News

POST TYPE

RELAX

ေဒါက္တာသက္ေဇာ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
22-May-2019

စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါ

စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါသည္ လူ ၁၀၀၀ တြင္ ၅ ေယာက္မွ ၇ ေယာက္ခန္႔ ျဖစ္ပြားႏိုင္သည့္ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ယင္းေရာဂါသည္ စိတ္က်ေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ျဖစ္ပြားႏိုင္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း ယင္းေရာဂါေၾကာင့္ ေဆး႐ံုသို႔ တက္ေရာက္ကုသသူ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ရွိသည့္အတြက္ စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ံုႀကီးမွ ကထိက ေဒါက္တာသက္ေဇာ္ႏွင့္ The Voice Daily က ေမးျမန္းျဖစ္သည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲဆရာ။
Dr.TZ : စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါဆိုတာ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေၾကာင့္လည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေဖတစ္ေယာက္မွာ စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါရွိရင္ သားသမီးမွာျဖစ္ဖို႔က ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ျဖစ္တယ္။ မိဘႏွစ္ပါးလံုးမွာဆိုရင္ေတာ့ သားသမီးမ်ားျဖစ္ဖို႔ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိတယ္။ အျမြာဆိုရင္လည္း အခ်င္းတစ္ခုတည္း ေမြးတဲ့ အျမြာတစ္ေယာက္ျဖစ္ရင္ ေနာက္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခက ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ျပင္းထန္တဲ့တုပ္ေကြးပိုးလို ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ကူးစက္ခံရမယ္ဆိုရင္ တျခားကေလးေတြထက္ ဒီကေလးေတြက ၂ ဆကေန ၅ ဆအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ေမြးတဲ့အခ်ိန္ ေမြးရခက္တဲ့ကေလးေတြ ေမြးတာၾကာေတာ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ရတာ နည္းၿပီး စိတ္ေဖာက္ျပန္တဲ့လကၡဏာရွိႏိုင္တယ္။ ဒီ့အျပင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မိခင္က မူးယစ္ေဆးေတြ/ အရက္ေသာက္တာေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိပါတယ္။

Voice : စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာေတြကေရာ။
Dr.TZ : သူ႔ရဲ႕လကၡဏာစုမွာ စိတ္ေဖာက္ျပန္တဲ့ လကၡဏာစုေတြပါမယ္။ သူ႔ရဲ႕အေတြးအေခၚ/အျပဳအမူေတြကလည္း ပံုမွန္မဟုတ္ဘူး။ နိစၥဓူဝလုပ္ကိုင္တဲ့အလုပ္ေတြ၊ လူမႈေရးပိုင္းဆိုင္ရာေတြ အကုန္ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ပ်က္ယြင္းလာရင္ စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါျဖစ္တယ္။ သူ႔ရဲ႕ေရာဂါစုေတြနဲ႔ သီးျခား အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ခ်က္ေတာ့ ပါတာေပါ့။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ သီးျခားလကၡဏာစုေတြဆိုတာက ဘယ္လိုမ်ိဳးေတြလဲဆရာ။
Dr.TZ : Hallutilation လို႔ဆိုတဲ့ လံႈ႔ေဆာ္မႈမဲ့ ျမင္ရ၊ ၾကားရတယ္ဆိုၿပီး ခံစားရတာ၊ ဘယ္သူမွ သူ႔ကိုေျပာဆိုမႈမရွိဘဲ ၾကားေနရတာ၊ တကယ္ၾကားေနရတာ။ ဘာမွမရွိဘဲ မ်က္စိထဲ ျမင္ေနရတယ္။ ဘယ္သူကမွ လာလံႈ႔ေဆာ္မႈမရွိဘဲ ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္တာ ခံစားေနရတယ္။ မွားယြင္းတဲ့ ယံုၾကည္မႈလြန္ကဲတာေပါ့။ တခ်ိဳ႕ကလည္း သံသယစိတ္ႀကီးတာ မ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အျပဳအမူ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ထူးဆန္းေနတာ၊ နားမလည္တဲ့ အျပဳအမူလုပ္ေနတာမ်ိဳးေတြ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က စကားေျပာတာေတြက ဘာေတြေျပာေနမွန္း မသိဘူး၊ အဆက္အစပ္မရွိေျပာေနတာ၊ တခ်ိဳ႕က်ျပန္ေတာ့လည္း ဘာမွမေျပာဘဲနဲ႔ ၿငိမ္ၿငိမ္ႀကီးနဲ႔ ခံစားခ်က္ေတြ သိပ္မရွိသလိုျဖစ္တယ္။ စကားလည္း ျပန္မေျပာဘူး။ ဘာကိုမွ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ မရွိေတာ့ဘူး။ အခုေျပာတဲ့လကၡဏာေတြထဲက အနည္းဆံုး ၂ ခုေလာက္က အခ်ိန္ကာလလည္း ၆ လေလာက္ ျဖစ္ေနၿပီး အလုပ္လည္း မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါျဖစ္မလား စဥ္းစားရမယ့္အခ်က္ပဲ။

