News

POST TYPE

RELAX

Mango Media ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာ ေဒၚေအးႏွင္းေဆြႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း
06-Dec-2016

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖဳိးတိုးတက္လာမႈႏွင့္ ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းေစ်းကြက္ ေျပာင္းလဲမႈလာျခင္းမ်ား အပါအဝင္ Digital ေၾကာ္ျငာေစ်းကြက္ ေျပာင္းလဲလာမႈႏွင့္အတူ ျပည္တြင္းေၾကာ္ျငာ ကုမၸဏီမ်ား၏ စိန္ေခၚမႈေတြႏွင့္ ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ေနမႈမ်ားကို ျပည္တြင္းမီဒီယာ ကုမၸဏီတစ္ခု ျဖစ္ေသာ Mango Media ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာ ေဒၚေအးႏွင္းေဆြ (Rose) ကို The Voiceက ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းထားသည္ကို ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : ပထမဦးဆုံး အေနနဲ႔ လက္ရွိ ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ေစ်းကြက္အေျခအေန ေျပာျပေပးပါ။

AHS : လက္ရွိအေျခအေနဆိုရင္ ၂၀၁၆ အေျခအေနဆိုရင္ ၂၀၁၅ ယွဥ္ေျပာရင္ ပိုျမင္သာလိမ့္မယ္။ ၂၀၁၅ မွာေတာ့ ၂၀၁၄ နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ နည္းနည္းေလးက်တယ္။ တစ္ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ေလ်ာ့သြားတယ္။ ၂၀၁၅ ကေန ၂၀၁၆ ကို ယွဥ္လိုက္ေတာ့ အခု ဒီသုံးလပတ္ေပါ့၊ အခု ၿပီးသြားတဲ့ တတိယ သုံးလပတ္ကို ၾကည့္လိုက္လို႔ ရွိရင္ သူက ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ တက္တယ္။ အမ်ားႀကီး တက္မလာဘူး။ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း တက္တာသည္ မီဒီယာႏႈန္းေတြ တက္တာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ Inflation (ေငြေဖာင္းပြမႈ) ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စီးပြားေရး သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲတိုးတက္တာ ဘာမွမရွိဘူး။ မီဒီယာ ေၾကာ္ျငာဝင္ေငြ TV ကလြဲရင္ တျခားမီဒီယာေတြမွာ ေၾကာ္ျငာတာ အသုံးနည္းနည္းက်တယ္။ TV ကေတာ့ နည္းနည္း ပိုၿပီးေတာ့ အသုံးမ်ားတယ္။ ၿပီးေတာ့ TV ေစ်းႏႈန္းက တက္လာေတာ့ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြက ပိုၿပီးေတာ့ ေၾကာ္ျငာတာထက္ တိုးလာတဲ့ ေစ်းႏႈန္းအရ ဘတ္ဂ်က္ကိုေတာ့ ျမႇင့္ေပးလိုက္ရတယ္။ သူတို႔ရတဲ့ ေၾကာ္ျငာအေရအတြက္နဲ႔ ျပန္ယွဥ္ၾကည့္လိုက္ရင္ အရင္ႏွစ္ေတြက အေရအတြက္ေတြနဲ႔ သိပ္မကြာလွဘူး။ ေၾကာ္ျငာေစ်းကြက္က နည္းနည္းေအးေနတယ္။ ေနာက္ ဘာျဖစ္လဲဆိုရင္ တတိယ သုံးလပတ္ထဲမွာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္က နည္းနည္း ေနရာဝင္ယူလာတယ္။ Print (ပုံႏွိပ္) ေတြဘက္မွာ နည္းနည္းက်သြားတယ္။ ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းက စီးပြားေရး အတက္အက်ကို အနည္းနဲ႔အမ်ား ဆိုသလို ညႊန္ျပႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ စီးပြားေရး အေျခအေနက အမ်ားႀကီး တိုးတက္မလာဘူး။ ၂၀၁၆ မွာ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ မရွိတဲ့အတြက္ ေၾကာ္ျငာမွာသုံးတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ တက္မလာဘူးေပါ့။ ေစ်းကြက္ထဲမွာ မရွိေသးတဲ့ ကုန္ပစၥည္း၊ အသုံးအေဆာင္ ပစၥည္းထဲကလည္း သိသိသာသာ ဝင္လာတာ မျမင္ရဘူး။

Voice : ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘက္ ေျပာင္းလာတယ္ဆိုေတာ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အားသာခ်က္နဲ႔ သူရဲ႕ အက်ဳိးဆက္ကေရာ ဘာျဖစ္လာမလဲ။

