News

POST TYPE

POLITICAL

88 နှင့် NLD တို့ ဖတ်ပေးပါ
25-Aug-2018
မှနမှာ့ဒီမိုကရစေီတိုကပှှဲမှာ တစိုကမှတမှတှ လှုပရှှားပါဝငှ တိုကပှှဲဝငခှဲ့တဲ့ ကှောငှးသားခေါငှးဆောငတှှထေဲက အဓိကခေါငှးဆောငတှဈဦးဖှဈတဲ့ မမီးမီးဟာ ၁၃-၈- ၂၀၁၈ ရကနှေ့မှာ ဧရာဝတီတိုငှး၊ ကှောငှးကုနှးမှို့အနီး ယာဉတှိမှးမှောကမှှုကှောင့ှ ဆုံးပါးခဲ့ရပါတယှ။ ဒီမိုကရစေီရဲဘောရှဲဘကတှှအတှကှေ ကှီးမားတဲ့ဆုံးရှုံးမှုပါ။ ၈-၈-၈၈ ရကနှေ့မှာစတငခှဲ့တဲ့ ရှဈလေးလုံးအရေးတောပှုံဟာ ယခု ၈-၈-၂၀၁၈ ရကနှေ့မှာ အနှဈ ၃၀ ပှည့မှှောကခှဲ့ပါပှီ။ တိုကပှှဲတှေ မပှီးဆုံးခငမှှာ ကှှလှငေ့ခှဲ့ရတဲ့ကှယတှဈပှင့အှတှကှ အားလုံးက ဝမှးနညှးကှကှေဲခဲ့ရပါတယှ။ 

မပှီးဆုံးသေးတဲ့တိုကပှှဲဆိုတာက 

(၁) လကရှှိ မှနမှာ့နိုငငှံရေး အခှအနတှအရေေေ မတူကှဲပှားပှီး အရောငအှသှေးမှိုးစုံနဲ့ ဖှဈပေါရှပတှညနှတေဲ့ ဒီမိုကရစေီအခှင့အှရေးဆိုငရှာဆုံးရှုံးမှုတှေ၊ 

(၂) အသှငသှဏဌှာနကှှဲပှားတဲ့ နယပှယပှေါငှးစုံက အခကအှခဲအမှိုးမှိုးတှေ၊ ဖိနှိပခှှုပခှယှမှှုတှေ၊ အဓမမှလုပဆှောငမှှုတှေ

(၃) အသီးကငှးစအရှယှ မှနမှာ့ဒီမိုကရစေီ အခှင့အှရေးတှကေို နညှးမှိုးစုံနဲ့ ဖကှဆှီးနှောင့ယှှကနှကှတေဲ့သူတှေ (စနဈဟောငှးအာဏာရှငှ မှိုးဆကတှှနေဲ့ ဒီမိုကရစေီ အရခှေုံအခှင့အှရေးသမား အာဏာရှငှ မှိုးဆကတှှေ) ရဲ့ အနတှရာယတှှေ အစရှိတာတှကနေေ လှတမှှောကအှောငှ တိုကရှဦးမယ့တှိုကပှှဲကို ဆိုလိုခငှတှာပါ။

လကရှှိအခှအနအရေေ မပှီးဆုံးသေးတဲ့တိုကပှှဲကို ဝငနှကှဆေဲမှာ ၈၈၈၈ အရေးအခငှးကာလက သှေးစညှးညီညှတစှှာ တိုကပှှဲဝငခှဲ့ကှသူတှေ ရဲဘောရှဲဘကတှှေ ကှယကှှှသလေို တဖှုတဖှှုတကှှှလှငေ့နှကှသလေို စညှးလုံးညီညှှတမှှုတှလညှေး တဖှညှးဖှညှးနဲ့ ပှိုကှဲနတောကို စိတမှကောငှးစှာ တှေ့မှငနှရပေါတယှ။ ၈၈၈၈ အရေးအခငှးတိုကပှှဲ ဝငစှဉကှ ဦးတညခှကှတှဈခုတညှးရှိတာမို့ အတူလကတှှဲနိုငခှဲ့ပမယှေ့ ယနေ့ကာလမှာတော့ မိမိရဲ့အတတှ၊ မာနနဲ့ လူ့သဘာဝ လူ့လောဘတှရေဲ့ သဘောသဘာဝအတိုငှး တဈယောကနှှင့တှဈယောကှ တိုကခှိုကကှှ ပုတခှတကှှ၊ ဝဖနကှှနေဲ့ မှငရှကှားရတာ အငမှတနမှှ ဝမှးနညှးစရာကောငှးလှပါတယှ။

