News

POST TYPE

TIP

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ဘယ္လိုခ်မလဲ၊ ျမန္ဆန္လြယ္ကူတဲ့ နည္းလမ္းမ်ား (အပိုင္း - ၁)
19-May-2017 tagged as က်န္္းမာေရး

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ဘယ္လိုခ်မလဲ၊ ဝိတ္က်ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုရင္ ကယ္လိုရီနည္းေအာင္ စားရမယ္၊ ကယ္လိုရီ ပိုေလာင္ကြၽမ္းေအာင္ လုပ္ရမယ္လို႔ေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္း နားလည္ထားၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဝိတ္က်တဲ့ အစားအေသာက္ အစီအမံေတြ၊ အျမန္ဝိတ္က်နည္းေတြဟာ ေျပာသလို အလုပ္ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္မွန္းလည္း သိၾကပါတယ္။ ကိုယ္အေလးအခ်ိန္ ေပါင္နည္းနည္းေလာက္က်ဖို႔ ႀကဳိးစားေနတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အခုကြၽမ္းက်င္သူရဲ႕ နည္းလမ္းေတြက လြယ္ကူေအာင္ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။

READER'S DIGEST EDITORS မ်ားက STEALTH  HEALTH စာအုပ္မွ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပမႈထဲကမွ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်င့္သုံးလို႔ ဆီေလ်ာ္တဲ့ အခ်က္ေတြကို ေ႐ြးႏုတ္ေဖာ္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကယ္လိုရီ တြက္တာတို႔၊ အြန္လိုင္းက ဝိတ္ခ်တဲ့ အစီအစဥ္ အကူအညီ ယူတာတို႔လို ဒီႏိုင္ငံမွာ လုပ္ဖို႔မလြယ္တဲ့၊ အဆင္မေျပတဲ့ အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို ခ်န္လွပ္ၿပီး အသုံးဝင္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္ေတြကိုပဲ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဝဝလင္လင္ေတာင္ မစားရသူေတြ အမ်ားႀကီးရွိတာ ဝိတ္ခ်တဲ့အေၾကာင္း လာေရးေနရလားလို႔ေတာ့ အျပစ္တင္ မေစာပါနဲ႔။ ဆီဦးေထာပတ္စားၿပီး အဝလြန္ေနတဲ့ လူေတြအတြက္တင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာမွလည္း ေကာင္းေကာင္းကန္းကန္း မစားရဘဲ ဝလာလို႔ စိတ္ညစ္လာတဲ့ အထိုင္မ်ားတဲ့ ႐ုံးလုပ္ငန္းပိုင္း လုပ္သူေတြ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားနည္းသူေတြ အတြက္ ရည္႐ြယ္ပါတယ္။

၁။ ကိုယ္ဘာေတြ စားသလဲဆိုတာ တစ္ပတ္ေလာက္ ခ်ေရးထားပါ၊ ဝိတ္က်လာပါလိမ့္မယ္

(ဟုတ္ပါ့မလားလို႔ သံသယ ျဖစ္စရာပါ။ ဒါေပမဲ့ ခ်ေရးၾကည့္ရင္ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ ဝါးတီးဖြင့္ေနသလဲ ဆိုတာ သိလာပါလိမ့္မယ္။ စာအုပ္မွာ တစ္ေန႔ခ်င္းအလိုက္ မနက္စာ၊ ေန႔လယ္စာ၊ ညစာ၊ အဆာေျပ၊ အေဖ်ာ္ယမကာ ဆိုၿပီး က႑ငါးခုေလာက္ပဲ ခြဲၿပီး မွတ္ရင္ လြယ္ပါတယ္)

ကိုယ္ဘာစားသလဲဆိုတဲ့ အစားအေသာက္ ဒိုင္ယာရီ မွတ္တမ္းလုပ္တဲ့ သူေတြဟာ မလုပ္တဲ့သူေတြထက္ အစား ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ေလွ်ာ့စားတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ စေန၊ တနဂၤေႏြကို သတိထားပါ။ ေျမာက္ကာ႐ိုလိုင္းနား တကၠသိုလ္ရဲ႕ ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ လူေတြဟာ ပိတ္ရက္ေတြမွာ အပို ၁၁၅ ကယ္လိုရီေလာက္ ပိုစားေသာက္ေလ့ရွိၿပီး အဓိကကေတာ့ အရက္နဲ႔ အဆီက ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ေပါင္မုန္႔၊ ေထာပတ္သုပ္လို အဆီအအိမ့္ေတြ၊ အခ်ဳိပြဲေတြ၊ အခ်ဳိရည္ေတြ၊ သေရစာေတြကို ေလွ်ာ့ေပါ့။ ဒါေတြဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အတိုးအေလ်ာ့မွာ အရမ္းအေရးပါပါတယ္။