AHS : အခုေလာေလာဆယ္မွာ ျမင္ရတာေတာ့ Online မီဒီယာ တိုးတက္လာမႈလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြက အခု ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘက္ကို ေျခဦးလွည့္လာၾကတယ္။ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ မီဒီယာလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ Google အသုံးမ်ားပါတယ္။ Google ၿပီးေတာ့မွ Facebook၊ Facebook ၿပီးေတာ့မွ တျခားဆိုရွယ္မီဒီယာေတြဆီ သြားတယ္။ ဒီမွာေတာ့ Facebook က အျမင့္ဆုံး  Google က ဒုတိယသြားတယ္။ အင္တာနက္ သုံးစြဲသူ အမ်ားစုက Facebook တစ္ခုတည္းကို အဓိကထားၿပီး သုံးတာလည္း ရွိတယ္။ တျခားႏိုင္ငံမွာက Website ေတြဆီ တိုက္႐ိုက္သြားၾကတယ္။ ဒီမွာက Facebook က အဓိကဆိုေတာ့ အဲဒီကေနမွ တစ္ဆင့္ Website ကို ျပန္ညႊန္းေနရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကြၽန္မတို႔ဆီမွာ Email အေကာင့္ သုံးတာ နည္းတယ္။ Google ကေန Search လုပ္တာလည္း နည္းတယ္။ အခုက လူတိုင္းဆီမွာ Facebook အေကာင့္ ရွိတယ္။ Facebook ကေန ဆက္သြယ္တယ္။ Facebook ကေန ဗဟုသုတ ရယူတယ္။ သိခ်င္တာေတြ ရွာၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ အရာရာက Facebook ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီလို မိုဘိုင္းလ္နဲ႔ သြားေနတဲ့ မိုဘိုင္းလ္ေစ်းကြက္မွာ ၤ Facebook က ဆိုရွယ္မီဒီယာထဲမွာ အေရးႀကီးဆုံး ျဖစ္ေနတယ္။

Voice : အဲ့လိုမ်ဳိးေတြ ေျပာင္းလာေတာ့ ျပည္တြင္းေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြမွာ ဘာအခက္အခဲေတြနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြ ျဖစ္လာမလဲ။

AHS : အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ဆို ေၾကာ္ျငာေတြက Online နဲ႔ Offline Media ေတြက တစ္ဆင့္ လူေတြဆီ ေရာက္တယ္။ Offline ဆိုရင္ ပုံမွန္မီဒီယာ ျဖစ္တဲ့ TV၊ Print၊ Outdoor၊ Cinema နဲ႔ ေရဒီယို ဒါေတြက ပုံမွန္ေပါ့။ ကြၽန္မတို႔ဆီမွာ အဲဒီလို Online, Offline Media ေတြမွာ ပ႐ိုဖက္ရွင္နယ္ ျဖစ္လာေအာင္ သီးသန္႔ ႏွစ္ရွည္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးတဲ့ ေက်ာင္းေတြ မရွိဘူးေလ။ Online ကေတာ့ တယ္လီကြန္း ေအာ္ပေရတာ ေပၚလာၿပီးမွ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသုံးစျပဳလာတဲ့ မီဒီယာ ျဖစ္တယ္။ ကမာၻနဲ႔အဝန္းက သတင္းေတြ၊ အေၾကာင္းအရာေတြကို အခုပဲ ၾကားရ၊ ျမင္ရတယ္။ အရင္ကဆိုရင္ တီဗီ၊ သတင္းစာ၊ ေရဒီယိုကေန ေစာင့္ေနၿပီးမွ ျမင္ရတယ္။ အခုဆို ဘာေျပာင္းသြားလဲ ဆိုတာက အခုခ်က္ခ်င္းပဲ ျမင္ရ၊ ၾကားရတယ္။ သင္ယူေလ့လာစရာေတြ အင္မတန္ မ်ားတယ္။ အမ်ားႀကီး ေလ့လာဖို႔ လိုတယ္။ Step ကေတာ့ အရမ္းျမန္တယ္။ အဓိက စိန္ေခၚမႈကေတာ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ မားကက္တင္းလုပ္ဖို႔ တကယ္အရည္အခ်င္း၊ အေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့ သူေတြက ကြၽန္မတို႔ဆီမွာ ရွားပါးတယ္။ ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းမွာမက ကုန္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္တဲ့ကုမၸဏီေတြနဲ႔ မားကက္တင္းလုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြဆီမွာ ဒီလိုလူမ်ဳိးေတြ လိုအပ္တယ္။ ကြၽန္မတို႔လို ေအဂ်င္စီေတြမွာလည္း ဒီလိုဒစ္ဂ်စ္တယ္ မားကက္တင္းကို ကြၽမ္းကြၽမ္းက်င္က်င္ လုပ္ႏိုင္တဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီး လိုအပ္ေနပါေသးတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္မတို႔ဆီမွာက Facebook ကေန ေၾကာ္ျငာဖို႔ရာ Credit Card (အေႂကြးဝယ္ကတ္) လိုေသးတယ္။ ကြၽန္မတို႔ဆီက Credit Card ဆိုေပမယ့္ ႀကဳိတင္ေငြျဖည့္ထားရတဲ့ Debit Card ကတ္ေတြပဲေလ။ အဲဒီဘ႑ာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခက္အခဲေတြကလည္း ရွိေနေသးတယ္။ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြကလည္း သူတို႔ရဲ႕ေၾကာ္ျငာ ဘတ္ဂ်က္ကို ၁၀၀ လို႔ သတ္မွတ္ထားရင္ အဲဒီ ၁၀၀ ကို TV မွာ ဘယ္ေလာက္သုံး၊ ပုံႏွိပ္မွာ ဘယ္ေလာက္သုံး၊ Outdoor မွာ ဘယ္ေလာက္သုံးဆိုၿပီး လ်ာထားတယ္ေပါ့။ ေနာက္မွ ေပၚလာတဲ့ Digital အတြက္ အဲဒီ ၁၀၀ အျပင္ ေနာက္ထပ္ ၁၀၊ ၂၀  တိုးေပးလိုက္တာ မဟုတ္ဘူး။ နဂိုဘတ္ဂ်က္ထဲကေန ယူၿပီးေတာ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ကို ေရႊ႕လိုက္တာ။

