News

POST TYPE

TEACHER'S VOICE

ဆရာမ်ား၏ ရင္ဖြင့္သံ (ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္)
10-May-2018 tagged as

ေက်ာင္းသားမ်ား ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္ ထုတ္ယူရာတြင္ တိုင္း၊ ျပည္နယ္ျခားျဖစ္လွ်င္ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး၏ လက္မွတ္လိုအပ္သည္။ ထိုအေျခအေနတြင္ ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားအတြက္ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမႈ၊ သြားလာေရးခက္ခဲမႈ စသည့္ အခက္အခဲရွိသကဲ့သို႔ ေက်ာင္းအုပ္မ်ားဘက္တြင္လည္း အခက္အခဲမ်ား ရွိေနသည္။ ထိုအေျခအေနအေၾကာင္း ဆရာမ်ား၏ သေဘာထားအျမင္မ်ားကို ယခုတစ္ပတ္ ဆရာမ်ား၏ ရင္ဖြင့္သံက႑မွတစ္ဆင့္ စာဖတ္ပရိသတ္အတြက္ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

“ေက်ာင္းအုပ္က လက္မွတ္ထိုးေပးၿပီးတာနဲ႔ ေျပာင္းလို႔ရတဲ့စနစ္ကို ပိုၿပီးသေဘာက်တယ္”
ဦးကိုကိုေလး (ေက်ာင္းအုပ္၊ အထက(ခြဲ) ေက်ာကၠာ၊ ပုေလာၿမိဳ႕နယ္၊ တနသၤာရီတိုင္း)

ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေက်ာင္းသားက တိုင္းျခား (ဥပမာ - ဧရာဝတီတိုင္းမွ တနသၤာရီတိုင္း၊ တနသၤာရီတိုင္းမွ ဧရာဝတီတိုင္း) ကို ေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္ ယူရပါတယ္။ တနသၤာရီတိုင္းအေနနဲ႔ကေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ျခားဆိုရင္ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္ ယူစရာမလိုဘူးလို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အရင္ႏွစ္ေတြက ေက်ာင္းအုပ္က လက္မွတ္ထိုးေပးလိုက္တာနဲ႔ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးက ဘယ္ေက်ာင္းမွာမဆို တက္ခြင့္ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေက်ာင္းမွာ ဆိုရင္ မူလတန္းပိုင္းနဲ႔ အလယ္တန္းကေတာ့ ေက်ာင္းေျပာင္းတာ နည္းပါတယ္။ အထက္တန္းပိုင္းကေတာ့ တစ္ႏွစ္ကို မရွိပါဘူးဆိုရင္ ကိုးတန္းနဲ႔ ဆယ္တန္းမွာ အေယာက္ ၂၀၊ ၂၅ ေယာက္ေလာက္ေတာ့ ပံုမွန္ရွိပါတယ္။ ေက်ာင္းေျပာင္းတဲ့ ခုေနာက္ပိုင္းမွ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္ပါမွ ရတယ္ဆိုတာေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေက်ာင္းအုပ္ေတြအေနနဲ႔က ထူးထူးျခားျခား ခံစားရတာ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ မိဘေတြအေနနဲ႔က အခက္အခဲ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕မိဘေတြက တိုင္းေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ သြားခ်င္တာက အျမန္ယူသြားခ်င္တယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းအုပ္ကလည္း ၿမိဳ႕နယ္ကို သြားစရာ အခ်ိန္သီးသန္႔ မျဖစ္ေသးဘူးဆိုရင္ သူတို႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေစာင့္ခိုင္း ထားရတယ္။ သူတို႔တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က သီးျခားခရီးစရိတ္ ေတာင္းခြင့္မရွိဘူး။ ေတာင္းခြင့္မရွိတာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကလည္း ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ခ်င္းစီကို တစ္ေခါက္ခ်င္း လက္မွတ္သြားထိုးမေပးႏိုင္ဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေက်ာင္းသားေတြ စုလိုက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၿမိဳ႕နယ္ကို သြားတဲ့အခါမွာ သူတို႔ရဲ႕ (ခ) စာရင္းပါ ယူသြားၿပီး တစ္ခါတည္း ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး႐ံုးမွာ လက္မွတ္ထိုးေပးတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါမွာ သက္ဆိုင္ရာ မိဘကိုျပန္ေပးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ မိဘေတြအေနနဲ႔ ေစာင့္ရတာၾကာတဲ့ အခက္အခဲေတြ ရွိတယ္။ မိဘေတြအတြက္ အခက္အခဲပဲ ရွိတာပါ။ တျခားအက်ိဳးဆက္ေတြေတာ့ မမ်ားပါဘူး။ 

