News

POST TYPE

POPULAR POST

အရူးမီးဝိုင်း ထရမ့်
01-Jun-2020


ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒီရက်ထဲ ပြောစရာတွေ တော်တော်များပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီးကလည်း သူ့ကို စောင့်ကြည့်နေတယ်။ အခု အမေရိကန်မှာ အကျပ်အတည်း တွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ကြုံလာတော့ သူ့ရဲ့ ပြောပုံဆိုပုံတွေကလည်း တစ်နေ့ တစ်မျိုး၊ အခုတစ်မျိုး တော်ကြာတစ်မျိုး အမျိုးမျိုး ကြားနေရတယ်။ သူ့ကို စိတ်ပျက်နေကြသူတွေလည်း အများကြီးပဲလို့သိရ တယ်။ ထောက်ခံသူ လည်း ရှိနေဦးမှာပေါ့။ 

“ခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အရည်အချင်းဟာ အကျပ်အတည်းကာလ တွေမှာ ပေါ်လွင်လာတတ်တယ်” လို့ ဆိုတယ်။ ကမ္ဘာတစ်လွှား ကိုဗစ်ကပ်ဘေးကြောင့် ခေါင်းဆောင်အသီးသီးဟာ မတူညီတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေနဲ့ တုံ့ပြန်နေကြတာ တွေ့ရတယ်။ သမိုင်းမှာ မကြုံဖူးတဲ့ ရောဂါကပ်ဘေးဖြစ်လို့ ဒီအရေးနဲ့ကြုံလာရင် ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ရမယ်ဆိုတဲ့ သီးခြားပြဋ္ဌာန်းချက် မရှိဘူး။ ကိုယ့်နိုင်ငံရဲ့အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး မူဝါဒချ တုံ့ပြန်ကြတာပဲ။ 

သမ္မတထရမ့်ရဲ့ နေ့စဉ်ပြောစကားတွေကိုသာ မှတ်တမ်းပြုထားရင် အခြေအနေ အချိန်အခါလိုက် ပြောင်းလဲသွားတဲ့ (တစ်ခါတစ်ခါ ရှေ့နောက် မညီတဲ့) စကားတွေကို တွေ့ကြရမှာပါ။ တရုတ်ပြည်မှာ ကိုဗစ် စဖြစ်တော့ “ဝူဟန်” ဗိုင်းရပ်စ်အဖြစ် ကနဦး ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြတယ်။ ဝူဟန်မှာ အဆိုးဆုံး အခြေအနေနဲ့ကြုံတွေ့နေရချိန်အထိ အမေရိကန်မှာ ဘာမှမဖြစ်သေးဘူး။ ဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ရေးအတွက် အလျင်စလို လုပ်ဆောင်တာ မတွေ့ရဘူး။ ဥရောပကိုကူးစက်လာပြီး နောက်ပိုင်း ဝါရှင်တန်နဲ့ နယူးယောက်မှာ စတွေ့ တော့မှ ထရမ့်က ဥရောပဗီဇာပိတ်တာတွေ၊ ကာကွယ်တားဆီးမှုတွေ လုပ်လာခဲ့တယ်။ သိပ်စိုးရိမ်စရာ အခြေအနေမဟုတ်ပါဘူး ဆိုတဲ့သဘော။ နောက် အခြေအနေ နည်းနည်းဆိုးလာတော့ ဒါဟာ တရုတ်ဗိုင်းရပ်စ် “Chinese Virus” ဆိုပြီး တရုတ်ကို နာမည်တပ်ဝေဖန်တယ်။ တရုတ်က ဒီအသုံးအနှုန်းကို မကြိုက်လို့ ကန့်ကွက်တယ်။ အခြေအနေတွေ တစ်နေ့တခြားဆိုးလာတော့ “တရုတ်နိုင်ငံက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို တမင်ဖန်တီးလိုက်တာဖြစ်တယ်။ ဝူဟန်ဓာတ်ခွဲခန်းတစ်ခုက ပျံ့ထွက်လာတာလို့” ဆိုတယ်။ တရုတ်က အထောက်အထားပြပါဆိုတော့ အထောက်အထား မပြနိုင်ခဲ့ဘူး။

