News

POST TAGGED AS

မႏၲေလး

28-Aug-2018

ေရြးေကာက္ပြဲ
ဟြန္ဆန္၏ တစ္ေက်ာ့ျပန္ခရီး

၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔က ကေမၻာဒီးယားဘုရင္ ႏို႐ိုဒြန္ သီဟာမိုနီသည္ ဟြန္ဆန္ကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ျပန္လည္ခန္႔အပ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္သည္။ အမ်ိဳးသား ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မတီကလည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္မ်ားကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ လက္ရွိ အာဏာရ ကေမၻာဒီးယားျပည္သူ႔ပါတီ (CPP) ကပင္ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ေအာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ အမတ္ေနရာ ၁၂၅ ေနရာစလံုးကို CPP ပါတီက သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဟြန္ဆန္က ဘုရင့္ထံ သူ႔ကို အသိအမွတ္ျပဳေသာေၾကာင့္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း စာျပန္သည္။ လာမည့္ စက္တင္ဘာ ၇ ရက္ ေန႔တြင္ အစိုးရသစ္သည္ ပထမဆံုး ဝန္ႀကီးမ်ားအစည္းအေဝးကို က်င္းပၾကေပေတာ့မည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဟြန္ဆန္သည္ ၆ ႀကိမ္ေျမာက္ သက္ေတာ္ရွည္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးကို ဆက္လက္ေအာင္ပြဲခံသြားႏိုင္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ 

သူသည္ ခမာနီေတြလက္ခ်က္ေၾကာင့္ ဖြတ္ဖြတ္ေၾကေနသည့္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံကို ျငိမ္းခ်မ္းေအာင္၊ စီးပြားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္သူ အာဏာရေနသည့္ ကာလအတြင္း လုပ္ေတာ့လုပ္ရွာသည္။ ၂၀ ရာစု တြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံအတြင္း ကမၻာေက်ာ္ေအာင္ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ ေသြးေခ်ာင္းစီးလူသတ္မႈႀကီးကို တစ္ခန္းရပ္ေအာင္ သူကႀကံေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္ေတာ့ မွန္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျပည္သူေတြက သူ႔ကို အျပည့္အဝ ေထာက္ခံသေလာဆန္းစစ္စရာရွိသည္။ 

၂၀၁၈ ခုႏွစ္အထိ သက္ေတာ္ရွည္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဘဝႏွင့္ တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ ဟြန္ဆန္တစ္ ေယာက္အာဏာကို လက္လႊတ္ရန္အေၾကာင္းမရွိ။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ထပ္မံယွဥ္ၿပိဳင္သည္။ ေနာက္ထပ္ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္လည္း သူ႔ထံတြင္ ကေမၻာဒီးယားကို ဆက္ လက္လႊမ္းမိုးႏိုင္ေသးသည္ဆိုေသာ မာန္ေတြအျပည့္ ရွိေနသည္။ 

သူ၏ CPP ပါတီသည္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံကို စိုးမိုးထားခဲ့သည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတိုင္းတြင္ အတိုက္အခံတို႔ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးတြင္ သူသာ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ ၾကာေတာ့ ျပည္သူေတြ စိတ္ပ်က္ကုန္သည္လားမသိ။ ဇူလိုင္လ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အဓိက အတိုက္အခံပါတီျဖစ္သည့္ CNRP (Cambodia National Rescue Party) သည္ပင္ သိပ္ၿပီး အားရစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္လႈပ္ရွားသည္ကိုပင္ မေတြ႔ခဲ့ရဟုဆိုသည္။ မလႈပ္ရွားသည့္ အေၾကာင္းေတြကလည္း ရွိေနသည္။

ဟြန္ဆန္သည္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္က ေမြးဖြားသူျဖစ္သျဖင့္ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သည္။ ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕တြင္ ဘုန္းႀကီးမ်ားႏွင့္ေနထိုင္ခဲ့ၿပီး ဘြဲ႔ရေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့သူျဖစ္သည္။ ၁၉၆၀ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ သူသည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီထဲဝင္သည္။ ေသနတ္ဒဏ္ရာျဖင့္ ဘယ္မ်က္လံုးတစ္လံုး ကြယ္ခဲ့သည္။ ညာမ်က္လံုးတစ္လံုးကလည္း ေဝးေဝးမျမင္ဟုဆိုသည္။ 