မိဘေတြအေနနဲ႔က သက္ဆိုင္ရာေက်ာင္းေတြမွာ သြားေရာက္ အပ္ႏွံၿပီးသားလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိဘေတြအေနနဲ႔ ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္ သြားပို႔ရတာ အေခါက္ေခါက္ အခါခါ သြားရတာမ်ိဳး အခက္အခဲေတြေတာ့ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုအခက္အခဲ မျဖစ္ရေအာင္ သက္ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းအုပ္ေတြ ၿမိဳ႕နယ္႐ံုးကို သြားရတဲ့အခ်ိန္ကို သက္ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းအုပ္ဆီကေန မိဘေတြက စံုစမ္းထားသင့္တာေပါ့။ ဘယ္ရက္ေလာက္ကို ဆရာႀကီးေတြ ၿမိဳ႕နယ္သြားႏိုင္သလဲ အဲလိုမ်ိဳး သြားမယ့္ရက္ကို ခ်ိန္ကိုက္ထားမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဆင္ ေျပမယ္လို႔ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ အရင္ပံုစံအတိုင္း ေက်ာင္းအုပ္ရဲ႕လက္မွတ္နဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴးရဲ႕ လက္မွတ္မပါဘဲ ေျပာင္းရတာက ကေလးအတြက္ ပိုအဆင္ေျပမယ္။ ဒါဆို ကေလးက အခ်ိန္မေ႐ြး ထုတ္သြားလို႔ရတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး႐ံုးကို သြားရတဲ့အခါက် ေက်ာင္းအုပ္က (ခ) စာရင္းစာအုပ္ကိုလည္း မိဘေတြကို ေပးလို႔မရဘူး။ ေက်ာင္းအုပ္ သို႔မဟုတ္ ေက်ာင္းမွာရွိတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ဆရာ၊ ဆရာမတစ္ေယာက္ သို႔မဟုတ္ စာေရးက ကိုယ္စား သြားထိုးေပးရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမႈကေတာ့ ျဖစ္တယ္။ အရင္အတိုင္း ေက်ာင္းအုပ္က လက္မွတ္ ထိုးေပးၿပီးတာနဲ႔ ေျပာင္းလို႔ရတဲ့စနစ္ကို ပိုၿပီး သေဘာက်တယ္။

“အခက္အခဲေတြ ေျဖေလွ်ာ့တဲ့အေနနဲ႔ မလိုအပ္ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးက ၫႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္”
ဦးေအာင္ေက်ာ္သူ (ေက်ာင္းအုပ္၊ အထက(ခြဲ)ေအးမြန္၊ ကဝၿမိဳ႕နယ္၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး)

ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္ (Transfer Certificate –TC) ကိစၥ ဝန္ႀကီးရဲ႕လမ္းၫႊန္ခ်က္အရ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး (Township Education Officer –TEO)ရဲ႕ ထပ္ဆင့္ လက္မွတ္ထိုးဖို႔မလိုဆိုၿပီး ၫႊန္ၾကားထားေပမယ့္လည္း ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေတြမွာ ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴးေတြရဲ႕ ထပ္ဆင့္ လက္မွတ္ထိုးမွ ေက်ာင္းေတြက လက္ခံေနျခင္းကိစၥပါ။ ဒီလို ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးရဲ႕ ထပ္ဆင့္လက္မွတ္ ေတာင္းရတဲ့ကိစၥေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားမိဘေတြ၊ ေက်ာင္းသားေတြ အေတာ္ ဒုကၡေရာက္ၾကရပါတယ္။ ျပည္နယ္၊ တိုင္းျခားအတြက္ ေက်ာင္းေတြက ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္ ထုတ္ရာမွာ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးဆီ ေက်ာင္းဝင္မွတ္ပံုတင္ စာအုပ္ကို ဝန္ထမ္းတစ္ဦးနဲ႔ ယူသြားေစၿပီး တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆး လက္မွတ္ထိုးၿပီးမွ ယူရပါတယ္။ ေဝးလံတဲ့ေက်ာင္းမ်ားမွ သြားလာစရိတ္ မိဘက ခံရသလို ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး လက္မွတ္အတြက္ အခ်ိဳ႕ေငြေပးရတာလည္း ရွိပါတယ္။ 