၈၈၈၈ အရေးတောပှုံဟာ အခုနှဈဆိုရငှ နှဈ ၃၀ ပှည့ပှါပှီ။အခု လကရှှိနိုငငှံရေး အခနှးကဏဍှတှမှော တာဝနယှူနကှတေဲ့ အသကှ ၄၀ ဝနှးကငှတှှဟော အရေးအခငှးကာလမှာ အသကှ ၁၀ နှဈအရှယသှာရှိပါတယှ။ အရေးအခငှးမှာ လှုပရှှားခဲ့ကှတဲ့ ၂၀ ဝနှးကငှကှှောငှးသားတှေ၊ လူပုဂဂှိုလတှှကေ အခုဆို အသကှ ၅၀ တနှးကိုရောကပှါပှီ။ အသကှ ၃၀ တနှးက အခု ၆၀ တနှးပါ။ အသကှ ၄၀ တနှး နိုငငှံရေးသမားတှေ ၈၈၈၈ အရေးတောပှုံကာလမှာ အသကအှရှယငှယသှေးတာမို့ တခှို့ဆိုရငှ ထဲထဲဝငဝှငှ သိခငှမှှသိမှာပါ။ စိတခှံစားခကှပှိုငှးဆိုငရှာတှမှောလညှး လေးနကမှှုတှလှေော့နညှးနိုငသှလို ၈၈၈၈ အရေးအခငှးကို ပုံရိပဆှိုးအဖှဈ မှငသှူတှလညှေး ရှိနိုငပှါတယှ။

၈၈၈၈ အရေးတောပှုံရဲ့သမိုငှးကို မှနမှာ့နိုငငှံရေးပုံရိပဆှိုးတဈခုအဖှဈ သတမှှတထှားပှီး မှနမှာ့သမိုငှးကနေ ပှောကကှှယသှှားအောငှ ဖနတှီးနကှတေဲ့ ပုဂဂှိုလတှှရှေိနဆေဲ ဖှဈပါတယှ။ ၈၈၈၈ အမှတတှရတှကေို မှေးမှိနသှှားအောငှ ဆောငရှှကနှကှဆေဲပါ။ အခကအှခဲမှိုးစုံတှအကှေားကနေ ဒီမိုကရစေီရဲဘောရှဲဘကတှှကေ ၈၈၈၈ ပုံရိပတှှကေို မပှောကပှကှအှောငကှှိုးစားခဲ့ကှတာ ၂၀၀၈ ဖှဲ့စညှးပုံ အခှခေံဥပဒအသကဝှငပှေှီး နောကပှိုငှး သမမှတဦးသိနှးစိနအှစိုးရ လကထှကကှစလို့ မှနမှာနိုငငှံအနှံ့အပှားမှာ ရှဈလေးလုံး အထိမှးအမှတအှခမှးအနားတှေ သူ့ထကငှှာ ကငှှးပကှ၊ အမှတရှ အောကမှေ့ကှနဲ့ စညကှားစှာ သိုကမှှိုကခှဲ့ပါတယှ။ ဒါပမေဲ့ ဒီနှဈမှာ အဲဒီလိုအခမှးအနားမှိုးတှေ နညှးပါးသှားတာကို သတိပှုမိပါတယှ။ ကခငှပှှညနှယမှှို့တောဖှှဈတဲ့ မှဈကှီးနားမှို့မှာတောငှ အဆိုပါအခမှးအနားကို ကငှှးပပှုလုပခှဲ့တာမှိုးမရှိတဲ့အပှငှ ဝနကှှီးအဖှဲ့ဝငတှခှို့၊ ပှညနှယလှှှတတှောှဥကကှဋဌှနဲ့ လှှတတှောကှိုယစှားလှယတှခှို့ဆို အဆိုပါနေ့မှာ နယမှှို့တှကေိုဆငှးပှီး တှေ့ဆုံပှဲတှေ၊ အစညှးအဝေးတှေ လာရောကဆှောငရှှကခှဲ့တာကှောင့ှ အဆိုပါမှို့နယကှ NLD ခေါငှးဆောငပှိုငှးတှလညှေး အထိမှးအမှတအှခမှးအနားကို မတကရှောကနှိုငဘှဲ ဝနကှှီးတှေ ကှိုရ၊ လှှတတှောကှိုယစှားလှယှ ခေါငှးဆောငပှိုငှးတှကေို ကှိုဆိုကှရနဲ့ ကိုယ့မှှို့ ကိုယ့အှခမှးအနားတှေ စညစှညကှားကား မပှုနိုငခှဲ့တာကို တှေ့ရပါတယှ။