၁၉၇၀ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ အာဏာရွင္ ပိုေပါ့စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ေခတ္ကို ေရာက္လာသည္။ ထိုေခတ္တြင္ ျပည္သူႏွစ္သန္းေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ဟြန္ဆန္သည္ တစ္ခ်ိန္က ခမာနီတပ္ဖြဲ႔တြင္ ဗိုလ္အဆင့္ရာထူးကို ရခဲ့သူျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ဟြန္ဆန္က သူသည္ ခမာနီတပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမ်ားတြင္ မပါဝင္ခဲ့ေၾကာင္း ျငင္းဆိုထားသည္။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္တြင္ သူသည္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသည္။ ခမာနီေတြကို ဆန္႔က်င္တိုက္ခိုက္သည့္ အဖြဲ႔ထဲကို ဝင္သြားသည္။ ၁၉၇၉ ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္၌ ကေမၻာဒီးယား ႏိုင္ငံအတြက္ အစိုးရသစ္ကို ဖြဲ႔စည္းၾကသည္။ ဟြန္ဆန္က အစိုးရအဖြဲ႔သစ္တြင္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးရာထူးကို ရရွိခဲ့သည္။ သူ႔အသက္ ၃၃ ႏွစ္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ၏ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးကို လက္ခံရရွိခဲ့သည္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သူတစ္ႀကိမ္႐ံႈးနိမ့္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သူက ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လက္မခံေၾကာင္း ကန္႔ကြက္ခဲ့သည္။ သူ႔ကိုအႏိုင္ရ Funcinpec Party မွ မင္းသား ႏို႐ိုဒြန္ရာနာရစ္က ဒုတိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးေပးမည္ဆိုျခင္းကိုပင္ သူက ျငင္းဆိုခဲ့သည္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ သူက အာဏာတက္သိမ္းၿပီး တိုင္းျပည္ကို ေသြးေခ်ာင္းစီးေစခဲ့သည္။ မင္းသားရာနာဒစ္ကို တိုင္းျပည္မွ ထြက္ခြာသြားရန္ ဖိအားေတြေပးခဲ့သည္။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ဟြန္ဆန္ဦးေဆာင္သည့္ CPP ပါတီသည္ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ သူ႔မဲရလဒ္က သံုးပံုႏွစ္ပံု မေက်ာ္ခဲ့ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ Funcinpec ပါတီႏွင့္ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ရသည္။ ရာနာဒစ္လည္း အခက္အခဲေတြၾကားက သူ႔ကို လက္ခံလိုက္ရသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ ပါလီမန္က ဟြန္ဆန္အား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္ရသည္။

ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၀၈ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ CPP ပါတီသည္ အမတ္ေနရာအမ်ားစုကို အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံတကာေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔မ်ားက ေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဝဖန္မႈမ်ားရွိခဲ့သည္။ ဥေရာပ သမဂၢက လက္ရွိ အာဏာရပါတီသည္ အေျခအေန အခြင့္အလမ္းမ်ားသာေနၿပီး၊ ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးအပ္ထားသည့္ အေျခအေနမ်ားကို မတရားအသံုးခ်ကာ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေဝဖန္ခဲ့သည္။ 

ဟြန္ဆန္ကလည္း မိမိအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ကာလမ်ားတြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသည္ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ၿပီး အထည္ခ်ဳပ္လုပ္ငန္းမ်ားစီးပြားေရး ေကာင္းလာျခင္း၊ အထည္ခ်ဳပ္စက္႐ံုမ်ား ထူေထာင္ႏိုင္ျခင္း၊ ကမၻာ့ေက်ာ္ အမွတ္တံဆိပ္မ်ားကို လက္ခံခ်ဳပ္လုပ္ေပးေနရသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္လာျခင္းတို႔အား ေထာက္ျပသည္။ သူက မိမိသာတိုင္းျပည္ကိုဆက္ၿပီး မထိန္းထားႏိုင္လွ်င္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသည္ ျပည္တြင္းစစ္မီးေတာက္ေလာင္သည့္ ႏိုင္ငံဘဝကို ျပန္ေရာက္သြားလိမ့္မည္ဟုလည္း သတိေပးခဲ့သည္။ 

