News

POST TAGGED AS

ဒီမုိကေရစီ

အိႏၵိယႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ
(၁)

လြတ္လပ္ေသာ၊ တရားမွ်တေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၊ လြတ္လပ္ေသာ တရားစီရင္ေရး၊ ဆူညံေသာအတိုက္အခံပါတီမ်ား၊ လြတ္လပ္ေသာမီဒီယာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ကင္းေအာင္ေနေသာ စစ္တပ္တို႔ျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးကို သတ္မွတ္ထားခဲ့သည္မွာ သူ႔ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုကိုေရးဆြဲခဲ့ေသာ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္မွ စတင္ခဲ့ပါသည္။

အိႏၵိယသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒကို ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒျပဳေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔ကိုလိုက္နာရာ၌  အျခားတိုးတက္ေသာႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္မတူပါ။ သို႔ပါေသာ္လည္း လြန္ခဲ့သည့္ေလးႏွစ္က Bhartiya Janata Party အာဏာရယူၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ကာလအတြင္း ဘယ္ေသာအခါႏွင့္မွ်မတူေအာင္ ပ်က္စီးခဲ့ပါၿပီ။

အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ဗဟိုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမဟုတ္ဘဲ (Decentralized System) စနစ္ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ပါသည္။ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္တိုင္းကို Chief Minister က အုပ္ခ်ဳပ္ပါသည္။ ထိုဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားသည္ ေ႐ြးေကာက္ခံပါတီတစ္ခု သို႔မဟုတ္ ၫြန္႔ေပါင္းပါတီမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳရပါသည္။ အိႏၵိယတြင္ အစိုးရခန္႔ထားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး (Governor) မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ထိုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားက ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပီးတိုင္း ၿပီးတိုင္း အႏိုင္ရသည့္ပါတီကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ (Chief Minister) ခန္႔ထားရန္ ဖိတ္ေခၚၾကပါသည္။

ဂါဗာနာ၏႐ံုးသည္ မိမိလိုရာကိုဆြဲ၍ သံုးၾကသည္မွန္ေသာ္လည္း (Karnaaka) ေတာင္ပိုင္း အိႏၵိယျပည္နယ္တစ္ခု၏ လုပ္ပံုမွာ အလြန္ဆိုး႐ြားပါသည္။ ဘီေဂ်ပီကိုဆန္႔က်င္ေသာ အတိုက္အခံမ်ား၏ ၫြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔က ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရရွိေသာ္လည္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မစၥတာမိုဒီ (Mr. Nerandra Modi) ၏ လက္ေထာက္တစ္ေယာက္ျဖစ္ေသာ မစၥတာဘာလာ (Vajnbhai Vala) က ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရဖြဲ႔စည္းရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါသည္။

မစၥတာဘာလာက ဘီေဂ်ပီပါတီကိုသာ အစိုးရဖြဲ႔ရန္ေဆာက္႐ြက္ခဲ့သျဖင့္ တိုင္းျပည္၏အျမင့္ဆံုးတရား႐ံုးက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခဲ့ရပါသည္။ တရား႐ံုးက ဝင္ေရာက္ေျပာဆိုမွသာ အတိုက္အခံတို႔ဘက္မွ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္ခဲ့ၾကပါသည္။ 

အလားတူအျဖစ္ပ်က္မ်ားသည္ ပါလီမန္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျပန္သည္။ အတိုက္အခံဆိုသည္မွာ အစိုးရလုပ္ခ်င္ရာ မလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ဖြဲ႔စည္းထားရွိရပါသည္။ Check and Balance System ျဖစ္ပါသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ လအနည္းငယ္အတြင္းက အစိုးရအေပၚအယံုအၾကည္မရွိ အဆိုတင္သြင္းရန္ အတိုက္အခံပါတီမ်ားမွ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကပါသည္။ ပါလီမန္သည္ အလုပ္အၿမဲ႐ႈပ္၍ အျခားအေရးႀကီးေသာတာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ၾကရေသာ္လည္း အစိုးရအေပၚအယံုအၾကည္မရွိ အဆိုတင္သြင္းျခင္းကို လက္ခံၾကရပါသည္။ ဘီေဂ်ပီကခန္႔ထားေသာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ (Speaker) က ထိုအဆိုကို တင္သြင္းရန္ အၿမဲျငင္းဆန္ေနခဲ့ပါသည္။