မိုးဦးက်ခ်ိန္ သြားလာေရး အခက္အခဲ ျဖစ္တတ္သလို ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴးမရွိ၊ မအားရင္လည္း ေစာင့္ဆိုင္းေနရတတ္ပါတယ္။ အေရးႀကီး ထိန္းသိမ္းထားေနရတဲ့ ေက်ာင္းဝင္မွတ္ပံုတင္စာအုပ္ ေရစို စုတ္ၿပဲ ပ်က္စီးျခင္း အႏၲရာယ္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ျပန္တမ္းဝင္အရာရွိ (Gazetted Officer) အလယ္တန္းေက်ာင္းအုပ္၊ အထက္တန္း ေက်ာင္းအုပ္မ်ား တာဝန္ခံ လက္မွတ္ေရးထိုး ထုတ္ေပးတဲ့ ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္ကို မခိုင္လံု၊ မယံုၾကည္ျခင္းကလည္း လုပ္ငန္းေႏွာင့္ေႏွးေစပါတယ္။ ဟိုးအရင္တုန္းက ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္ ထပ္ဆင့္ထိုးစရာ မလိုပါဘူး။ ျပည္နယ္ တိုင္း ေမးခြန္း ကြဲျပားတဲ့ေခတ္မွာ တိုင္းျပည္နယ္ျခားရင္ ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္ထိုးဖို႔ လမ္းၫႊန္လာပါတယ္။ ၂၀၁၇ ဩဂုတ္ ၁၉ ရက္ ေတာင္ငူေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ပညာေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ ပဲခူးတိုင္း ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးေတြ၊ ေက်ာင္းအုပ္ေတြ ေတြ႔ဆံုပြဲမွာ တက္ေရာက္လာသူေတြက ေဆြးေႏြးေမးျမန္းခ်က္အရ အခက္အခဲေတြ ေျဖေလွ်ာ့တဲ့အေနနဲ႔ မလိုအပ္ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးက ၫႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ က်န္ျပည္နယ္တိုင္းမ်ားမွာ ၫႊန္ၾကားျခင္း ရွိ၊ မရွိ မသိရပါဘူး။ တရားဝင္စာထုတ္ ထုတ္ျပန္သင့္တယ္ ထင္မိပါတယ္။ 

“ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး လက္မွတ္မပါဘဲ ေျပာင္းခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ေက်ာင္းအုပ္ေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပသလို မိဘေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္”
ေဒၚခင္ေက်ာ့ေက်ာ့ခိုင္ (ေက်ာင္းအုပ္၊ ကန္႐ြာ အထက္တန္းေက်ာင္း၊ ကန္ႀကီးေထာင့္ၿမိဳ႕ နယ္၊ ဧရာဝတီတိုင္း)

ေက်ာင္းေျပာင္းလက္မွတ္ထုတ္ရတာ ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔က သိပ္ၿပီး အခက္အခဲ မရွိပါဘူး။ နားမလည္တဲ့ ေက်ာင္းသားမိဘေတြအတြက္ အခက္အခဲရွိတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ျခားတာနဲ႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕မယ္ဆိုရင္ ပညာေရးမွဴး လက္မွတ္လိုပါတယ္။ တိုင္းျခားရင္လည္း လိုပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ တျခားေက်ာင္းကေန ေက်ာင္းေျပာင္း လက္မွတ္လာယူရင္ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးဆီမွာ လက္မွတ္သြားထုတ္ေပးလိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္မတို႔ ကန္႐ြာက ကန္ႀကီးေထာင့္ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ မိုင္ ၃၀ ေက်ာ္ေလာက္ ေဝးတယ္။ အဲလိုမ်ိဳးဆိုေတာ့ သြားလာေရး အခက္အခဲေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဘယ္လိုစီစဥ္ရလဲဆို ေက်ာင္းသား ၃၊ ၄ ဦးေလာက္စုၿပီးမွ တစ္ခါတည္း သြားတာမ်ိဳး လုပ္ရတယ္။ ဒါကေတာ့ ကိုယ့္ေက်ာင္းက လုပ္ေပးတာေပါ့။ ေနာက္တစ္ခါ ကိုယ့္ေက်ာင္းကို ၿမိဳ႕နယ္ေက်ာ္ကလာမယ္ဆိုရင္လည္း ၿမိဳ႕နယ္ေက်ာ္ျဖစ္ေန တယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး လက္မွတ္မပါဘူး။ အဲလိုဆိုရင္ သူတို႔ကို တစ္ခါျပန္ယူခိုင္းတယ္။ အဲဒီအခါ TC (Transfer Certificate)က ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ျပန္မရတာ မ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္။ ကေလးက ေက်ာင္းေနာက္က်မွာ စိုးတဲ့အတြက္ ေက်ာင္းကိုေတာ့ လက္ခံထားရတယ္။ TC ကိုေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ေက်ာ္၊ တိုင္းေက်ာ္ဆို ပိုဆိုးတယ္။ ရွမ္းျပည္တို႔ဆိုရင္ ပိုဆိုးတယ္။ သူတို႔ကို ျပန္ေစာင့္ရတယ္။ ကေလးကိုေတာ့ ေက်ာင္းတက္ခိုင္းရတယ္။ လက္မွတ္ျပန္ယူခိုင္းတဲ့အခါမွာလည္း ကေလးက ေက်ာင္းတက္ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ မိဘေတြက ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ျပန္မလာတတ္ဘူး။ အဲဒီၾကားမွာ TC က ေပ်ာက္သြားတာမ်ိဳးရွိတယ္။ ေပ်ာက္တဲ့အခါမွာလည္း အေၾကာင္းၾကားတာ၊ ေပ်ာက္ေၾကာင္းေၾကာ္ျငာတာ အဲဒါမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးရတဲ့အခါက် အလုပ္႐ႈပ္တာေပါ့။ တစ္ခါကလည္း လက္မွတ္မပါလို႔ ျပန္ယူရင္းကေန TC ေပ်ာက္သြားတာ။ အခက္အခဲကေတာ့ အဲဒါမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။

ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး႐ံုးကိုသြားမယ္ လိုင္းကားစီးမယ္ဆိုရင္ ကန္႐ြာကေန ပုသိမ္ကို တစ္ဆင့္သြားရတယ္။ ပုသိမ္ကမွ ကန္ႀကီးေထာင့္ၿမိဳ႕နယ္ကို ေရာက္တာ။ ကား ၂ ခါစီးရတာမ်ိဳးေတြရွိတယ္။ ဆိုင္ကယ္နဲ႔ဆိုရင္လည္း တစ္ဖက္ကမ္းကိုကူးၿပီး သြားရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ခရီးေထာက္ပါတယ္။ ေနာက္ TC ယူတဲ့ အခ်ိန္ကလည္း မိုးတြင္းျဖစ္တဲ့အတြက္ သြားေရးလာေရး ခက္ခဲတာမ်ိဳးရွိတယ္။ လမ္းခရီးမွာ စာ႐ြက္ေတြ စုတ္သြားမွာ၊ ၿပဲသြားမွာ စိတ္ပူရတယ္။ ေနာက္ TC သြားပို႔ရတဲ့အခါ လက္ခံျဖတ္ပိုင္း ရွိတယ္။ လက္ခံျဖတ္ပိုင္းဆိုတာက စာအုပ္လိုက္ႀကီး ယူသြားရတာမ်ိဳးရွိေတာ့ အခက္အခဲ ရွိတာေပါ့။ TC ေပးတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ေငြေကာက္ခံမႈေတြ မလုပ္ရဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ TC ယူဖို႔ ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ကို လႊတ္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ဘူး။ ၃၊ ၄ ေစာင္ေလာက္စုၿပီးမွ ဝန္ထမ္းကို တစ္ခါလႊတ္ရတာေၾကာင့္ TC ယူတဲ့မိဘေတြကလည္း အခ်ိန္ၾကာေတာ့ ၿငိဳျငင္တာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းအုပ္ေတြမွာ အခက္အခဲရွိတယ္။ ကိုယ့္လက္မွတ္နဲ႔ ကိုယ္ေပးလိုက္မယ္ဆိုရင္ အဆင္ေျပတာေပါ့။ မိဘေတြကို ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးဆီမွာ တစ္ခါတည္း လက္မွတ္သြားထိုးဆိုၿပီး ေပးလိုက္လို႔လည္း မရဘူး။ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးက လက္မွတ္ ၂ ခုထိုးရတာကိုး။ မိဘေတြကိုေပးမယ့္ ႊဃ မွာလည္း ထိုးရတယ္။ ေက်ာင္းမွာထားမယ့္ TC အတြက္လည္း ထိုးရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္မပါဘဲ TC ထုတ္ ေပးလိုက္ႏိုင္ရင္ ေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ Dropout စာရင္းကို ေကာက္တဲ့အခါမွာ ၿမိဳ႕နယ္ ပညာေရးမွဴးဆီမွာ မွတ္တမ္းတစ္ခုအေနနဲ႔ေတာ့ ဝင္သြားတယ္ေပါ့။ တကယ္ေတာ့ အဲလိုမယူဘဲ တကယ္ ေျပာင္းမယ့္ေက်ာင္းကို ဘယ္ေက်ာင္းကိုေျပာင္းမယ္ဆိုတာ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴး ကိုယ္စား ေက်ာင္းကေန မွတ္တမ္းျပဳစုထားမယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ခုစလံုး အဆင္ေျပသြားမယ္ ထင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးလက္မွတ္မပါဘဲ ေျပာင္းခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ေက်ာင္းအုပ္ေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပသလို မိဘေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပလိမ့္မယ္ထင္ပါတယ္။

ျမဇာျခည္သင္း

  • TAGS