သူက ၂၀၁၃ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိုလည္း အႏိုင္ရေစရန္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ သူႏွင့္ၿပိဳင္ဘက္မ်ားျဖစ္သည့္ အတိုက္အခံပါတီ ႏွစ္ပါတီက Cambodia National Rescue Party ဟူ၍ ပူးေပါင္းထူေထာင္လိုက္ၾကသည္။ CNRP ပါတီကို ယခင္ ၤFuncinpec ပါတီ၏ ဝန္ႀကီးေဟာင္း ဆမ္႐ိုင္စီကဦးေဆာင္သည္။ ဆမ္သည္ ဟြန္ဆန္ႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက အတိုက္အခံအျဖစ္ ရပ္တည္ေနခဲ့သူျဖစ္သည္။ မစၥတာဆမ္႐ိုင္စီသည္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ကတည္းက ျပင္သစ္ႏိုင္ငံသို႔ထြက္ေျပးၿပီး ျပည္ေျပးအျဖစ္ ေနထိုင္ေနရသူျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုး ဟြန္ဆန္က ဆမ္႐ိုင္စီကို ႏိုင္ငံသို႔ျပန္လာရန္ လက္ခံလိုက္ရသည္။ အေမရိကန္တို႔ကလည္း သူ႔ကို ဖိအားေတြေပးေနသည္။ ဆမ္႐ိုင္စီက ဘုရင္ကလည္း ခြင့္လႊတ္သျဖင့္ ဖႏြမ္းပင္ကို ျပန္လာရာတြင္ ျပည္သူေတြ ေထာင္ေသာင္းခ်ီၿပီး ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ႀကိဳဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ လမ္းေတြ ေပၚျပည္သူေတြထြက္လာၿပီး လူတန္းႀကီးျဖင့္ ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ 

CNRP သည္ ၂၀၁၃ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္၌ အမတ္ေနရာ ၅၅ ေနရာရရွိခဲ့သည္။ ဟြန္ဆန္၏ CPP ပါတီက ၆၈ ေနရာရသည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ CPP ပါတီ၏ လႊမ္းမိုးခဲ့ရမႈမ်ား နိမ့္ပါးေလ်ာ့က်မႈ စတင္လာခဲ့ၿပီဟုဆိုႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ CNRP သည္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို မေက်နပ္။ မသမာမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု ကန္႔ကြက္သည္။ သူတို႔သည္ တစ္ႏွစ္နီးပါးခန္႔ CPP ပါတီကို ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပပြဲေတြလုပ္သည္။ ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕ ပန္းၿခံအတြင္း ထိုင္သပိတ္ေတြလုပ္သည္။ ဟြန္ဆန္၏ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ ကာလအတြင္း ဆမ္႐ိုင္စီျပန္ေရာက္လာမွ သပိတ္ေမွာက္ပြဲေတြကို ရင္ဆိုင္ရျခင္းျဖစ္သည္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔က ပန္းၿခံအတြင္း သပိတ္အဖြဲ႔ကို အတင္းၿဖိဳခြင္းလိုက္သျဖင့္ နိဂံုးခ်ဳပ္သြားခဲ့ရသည္။ 