၂။ ဝိတ္ေလွ်ာ့ ဂါထာ႐ြတ္ပါ

ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ငါဘာျဖစ္ရမယ္ဆိုၿပီး အိပ္ရာမဝင္မီ ႐ြတ္တာမ်ဳိး တက္က်မ္းေတြမွာ ေတြ႔ဖူးၾကမွာပါ။ နည္းနည္းေၾကာင္ေပမယ့္ မွန္တဲ့ကိစၥပါ။ အသင့္စားအစားအေသာက္ေတြ မဆာဘဲ စားတာ၊ လမ္းထြက္ေလွ်ာက္ဖို႔ကို ပ်င္းတာလိုမ်ဳိး ကိစၥေတြမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အေကာင္းျမင္ေစတဲ့ အေတြးနဲ႔ တြန္းအားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ‘ငါဝိတ္က်ရမယ္’၊ ‘ဒီေန႔ လမ္းထြက္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေအာင္ ေလွ်ာက္မယ္’၊ 

‘ညစာ စားၿပီးရင္ အခ်ဳိမုန္႔ေတြ ထပ္မစားေတာ့ဘူး’ စတဲ့ ဂါထာေတြကို ထပ္တလဲလဲ႐ြတ္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္အားတင္းပါ။

၃။ မနက္စာစားၿပီးရင္ ေရပဲေသာက္ပါ

မနက္စာစားၿပီးရင္ လိေမၼာ္ရည္ေလး ေသာက္လိုက္တယ္ေပါ့။ (ဒီမွာေတာ့ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီ အေသာက္မ်ားပါတယ္) ဒီလိုမ်ဳိး ေသာက္ေနက် ဆိုရင္လည္း တစ္ေနကုန္မွာေတာ့ အေအးေတြ၊ ဆိုဒါေတြ ေသာက္မယ့္အစား ေရပဲေသာက္ပဲ။ ဒီလိုအခ်ဳိရည္ေတြက အဝလြန္မႈကို အေထာက္အပံ့ျပဳမႈက ေၾကာက္စရာပါ။ ပ်မ္းမွ်ျခင္းအားျဖင့္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား တစ္ဦးဟာ တစ္ေန႔ကို အခ်ဳိရည္ကေန ၂၄၅ ကယ္လိုရီေလာက္ ပိုစားသုံးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါဟာ တစ္ႏွစ္ကို ကယ္လိုရီ ၉၀,၀၀၀၊ ၂၅ ေပါင္ ရွိပါတယ္။ ပိုဆိုးတဲ့ တစ္ခ်က္က သၾကားဓာတ္ပါတဲ့ အခ်ဳိရည္ေတြဟာ အစားအေသာက္လို မဟုတ္ဘဲ ဗိုက္ျပည့္တယ္လို႔ မခံစားမိတာပါပဲ။

၄။ (ထမင္း) လုတ္ နည္းနည္းေလွ်ာ့စားပါ

(ေပါင္မုန္႔၊ ကိတ္မုန္႔) ကိုက္ဝါးတဲ့ အခ်က္ေရ နည္းနည္း ေလွ်ာ့ခိုင္းတာဆိုေတာ့ ဒီမွာဆိုရင္ေတာ့  ထမင္းလုတ္ေပါ့။ မဝခင္ေတာ္၊ နည္းနည္းေလွ်ာ့စားေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္ အေအးတစ္ခြက္၊ မုန္႔တစ္ခု ေလွ်ာ့စားေပါ့။ ဒီလိုလုပ္တာဟာ တစ္ေန႔ကို ကယ္လိုရီ ၁၀၀  ေလာက္ သက္သာသြားေစၿပီး လူအမ်ားစု တစ္ႏွစ္ တစ္ႏွစ္ကို မသိမသာ တိုးလာတဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ႏွစ္ေပါင္ေလာက္ကို တိုးမလာေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