အထူးသဖှင့ှ ရနကှုနမှှို့ ကနသှာယာပနှးခှံမှာပှုလုပခှဲ့တဲ့ ရှဈလေးလုံးအခမှးအနားကို နှဈစဉသှဝဏလှှှာပေးပို့နကှေ နိုငငှံတောအှတိုငပှငခှံပုဂဂှိုလှ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညရှဲ့ သဝဏလှှှာဟာ ဒီနှဈမှာ မပေးပို့ခဲ့တာကှောင့ှ ဝဖနမှှေုတှမှငေ့တှကခှဲ့ပါတယှ။ အခုလို NLD အစိုးရတဈရပှ ဖှဈပေါနှိုငခှဲ့ခှငှးရဲ့ အခှခေံအကဆှုံးအရာက ရှဈလေးလုံးအရေးတောပှုံ ဖှဈတဲ့အကှောငှး၊ လူထုခေါငှးဆောငှ ဒေါအှောငဆှနှးကှညဆှိုပှီး တဈနိုငငှံလုံး လကခှံသှားစတော ရှဈလေးလုံးအရေးတောပှုံသာဖှဈကှောငှးနဲ့ ရှဈလေးလုံးအရေးတောပှုံကို စတငအှသကသှှငှးခဲ့တဲ့ ကှောငှးသားခေါငှးဆောငတှှဟော ခေါငှးဆောငကှောငှးတဈယောကကှို ဖောထှုတဝှိုငှးရံခဲ့ကှတာဖှဈကှောငှး တဈယောကတှဈပေါကှ ဆိုခဲ့ပှောခဲ့ကှပါတယှ။ 

အရေးအခငှးကာလမှာ အလှနစှညှးလုံးညီညှှတခှဲ့ကှတဲ့ ရဲဘောှ ရဲဘကတှှေ အခငှှးခငှှးအကှားမှာ ဆကဆှံရေးတှေ တဈနေ့တခှား အေးခဲလာပှီလားဆိုတဲ့မေးခှနှးကို ဖှကှညေ့ပှေးပါဆိုရငှ အငှးဟုတတှာပေါ့ဆိုတဲ့ အဖှကေို ကှှနတှောတှို့တဈတှေ ဖှရမှော အငမှတနကှှောကပှါတယှ။ 