ဆမ္႐ိုင္စီႏွင့္ ဟြန္ဆန္တို႔ႏွစ္ေယာက္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး စကားဝိုင္းလုပ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ဟြန္ဆန္ဘက္က လက္မခံ႐ံုမက CNRP အဖြဲ႔ဝင္မ်ားကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ျခင္းမ်ားပင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ဆမ္႐ိုင္စီကိုလည္း ဖမ္းဆီးမည္ဆိုသျဖင့္ ျပည္ပကို ထြက္ေျပးရျပန္သည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ဟြန္ဆန္သည္ လူဖမ္းပြဲႀကီးကို လုပ္ျပန္သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပင္ဆင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ဇူလိုင္လတြင္ ထင္ရွားသည့္ ႏိုင္ငံေရးေဝဖန္ဆန္းစစ္သူ၊ အစိုးရကို ေဝဖန္ေထာက္ျပတတ္သူ ကမ္ေလးဆိုသူမွာ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ ေသနတ္ႏွင့္ ပစ္သတ္လုပ္ႀကံခံလိုက္ရသည္။ သူ႔ကို အေႂကြးကိစၥေၾကာင့္ လုပ္ႀကံျခင္းခံရသည္ဟု ယူဆရေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ေဒသဆိုင္ရာ ေကာင္စီေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား စတင္က်င္းပသည္။ ဟြန္ဆန္ႏွင့္ CPP ပါတီသည္ CNRP ပါတီကို ဆန္႔က်င္ၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲဝင္သည္။ ၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလတြင္ အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္သစ္ ကမ္ဆိုခါ အဖမ္းခံလိုက္ရသည္။ သူ႔ကို ႏိုင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္မႈျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ဟြန္ဆာ၏ ဖမ္းဆီးျခင္းကိုခံရမည္ စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ ျပည္ပကို ထြက္ေျပးၾကသည္။ 

ေနာက္ႏွစ္လအၾကာတြင္ တရား႐ံုးခ်ဳပ္က CNRP ပါတီကို ဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာသည္။ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတို႔ထံက တရားမဝင္အေထာက္အပံ့မ်ား ရယူသည္ဟုေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားျဖင့္ အတိုက္အခံပါတီကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဟြန္ဆန္ကို ႏိုင္ငံတကာက အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု ရာဇသံေပးၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သူကလက္ရွိႏိုင္ငံေရးအေနအထားကို လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္သည့္ အေနအထားတြင္ ရွိေနသျဖင့္ သူ႔ကို လြန္ဆန္ႏိုင္မႈမ်ား မရွိခဲ့ေပ။ 

ေဝဖန္ေထာက္ျပသူမ်ားက ဟြန္ဆန္သည္ သားသံုးေယာက္ႏွင့္ အင္အားကို ခိုင္မာစြာ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ျဖစ္သည္ဟုဆိုၾကသည္။ သူ႔သားသံုးေယာက္ကို ပါတီတြင္း၊ စစ္တပ္တြင္းႏွင့္ အစိုးရအတြင္း အေရးပါသည့္ ေနရာမ်ားကို ေပးထားၿပီးျဖစ္သျဖင့္ သူ႔ကို ျဖဳတ္ခ်ရန္မလြယ္ဟုဆိုၾကသည္။ 

ဟြန္ဆန္သည္ ဘန္ရာနီဆိုသူႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး သားသမီး ၆ ဦးထြန္းကားခဲ့သည္။ တစ္ဦး ကြယ္လြန္သြားသျဖင့္ ယခု သားသမီး ၅ ဦးႏွင့္ ေနထိုင္သည္။ သားျဖစ္သူ ဟြန္မာနက္သည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ဝက္စ္ပြိဳင့္စစ္တကၠသိုလ္ေက်ာင္းဆင္းသည္။ စီးပြားေရးဘြဲ႔ကို PhD အဆင့္အထိ ဘရစၥတိုးတကၠသိုလ္မွ ယူထားသည္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ မာနက္ကို ကေမၻာဒီးယားတပ္မေတာ္ (RCAF) တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရာထူး တိုးေပးထားသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သက္ေတာ္ေစာင့္႐ံုးခ်ဳပ္တြင္လည္း ဒုတိယတပ္မွဴးရာထူးကိုရထားသည္။ သားအႀကီးဆံုးဟြန္နန္က ပါလီမန္အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ေနၿပီး ယခင္ကလည္း ကမ္ပံုခ်မ္ၿမိဳ႕အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရာထူးကို ယူခဲ့သူျဖစ္သည္။ သားသံုးေယာက္ရွိရာ သံုးေယာက္စလံုးကို အေရးပါသည့္ ေနရာမ်ားတြင္ ခန္႔အပ္တာဝန္ေပးထားသည္။ 