၅။ တီဗီ တစ္နာရီေလာက္ ေလွ်ာ့ၾကည့္ပါ

ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ တီဗီၾကည့္ေလေလ ပိုစားျဖစ္ေလေလ ဆိုတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အစီအစဥ္တစ္ခုေလာက္ (သိပ္ႀကဳိက္လွတာ မဟုတ္ဘဲ ျပင္းလို႔ တီဗီေရွ႕ ထိုင္ၾကည့္မိတဲ့ ဇာတ္လမ္းတြဲ၊ အစီအစဥ္ ဘာညာေပါ့) ေလွ်ာ့လိုက္ပါ၊ အဲဒီအစား လမ္းေလးဘာေလး ထြက္ေလွ်ာက္ပါ။

၆။ တစ္ပတ္တစ္ခါေလာက္ တစ္ခုခု သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ပါ

ၾကမ္းတိုက္တယ္၊ ျပတင္းေပါက္မွန္ေတြ ေဆးတယ္၊ အိမ္သာေရခ်ဳိးခန္း ေဆးတယ္၊ ကားေရေဆးတယ္ဆိုရင္ ေပါင္ ၁၅၀ ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္မိနစ္နစ္တိုင္းမွာ ေလးကယ္လိုရီေလာက္ ေလာင္ကြၽမ္းေစပါတယ္။ နာရီဝက္ေလာက္ လုပ္လိုက္ရင္ ကယ္လိုရီ ၁၂၀ ေလာက္ ေလာင္ကြၽမ္းေစၿပီး ဗနီလာ ဒိန္ခ်ဥ္ ေရခဲမုန္႔ ခြက္ဝက္စာနဲ႔ ညီမွ်ပါတယ္။ (ဆိုလိုတာက အိမ္သန္႔ရွင္းေရး လုပ္ရတာ ပင္ပန္းတယ္ဆိုၿပီး  အခ်ဳိရည္၊ အခ်ဳိမုန္႔ေတြ ပယ္ပယ္နယ္နယ္ တြယ္ရင္ေတာ့ အေဟာသိကံ ျပန္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္)

၇။ အစားအေသာက္ကို လက္မလွမ္းခင္ ဗိုက္တကယ္ ဆာလာခ်ိန္ကို ေစာင့္ပါ

ပ်င္းလို႔၊ စိတ္လႈပ္ရွားလို႔၊ စိတ္႐ႈပ္လို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ ဝါသနာအရကို ေတြ႔ကရာ ေကာက္ေကာက္စားမိတတ္ပါတယ္။ တကယ္ဆာတယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ဳိးဆိုတာ ေမ့ေနၿပီးေတာ့ေပါ့။ တစ္ခုခု စားခ်င္တယ္ စိတ္ထဲျဖစ္ရင္ ဒါဟာ စားခ်င္မႈသက္သက္ပါ၊  ဆာေလာင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္လွမ္းမီရာ ဘာျဖစ္ျဖစ္ တစ္ခုခုစားမွပဲ ဆိုမွ တကယ္စားတာပါ။ အပ်င္းေျပဖို႔ အစားထက္ တျခားနည္းလမ္းရွာပါ။

၈။ အနံ႔နဲ႔တင္ အာသာေျဖလိုက္ပါ

အနံ႔ပဲစားရေအာင္ နတ္မွ မဟုတ္တာလို႔ ေျပာစရာ ရွိပါတယ္။ ပိုဆာလာမွာေပါ့လို႔လည္း ေစာဒက  တက္စရာပါ။ ေၾကာင္တယ္ထင္ရေပမယ့္ တကယ္အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ သုေတသနတစ္ခုအရ လူေတြဟာ ဒီလိုမၾကာခဏ အနံ႔နဲ႔ အာသာေျဖရင္ ဗိုက္ဆာတာ ပိုေလ်ာ့ၿပီး ဝိတ္ပိုက်တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ သီအိုရီတစ္ခုကေတာ့ ဒီလိုအစားအေသာက္ အနံ႔ေလး ႐ွဴလိုက္တဲ့အခါ ဦးေႏွာက္က တကယ္စားတယ္လို႔ ေတြးမိေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၉။ အျပာေရာင္ကို ၾကည့္ေပးပါ

