News

လယ္ရီဂ်ာဂင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအဝင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးအေၾကာင္း ေလ့လာသုံးသပ္သူ ျပည္ပသတင္းစာဆရာ လယ္ရီဂ်ာဂင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံၿပီး ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အစိုးရသစ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္အေၾကာင္း ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice - ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထင္ျမင္ခ်က္ကို သိပါရေစ။

Larry - ဒါဟာ ျပပြဲတစ္ခုလို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္။ သိပ္အေရးပါတဲ့ ျပပြဲတစ္ခုေပါ့။ အစိုးရတစ္ရပ္ အေနနဲ႔ သူတို႔မွာ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္လည္း ရွိေနတာလည္း ပါတာေပါ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ အားလုံးနီးပါးကို စားပြဲဝိုင္းကို ပထမဆုံး ေခၚလာႏိုင္တဲ့ပြဲေလ။ ‘ဝ’ နဲ႔ မိုင္းလားအဖြဲ႔ေတာင္ ပါလာတယ္။ ဒါဟာ သိပ္အေရးပါတဲ့ အရာတစ္ခုပဲ။ ဒီညီလာခံမွာ ဘယ္လိုေဆြးေႏြးျငင္းခုံမႈမွ မရွိဘူး ဆိုတာလည္း ဟုတ္တယ္။ ဒါက စုဆုံေတြ႔တဲ့ပြဲ၊ ရင္းႏွီးေအာင္လုပ္တဲ့ပြဲပဲ။ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ စကားေျပာၾကည့္ရသေလာက္ေတာ့ သူတို႔ ေက်နပ္တယ္။ တပ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ စကားဝိုင္းထိုင္လို႔ ရတယ္။ အေျခအေနေတြက သေဘာက်စရာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒါေတြကို လက္ေတြ႔အျဖစ္ ေျပာင္းဖို႔ လိုတယ္။ အေရးႀကီးဆုံးကေတာ့ ဒီညီလာခံၿပီးရင္ ဘာျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာပဲ။

Voice - ဒီလိုဆိုေတာ့ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္မွာ လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ သိပ္မၾကာခင္ လက္မွတ္ထိုးလာႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလား။

Larry - လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ စကားေျပာၾကည့္ရသေလာက္ေတာ့ အခ်ိန္တစ္ခုေရာက္ရင္ သူတို႔ လက္မွတ္ထိုးမယ္။ သူတို႔က သေဘာတူညီထားခ်က္ေတြကို ျပန္ညႇိခ်င္တယ္။ ေဒၚစုကလည္း ရန္ကုန္ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဒီလိုညႇိဖို႔ သေဘာတူခဲ့တယ္။ သူတို႔ေျပာတာေတာ့ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ အခ်ိန္သုံးလကေန ေျခာက္လေလာက္ေတာ့ ၾကာလိမ့္မယ္။ ေျခာက္လအတြင္း လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ အဖြဲ႔အမ်ားစု လက္မွတ္ထိုးမယ္လို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။

Voice - ျပန္ညႇိမယ္ဆိုတာ ဘာကိုလဲ။ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကိုလား၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မူေဘာင္ေတြကိုလား။

Larry - ႏွစ္ခုလုံးပဲ။ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကိုလည္း ျပန္ညႇိခ်င္တယ္၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ မူေဘာင္ကိုလည္း ျပင္ရမယ္။ မူေဘာင္ေတြကို ျပန္သုံးသပ္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေျပာတယ္။

Voice - အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကို ျပန္ညႇိလို႔ရမယ္ ထင္လား။

Larry - ရမွာပါ။ သူတို႔လိုခ်င္တဲ့ ကိစၥေတြက အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီကို ခိုင္မာအားေကာင္းေအာင္ လုပ္ဖို႔။ ေအာက္တိုဘာမွာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးၿပီးတဲ့ေနာက္ ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္မွာ တိုက္ပြဲေတြ မရပ္ခဲ့ဘူးဆိုတာ အထင္အရွားပဲေလ။ ကခ်င္က စာခ်ဳပ္မွာ မပါဘူးလို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ တပ္ကေတာ့ စစ္ေရးေလွ်ာ့ခ်မွာပဲလို႔ သူတို႔ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ စစ္ေရးအရွိန္က မေလ်ာ့လာဘူး။ လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ လႈပ္ရွားသြားလာမႈေတြ၊ စစ္သားစုေဆာင္းတာေတြ စတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရွင္းလင္းတိက်တဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြ လိုတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေတြက ညႇိလို႔ရတဲ့ ကိစၥေတြပါ။ ဘယ္မွာတစ္ဆို႔ေနလဲ ဆိုေတာ့ လက္မွတ္မထိုးရေသးတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြက တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း အရင္ေၾကညာေပးေစခ်င္တယ္။ တပ္က အဲဒီလိုေၾကညာရင္ လက္နက္ကိုင္ေတြကလည္း အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း ေၾကညာမယ္ ေျပာတယ္။