ဟြန္ဆန္ကို ဗီယက္နမ္၏ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္အျဖစ္ စြပ္စြဲေဝဖန္သူမ်ားလည္း ရွိသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ သူ႔ကိုအစိုးရအဖြဲ႔တြင္ ရာထူးေနရာရလာေစရန္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတြင္ အေျခခံခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ CPP ကိုအေျခတည္ခဲ့ေသာ ကမ္ပူခ်ား ျပည္သူ႔ေတာ္လွန္ေရးပါတီသည္ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတြင္ သေႏၶတည္ခဲ့သည္ မဟုတ္ပါေလာ။ 

ဟြန္ဆန္အုပ္စိုးစဥ္ေခတ္က ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ အႏိုင္ဆံုး လုပ္ရပ္မ်ားမွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြင္း ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံလာသူမ်ားအတြက္ ေျမေနရာမ်ားခ်ေပးလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားႏွင့္ ေျမေနရာမ်ား သိမ္းပိုက္ခ်ထားေပးျခင္းေၾကာင့္ ျပည္သူေပါင္း တစ္သိန္းခြဲခန္႔ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ခဲ့ၾကရသည္။ သူလုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးလိုက္ေသာ အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားသည္ သဘာဝေဘးမဲ့ေတာမ်ားအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းထားရန္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေနရာမ်ားျဖစ္သည္။ အစိုးရအေနႏွင့္ အက်င့္ပ်က္လာဘ္စားမႈေပါင္းမ်ားစြာျဖင့္ ထိုေျမေနရာမ်ားကို ခ်ေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အားလံုးကသိေနခဲ့ၾကသည္။ 

၂၀၀၉ ခုႏွစ္ Global Witness အဖြဲ႔၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္လည္း ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသည္ ေရနံႏွင့္သဘာဝတြင္းထြက္ သယံဇာတပစၥည္းမ်ားအေပၚတြင္ အက်င့္ပ်က္ျခစား လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း ေဝဖန္ေထာက္ျပမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ဟြန္ဆန္ႏွင့္ သူ၏ပါတီသည္ မတရားလာဘ္ထိုးေငြမ်ားကိုယူၿပီး လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ခ်ေပးေနေၾကာင္း အတိုက္အခံမ်ားကလည္း ေထာက္ျပေဝဖန္ခဲ့ၾကသည္။ 

ဟြန္ဆန္၏ CPP ပါတီသည္ အမ်ားျပည္သူမ်ား ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္မ်ားႏွင့္ ဆႏၵျပမႈမ်ားကို ခြင့္မျပဳခဲ့ေပ။ ျပည္သူမ်ားက ပန္းၿခံအတြင္း လြတ္လပ္စြာလာေရာက္ေဆြးေႏြးခြင့္ကိုေတာင္းဆိုလွ်င္ပင္ ရဲမ်ားကႏွိမ္နင္းၿပီး ခြင့္မျပဳခဲ့ေပ။ မီဒီယာမ်ားကိုလည္း ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားသျဖင့္ မလႈပ္ႏိုင္သည့္ အေနအထားတြင္ ေရာက္ေနသည္။ ထိုသို႔ေသာ ႏိုင္ငံေရးဖိႏွိပ္မႈမ်ားၾကားတြင္ တစ္ေက်ာ့ျပန္ အာဏာျပန္ရလာေစရန္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္သည့္ ဟြန္ဆန္အေပၚ ျပည္သူမ်ားကေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာကပါ အထင္ႀကီးေလးစားႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိေပ။ သို႔ေသာ္ အာဏာသည္ အာဏာရပါတီ၏ အာဏာထုတ္ျပႏိုင္မႈအေပၚတြင္ တည္ေနသလိုျဖစ္ေနသည္။ အတိုက္အခံေတြကို ျပည္ေျပးဘဝေရာက္ေအာင္၊ ေထာင္ထဲေရာက္ေအာင္လုပ္ၿပီး လြတ္လပ္ေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲႀကီးကို က်င္းပေပးခဲ့သည္ဆိုျခင္းမွာ ရယ္စရာေတာ့ေကာင္းလွသည္။

(Ref : Business Insider, Khmer Times, NPR, Express)



FOLLOW US