စားေသာက္ဆိုင္ အမ်ားစုမွာ အျပာေရာင္နဲ႔ အလွဆင္ထားတာမ်ဳိး သိပ္မေတြ႔ရတာ အေၾကာင္းမဲ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီအေရာင္က စားခ်င္စိတ္ကို ေလ်ာ့ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စားတာေလွ်ာ့ခ်င္ တယ္ဆိုရင္ (ဖိုင္ဘာ၊ မယ္လမင္းဆိုရင္) ပန္းကန္ျပား အျပာသုံးပါ၊ ထမင္းစားပြဲကို အျပာေရာင္ အဝတ္ခင္းပါ။ ဒါေပမဲ့ စားတဲ့ေသာက္တဲ့ ေနရာေတြမွာ အနီ၊ အဝါ၊ လိေမၼာ္ေရာင္ေတြ မထားပါနဲ႔၊ ဒီအေရာင္ေတြကေတာ့ စားခ်င္စိတ္ကို ပိုျဖစ္ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၁၀။ မွန္ေရွ႕မွာ စားပါ

ေလ့လာမႈတစ္ခု အရေတာ့ မွန္ေရွ႕မွာ စားတဲ့အခါ လူေတြရဲ႕ စားေသာက္မႈပမာဏ သုံးပုံတစ္ပုံေလာက္ က်သြားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မွန္ထဲ ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါ “ငါ့ပုံႀကီး ဘယ္လိုျဖစ္ေနၿပီလဲ၊ ငါဝိတ္ေလွ်ာ့ရမွာပါလား” ဆိုတာ အသိတရား ရေစႏိုင္တယ္ေလ။

၁၁။ တစ္ေန႔ ၁၀ မိနစ္ေလာက္ ေလွကား အတက္အဆင္း လုပ္ပါ

အေမရိကန္ Centers for Disease Control ကေတာ့ တစ္ေန႔ ဒီေလာက္ အတက္အဆင္း လုပ္ေပးထားတာဟာ တစ္ႏွစ္ကို ၁၀ ေပါင္ေလာက္ က်ေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ (ေမာလို႔ဆိုၿပီး ပိုမစားရင္ေပါ့)

၁၂။ ႏွစ္နာရီၾကား တစ္ခါ ငါးမိနစ္ေလာက္ လမ္းထေလွ်ာက္ေပးပါ

စားပြဲမွာပဲ တစ္ေနကုန္ ထိုင္ေနတာလား။ ႏွစ္နာရီၾကားတစ္ခါ ငါးမိနစ္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ေပးတာဟာ အလုပ္ခ်ိန္ ရွစ္နာရီအတြက္ဆိုရင္ မိနစ္ ၂၀ လမ္းေလွ်ာက္ၿပီးသား ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီလိုနားနားေပးတာဟာ သေရစာေတြ ေတြ႔ရာဆြဲ ဆြဲစားႏိုင္ေျခကိုပါ ေလ်ာ့သြားေစပါတယ္။

၁၃။ တစ္ေန႔ ၄၅ မိနစ္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ဝိတ္က်မယ္

ပုံမွန္ဆိုရင္ နာရီဝက္ လမ္းေလွ်ာက္ပါလို႔ အႀကံေပးေလ့ ရွိေပမယ့္ ဒါဟာ အထိုင္မ်ားတဲ့သူေတြ ဝိတ္မတက္ေအာင္ပဲ ကူညီေပးရာ ေရာက္တယ္လို႔ ေလ့လာမႈတစ္ခုက ေဖာ္ျပပါတယ္။ ဝိတ္က်ခ်င္ရင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ ၁၅ မိနစ္ အပိုေဆာင္းလိုက္ပါ။ မိနစ္ ၃၀ ေနာက္ပိုင္း ေလ့က်င့္ခန္းဟာ အေလးခ်ိန္နဲ႔ အဆီကို က်ေစပါတယ္။ သုံးမိုင္ေလာက္ ေလွ်ာက္လိုက္ရင္ (၄၅ မိနစ္ဆို ေရာက္ပါတယ္) တစ္ေန႔ကို  ကယ္လိုရီ ၃၀၀ ပိုေလာင္ေစၿပီး အစားအေသာက္ပုံစံ သိပ္မေျပာင္းဘဲနဲ႔ကို တစ္ႏွစ္ကို ေပါင္ ၃၀ ေလာက္က်ေစႏိုင္ပါတယ္။