News

POST TAGGED AS

သီရိလကၤာ

စိတ္ဒဏ္ရာမ်ားစြာကို ကုစားသူ သီရိလကၤာက ဆရာမႀကီး


ဂတ္ဆီရွန္မူဂန္သည္ သီရိလကၤာအေျခစိုက္ ေက်ာင္းဆရာမ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးသူ၊ လူမႈေရးလုပ္သားတစ္ဦးျဖစ္သည္။ သီရိလကၤာျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ကို ေထာင္းလေမာင္းေက်ေအာင္ ခံထားရသည့္ ျပည္သူမ်ားကို စိတ္ဒဏ္ရာ ေလ်ာ့ပါးသက္သာ အသြင္ေျပာင္းႏိုင္ေရး ဦးေဆာင္ဦး႐ြက္ျပဳခဲ့သူျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက ခ်ီးျမႇင့္ေသာ အာရွႏိုဘယ္လ္ဆုေခၚ ရာမြန္မက္ေဆးေဆးဆုကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြက္ ရရွိထားသည္။ စစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ မုဆိုးမျဖစ္ရသူ၊ မိဘမဲ့ကေလးျဖစ္ရသူမ်ားကို ဗံုးမ်ား၊ မိုင္းမ်ား၊ ဖမ္းဆီးအေရးယူခံရရန္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို အန္တုၿပီး သြားေရာက္ကူညီခဲ့သူျဖစ္သည္။ 

ဂတ္ဆီရွန္မူဂန္ကို ၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ British tea estate တြင္ စာေရးစာခ်ီ မိဘမွ ေမြးဖြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ မိန္းကေလး ေဘာ္ဒါေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းတက္ခဲ့သည္။ ပညာစံုလင္ေသာ ေက်ာင္းဆရာမအလုပ္ကိုလုပ္ခဲ့ၿပီး အိမ္ေထာင္ရက္သားက်ခဲ့သည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ ကိုလံဘိုၿမိဳ႕ စိန္႔ဂ်ိဳးဇက္ ေကာလိပ္တြင္ အဂၤလိပ္စာျပဆရာမလုပ္ခဲ့ၿပီး ထိုစဥ္မွစ၍ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကုသႏွစ္သိမ့္ေပးမႈကို စိတ္ဝင္စားကာ ေလ့လာခဲ့သည္။ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ ပင္စင္ယူခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းတိမ္းေရွာင္ရသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ ကေလးမ်ားအတြက္ စိတ္ဒဏ္ရာ ကုစားနားလည္ေပးျခင္းဆိုင္ရာ က႑တြင္ လုပ္အားေပးခဲ့သည္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လူမႈကုသေပးမႈ၏ အေရးပါမႈကို မူဝါဒခ်မွတ္သူမ်ားကေရာ၊ ျပည္သူအမ်ားကေရာ သတိထားမိမႈနည္းပါးသည္။ ေသေသခ်ာခ်ာေလ့လာခဲ့ေသာ ဂတ္ဆီရွန္မူဂန္သည္ လူမႈစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကုသကူညီေပးမႈ၏ အေရးပါမႈကို နားလည္ကာ ဒုကၡသည္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသူမ်ားအတြက္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ျပဳစုေဆာင္႐ြက္ေပးခဲ့သည္။ Save the Children Norway အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ပူးေပါင္းကာ ထိုသို႔ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားကို အခ်ိန္ျပည့္ ႏွစ္ျမႇဳပ္ေဆာင္႐ြက္ပါေတာ့သည္။ 



စစ္ပြဲမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ မျမင္သာေသာ ကုန္က်ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ား ရွိပါသည္။ ထိုအရာကား ပဋိပကၡဇုန္မ်ားတြင္ရွိၾကသည့္ ျပည္သူမ်ားအေပၚ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ထိခိုက္မႈမ်ားျဖစ္သတည္း။ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးမ်ားကို ပိုၿပီးထိခိုက္သည္။ သီရိလကၤာ ျပည္တြင္းစစ္အတြင္း ကေလးသံုးေသာင္းခြဲ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ပဋိပကၡေဒသမ်ားရွိ ကေလးငယ္ေလးဦးတြင္ တစ္ဦးသည္ မိဘႏွစ္ပါးလံုး သို႔မဟုတ္ တစ္ဦး ဆံုး႐ံႈးထားၿပီးျဖစ္သည္။ ကေလးသံုးသိန္းခန္႔ ေနရပ္ကို ေ႐ႊ႔ေျပာင္းတိမ္းေရွာင္ၾကရသည္။ လူမႈျပန္လည္ ကုစားေထာက္ပံ့ေရး Psychosocial Support  ေကာင္းေကာင္းမရွိသည့္အခါ ျပည္သူအၾကားရွိေနသည့္ စစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ စိတ္ဒဏ္ရာမ်ားက မကုသဘဲ ပစ္ထားသလို ျဖစ္ေနခဲ့သည္။ 

