News

POST TAGGED AS

တိုးဂိတ္

ဘဂၤါလီအေရး ကုလ-ျမန္မာ လွ်ိဳ႕ဝွက္ သေဘာတူညီခ်က္ ႐ိုက္တာဖြင့္ခ်
ရန္ကုန္၊ ဇူလိုင္ ၁

ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ကုလသမဂၢအၾကား ဘဂၤါလီအေရး လွ်ိဳ႕ဝွက္သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ျပန္လာေသာ ဘဂၤါလီမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အာမခံခ်က္ႏွင့္ ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္အတြက္ ရွင္းလင္းသည့္ အာမခံခ်က္မ်ားေပးမထားဟု Reuters သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပသည္။

ေမလကုန္တြင္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတို႔အၾကား ရရွိခဲ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၌ ခိုလံႈေနေသာ ဘဂၤါလီ မြတ္ဆလင္ သိန္းခ်ီၿပီး ေဘးကင္းစြာႏွင့္ ၎တို႔ေ႐ြးခ်ယ္မႈအရ ျပန္လာခြင့္ျပဳရန္ ရည္႐ြယ္ထားေသာ္လည္း အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္မ်ားကို လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ျပန္ထားျခင္းမရွိေပ။

ဇြန္လ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနသည္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာ (MoU) မိတၱဴကို ဖတ္႐ႈခြင့္ရခဲ့သည္။ ယင္းစာခၽြန္လႊာ မူၾကမ္းမွာလည္း အြန္လိုင္းတြင္ ေပါက္ၾကားခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဩဂုတ္လကတည္းက ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္စီမ်ား ဝင္ေရာက္ခြင့္ ပိတ္ပင္ခံထားရသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္သို႔ ျပန္လည္ ဝင္ေရာက္ခြင့္ရေရး ညႇိႏိႈင္းမႈမ်ားအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လာသူမ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ႏွင့္ ဒုကၡသည္ အခြင့္အေရးကိစၥမွာ အဓိက အေခ်အတင္ ျငင္းခံုစရာ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။

နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာတြင္ “ျပန္လာသူမ်ားသည္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း အျခားေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အားလံုးနည္းတူ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ရၾကမည္ျဖစ္သည္”ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ကိုေက်ာ္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္၍မူ အာမခံခ်က္ေပးမထားသလို ဘဂၤါလီမ်ား လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားသည့္ လက္ရွိဥပေဒမ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိဟု Reuters သတင္းဌာနက ေဖာ္ျပထားသည္။

ဒုကၡသည္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အုပ္စုမ်ားကမူ ယခုသေဘာတူညီခ်က္သည္ ဘဂၤါလီမ်ား၏ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံခ်က္ ေပးႏိုင္ျခင္းမရွိဟု ေဝဖန္ထားသည္။ အေနာက္ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕က “လူမ်ိဳးေရးရွင္းလင္းမႈ”ဟု ေခၚေဝၚၾကသည့္ တပ္မေတာ္၏ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးတြင္ ဘဂၤါလီ ၇ သိန္းခန္႔ထိ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္ဟု အေနာက္မီဒီယာမ်ားက ေဖာ္ျပၾကသည္။

“ဒီအတိုင္းဆိုရင္ ဘဂၤါလီေတြ ရခိုင္ကိုျပန္တာဟာ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားခံရတဲ့ အေျခအေနတစ္ခု၊ သူတို႔ေတြ လြတ္လပ္စြာ သြားလာလို႔ မရတဲ့ေနရာ၊ ေက်ာင္းေတြ ေဆး႐ံုေတြတက္ဖို႔၊ အလုပ္အတြက္ မွီခိုရတဲ့ ေနရာေတြကို သြားဖို႔ခက္ခဲတဲ့ေနရာကို ျပန္သြားတာပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္”ဟု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ သုေတသနမွဴး ေလာ္ရာဟိုက္က သံုးသပ္သည္။ “ဒီစာခ်ဳပ္ထဲမွာ ဒါကို ေျပာင္းလဲႏိုင္တဲ့ အာမခံခ်က္တစ္ခုမွ မပါပါဘူး”ဟုလည္း ဟိုက္က သံုးသပ္သည္။

ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုး (UNHCR) က ယင္း နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာသည္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး မူေဘာင္တစ္ခု ထူေထာင္ရန္ ပထမဆံုးႏွင့္ လိုအပ္ေသာ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ယခုသတင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ျမန္မာအစိုးရ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးေဇာ္ေဌးႏွင့္ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးတို႔ထံ ဖုန္းဆက္သြယ္၍ မွတ္ခ်က္ေတာင္းခံခဲ့ေသာ္လည္း ဆက္သြယ္၍ မရခဲ့ဟုဆိုသည္။