Voice : ဒီေရာဂါက ကုသလို႔ရႏိုင္သလား။
Dr.TZ : ကုလို႔ရတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တာက မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေၾကာင့္၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီမွာရွိတဲ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး၊ ေတြးေခၚပံု၊ လူမႈေရးဆိုင္ရာ ထိခိုက္မႈစတာေတြ ေပါင္းၿပီးေတာ့ ျဖစ္တယ္။ ကုတဲ့အခါမွာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ေဆးေတြေပးကုတယ္။ အေတြးအေခၚေတြ မွားေနတယ္ဆိုရင္ စိတ္ကုထံုး (Psycho Therapy) ေတြနဲ႔ ကုတာရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး လူမႈေရးပိုင္းမွာ စိတ္ဖိစီးတာျဖစ္လာရင္ ဘယ္လိုရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းမလဲ၊ ဘယ္လိုျပဳမူေနထိုင္မလဲ၊ ျပႆနာျဖစ္ရင္ ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲဆိုတာမ်ိဳး သင္ေပးတာရွိတယ္။ ေရာဂါအႏုအရင့္ေပၚမူတည္ၿပီး ကုလို႔ရတယ္။ ကုၿပီး တခ်ိဳ႕က ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ျပန္မျဖစ္ဘူး။ ေနာက္ ကုရခက္တဲ့သူေတြလည္းရွိတယ္။

Voice : စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါက စိတ္က်ေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတာလား။
Dr.TZ : စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါက စိတ္က်တာနဲ႔ တြဲပါၿပီးသား။ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းသိၿပီး တခ်ိဳ႕ကလည္း စိတ္က်ေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္တာရွိတယ္။ စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါရဲ႕ ေလးပံုတစ္ပံုေလာက္က စိတ္က်ေရာဂါလကၡဏာေတြ ရွိတယ္။ ဒါက ေပးတဲ့ေဆးေတြရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္တာရွိတယ္။ ကိုယ္တိုင္ ေရာဂါအေၾကာင္း သိသြားၿပီးေတာ့ ေရာဂါကုရ ခက္တယ္ဆိုတာ သိတဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္တာရွိတယ္။

Voice : ဆရာ့အေနနဲ႔ ျဖည့္စြက္စကားေလး ေျပာေပးပါဦး။ 
Dr.TZ : ဒါက မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သလို အခုေနာက္ပိုင္း စိတ္ဖိစီးမႈ အရမ္းမ်ားတာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ မူးယစ္ေဆးေတြ။ အရက္ေတြ သံုးတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားလာတာေပါ့။ ဘယ္လိုလကၡဏာပဲရွိရွိ ေစာေစာစီးစီး ကုသမႈခံရင္ ေပ်ာက္ကင္းသြားတာမဟုတ္ေတာင္ သာမန္လူတစ္ေယာက္ျဖစ္ေအာင္ ျပန္လုပ္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါထဲပါတယ္။ ေစာေစာသိရင္ ဒီလိုျဖစ္တာကို ရွက္ၿပီး မကုသတာေတြ၊ မျပတာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ပါနဲ႔လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

Voice : အခုလိုေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