အမေရိကန်မှာ ကိုဗစ်ကြောင့် သေဆုံးမှုတွေ တဖြည်းဖြည်းတိုးလာတော့ Mortality Rate နဲ့ကြည့်ရင် များတယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး ပြောတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့သေဆုံးမှု အရေအတွက် တရုတ်ကို ကျော်သွားတော့ “တရုတ်ဟာ တကယ့်စာရင်းအမှန်တွေ ဖျောက်ထားတယ်။ WHO နဲ့ပေါင်းပြီး ကူးစက်ရောဂါအဖြစ်ကြေညာဖို့ နှောင့်နှေးအောင်လုပ်ခဲ့တယ်”လို့ ဆိုပြန်တယ်။ ကြားထဲမှာ လော့ခ်ဒေါင်းကြောင့် လူတချို့ ဆန္ဒထွက်ပြတော့ လုပ်ငန်းတွေ ပြန်ဖွင့်ပေးဖို့လိုတယ်။ မကြာခင်မှာ အခြေအနေတွေ ပြန်ကောင်းလာတော့မှာပါလို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီလိုပြောနေရင်းက အခြေအနေတွေ ပြန်ကောင်းမလာဘဲ ပိုဆိုးလာပြီး အမေရိကန်က ကမ္ဘာမှာ သေပျောက်မှုအများဆုံး ဖြစ်လာတယ်။ 

ဒါလည်း မလျှော့သေးဘူး။ “ကမ္ဘာမှာ အများဆုံးဆိုတဲ့ အရေအတွက်ကို ဂုဏ်ယူတယ်။ ဒါဟာ ဘာကိုပြသလဲဆိုရင် ကျုပ်တို့ အမေရိကန်က တခြားနိုင်ငံတွေထက် ရောဂါပိုးစစ်ဆေးမှု ပိုလုပ်နိုင်လို့ပါ”လို့ ဆိုတယ်။ ဒါကို သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတစ်ခုမှာ အမေရိကန်-တရုတ် သတင်းထောက် တစ်ယောက်က “သမ္မတကြီးရှင့် အခု အမေရိကန်မှာ လူတွေအများကြီး သေဆုံးနေချိန်မှာ သမ္မတကြီးက ရောဂါပိုးအစစ်ဆေးနိုင်ဆုံး နိုင်ငံအဖြစ် ဘာ့ကြောင့် ဂုဏ်ယူနေရပါသလဲ” လို့ မေးလိုက်တော့ “မင်းမေးခွန်း ရိုင်းနေတယ်။ အဲဒီမေးခွန်း တရုတ်ကိုသွားမေးပါ” လို့ ဖြေပြီး သတင်းစာရှင်းပွဲကို ရပ်လိုက်တယ်။ သမ္မတတစ်ဦးရဲ့ ဒီအပြုအမူဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု ဖြစ်တယ်လို့ နောက်ပိုင်းမှာ အဝေဖန်ခံရတယ်။ 

ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်ကတော့ ထရမ့်ရဲ့ တွစ်တာပေါ်က အရေးအသားတွေဟာ ယုံကြည်စရာကောင်းတဲ့အချက်တွေ မဟုတ်ဘူး။ ထရမ့်ရဲ့ တွစ်တာအကောင့်မှာ တွစ်တာကုမ္ပဏီက “Fact Check” လုပ်ရမယ့် အမှတ်အသားထည့်သွင်းလိုက်တယ်။ ဒီလိုလုပ်လိုက်တော့ တွစ်တာကို ထရမ့် ဒေါကန်သွားတယ်။ သိပ်မကြာဘူး။ လူအများသုံးစွဲနေပြီး လူမှုဆက်သွယ်ရေးကို လက်ဝါးကြီးအုပ်ထားတဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာတွေကို ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်ဖို့ အမိန့်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်လိုက်တယ်။ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုရေးသားခွင့်ကို ကျောက်ဆောင်တစ်ခုလို တန်ဖိုးထားတဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ဒီမိုကရေစီ တန်ဖိုးတွေကို ဒီဆိုရှယ်မီဒီယာတွေက ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်နေတယ်ဆိုပြီး ပြောတယ်။ မနေ့တစ်နေ့ကလည်း အာဖရိကန်-အမေရိကန် လူမည်းတစ်ဦး လူဖြူရဲတစ်ဦးရဲ့ နိုင့်ထက်စီးနင်း အလွန်အကျွံအင်အားသုံး ဖမ်းဆီးခဲ့လို့ အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးမှာ ဆူပူသောင်းကျန်း ဆန္ဒပြမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ 