Voice : ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘက္ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြရဲ႕ စိတ္ဝင္စားမႈကေရာ ဘယ္လိုရွိလဲ။

AHS : ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ေရွာင္လႊဲလို႔ရတဲ့ မီဒီယာ မဟုတ္ပါဘူး။ အခုအားလုံးက ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္ကို ဦးတည္လာတာေလ။ ေနာက္ပိုင္းက်ရင္ ပုံႏွိပ္မီဒီယာေတြလည္း ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ျဖစ္လာရေတာ့မယ္။ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြကေတာ့ ႀကဳိၿပီးၾကည့္ၾကတာေပါ့။ ကြၽန္မတို႔ဆီမွာ ဆိုရင္ ေၾကာ္ျငာရွင္ေတြက ျပည္တြင္းတင္မကဘဲ ျပည္ပကလည္း ရွိတာဆိုေတာ့ အဲဒီေျပာင္းလဲလာတာကို သူတို႔က ႀကဳိျမင္ေနတယ္။ သူတို႔ပစ္မွတ္ထားတဲ့ စားသုံးသူေတြက ဘယ္ကိုသြားေနလဲ ဆိုတာကို သူတို႔ကလည္း အဲဒီေနာက္ကို မ်က္ျခည္မျပတ္ လိုက္ေနတာ။ ဘတ္ဂ်က္ရဲ႕ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၅၀ ရာခိုင္ ႏႈန္းက ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘက္ကို ေရာက္သြားတာေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ အဲဒီေလာက္ အေနအေထား မရွိေသးပါဘူး။ ဒီႏွစ္က စတင္ေျပာင္းလဲလုပ္ေနတာ ဆိုေတာ့ ေနာက္ႏွစ္က်ေတာ့မွ နည္းနည္းအရွိန္ျမႇင့္လာမွာလို႔ ကြၽန္မ ထင္ပါတယ္။ ၂၀ နဲ႔ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ေတာ့ ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္။

Voice : ေၾကာ္ျငာက ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘက္ကို ေျပာင္းလာေနၿပီဆိုေတာ့ ေၾကာ္ျငာခနဲ႔ အမ်ားဆုံး ရပ္တည္ေနတဲ့ ပုံႏွိပ္မီဒီယာ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အျခားလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ရပ္တည္မႈကေရာ ဘာျဖစ္လာႏိုင္မလဲ။

AHS : ပုံႏွိပ္ႀကီးပဲ ရပ္တည္ေနရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ခက္ခဲလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္အေရွ႕မွာ သြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ႀကဳိၿပီး ၾကည့္ထားရင္ေတာ့ ကိုယ္က သူမ်ား ဘယ္လိုမွားခဲ့ၿပီးၿပီးလဲ၊ သူမ်ားက ဘယ္လိုေအာင္ျမင္ၿပီးၿပီးလဲ ဆိုတာကို ေလ့လာႏိုင္တယ္။ အတုယူၿပီး ေျပာင္းလဲႏိုင္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဒီလိုပဲ ျဖစ္လာတာပဲေလ တျခားႏိုင္ငံက ပုံႏွိပ္ကုမၸဏီ အႀကီးႀကီးေတြေတာင္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘက္ကို တျဖည္းျဖည္း လိုက္လာၾကတာပဲေလ။ ဖက္ရွင္စာအုပ္ေတြ၊ မဂၢဇင္းေတြ ထြက္ေနတုန္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ အြန္လိုင္းေပၚမွာလည္း ေရာက္လာၾကတယ္ေလ။ 

