News

POST TYPE

TIP

HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္း (Power Grid)
03-Sep-2018



ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိသမွ် မဟာဓာတ္အားလိုင္း အားလံုးဟာ သမား႐ိုးက် ေအစီဗို႔အား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဓာတ္အားဆံုး႐ံႈးမႈ အနည္းဆံုးျဖစ္တဲ့ ဒီစီမသံုးသလဲဆိုေတာ့ အလြန္ေဈးႀကီးလို႔ (High Capital Cost ကနဦးရင္းႏွီးေငြ) ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၉၁ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္၁၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္း နည္းစနစ္ကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကေပမယ့္ အလြန္ေဈးႀကီးတဲ့အတြက္ မဂၢါဝပ္ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ လွ်ပ္စစ္ပို႔ေဆာင္ဖို႔ ခရီးမိုင္ေထာင္နဲ႔ခ်ီေဝးတဲ့ ဓာတ္အားပို႔လႊတ္ျခင္းမ်ားမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ဒါမွ စရိတ္ကာမိမယ္ျဖစ္ပါတယ္။ သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားအရ ခရီးအကြာအေဝးနည္းရင္ ဓာတ္ႀကိဳးနဲ႔ ထရန္စေဖာ္မာမ်ားမွာ လွ်ပ္စစ္ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ားက AC မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားက သင့္ေတာ္ေပမယ့္ ခရီးအကြာေဝး ကီလိုမီတာ ၂၀၀ ေက်ာ္လာရင္ HVDC မဟာ ဓာတ္အားလိုင္းက ဆံုး႐ံႈးမႈနည္းေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ 0(Source ABB 400KV report: https://goo.gl/6cgrng). အသံုးျပဳတဲ့ ဗို႔အားက ျမင့္ေလေလ ဆံုး႐ံႈးမႈကလည္း နည္းေလေလျဖစ္ပါတယ္။ ဓာတ္အား အေျမာက္အျမား ခရီးေဝးပို႔လႊတ္တဲ့အခါ capital cost ကနဦးရင္းႏွီးေငြ ႀကီးေပမယ့္ HVDC ကိုပဲ အသံုးျပဳဖို႔ ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ 

ယခုအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား အလြန္လိုအပ္ေနခ်ိန္မွာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားက ဓာတ္အားဝယ္ယူျခင္းကို မျဖစ္မေန ဝယ္ယူသံုးစြဲရပါေတာ့မယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက အိႏၵိယ ႏိုင္ငံကေန ဓာတ္အား မဂၢါဝပ္ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး ဝယ္ယူသံုးစြဲရပါတယ္။ မလံုေလာက္တဲ့အတြက္ နီေပါမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရသလို ေက်ာက္ မီးေသြးဓာတ္အား႐ံုမ်ားသာမက ၂၀၁၈ မွာ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ မဂၢါဝပ္ရဖို႔ ႏ်ဴကလီးယား ဓာတ္အားေပး႐ံု စတင္တည္ေဆာက္ေနပါၿပီ။ ဒါလဲ မလံုေလာက္ေသးတဲ့အတြက္ တ႐ုတ္ျပည္က ဓာတ္အား ၁၅၀၀ မဂၢါဝပ္ ဝယ္ဖို႔ ၂၀၁၈ မွာ MoU စာခ်ဳပ္လိုက္ပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျဖတ္သန္းသြားမယ့္ HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္း တည္ေဆာက္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကို လွ်ပ္စစ္ေရာင္းမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကေတာ့ ဓာတ္အားျဖတ္သန္းခပဲရရွိၿပီး၊ တ႐ုတ္က မဝယ္ဘဲ လာအိုႏိုင္ငံကဝယ္ဖို႔ MoU စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ လိုက္ပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို သြယ္တန္းမယ့္ တ႐ုတ္မဟာဓာတ္အားလိုင္းကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကန္႔လန္႔ျဖတ္ ျဖတ္သန္းသြားတဲ့ ဓာတ္ေငြ႔နဲ႔ ေရနံပိုက္လိုင္း ေျမေနရာမွာပဲ တည္ေဆာက္ရမယ္။ ဒါမွ ေတာင္သူေတြကို ေျမေလ်ာ္ေၾကးေပးစရာမလိုဘဲ အစိုးရခ်င္းပဲ ေျဖရွင္းရပါမယ္။ လာအိုႏိုင္ငံက လွ်ပ္စစ္မဟာဓာတ္အားလိုင္းကေတာ့ ဘယ္လိုဆြဲမယ္ မသိႏိုင္ေသးေပမယ့္ အဲဒီဓာတ္အားလိုင္းၿပီးရင္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား မဟာဓာတ္အားလိုင္း သြယ္တန္းၿပီး ျဖစ္သြားပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ လာအို (အာဆီယံ) မဟာ ဓာတ္အားလိုင္းကို ျမန္မာအစိုးရက ပိုၿပီး အလိုရွိမွာပါ။ 