ဘီေဂ်ပီသည္ လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ မဲေနရာအမ်ားဆံုးရရွိထားသျဖင့္ အစိုးရအေပၚ အယံုအၾကည္မရွိ အဆိုတင္သြင္းျခင္းမွာ ေအာင္ျမင္စရာအေၾကာင္းမရွိပါ။ သို႔ပါေသာ္လည္း တစ္တိုင္းျပည္လံုးက ေတြ႔ျမင္ၾကရသည့္ တီဗီဒီဘိတ္တြင္ အတိုက္အခံမ်ားက မိုဒီ၏ စီးပြားေရးေပၚလစီမ်ား၏ မွားယြင္းေနပံုကို ေထာက္ျပၾကသည္။

အိႏၵိယသည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာေသာစီးပြားေရးက႑၏ပြင့္လင္းမႈကို ျမင္ၾကရေသာ္လည္း အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ဘတ္ဂ်က္သည္ လြန္စြာမ်ားျပားေနသည္။ အတိုက္အခံတို႔က ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ဘတ္ဂ်က္လ်ာထားမႈအေပၚ ေဝဖန္ၾကသည္။ ၎တို႔ကို သူ႔အခ်ိန္ႏွင့္သူ ေဆြးေႏြးရန္ကန္႔သတ္ထားသည္။ အခ်ိန္မရ၍ မေဆြးေႏြးႏိုင္ပါက ဒီအတိုင္းသာအတည္ ျပဳလိုက္ရသည္။ ဤျဖစ္ရပ္ကို ဂယ္လူတင္း Guillotine ျဖစ္သည္ဟုေခၚသည္။

မတ္လေရာက္ေသာအခါ ဘတ္ဂ်က္ႏွစ္သည္ ကုန္ဆံုးသြားေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ မိုဒီ၏ပါတီသည္ ႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒျပဳသူမ်ားအတြက္ ဘတ္ဂ်က္ကို ေဝဖန္ဖို႔မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္သြားေစသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဂယ္လူတင္းျဖစ္ရပ္ျဖင့္ ေလွ်ာ့ေပးလိုက္ရေသာ ဥပေဒမ်ားမွာမ်ားလွသည္။

ႏိုင္ငံ၏အျမင့္ဆံုးတရား႐ံုးက ကိစၥမ်ားကိုဆံုးျဖတ္ရာတြင္ Chief Justice က လိုအပ္သလို တရားသူႀကီးမ်ားကို တာဝန္ခ်ထားေလ့ရွိပါသည္။ ဇန္နဝါရီလတြင္ တရားသူႀကီး ၄ ဦးက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တစ္ရပ္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သူတို႔က တရားသူႀကီးခ်ဳပ္သည္ အမႈမ်ားကိုသတ္မွတ္ခ်ထားရာ၌ မသမာမႈမ်ားရွိေနသည္ဟု စြပ္စြဲခဲ့သည္။

မစၥတာဘူရွန္ (Prashant Bhushan) ေခၚထင္ရွားသည့္ေရွ႕ေန တစ္ေယာက္က ေျပာဆိုရာတြင္ အမႈမ်ားကိုတာဝန္ခ်ထားရာ၌ ႏိုင္ငံေရးသေဘာအရပါဝင္ေသာအမႈမ်ားတြင္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္က တရားသူႀကီး ေ႐ြးခ်ယ္ရာတြင္ အရည္အခ်င္းရွိသူမ်ားပါဝင္ေနသျဖင့္ အမႈ၏အေျဖမွာ အစိုးရအလိုအတိုင္းသာျဖစ္ေစသည္ဟုဆိုသည္။ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္သည္ အစိုးရဘက္က ဘက္လိုက္ေနသည္ဟု စြပ္စြဲေျပာဆိုသည္။ သူကအစိုးရႏွင့္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာပါတီသည္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ကို အက်ပ္ကိုင္ေလ့ရွိသည္ဟုဆိုသည္။ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္မွာ လာဘ္စားမႈျဖင့္ တရားရင္ဆိုင္ေနရသည္။

