News

POST TAGGED AS

မ်က္စိ

အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ မ်က္စိက်န္းမာေရးက႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး
အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈက႑ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဗီယက္နမ္ႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတို႔တြင္ မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ မ်က္စိ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဒသတြင္း ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား၏ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ အျမင္အာ႐ံု လံုးဝဆံုး႐ံႈးမႈႏွင့္ ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းသူမ်ား၏ သံုးပံုႏွစ္ပံုသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။

ထို႔ျပင္ ကမၻာတစ္ဝန္း မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးျဖစ္ေနသည့္ အတြင္းတိမ္ျဖစ္ပြားမႈကို အခ်ိန္မီ မသိရွိေသာေၾကာင့္ အျမင္အာ႐ံု ဆံုး႐ံႈးရသူမ်ားတြင္လည္း အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လွ်င္ အမ်ိဳးသမီးက ပို၍မ်ားေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္ဟုလည္း ဆိုပါသည္။

ထိုကဲ့သို႔ေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ (WHO)၏ ကမၻာတစ္ဝန္း မ်က္စိ က်န္းမာေရး ဘက္စံုဖြံ႔ၿဖိဳးမႈစီမံကိန္း (၂၀၁၄-၂၀၁၉) တြင္ ဦးစားေပး က႑အျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ားအတြက္ မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အစီအစဥ္ကို ထည့္သြင္းထားပါသည္။ ယင္းအစီအစဥ္အရ ပဏာမ ေလ့လာ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးရာတြင္ အဟန္႔အတား အခ်ိဳ႕ရွိေနေၾကာင္း ထိုေတြ႔ရွိခ်က္မ်ား၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ အဓိက အခက္အခဲမွာ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားအား ပူးေပါင္းကူညီမႈ အားနည္းျခင္းပင္ ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အထက္ပါ အခက္အခဲမ်ားကို ေက်ာ္လႊား လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြၾကည့္ၾကရာတြင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကတည္းက ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ၌ က်င္းပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ား၏ မ်က္စိက်န္းမာေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို သံုးသပ္ေလ့လာျခင္းဆိုင္ရာ ဖိုရမ္မွ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို လက္ခံသင့္ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိလာၾကပါသည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ (WHO) ၏ ကမၻာတစ္ဝန္း မ်က္စိက်န္းမာေရး ဘက္စံုဖြံ႔ၿဖိဳးမႈစီမံကိန္း (၂၀၁၄-၂၀၁၉) ၏ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္ေသာ ကေမၻာဒီးယားဖိုရမ္က အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ား မ်က္စိက်န္းမာေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစေရးအတြက္ လက္ေတြ႔က်ေသာ နည္းလမ္းငါးသြယ္ကို ေအာက္ပါအတိုင္း မီးေမာင္း ထိုးျပထားပါသည္။

(၁) ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိေသာ အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲ၍ ေဆာင္႐ြက္ျခင္း

လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းကို အေျခခံေသာ အိမ္တိုင္ရာေရာက္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈႏွင့္ လုပ္ခြင့္မပ်က္ ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ သဘာဝအရ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည့္အတြက္ ေဆာင္႐ြက္သင့္ေသာ အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ေသာ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္း ျပင္ပလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ား၏ ပူးေပါင္းမႈ ရွိေစေရးအတြက္ စည္း႐ံုးၾကရာတြင္ အေျခအေနကို ေလ့လာသံုးသပ္၍ ေဆာင္႐ြက္ရန္ အေရးႀကီးပါသည္။ ေဈးမ်ား၊ ေက်ာင္းမ်ားသည္ အေရးပါေသာ ေနရာမ်ားျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ားထံမွ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား ရႏိုင္ပါသည္။ အႀကံေပးသူႏွင့္ ေဝဖန္သူမ်ားကို အားေပးျခင္း၊ ပံ့ပိုးမႈျပဳျခင္းျဖင့္ လူတန္းစား အသီးသီးကို ကိုယ္စားျပဳေသာ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေပၚေပါက္လာေစ၍ မိမိတို႔၏ အစီအစဥ္ကို ပိုမိုခရီးေရာက္ေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(၂) အမ်ိဳးသမီးအသင္းအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၍ ေဆာင္႐ြက္ျခင္း

အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔မ်ား၊ ေအဂ်င္စီမ်ား၊ အစိုးရဌာနမ်ား၊ မိခင္ႏွင့္ ကေလးအသင္းအဖြဲ႔မ်ား၊ မ်ိဳးဗီဇႏွင့္ သားဆက္ျခားကိစၥမ်ား ေလ့လာသူ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔မ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ထိေရာက္ေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္၊ ဦးတည္ခ်က္တို႔ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ နက္ဝပ္ႏွင့္ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ား(ကေမၻာဒီးယားတြင္ Fred Hollows ေဖာင္ေဒးရွင္းကဲ့သို႔) စသည္တို႔ႏွင့္ပူးတြဲ၍ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးေစေရးအတြက္ အားထုတ္ၾကရန္ ျဖစ္ပါသည္။