အလုပ္သမား၊ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဝန္ႀကီးဌာနမွ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးထံ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ရာတြင္လည္း ေျဖဆိုခြင့္မရွိေၾကာင္းႏွင့္ အၿမဲတမ္း အတြင္းဝန္ထံ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္သာ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ႐ိုက္တာသတင္းဌာနက ေဖာ္ျပသည္။ အၿမဲတမ္း အတြင္းဝန္၏ ဖုန္းနံပါတ္ကိုလည္း ေခၚဆို၍မရခဲ့ဟု ႐ိုက္တာက ေဖာ္ျပသည္။

႐ိုက္တာသတင္းဌာနသည္ MoU ပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏိုင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုႏွစ္ခုမွ သတင္းရင္းျမစ္မ်ားထံ ဆက္သြယ္ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

႐ိုက္တာက ျမင္ေတြ႔ခြင့္ရေသာ ေမလ ၃၀ ရက္ေန႔ မူၾကမ္းမွာ လက္မွတ္မထိုးမီ တစ္ရက္အလိုတြင္ ေရးသားထားျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း အဓိကအခန္းမ်ား၏ ေရးသားသံုးႏႈန္းပံုမ်ားသည္ ႐ိုက္တာက ျမင္ေတြ႔ထားသည့္ UNHCR ၏ သံတမန္မ်ားႏွင့္ အန္ဂ်ီအိုမ်ားအတြက္ ေနာက္ခံအေျခအေန ရွင္းလင္းခ်က္ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ ဒုကၡသည္မ်ားထံ ေပးပို႔ေသာ UNHCR ၏ သေဘာတူညီခ်က္အေၾကာင္း ရွင္းလင္းခ်က္ စာတစ္ေစာင္တို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

UNHCR ႏွင့္ ကုလသမဂၢ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ (UNDP) တို႔သည္ ယင္းသေဘာတူညီခ်က္အတြက္ လႏွင့္ခ်ီ ညႇိႏိႈင္းခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာအစိုးရထံမွ အားေကာင္းေသာ ကတိဝန္ခံမႈမ်ိဳး မရခဲ့ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္မ်ား မရရွိခဲ့ေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အကူအညီေပးေရး ေအဂ်င္စီမ်ားက သံုးသပ္သည္။

ကုလသမဂၢ ေျပာခြင့္ရ အမ်ိဳးသမီးကမူ ေပါက္ၾကားသည့္ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မွတ္ခ်က္မေပးရသည့္ မူဝါဒရွိသည္ဟု ျပန္လည္ တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ထုတ္ျပန္ရန္ UNDP၊ UNHCR ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔ ဆက္လက္ ညႇိႏိႈင္းေနဆဲျဖစ္သည္ဟု ေျပာခြင့္ရအမ်ိဳးသမီးက အီးေမးလ္ျဖင့္ အေၾကာင္းျပန္ၾကားခဲ့သည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ အေျခစိုက္သည့္ ဘဂၤါလီ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေသာ Arakan Rohingya Society for Peace and Human Rights ၏ ဥကၠ႒ မိုဟီဘူလာက “ဒီ MoU နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေတာ္ေတာ္ ေဒါသထြက္မိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ ေဝါဟာရေတာင္ သံုးမထားပါဘူး။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ရမယ္လို႔ ဆိုထားေပမယ့္ အဲဒါဟာ က်ဳပ္တို႔အတြက္ အင္မတန္ ခက္ခဲပါတယ္”ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

UNHCR တာဝန္ရွိသူမ်ားကမူ ယင္းသေဘာတူညီခ်က္သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းသို႔ အကူအညီေပးေရး ေအဂ်င္စီမ်ား ဝင္ေရာက္ခြင့္ရေရးအတြက္သာျဖစ္သည္ဟု ဘဂၤါလီမ်ားကို ရွင္းျပထားေၾကာင္း မိုဟီဘူလာက ေျပာၾကားသည္။ “က်ဳပ္တို႔ကေတာ့ ဒီ MoU ကို လက္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး”ဟု မိုဟီဘူလာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ 

F-03

(မူရင္းသတင္းပါ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုေသာ အသံုးအႏႈန္းမ်ားကို ဘဂၤါလီဟု ေျပာင္းလဲေဖာ္ျပပါသည္)



FOLLOW US