အင္ဖန္တီႏိုဟာ ဘလတၱာရဲ႕ေျခရာကိုနင္းၿပီး ဘလတၱာလိုမ်ိဳး ကမၻာ့ဖလားမွာ နည္းပညာအသစ္တစ္ခု တင္သြင္းဖို႔ႀကိဳးစားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မတူတာကေတာ့ ဘလတၱာတုန္းက ဂိုးလိုင္းနည္းပညာကို ၂၀၀၇ မွာကတည္းက စမ္းသပ္ၿပီး ၂၀၁၄ က်မွ စတင္အသံုးျပဳခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၇ ႏွစ္ အခ်ိန္ယူျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ အင္ဖန္တီႏိုကေတာ့ ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာပဲ VAR ကို ကမၻာ့ဖလားဆီ တင္သြင္းလာခဲ့တာျဖစ္လို႔ ဒါဟာ သူ႔အတြက္ အေလာင္းအစားတစ္ခုျဖစ္ေနမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

ရဲေဇာ္ေသြး