ဓာတ္အားလုပ္ငန္း က႑ႀကီး ၃ ခု 

လွ်ပ္စစ္ပညာရွင္မ်ားနဲ႔ သံုးစြဲသူမ်ားအတြက္ လွ်ပ္စစ္က႑ ၃ ပိုင္းရွိတာ သိၾကပါတယ္။ ထုတ္လုပ္ေရးပိုင္း Power Station၊ မဟာဓာတ္အားလိုင္း Grid နဲ႔ ျဖန္႔ျဖဴးေရး Distribution တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေရးမယ့္ အေၾကာင္းကေတာ့ မဟာဓာတ္အားလိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ 

မဟာဓာတ္အားလိုင္းဆိုတာ 

လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ရာ ဓာတ္အားေပး႐ံုကေန နယ္ေျမ၊ ျပည္နယ္တိုင္းမ်ားစြာကို ျဖတ္သန္းၿပီး အသံုးျပဳသူဆီအထိေရာက္ေအာင္ အလြန္ျမင့္မားတဲ့ ဗို႔အားနဲ႔ တာဝါတိုင္ႀကီးမ်ားနဲ႔ ပို႔ေဆာင္တဲ့ စနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ မဟာဓာတ္အားလိုင္းမွာ ေအစီ AC နဲ႔ ဒီစီ DC ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ မူလပထမ မဟာဓာတ္ အားလိုင္းမ်ားဟာ အလြန္ဗို႔အားျမင့္တဲ့ ေအစီဓာတ္ အားလိုင္းမ်ားကိုေတာေတာင္၊ ေရေျမျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး  သြယ္တန္းၾကပါတယ္။ ဗို႔အားက ၁၁ ေကဗီ၊ ၃၃ ေကဗီ၊ ၂၃၀ ေကဗီနဲ႔ ၅၀၀ ေကဗီေတြကို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ဗို႔အား နိမ့္ ၃.၃ ေကဗီ၊ ၁၁ ေကဗီစတဲ့ လိုင္းမ်ားနဲ႔ သြယ္တန္းတဲ့အခါ ဓာတ္အားဆံုး႐ံႈးမႈမ်ားျပားတဲ့ အတြက္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ၂၃၀ ဗို႔ (သို႔မဟုတ္) ၅၀၀ ဗို႔ ေအစီ မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားနဲ႔ သြယ္တန္းပို႔ေဆာင္ပါတယ္။ 

မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားမွာ ဗို႔အားျမင့္မားစြာ အသံုးျပဳရျခင္းက ဓာတ္အားသယ္တဲ့ ေၾကးနီႀကိဳးမွာ အပူဓာတ္အျဖစ္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ားကို နည္းပါးေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေၾကးနီႀကိဳးရဲ႕ ခုခံမႈ Resistance ေၾကာင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားမ်ားဟာ ေၾကးနီႀကိဳးေပၚ အပူဓာတ္အားအျဖစ္ဆံုး႐ံႈးပါတယ္။ Loss = I²/R ေဖာ္ျမဴလာအတိုင္း ေၾကးႀကိဳး ခုခံမႈ Resistance မ်ားရင္ ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗို႔အားအျမင့္ဆံုးနဲ႔ပို႔လႊတ္ရင္ လွ်ပ္စီး Current “I” နည္းပါးသြားမွာျဖစ္လို႔ ဆံုး႐ံႈးမႈနည္းပါးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားမွာ ဗို႔အားျမင့္မားႏိုင္သမွ် ျမင့္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အထက္ပါ ေဖာ္ျမဴလာ Loss = I²/R အရ ေၾကးႀကိဳးရဲ႕ ခုခံမႈနည္းႏိုင္သမွ်နည္းေအာင္ သတၱဳနည္း ပညာကိုအသံုးျပဳၿပီး အနည္းဆံုး ခုခံမႈ ဓာတ္ႀကိဳးျဖစ္ရပါတယ္။ ဗို႔အားလည္း အျမင့္ဆံုး ၅၀၀ ဗို႔အထိ သံုးၾကပါတယ္။ 

