News

POST TAGGED AS

ေဒၚနယ္ထရမ့္

အေမရိကန္သမၼတ ေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ အေမရိကန္ ေရႊျမန္မာမ်ား၏ မဲတစ္ျပား
ေဆာင္းဦးကုိကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္

အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ား အနည္းငယ္သာ ရွိေသာ္လည္း လာေရာက္ေနထိုင္ၾကသူမ်ား ဆက္လက္တိုးပြားလ်က္ရွိၿပီး ၎တို႔ထဲမွ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္လာသူမ်ားက မိခင္ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားသည္ လာမည့္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဲေပးမႈအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိလိမ့္မည္ဟု ဆိုသည္။ 

ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ စာရင္းမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသို႔ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ ေက်ာ္ ကတည္းက ခိုလႈံဝင္ေရာက္ေနထိုင္သူ ၁၆၀,၀၀၀ ဦး ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ မၾကာမီကာလက ေရာက္ရွိလာသည့္သူမ်ား အတြက္ေတာ့ အေမရိကန္သမၼတ ေ႐ြးေကာက္ပြဲထက္ ပိုၿပီး အေရးတႀကီး စိုးရိမ္ရသည့္ ကိစၥမ်ားမွာ အဂၤလိပ္စာ သင္ၾကားေရး သို႔မဟုတ္ ေနထိုင္စားေသာက္မႈ အဆင္ေျပေရးတို႔ပင္ ျဖစ္သည္။ 

အမွတ္ရစရာမ်ား

မျဖဴျဖဴလိႈင္သည္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ကို ၾကည့္သည့္အခါ ေယာက္်ားတစ္ေယာက္ထက္ ပိုသည္ဟုျမင္ၿပီး ႏိုဝင္ဘာလ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ႔အား မဲထည့္လိမ့္မည္ မဟုတ္ဟု ဆိုသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ဳိး ကေလးႏွစ္ေယာက္၏ မိခင္တစ္ဦးလည္း ျဖစ္သည့္ မျဖဴျဖဴလိႈင္ အတြက္ေတာ့ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီမွ သမၼတေလာင္း ထရမ့္၏ ပုံစံမွာ သူ ယခင္က ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည့္ နာၾကည္းဖြယ္ အတိတ္ကို ျပန္လည္သတိရေစသည္ဟု ဆိုသည္။ 

“ျမန္မာႏိုင္ငံလို ႏိုင္ငံမ်ဳိးမွ ေရာက္လာတဲ့ ကြၽန္မလိုလူအတြက္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ကို ေတြ႔ရတဲ့အခါ စစ္တပ္ပုံစံ ေခါင္းေဆာင္မႈကို သတိရေစတယ္” ဟု ၁၉၈၃ တပ္မေတာ္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ထြက္ခြာခဲ့သည့္ မျဖဴျဖဴလိႈင္က ဆိုသည္။ 

“ထရမ့္က ခ်မ္းသာခ်င္႐ုံ သက္သက္ပါ။ ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္မွာ မလိုအပ္တဲ့သူေတြကို ဖယ္ရွားပစ္မယ္လို႔လည္း ေျပာဆိုထားတဲ့သူပါ” ဟု ကယ္လီဖိုးနီးယား ပင္လယ္ေအာ္ ေနရာရွိ ျမန္မာလူမႈအသိုင္းအဝိုင္း၌ ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားအေရး တက္ႂကြစြာ လႈပ္ရွားေနသည့္ မျဖဴျဖဴလိႈင္က သုံးသပ္ေျပာၾကားသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ တစ္ႏွစ္နီးပါးက ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပခဲ့ရာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအႏွံ႔ အႏိုင္ရခဲ့ေသာပါတီမွ အစိုးရ ဖြဲ႔ႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ၾကာၿပီးမွ ပထမဦးဆုံး အရပ္သားအစိုးရ တက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား မျဖဴျဖဴလိႈင္မွ ထရမ့္သည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ဝင္ေရာက္ခိုလႈံေနထိုင္သူမ်ားကို ထြက္သြားခိုင္းရန္ အစီအစဥ္ ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္။ 