(၃) လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို စုေဆာင္း၍ စိစစ္ျခင္း

အသက္အ႐ြယ္၊ လိင္ကြဲျပားမႈ၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား၊ ေဆးပညာရပ္ေဒတာမ်ားကို စုစည္း၍ သံုးသပ္ရန္လို ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းထားေသာ္လည္း၊ မ်က္စိက်န္းမာေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ မျပည့္စံုသည္မ်ား ရွိေနတတ္ပါသည္။ ထိုလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ေသခ်ာစြာ ေလ့လာ၍ လက္ေတြ႔ အသံုးတည့္ေသာ အခ်က္မ်ားကို စုေဆာင္းရန္ အေရးႀကီးပါသည္။ အရပ္ေဒသ ကြဲျပားမႈအေပၚ မူတည္၍ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္း လိုအပ္ခ်က္ အခ်ိဳးအစား၊ ေဆးဝါးမ်ား လိုအပ္ခ်က္၊ ကုသမႈ ကိရိယာမ်ား လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ အလွဴရွင္မ်ား သိရွိလိုသည့္ အခ်က္အလက္မ်ား ရွာေဖြစုေဆာင္းျခင္းမ်ားသည္လည္း အေရးပါပါသည္။

(၄) ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ အမ်ိဳးသမီး မ်က္စိ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား ခန္႔ထား ေဆာင္႐ြက္ျခင္း

ဘာသာစကား၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ေနရာေဒသ၊ လိင္ ကြဲျပားမ်ား ရွိေစကာမူ အမ်ိဳးသမီး လူနာမ်ားအား မ်က္စိ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားက အကူအညီေပးရာတြင္ ထိေရာက္မႈရွိရန္ အေရးႀကီးပါသည္။ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည့္ မိသားစု ဖိအားမ်ားကိုေလွ်ာ့ခ်၍ ထိန္းညႇိေပးႏိုင္ေသာ၊ အႀကံဉာဏ္ေကာင္းမ်ား ေပးလ်က္ ညႇိႏိႈင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္းျဖင့္ ေထာက္ပံ့မႈ ေပးႏိုင္သည့္ ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ အမ်ိဳးသမီး မ်က္စိက်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား အထူး လိုအပ္ပါသည္။

(၅) အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ပိုမိုရရွိေရးကို ျမႇင့္တင္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္း

ဤေနရာ၌ စဥ္းစားဖြယ္ရာ အမ်ားအျပား ရွိပါသည္။ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ အမ်ိဳးသား ကြာဟမႈကို မွ်တေရးအတြက္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ျဖစ္ပါသည္။ လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းရာတြင္လည္းေကာင္း၊ အစီရင္ခံစာမ်ားေရးရာတြင္လည္းေကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ ကြာဟမႈသည္ ၅၀/၅၀ ညီမွ်ရန္မွာ သဘာဝမက်ေသာ ကိစၥသာ ျဖစ္ပါသည္။ အဓိက ဆိုလိုရင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလးငယ္မ်ားအား ပိုမိုဂ႐ုတစိုက္ ကုသေပးျခင္းျဖင့္ အခြင့္အေရးမ်ား ညီမွ်လာရန္ျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ မ်က္စိအျမင္ ဆံုး႐ံႈးသူ အေရအတြက္သည္ အမ်ိဳးသားထက္ အမ်ိဳးသမီးက ပို၍ မ်ားေနရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္ပါ။ ၎သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ သဘာဝျဖစ္ေသာ သည္းခံျခင္းႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ ေစာင့္စားျခင္း (မိမိထံ အလာကို ေစာင့္ျခင္း) အေလ့အက်င့္မ်ားေၾကာင့္၊ အျမင္အာ႐ံု ဆံုး႐ံႈးသည္အထိ အႏၲရာယ္ရွိေသာ မကူးစက္တတ္သည့္ အတြင္းတိမ္ႏွင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ မ်က္ခမ္းစပ္ ကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုး ေတြ႔ၾကရျခင္းျဖစ္၏။ သို႔ျဖစ္ရာ မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအဖြဲ႔မ်ား၊ ေဖာင္ေဒးရွင္းမ်ားသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ သဘာဝကို သေဘာေပါက္ လက္ခံၾကလ်က္ ခိုင္မာေသာ ဦးတည္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္၍ ပိုမိုအာ႐ံုစိုက္ ကုသေပးျခင္းအားျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အျမင္အာ႐ံု ဆံုး႐ံႈးမႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်လာၿပီး အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ ကြာဟခ်က္ က်ဥ္းေျမာင္းသြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ေမာင္ျပည့္ေအာင္ (Ophthalmic Assistant)
chejournal.com ü Damian Facciolo.Regional Programme Manager, The Prevention of Blindness, Singapore. ႏွင့္ Camille Neyhouser .Coordinator,The Fred Hollows Foundation, Sydney, Australia. တို႔ ေရးသားေသာ Putting women’s eyesight first ကို မွီျငမ္းပါသည္။



FOLLOW US