အခင်းဖြစ်တဲ့ မင်နာပိုလစ်မြို့မှာ ကုန်တိုက်တွေထဲ ဆူပူသောင်းကျန်းသူတွေ ဝင်ရောက်ပြီး လုယက်မှုတွေ ပြုလုပ်ကြတယ်။ မော်တော်ကားတွေကို မီးရှို့ကြတယ်။ မင်နာပိုလစ်မြို့ကနေ အခုဆိုရင် မြို့ကြီးဆယ်မြို့အထိ ကူးစက်ပြီး ဆူပူသောင်းကျန်းမှုတွေ ဖြစ်နေတယ်။ မင်နာပိုလစ်မြို့မှာ လုယက်ဖျက်ဆီးသူတစ်ဦး ပစ်သတ်ခံရတယ်။ ဒီပစ်သတ်ခံရမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေါ်နယ်ထရမ့်က “WHEN THE  LOOTING  STARTS, THE SHOOTING STARTS” ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ တွစ်တာပေါ်မှာ ရေးတယ်။ အခုဖြစ်နေတာ ဆူပူလုယက်မှုဖြစ်တယ်။ ဆူပူလုယက်မှုလုပ် ရင်တော့ ပစ်ရမှာပဲလို့ ဆိုလိုတာဖြစ်တယ်။ ထရမ့်ရဲ့ တွစ်တာပေါ်က မှတ်ချက်က ဆူပူမှုကို ဓာတ်ဆီလောင်းပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားတယ်။ တွစ်တာကလည်း ထရမ့်ရဲ့ ပြောဆိုမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒါဟာ အကြမ်းဖက်မှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ရတယ်။ 

မနေ့တစ်နေ့ကတော့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်တယ်။ အဓိက ပစ်မှတ်က တရုတ်။ အမေရိကန်ဟာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ WHO ကနေ တရားဝင်နုတ်ထွက်လိုက်ပါပြီလို့ ကြေညာတယ်။ WHO ကို အမေရိကန်က နှစ်စဉ် ဒေါ်လာ သန်းလေးရာကျော် ထည့်ဝင်နေချိန်မှာ တရုတ်က ဒေါ်လာ သန်းလေးဆယ်လောက်ပဲ ထည့်ဝင်ထားတယ်။ တရုတ်နဲ့ WHO လက်ဝါးချင်းရိုက်နေတဲ့ကိစ္စကို မကျေနပ်လို့ နုတ်ထွက်တာလို့ ဆိုတယ်။ ဟောင်ကောင်အရေးမှာလည်း ဟောင်ကောင်ကို ပေးထားတဲ့ အထူးအခွင့်အရေးတွေကို ရုပ်သိမ်းမယ်လို့ဆိုတယ်။ 

လောလောဆယ် တရုတ်က ဟောင်ကောင်ကို လွှမ်းမိုးဖို့ အသစ် ပြဋ္ဌာန်းလိုက်တဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးဥပဒေဟာ ဟောင်ကောင်ရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ကို ထိပါးနေတယ်။ ဟောင်ကောင်မှာ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ကြီးထွားလာရင် အမေရိကန်နဲ့ ပိုပြီး ထိပ်တိုက်တွေ့လာနိုင်တယ်။

ခြုံပြီးသုံးသပ်ရရင် လက်ရှိ ထရမ့်ရင်ဆိုင်နေရတဲ့အခြေအနေက အရူးမီးဝိုင်းနေသလိုမျိုး။ ပြည်တွင်းမှာ ကိုဗစ်ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို (အလုံးစုံ) ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အခြေအနေမျိုး မရှိသေးဘူး။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ သေဆုံးသူအရေအတွက် တစ်သိန်းကျော်နဲ့ အများဆုံးဖြစ်နေတယ်။ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်လာတဲ့ လူဦးရေက သန်း ၃၀ ကျော်။ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုက သိသာ ထင်ရှားနေတယ်။ 

လတ်တလော အမေရိကန်မြို့ကြီးတွေမှာ ဆူပူမှုတွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေတယ်။ လူမည်းအမေရိကန်တစ်ဦး မတရားအနိုင်ကျင့်ခံရပြီး သေဆုံးခဲ့ရမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး “တရားမျှတမှု”၊ “လွတ်လပ်မှု”၊ “ညီမျှမှု”တွေ အတွက် ဆန္ဒပြတောင်းဆိုနေကြတယ်။ ဆန္ဒပြသူတွေဟာ အိမ်ဖြူတော် ခြံစည်းရိုးအပြင်ဘက်အထိ ရောက်လာတယ်။ အခု အမေရိကန်မှာ မြင်တွေ့နေရတာ စိတ်ချမ်းသာစရာ မကောင်းဘူး။ ကိုဗစ်ကြောင့် လူတွေ သေဆုံးနေရချိန်မှာပဲ မြို့ကြီးတွေမှာ ရုန်းရင်းဆန်ခတ်တွေ ဖြစ်နေတယ်။ ထရမ့်ကိုကြည့်ရတာ အရူးမီးဝိုင်းသလိုမျိုး ဖြစ်နေပေမယ့် သိပ်မှုမယ့်အနေအထားမျိုးတော့ မရှိပါဘူး။ လာမယ့်ရွေးကောက်ပွဲလည်း ထရမ့်ပဲ ဆက်နိုင်ချင်နိုင်ဦးမှာ...။

ချစ်ဝင်းမောင် (၃၁ - ၅ - ၂၀၂၀)