ပထမပိုင္းမွာ ေအစီ AC မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားကို အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီစီ DC မဟာဓာတ္အားလိုင္းက ဓာတ္အားဆံုး႐ံႈးမႈကို ပိုမိုသက္သာေစတာ ေတြ႔ရွိၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အလြန္ေဝးကြာလွတဲ့ ေနရာေဒသကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ပို႔ေပးရမယ္ဆိုရင္ သမား႐ိုးက် ေအစီမဟာဓာတ္အားလိုင္းထက္ ဒီစီမဟာဓာတ္အားလိုင္း HVDC နည္းက ေရရွည္မွာ စရိတ္ပိုသက္သာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခရီးေဝးတဲ့ ေနရာမ်ားကို HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္းကို အသံုးျပဳၾကရပါတယ္။

DC မဟာဓာတ္အားလိုင္း ကုန္က်စရိတ္

HVDC စနစ္မ်ားကို Alstom, Siemens, ABB ကုမၸဏီႀကီးမ်ားက ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္လိုအပ္ခ်က္မ်ားကေတာ့ ကုမၸဏီနဲ႔ အသံုးခ်မယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အေပၚမူတည္ၿပီး ေဆြးေႏြးရပါတယ္။ ေဆြးေႏြးဖို႔လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္မ်ားကေတာ့ Power Rating, Circuit Length, Overhead vs. Cabled Route, Land Costs, and AC Network Improvements Required at Either Terminal စသည္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ခရီးတို မဟာဓာတ္အားလိုင္း သြယ္တန္းရင္ ေအစီနဲ႔ ဒီစီ ဘယ္စနစ္ကသာသလဲ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ 

ဒီစနစ္ ၂ ခု ႏိႈင္းယွဥ္ဖို႔ အခ်က္လက္မ်ားစြာ ရေနပါၿပီ။ ဥပမာ .. အဂၤလိပ္ေရလက္ၾကား အဂၤလိပ္-ျပင္သစ္ 8GW, 40km မဟာဓာတ္အားလိုင္း စက္ပစၥည္းကုန္က်စရိတ္ Equipment costs for a 2000 MW 500 kV bipolar conventional HVDC အတြက္ . . .

- Converter stations ~£110M (~€120M or $173.7M)

- Subsea cable + installation (~€1.2M or ~$1.6M/km) ကုန္က်ပါတယ္။ စုစုေပါင္း မဟာဓာတ္အားလိုင္း ၄ လိုင္း ကုန္က်စရိတ္က £750M က်သင့္ပါတယ္။ 

၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ 2,000 MW, 64 km စပိန္နဲ႔ျပင္သစ္ HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္းက €700 million ကုန္က်ပါတယ္။ လိုဏ္ဂူေဖာက္ျခင္းအပါအဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။ 

Convert Station

ေအစီ သမား႐ိုးက် မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ားကေတာ့ ထရန္စေဖာ္မာနဲ႔ ဗို႔အားအဆင့္ဆင့္ ႏွိမ့္ခ်ၿပီး သံုးစြဲသူမ်ားထံ ပို႔ေပးပါတယ္။ HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္းမွာလည္း ထရန္စေဖာ္မာ လိုအပ္ပါတယ္။ Convert Transformer လို႔ေခၚပါတယ္။ ဓာတ္အားမ်ားကို ေအစီနဲ႔ ဒီစီ အျပန္အလွန္ေျပာင္းတဲ့ ဓာတ္အားခြဲ႐ံုကို ကြန္ဗက္တာစေတရွင္း Convert Station လို႔ေခၚပါတယ္။ ေအစီကေန ဒီစီေျပာင္းတာကို Rectifier လို႔ေခၚၿပီး၊ ဒီစီကေန ေအစီေျပာင္းတာကို Converter လို႔ေခၚပါတယ္။ Line-Commutated Converters LCC လို႔ေခၚပါတယ္။ Bridge Rectifier ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမကာလမ်ားမွာေတာ့ mercury-arc valves မ်ားကို အသံုးျပဳၿပီး၊ ၁၉၇၀ ေနာက္ပိုင္း သိုင္႐ြိဳင္စတာ thyristor valve ကို သံုးၾကပါတယ္။ ယခု HVDC မ်ားမွာ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းရအလြန္ခက္ခဲတဲ့ mercury-arc valves ကို လံုးဝမသံုးေတာ့ဘဲ thyristor valve ကိုပဲ အသံုးျပဳပါေတာ့တယ္။ 