Voice - တပ္မေတာ္က ဒီလိုေၾကညာမယ္လို႔ မစၥတာလယ္ရီ အေနနဲ႔ ထင္ပါသလား။

Larry - စစ္တပ္အေနနဲ႔ ပုံစံအခ်ဳိ႕ကို သေဘာတူ႐ုံကလြဲၿပီး ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေရြးခ်ယ္စရာမရွိဘူး ထင္တယ္။ ဒါဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈကိုလည္း စမ္းသပ္လိုက္တာပဲ။ သူကသာ စစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ေရးေဖာ္ေဆာင္မႈေတြ မတားဆီးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ဥပမာ - အကဲဆတ္တဲ့ ေကအိုင္အိုလို အဖြဲ႔ေတြ အေပၚကိုေပါ့။ ဒါဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္က ပ်က္စီးသြားလိမ့္မယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဆိုကတည္းက ပဋိပကၡ တိုက္ပြဲေတြ မရွိျခင္း အဓိပၸာယ္ပဲေလ။ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးဖို႔ဆိုရင္ တိုက္ပြဲေတြ ရွိမေနဖို႔ လိုတယ္။ လက္နက္ကိုင္ေတြကေတာ့ သူ႔ေနရာသူ ခိုင္ေအာင္လုပ္မွာပဲ။ ဒါကလည္း တရားဝင္တယ္လို႔ ထင္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရမခ်င္း စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြကို ေနရပ္ျပန္ပို႔ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ပါဝင္မႈကလည္း အရမ္းအေရးႀကီးတယ္။ ဒီေန႔ဒီမွာေတာ့ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳမႈကို မေတြ႔ရဘူး။ ေနာက္ေျခာက္လ ဆိုရင္ေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ရတာပဲ။

Voice - အခု လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အစိုးရသစ္အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြ ျမင့္လာသလိုပဲ။ အစိုးရက ဒါလုပ္မယ္ေျပာၿပီး မလုပ္ႏိုင္တာေတြလည္း အမ်ားအျပား ရွိတယ္။ အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ ဘယ္လိုအေျပာင္းအလဲေတြ ျမင္မိသလဲ။

Larry - တစ္ခုသိထားရမွာက NLD အစိုးရက မေအာင္ျမင္တာ မဟုတ္ဘူး။ ရလဒ္မထြက္ေသးတာပဲ ရွိတယ္။ ဒါဟာ ကြာျခားပါတယ္။ အခုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကိစၥေတြပဲ အဓိက ေနရာယူေနတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အတြက္လည္း ဦးစားေပး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူထုက ေဝဖန္လို႔ ရပါတယ္။ ေဒၚစုကေတာ့ ဒါသူ႔ဦးစားေပးလို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပထားတယ္။ ဒုတိယအခ်က္က အာဏာအလႊဲအေျပာင္းက ႀကဳိၿပီး မျဖစ္ခဲ့ဘူး။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာဆို မတ္လမကုန္ခင္ ဘတ္ဂ်က္ကိစၥေတြ၊ စာရင္းအင္း လႊဲေျပာင္းတာေတြ ႀကိဳလုပ္ၾကတယ္။ ဒီမွာေတာ့ မတ္လကုန္မွပဲ ဒီအလႊဲအေျပာင္းေတြ လုပ္တယ္လို႔ သိရတယ္။ ဒီအစိုးရကေတာ့ အဲဒီလို ႀကိဳတင္လႊဲေျပာင္းမႈေတြ မရွိခဲ့ဘူး။ အစိုးရသစ္ရဲ႕ ပထမ ရက္ ၁၀၀ ဟာဆိုရင္ မူဝါဒေတြ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ေျပာင္းလဲဖို႔ မဟုတ္ဘဲ အစိုးရ ယႏၲရားႀကီး ဘယ္လိုလည္ပတ္ေနတယ္ဆို နားလည္ေအာင္ လုပ္ရတဲ့ ကာလလို႔ ထင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ NLD အစိုးရဆီကေန ထင္ရွားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ေမွ်ာ္လင့္ဖို႔ ေစာေနပါေသးတယ္။ စက္တင္ဘာလ ေက်ာ္ရင္ေတာ့ အကဲျဖတ္လို႔ရၿပီ။