ရှဈလေးလုံးအရေးတောပှုံကှောင့ှ မှို့နယတှိုငှးမှာရှိနတေဲ့ အမာခံခေါငှးဆောငတှှေ အခှုပတှှထေောငတှှထေဲကနေ ထှကမှလာခငမှှာဘဲ NLD ပါတီထူထောငခှဲ့တဲ့ သတငှးနဲ့ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ နယထှှကစှညှးရုံးတဲ့ သတငှးတှကေို သံတိုငတှှအကှေားကနေ နားစှင့ရှငှး ဝမှးသာအားရဖှဈခဲ့မိကှတာ အမှနပှါ။ ကှှနတှောတှို့တဈတှေ အခှုပကှနလှတတှေော့ NLD မှာ တာဝနယှူနတေဲ့ ဥကကှဋဌှတှေ၊ အတှငှးရေးမှူးတှဟော အရေးအခငှးကာလမှာ တဈကှိမတှဈခါမှ မမှငဖှူးသူတှဖှဈပမယေေ့လှညှး လူမှနနှရောမှနတှှဖှဈမှောပါဆိုပှီး ကှှနတှောတှို့ မုဒိတာပှားကှစို့ဆိုပှီး အခငှှးခငှှး အားပေးစကားပှောခဲ့ကှတာကို အမှတရှပါတယှ။ ၁၉၉၀ ရှေးကောကပှှဲမှာ လှှတတှောကှိုယစှားလှယအှဖှဈ ဝငအှရှေးခံသူ တှအတေောမှှားမှားဟာလညှး အရေးအခငှးမှာ ပါဝငခှဲ့သူတှမဟေုတတှာလညှး တှေ့ရပါတယှ။ ဒါပမေဲ့ နိုငငှံအတှကှ၊ ပှညသှူလူထုအတှကှ ပေးဆပလှိုတဲ့စိတရှှိသူတိုငှး နိုငငှံအတှကှ အတူလုပဆှောငကှှမယဆှိုတဲ့ သူမှနသှမှှကို လကကှမှးကှိုဆိုကှရမှာ ကှှနတှောတှို့တဈတှရေဲ့ တာဝနပှါ။ မုဒိတာတရားနဲ့ လကခှံကှရမှာပါ။ 

မုဒိတာမပှားနိုငတှဲ့သူတှလညှေး ရှိကောငှးရှိမှာပါ။ ၈၈၈၈ အရေးအခငှးမှာ တကကှှှစှာပါဝငခှဲ့သူဖှဈပှီး NLD ပါတီကို ဆကသှှယခှဲ့ပမယှေ့ နရောမပေးဘဲ ခှောငထှိုးခံရလို့ ပါတီကနေ ပှနထှှကလှာသူတှလညှေး အမှားအပှားပါ။ NLD ကနထှကပှှေီး တဈသီးပုဂဂှလကိုယစှားလှယအှဖှဈ ဝငအှရှေးခံကှသူတှလညှေး ရှေးကောကပှှဲမှာ အောငခှဲ့ကှပါတယှ။

၂၀၁၅ ရှေးကောကပှှဲမှာ NLD ပါတီရဲ့ လူကိုမကှည့ဘှဲ ပါတီကိုသာကှည့ပှှီး မဲပေးကှပါဆိုတဲ့ NLD ပါတီကို ပှညသှူလူထုနဲ့အတူ ကှောငှးသားခေါငှးဆောငှ ကိုမငှးကိုနိုငတှို့ဦးဆောငခှဲ့တဲ့ ၈၈ မှိုးဆကှ ကှောငှးသားတှအပေါအဝငှ တဈနိုငငှံလုံးမှာရှိနကှတေဲ့ ၈၈ မှိုးဆကကှှောငှးသားတှေ ဝိုငှးရံခဲ့ကှပါတယှ။ ၈၈ မှိုးဆကခှေါငှးဆောငတှဈဦးဖှဈတဲ့ ဦးကိုကိုကှီးဟာ NLD မှာဝငရှောကပှှီး လှှတတှောကှိုယစှားလှယအှဖှဈ ရှေးခယှခှံဖို့ကှိုးစားခဲ့တာ မအောငမှှငခှဲ့ပမယေ့လှညှး ၈၈ကှောငှးသားတှဟော NLD ကိုဝိုငှးရံခဲ့ကှတဲ့အပှငှ တဈနိုငငှံလုံးမှာရှိခဲ့ကှတဲ့ ဒီမိုကရစေီတိုကပှှဲဝငရှဲဘောအှားလုံး NLD ကို ဝိုငှးရံခဲ့ကှတာပါ။ ဦးကိုကိုကှီးကို ရှေးကောကခှံကိုယစှားလှယအှဖှဈ NLD က မရှေးခယှခှဲ့တဲ့ဖှဈရပဟှာ ကှောငှးသားခေါငှးဆောငအှုပစှုနဲ့ NLD ပါတီခေါငှးဆောငတှှအကှေား အဖုအထဈတဈခု စတငဝှငရှောကစှတေဲ့အဖှဈအပကှလှို့ ပှောနိုငပှါတယှ။