Voice : ေရွ႕မွာေျပာခဲ့သလို ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ တိုးတက္မႈက အရမ္းႀကီး မတက္ေသးေတာ့ ေရွ႕လာမယ့္ အလားအလာကေရာ ဘယ္လိုရွိမလဲ။ 

AHS : ကြၽန္မ သိထားသေလာက္ေတာ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေပၚလစီသစ္က လာမယ့္ ဘ႑ာႏွစ္က်မွ စမယ္။ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက အဲဒီက်မွ သိသိသာသာ ဝင္လာမွာလား။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ အခုက စၿပီး ျပင္ဆင္ေနမွာေပါ့ေလ။ ကိုယ့္ေစ်းကြက္ထဲကို ဝင္ခ်င္တဲ့သူေတြကေတာ့ သူတို႔လြယ္လြယ္ကူကူ၊ မွန္မွန္ကန္ကန္ စၿပီး အလုပ္လုပ္လို႔ ရေတာ့တဲ့ အခ်ိန္က်ေတာ့မွသာလွ်င္ ေစ်းကြက္ဝင္လာမယ္။ ဒီလိုအတိုင္းဆို ကြၽန္မတို႔က ေမ၊ ဇြန္ေလာက္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့။

Voice : ေနာက္ထပ္ ဘာမ်ားျဖည့္စြက္ေျပာေပးခ်င္ေသးလဲ။ 

AHS : ဒစ္ဂ်စ္တယ္ မားကက္တင္းကေတာ့ စေနၿပီ။ အရွိန္နဲ႔အဟုန္နဲ႔ သြားေနမွာပဲ။ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ သြားတဲ့ဟာကို ဆြဲထားလို႔ မရဘူး။ Digitalized ျဖစ္လာမယ့္ဟာ အမီလိုက္ဖို႔ လိုတယ္။ စိန္ေခၚမႈေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ရွိမွာပဲေလ။ အင္တာနက္ျမန္ႏႈန္းကလည္း အဲဒီေလာက္ မဟုတ္ေသးဘူး။ Data ခကလည္း ေစ်းႀကီးေသးတယ္။ ေစ်းႀကီးေသးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ေရာ လက္ရွိတစ္ဦးခ်င္း ဝင္ေငြအေနအထားအရ Data ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔၊ မ်ားမ်ားစားစား သုံးစြဲမႈ နည္းေနေသးတယ္။ Content အပိုင္းလည္း အမ်ားႀကီး လုပ္ရဦးမယ္။ အြန္လိုင္းက ေအာ့ဖ္လိုင္းမီဒီယာေတြလို မဟုတ္ဘူး။ ပရိသတ္ကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေအာင္၊ စိတ္ဝင္စားေအာင္ လုပ္ဖို႔က အင္မတန္ အေရးႀကီးတယ္။ ပရိသတ္မွာ ေ႐ြးခ်ယ္စရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိလာၿပီေလ။ ဒစ္ဂ်စ္တယ္က တိုးတက္လာေနမွာပဲ။ TV တို႔၊ ေရဒီယိုတို႔ကိုေတာ့ ဒစ္ဂ်စ္တယ္က ဘယ္လိုမွေက်ာ္လို႔ မႏိုင္ေသးပါဘူး၊ တခ်ဳိ႕ကလည္း အြန္လိုင္းေပၚမွာ Web TV လုပ္လာေနၾကၿပီ။ ေစ်းကြက္အရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ကေတာ့ အေရးပါလာမယ္။ နံပါတ္တစ္ေတာ့ ျဖစ္မလာႏိုင္ေသးပါဘူး။ နံပါတ္ႏွစ္နဲ႔ သုံးၾကားမွာေတာ့ ရွိလာမယ္။ ပုံႏွိပ္ကလည္း ရွိေနဦးမွာပဲ။ ပုံႏွိပ္ကေတာ့ သူရမယ့္ ဝင္ေငြကို ဒစ္ဂ်စ္တယ္ထဲ ခြဲေပးလိုက္ရတဲ့ သေဘာေတာ့ ျဖစ္သြားမွာေပါ့။ ပုံႏွိပ္မွာ စိန္ေခၚမႈေတြ အရမ္းျဖစ္လာမယ္။

Voice : အခုလို ေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ေအာင္သီဟ