Thyristor Valve တစ္ခုမွာ Thyristor မ်ားစြာ ပါဝင္ၿပီး၊ Convert Transformer အျဖစ္ အသံုးျပဳတဲ့အခါ double circuit application, parallel valve groups., series valve groups စသျဖင့္ နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳး သံုးၾကပါတယ္။ မဟာဓာတ္အားလိုင္း ဓာတ္အားဆံုး႐ံႈးမႈနဲ႔ ေငြကုန္က်မႈ (the annual energy losses and costs for a power transfer) ေတြ သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားအရ ဗို႔အားျမင့္ UHVDC လိုင္းက HVDC ထက္ စြမ္းရည္ Efficencies အမ်ားႀကီးျမင့္မားပါတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ 600KV, UHVDC system 92,08% efficiency ရွိၿပီး 500KV, HVDG ကေတာ့ 72,39% and 88,84% efficiencies  ရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ (Source: https://goo.gl/5n4Q1h)

UHVDC Ultra High Voltage

ဗို႔အား 500KV ထက္မ်ားရင္ Ultra လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ABB ပထမဆံုး 800KV, 1907 Km UHVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္းကို တ႐ုတ္ျပည္ Xiangjiaba – Shanghai မွာ တပ္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ စုစုေပါင္း 1907 Km ရွည္ပါတယ္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ 600kV, 1,100km UHVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္းကို Oklahoma – Tennessee အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ တည္ေဆာက္ၿပီးခဲ့ပါတယ္။ 

နည္းပညာ၊ အရင္းအႏွီးလိုအပ္ခ်က္မ်ား

အင္ဒတ္တာ Inductor မ်ားေၾကာင့္ ရီအက္တစ္ပါဝါ Reactive Power မ်ားကို Capacitor မ်ားနဲ႔ ျပန္လည္ေခ်ဖ်က္ၿပီး Power Factor ေကာင္းေအာင္၊ လွ်ပ္စစ္အေလအလြင့္ အနည္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းေပးပါတယ္။ မလိုလားအပ္တဲ့ အီလက္ထ႐ိုမဂနက္တစ္ (လွ်ပ္စစ္သံလိုက္ ဓာတ္မ်ား) ေၾကာင့္ Harmonics and filtering ကိုလည္း လုပ္ရပါတယ္။ Filter အမ်ိဳးအစားကလည္း ကြန္ဗတ္တာအမ်ိဳးအစားေပၚ မူတည္ၿပီး ေျပာင္းလဲအသံုးျပဳရပါတယ္။ မဟာဓာတ္အားလိုင္းက ေျမေပၚမွာ သြယ္တန္းသလို၊ ေျမေအာက္၊ ေရေအာက္မ်ားမွာလည္း တည္ေဆာက္ၾကပါတယ္။ ကမ္းလြန္ေရနံလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကို ေရေအာက္မဟာဓာတ္အားလိုင္းဆြဲၿပီး ပို႔ေပးၾကပါတယ္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံက ႂကြယ္ဝတဲ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကို ေရရွည္အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံဖို႔ ကူညီမယ့္ေခ်းေငြမ်ားစြာ လိုေနပါတယ္။ ေက်ာက္မီးေသြး ဓာတ္အားေပး႐ံုမ်ား တည္ေဆာက္တဲ့ ထိုင္း၊ အင္ဒိုနီးရွားကုမၸဏီမ်ားရဲ႕ စာခ်ဳပ္မ်ားကလည္း ေရရွည္မွာ လွ်ပ္စစ္ေဈးႀကီးသြားႏိုင္တဲ့ မမွ်တတဲ့ စာခ်ဳပ္မ်ားျဖစ္ဖို႔မ်ားပါတယ္။ ဓာတ္ေငြ႔၊ အယ္အင္ဂ်ီ ဓာတ္အားစက္႐ံုမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္းလည္း ရင္းႏွီးေငြလိုပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားက လွ်ပ္စစ္ဝယ္ယူျခင္းက ေဘးအကင္းဆံုး ယာယီအေျဖျဖစ္ပါတယ္။

လွ်ပ္စစ္ဝယ္ယူဖို႔ အာဆီယံ မဟာဓာတ္အားလိုင္း ပံုကို ၾကည့္လိုက္ရင္၊ ထိုင္း-ျမန္မာ မိုင္၂၀၀ ေလာက္ပဲ သြယ္တန္းဖို႔လိုတာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ US$ 192 millions ကုန္က်ပါမယ္။ အေထြေထြစရိတ္ အကုန္အက်အမ်ားဆံုး ၂၇% (US$ 52 million) ကုန္တယ္ပဲ ထားလိုက္။ US$ 244 million ကုန္ပါမယ္။ ABB ပစၥည္းေတြ သံုးၿပီး၊ အေမရိကန္နည္းပညာ သံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္နည္းပညာနဲ႔ မဟာဓာတ္အားလိုင္းဆိုရင္လည္း အတူတူပဲကုန္မွာပါ။ ေခ်းေငြအတိုးမ်ားၿပီး၊ ျမန္မာအလုပ္သမား၊ တက္ကနီရွင္ေတြ အလုပ္မရတာပဲ အဖတ္တင္ပါမယ္။ 