သို႔ျဖင့္ ရွန္မူဂန္သည္ စိတ္ဒဏ္ရာကုစားမႈဆိုင္ရာ အစီအစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ျခင္း၊ သုေတသနျပဳျခင္း၊ ျပန္လည္သင္ၾကားေပးျခင္း၊ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးေပးျခင္း လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ဦးေဆာင္ခဲ့ကာ ျပည္တြင္းစစ္ဒဏ္ထိခဲ့ေသာ ေက်ာင္းမ်ား၊ မုဆိုးမမ်ား၊ မိဘမဲ့မ်ား၊ စိတ္ဒဏ္ရာရခဲ့ေသာ ကေလးမ်ားအေရးကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။ စစ္ေဘးဒဏ္တြင္သာမက သဘာဝေဘးဒဏ္ထိေသာ ျပည္သူမ်ားလည္း စိတ္ဒဏ္ရာရတတ္ပါသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က သီရိလကၤာကို ဆူနာမီထိခဲ့ၿပီး လူသံုးေသာင္းတစ္ေထာင္ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ဂတ္ဆီရွန္မူဂန္သည္ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမ ၈၀ ဦးကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးခဲ့ကာ စိတ္ဒဏ္ရာရေသာ ကေလးမ်ားအတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာဝန္းက်င္ ျဖစ္ေစေရး စီမံကိန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ရာမြန္ မက္ေဆးေဆး ဆုေ႐ြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔က “စစ္ပြဲက ဆုတ္ၿဖဲခဲ့ေသာ ဘဝမ်ားစြာကို ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းေသာ အေျခအေနေအာက္တြင္ က႐ုဏာ၊ သတၱိတို႔နဲ႔အတူ သီရိလကၤာ၏ စိတ္ပိုင္း လူမႈကုသေပးႏိုင္စြမ္းကို ဆယ္စုႏွစ္ေလးခုၾကာ မေမာႏိုင္မပန္းႏိုင္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းကူညီခဲ့မႈႏွင့္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈအမ်ားဆံုးခံရသည့္ အားနည္းသည့္ အုပ္စု အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားကို စိတ္ခြန္အားျပည့္ဝစြာ ေဆာင္႐ြက္ေပးသည့္ လူသားဆန္မႈ” တို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါဆုကို ေပးခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုထားသည္။ 

ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟု ဆိုရာတြင္ လူအမ်ားသည္ စစ္ပြဲရပ္သြားျခင္းကိုသာ စိတ္ထဲ ျမင္ေယာင္ေလ့ရွိၾကသည္။ ေသနတ္သံေတြ တိတ္သြားတိုင္း တကယ္တမ္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရသြားျခင္းေတာ့ မဟုတ္ေပ။ စစ္ပြဲေၾကာင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း အကြဲအၿပဲမ်ား က်န္ခဲ့သည္။ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအတြင္း ရန္ၿငိဳးမ်ား က်န္ခဲ့သည္။ ကေလးမ်ားရင္ထဲ အမုန္းတရား နာၾကည္းမႈမ်ား ဆူပြက္ကာ က်န္ေနရစ္သည္။ ယင္းဒဏ္ရာမ်ားကို မကုစားပါဘဲလ်က္ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီဟု မဆိုသာ။ ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟု မေျပာႏိုင္ပါ။ အဆိုပါ စိတ္ဒဏ္ရာ ကုစားမႈအစီအစဥ္မ်ားကို အစိုးရ မူဝါဒခ်မွတ္သူမ်ားက အေျမာ္အျမင္ႀကီးစြာျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ၾကသလို အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းအေကာင္ အထည္ေဖာ္ၾကသည္။ ေတာင္အာဖရိက၊ ရဝမ္ဒါ၊ ကေမၻာဒီးယား၊ သီရိလကၤာစသည့္ အၾကမ္းပတမ္း အနိ႒ာ႐ံုမ်ားကို ျဖတ္သန္းျမင္ေတြ႔ခဲ့ရေသာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ားတြင္ ယင္းသို႔အစီအစဥ္မ်ား ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည္။ ဂတ္ဆီရွန္မူဂန္သည္ ထိုသို႔လုပ္ရ ေကာင္းမွန္း သီရိလကၤာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသို႔ လူမႈစိတၱ ကူညီေထာက္ပံ့ေရး အစီအစဥ္မ်ားကို မ်ိဳးေစ့ခ်ေပးခဲ့သူ ေက်းဇူးရွင္ျဖစ္သည္။ သူတို႔အဖြဲ႔၏ မနားမေန ႀကိဳးစားမႈေၾကာင့္ စိတ္ဒဏ္ရာသင့္ကေလးမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အသစ္ျဖင့္ ေန႔ရက္အသစ္မ်ားကို လွမ္းတက္ႏိုင္ၾကေလၿပီ။ 

သန္႔ဇင္စိုး



FOLLOW US