မိုဒီ၏အစိုးရလက္ထက္ ျခစားမႈမ်ားမွာ စစ္တပ္ကိုလည္း အလြတ္မေပးခဲ့ေပ။ ဂ်င္နရယ္ရာဝတ္ (Bipin Rawat) မွာ သူ႔အထက္ စီနီယာအက်ဆံုးလူမ်ားကိုေက်ာ္လႊားကာ မထိုက္တန္ဘဲရာထူးကို ရရွိထားသည္။ ဂ်င္နရယ္ရာဝပ္သည္ စစ္တပ္အႀကီးအကဲျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း မိုဒီအစိုးရကို ႏိုင္ငံေရးအရ ေထာက္ခံေလ့ရွိသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္မွာလည္း အိႏၵိယေကာ္မရွင္မ်ားသည္ လြတ္လပ္ေသာ၊ တရားမွ်တေသာေကာ္မရွင္မ်ားအျဖစ္ အမည္ရခဲ့ေသာ္လည္း မိုဒီလက္ထက္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရက္မ်ားကို အစိုးရအားအသာရေစမည့္ရက္မ်ားကိုသာ ေ႐ြးခ်ယ္ေပးေလ့ရွိသည္။ သူဂူဂ်ာရက္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လုပ္စဥ္က အတူတြဲလုပ္ခဲ့ဖူးေသာသူက ဦးေဆာင္လ်က္ရွိရာ မသမာမႈမ်ားရွိေနသည္။

အိႏၵိယမီဒီယာမ်ားကလည္း ႐ိုေသေလးစားအပ္ေသာ သတင္းဌာနအနည္းငယ္မွအပ မစၥတာမိုဒီႏွင့္ သူ၏အေပါင္းအပါမ်ားအႀကိဳက္ ေရးသားၾကသည္။ မီဒီယာအားလံုးလိုလိုမွာ အစိုးရ၏ေကာင္းသတင္း၊ ေကာင္းေသာအျပဳအမူမ်ားကိုသာ ေရးသားေနၾကသည္။ အထူးသျဖင့္မိုဒီ၏ ဟိႏၵဴအမ်ိဳးသားေရးဝါဒ၏ ေကာင္းျမတ္ပံုကို အေလးအနက္ထား၍ ေရးသားၾကသည္။

Cobrapost ဆိုေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္သည္ မီဒီယာကုမၸဏီအမ်ားအျပားႏွင့္ေတြ႔ဆံုကာ ဟိႏၵဴအမ်ိဳးသားေရးဝါဒႏွင့္ပတ္သက္၍ ေကာင္းမြန္စြာေရးသားပါက ကုမၸဏီမ်ားကို ေဒၚလာသန္းႏွင့္ခ်ီ၍ေပးရန္ ျမႇဴဆြယ္သည္။ သူတို႔လိုအပ္ေသာေၾကညာခ်က္မ်ားမွာ ဘီေဂ်ပီအစိုးရႏွင့္ ဟိႏၵဴအမ်ိဳးသားေရးဝါဒကို အက်ိဳးရွိေစမည့္ ေၾကညာခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။

အိႏၵိယသည္ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ေနာက္ႏွစ္တြင္ က်င္းပရန္ ရည္႐ြယ္ထားသည္။ ထိုေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ မိုဒီအေပၚ တိုင္းျပည္မွအျမင္ (Rating) မွာ က်ဆင္းလ်က္ရွိပါသည္။ သူ႔ကိုဆန္႔က်င္ေသာအသံမ်ား တိတ္သြားေစရန္၊ အတိုက္အခံပါတီမ်ားကို က်႐ံႈးေစရန္မိုဒီက ဒီမိုကေရစီ မက်ေသာနည္းမ်ားျဖင့္ အဘယ္မွ်လုပ္ႏိုင္မည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရပါလိမ့္မည္။

ကိုသန္းလြင္
Ref: India’s embattled Democracy , By Harton Singh Bal New York Times May 30 2018



FOLLOW US