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ HVDC (သံုးသပ္ခ်က္)

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ေတာ့ ေဈးႀကီးလြန္းလို႔ မသံုးႏိုင္ေသးပါဘူး။ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ မဟာဓာတ္အားလိုင္း မိုင္ရာ၊ ေထာင္ခ်ီခရီးကို ေအစီ-ဒီစီ ေျပာင္းၿပီး ပို႔လႊတ္ပါတယ္။ Efficiency ေကာင္းၿပီး၊ လွ်ပ္စစ္ေလလြင့္မႈ အလြန္နည္းပါတယ္။ ေဈးအလြန္ႀကီးၿပီး US$ 506 million ကုန္က်ပါတယ္။ 500kv, 600kv မဟာဓာတ္အားလိုင္းအႀကီးစားေတြမွာပဲ သံုးပါတယ္။ ဘရာဇီးႏိုင္ငံက ±600 kV, 3150 MW အႀကီးဆံုး HVDC လိုင္းက အရွည္ ၁၄၇၆ မိုင္နဲ႔ အရွည္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ Three Gorges - Changzhou က ၈၉၀ ကီလိုမီတာရွည္ၿပီး 500KV, 3000 MW အိႏိၵယ Talcher-Kolar ကေတာ့ ၁၄၅၀ ကီလိုမီတာရွည္ၿပီး၊ 500 KV, 2500 MW ပို႔လႊတ္ပါတယ္။ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး လွ်ပ္စစ္သံုးတာ 3192 MW ပဲ ရွိပါေသးတယ္။

အသံုးမ်ားတဲ့ မဟာဓာတ္အားလိုင္းသံုးတဲ့ ပစၥည္းမ်ားကေတာ့ Siemens, ABB ၂ခုပဲ ျဖစ္ၾကၿပီး၊ ဂ်ပန္မွာေတာ့ Hitachi, Toshiba, Mitsubishi တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အခု တ႐ုတ္ - ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ မဟာဓာတ္အားလိုင္းက စုစုေပါင္း ကီလိုမီတာ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး သြယ္တန္းရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ HVDC လိုင္းကို သံုးမယ္ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လွ်ပ္စစ္ပညာရွင္မ်ား အလြန္နည္းပါးလွပါတယ္။ ျပည္ပမွာေရာက္ေနသူမ်ားရွိေပမယ့္ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို ႏိုင္ငံျခားပညာရွင္မ်ားကပဲ ဒီဇိုင္းလုပ္၊ တည္ေဆာက္ၾကပါတယ္။ စာေရးသူကိုယ္တိုင္လည္း ဒီလိုနည္းပညာအသစ္မ်ား အေတြ႔အႀကံဳမရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံျခားပညာရွင္မ်ားထံက ေလ့လာဆည္းပူးရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာပညာရွင္မ်ားက ႏိုင္ငံျခားပညာရွင္မ်ားနဲ႔အတူ တြဲလုပ္ကိုင္ရင္ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာ့လွ်ပ္စစ္တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ျမန္မာမ်ားပဲ ဦးေဆာင္တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

လက္ရွိအေျခအေနမွာေတာ့ အာဆီယံမွာ အလြန္ရွည္လ်ားတဲ့ HVDC မဟာဓာတ္အားလိုင္း မရွိေသးပါဘူး။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အတြက္ တ႐ုတ္-ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္လိုင္းက အရွည္ဆံုး၊ ပထမဆံုး ျဖစ္လာမွာပါ။

ကိုးကား

- မဟာဓာတ္အားလိုင္းအေၾကာင္း (ကုန္က်ေငြ၊ ျပည္ပႏွင့္ဆက္သြယ္ျခင္း၊ ရပ္ေက်းမ်ားသို႔ ပို႔လႊတ္ျခင္း) https://goo.gl/G8GVBR
- ဝီကီပီဒိယာႏွင့္ အင္တာနက္ဝက္ဘ္ဆိုက္မ်ား 
- https://en.wikipedia.org/wiki/High-voltage_direct_current