Voice - ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပး လုပ္ေနတယ္။ တစ္ဖက္မွာ စီးပြားေရးေတြ မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ အသံလည္း ထြက္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရး ဘယ္ဟာအရင္လာသင့္လဲ။

Larry - ဒါက အတူတူလာသင့္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မရွိဘဲ မတိုးတက္ဘူး။ ဖြံ႔ၿဖဳိးတိုးတက္မႈ မရွိဘဲလည္း လူေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လိုတာထက္ ပိုအာ႐ုံစိုက္ေနတာေတာ့ မွားတယ္လို႔ ထင္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးစားေပးတာေတာ့ ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စီးပြားေရး မူဝါဒေတြလည္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္။ တစ္ခုသတိျပဳရမွာက အရင္အစိုးရတုန္းကလည္း ပထမတစ္ႏွစ္အတြင္း ဘာရလဒ္မွ ထင္ထင္ရွားရွား မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒုတိယႏွစ္ေရာက္မွ အေျပာင္းအလဲေတြ ေတြ႔ရတာ။ ဒီေတာ့ ၁၉၆၁ ႏွစ္ပိုင္း ပထမဆုံး ေပၚလာတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရကို အခုအခ်ိန္မွာ အကဲျဖတ္ဖို႔ေတာ့ သိပ္မတရားဘူး ထင္တယ္။

Voice - လတ္တေလာမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ အမ်ားအျပား အေျပာင္းအလဲ လုပ္လိုက္တယ္။ ဒါဟာ ဘာျဖစ္ႏိုင္သလဲ။ 

Larry -  ဒါဟာ သိပ္အေရးပါတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ႀကီးမားတဲ့ အေျပာင္းအလဲ ဆိုတာေတာ့ မသိရေသးဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က သူ႔လမ္းေၾကာင္းအတြက္ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔ ထင္တယ္။ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုက ၂ ႏွစ္ သုံးႏွစ္အတြင္း ႀကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖဳိးေရးပါတီကို ကူးေျပာင္းၿပီးေတာ့ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔။ ကြၽန္ေတာ္ နားလည္သေလာက္ေတာ့ စစ္တပ္နဲ႔ ဦးသန္းေရႊမွာ လမ္းေၾကာင္းေလးခုေလာက္ ျပင္ထားတာ ရွိတယ္။ ေနာက္ဆုံးေရြးစရာလမ္းက အာဏာသိမ္းဖို႔ေပါ့။ အျခားႏွစ္ခ်က္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္လည္း မသိဘူး။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းရာထူးအေျပာင္းအလဲက ေကာင္းတဲ့လကၡဏာလို႔ ျမင္တယ္။ ဒါဟာ ေဒၚစုအေနနဲ႔ သင္ယူသင့္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုပဲ။ လူငယ္ေတြကို ေနရာေပးဖို႔၊ တာဝန္ေတြေပးဖို႔။ တပ္မေတာ္အေၾကာင္း ေျပာမယ္ဆို ဒီေနရာမွာေတာ့ သူတို႔ ေကာင္းေကာင္းလုပ္ႏိုင္တာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီလိုေျပာင္းလဲလို႔ ပိုၿပီးတင္းမာမႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္မႈေတြလည္း ရွိလာႏိုင္တယ္ ဆိုတာ လက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေျပာင္းလဲတာေတာ့ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာ ျဖစ္သလို တရားဝင္မႈလည္း ရွိတယ္။

Voice - ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီရဲ႕ ပုံရိပ္ဟာ အေတာ္ေလး ဆိုးဆိုးရြားရြား ရွိေနတဲ့ သေဘာပဲ ။သူတို႔အေနနဲ႔ ၂၀၂၀ မွာ ျပန္လာႏိုင္ပါ့မလား။

Larry - မလာႏိုင္ဘူး မလာႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ အစီအစဥ္ဟာ ပ်က္စီးသြားၿပီ။ အကယ္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ အျခားထင္ရွားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကို ကူးေျပာင္းဖို႔ ဆုံးျဖတ္မယ္ဆိုရင္ ပါတီသစ္တစ္ခုေထာင္ဖို႔ လိုမယ္။ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီက ဇာတ္လမ္းျပတ္သြားပါၿပီ။ 

ေနာ္ကုိကုိ



FOLLOW US