“သူေျပာတဲ့အရာ၊ သူလုပ္တဲ့အရာေတြက တစ္ေန႔ ကြၽန္မ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္ေကာင္းျပန္ရလိမ့္မယ္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႈမ်ဳိး တကယ္ကို ျဖစ္ေစတယ္” ဟု ျဖဴျဖဴလိႈင္က ဆိုသည္။ 

မၾကာမီက ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အေမရိကန္သို႔ ေရာက္လာၾကေသာ ျမန္မာမ်ားသည္ ထရမ့္အေပၚ ထိုကဲ့သို႔ ဆန္႔က်င္သည့္ အျမင္မ်ား ရွိေနၾကသည္။

ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ

ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္တြင္ ေက်ာင္းတက္ေနသည့္ မထက္ဝင့္ကဲ့သို႔ေသာ ျမန္မာမ်ားသည္  အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေစရန္ ကူညီခဲ့သည့္ ထရမ္႔၏ ၿပဳိင္ဘက္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္း ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီမွ ကလင္တန္ကိုေတာ့ သေဘာက်ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသည္။ 
“ျမန္မာႏိုင္ငံ အေၾကာင္းကို တကယ္သိတဲ့သူ အေမရိကန္သမၼတ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ အရမ္းကို အကူအညီရမွာပဲလို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္” ဟု မထက္ဝင့္က ဆိုသည္။ 

ဟီလာရီကလင္တန္သည္ ၂၀၁၁ တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ျဖင့္ လြတ္ေျမာက္ခါစ ကာလတုန္းက သူမႏွင့္ ေတြ႔ဆုံခဲ့ဖူးသည္။ 

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားက ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေရးစနစ္ တျဖည္းျဖည္း အသြင္ေျပာင္းလဲခ်ိန္တြင္ ကလင္တန္သည္ သူတို႔အေပၚ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ ခ်မွတ္ထားသည့္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ဖယ္ရွားေရး မူဝါဒကို အဓိက တြန္းအားေပးခဲ့သည့္ သူမ်ားထဲမွ တစ္ဦးျဖစ္သည္။

ဟီလာရီကလင္တန္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုးတက္မႈမွာ သူ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ယူစဥ္က ရရွိခဲ့သည့္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္သည္ဟု ဂုဏ္ယူစြာ ေျပာဆိုလ်က္ရွိသည္။ သူ၏ ၂၀၁၄ မွတ္တမ္းတြင္လည္း သူမသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး အားထုတ္မႈမ်ားကို အေလးထား ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္ဟု ေရးသားထားသည္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ယခုအခ်ိန္ထိတိုင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ေနရေသာ္လည္း အေျခအေနမ်ားမွာ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာခဲ့ၿပီး ျမန္မာမ်ားသည္ အနည္းဆုံးေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈအခ်ဳိ႕မွာ ဟီလာရီ၏ အားထုတ္ႀကဳိးပမ္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကသည္။
 
“ဟီလာရီကလင္တန္က ျမန္မာအစိုးရ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာေအာင္ အဓိက အခန္းက႑ကေန ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္သြားခဲ့တာပါ” ဟု မထက္ဝင့္က ဆိုသည္။

ဟီလာရီအတြက္ ေအာင္ျမင္မႈလား

သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈသည္ ကလင္တန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့စဥ္တုန္း က အမွန္တကယ္ ေအာင္ျမင္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒပင္ေလာဟု ေမးစရာ ရွိလာပါသည္။

တကယ့္လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ယင္းထက္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးပါသည္ဟု Brookings Institution မွ ျမန္မာ့အေရးကြၽမ္းက်င္သူ လတ္စ္ရီဖယ္မွ ဆိုသည္။ 

“ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ အရမ္း႐ႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနမ်ားထဲမွ အေၾကာင္းတစ္ခု၊ ႏိုင္ငံတစ္ ႏိုင္ငံ သို႔မဟုတ္ လူပုဂၢဳိလ္တစ္ဦး တစ္ေယာက္ေၾကာင့္ ျဖစ္သြားရတယ္ဆိုတဲ့ ေကာက္ခ်က္မ်ဳိးေပးဖို႔ အတြက္ ျပႆနာရွိတယ္” ဟု ရီဖယ္က ဆိုသည္။ 

“ဟီလာရီကလင္တန္နဲ႔ အိုဘားမားတို႔ရဲ႕ ျပန္လည္ေစ့စပ္ျခင္း မဟာဗ်ဴဟာဟာ အေပါင္းလကၡဏာ ရွိတဲ့ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိခဲ့ပါတယ္။ တကယ္တမ္း ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳမႈနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ သူေတြကေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔ အေျပာင္းအလဲကို စတင္ခြင့္ျပဳခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ အခ်ဳိ႕ကိုပါပဲ” ဟု သူက ဆိုသည္။ 

ဟီလာရီကလင္တန္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်ဥ္းကပ္မႈသည္ အေမရိကန္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူမ်ား၏ စိတ္အေပၚ အမ်ားႀကီး လႊမ္းမိုးမႈရွိမွာ မဟုတ္ဘူးဟု ရီဖယ္က ခန္႔မွန္းသုံးသပ္သည္။ 

အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ား အတြက္ေတာ့ ဟီလာရီ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳၾကသည္။ VOA မွ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ သူတို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဟီလာရီ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ေထာက္ခံေၾကာင္းႏွင့္ အထူးသျဖင့္ သူမႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔၏ ဆက္ဆံေရးကို အားရေၾကာင္း ဆိုသည္။ 

ေရွး႐ိုးစြဲအျမင္မ်ား

လက္ေတြ႔တြင္ေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးအျမင္မ်ားကို သေဘာထားစစ္တမ္း ေကာက္ယူထားမႈ မရွိသည့္အတြက္ သူတို႔သည္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ကို ေထာက္ခံသလား၊ ဟီလာရီ ကလင္တန္ကို ေထာက္ခံသလား ဆိုျခင္းကိုမႈ တိတိက်က် သိႏိုင္ရန္ ခက္ခဲပါသည္။ မနီးယိုးစြဲ သေဘာထားအျမင္ ေကာက္ခံမႈဆိုလို႔ အင္ဒီယားနားျပည္နယ္ရွိ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ား အသိုက္အဝန္း အင္စတီက်ဴ႕က ယခုႏွစ္တြင္ သုေတသန ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံ့အေရးကိစၥ ပါဝင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာခ်က္တစ္ခု ရွိပါသည္။

စိတ္ဝင္စားစရာ ေလ့လာခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စာေရးသူမ်ားက အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ ျမန္မာအသိုင္းအဝိုင္းသည္ လူမႈေရးႏွင့္ အျခားေသာ ျပည္တြင္းေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ေရွး႐ိုးစြဲအျမင္မ်ား ရွိသည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်သည္။ အေၾကာင္းမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ ျမန္မာအမ်ားစုသည္ ဘာသာေရး ကိုင္း႐ိႈင္းသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း ခံရသည့္ ေရွး႐ိုးစြဲ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဟု စစ္တမ္းက ဆိုသည္။ 

“သူတို႔ရဲ႕အျမင္မ်ားဟာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီရဲ႕ အေတြးအေခၚနဲ႔ ပိုတူေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခု ထရမ့္ နဲ႔က်ေတာ့ သူတို႔အတြက္ ခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္သြားေစတာပဲ” ဟု BACI ၏ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ အယ္လီစာဗန္နီက ေျပာၾကားသည္။ 

Ref: VOA News



FOLLOW US