တပမှတောအှပေါမှှာ သဘောထားတငှးမာတဲ့ ကှောငှးသားအုပစှုကို အမှိုးသားရငကှှားစေ့ရေးလမှးကှောငှးကို အဓိကထားလှှောကလှှမှးနတေဲ့ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညအှနနေဲ့ အစိုးရအဖှဲ့အတှငှးကို ထည့သှှငှးဖှဲ့စညှးရမှာ အခကအှခဲရှိနလေို့မှားလား၊ ဒါမှမဟုတှ NLD မှာ နရောရပှီးသူတှအနနေေဲ့ မိမိနရောကို ဖယပှေးရမှာစိုးရိမလှို့မှားလား၊ ဒါမှမဟုတှ NLD ရဲ့ မိတဆှှအကှေံပေး သူရဦးရှှမနှေးရဲ့အဖှဲ့က ကှောငှးသား ခေါငှးဆောငတှှကေိုခနှရှဈခဲ့ဖို့ အကှံမှားပေးလရေော့သလား ကှှနတှောတှို့အားလုံး အဖှတေိတိကကှ မထုတနှိုငဘှဲ ဒှိဟဖှဈပှီး ဆှံ့အစခေဲ့တာအမှနပှါ။ NLD နဲ့ ကှောငှးသားအုပစှုအကှား၊ ကှောငှးသားအုပစှုတှေ အခငှှးခငှှးအကှား ငှကေုနကှှေးကခှံပှီး သှေးခှဲသပလှှှိုတဲ့စနဈနဲ့ စနဈတကှ ဖကှဆှီးနတေဲ့ အဖှဲ့ရှိနပှေီလားဆိုတာကိုလညှး သံသယဖှဈခဲ့ကှပါတယှ။ 

ဒီနှဈမှာ ဦးကိုကိုကှီးနဲ့ ကှောငှးသားခေါငှးဆောငတှခှို့ ပါတီထောငတှဲ့ကိဈစနဲ့ပတသှကပှှီး ဒီမိုကရစေီရဲဘောရှဲဘကတှှအကှေား သဘောကှဲလှဲမှုတှဖှဈပေေါခှဲ့ကှတာ အငမှတနမှှ စိတမှကောငှးစရာပါ။ စိတခှငှှးတူရငှ၊ နိုငငှံအကှိုးကို လိုလားတာခငှှးတူရငှ သူ့ပါတီမှ၊ ငါ့ပါတီမှဆိုတဲ့ အစှဲကိုခှှတပှှီး အတူယှဉတှှဲလုပကှိုငဖှို့ ကှိုးစားရမယဆှိုတဲ့အခကှကှိုလညှး ထည့သှှငှးစဉှးစားသင့တှယလှို့ မှငပှါတယှ။

NLD ရှေးကောကပှှဲနိုငပှှီး အစိုးရဖှဲ့ခှိနမှှာ NLD ကို အားလုံးက မှှောလှင့တှကှီးနဲ့ စောင့ကှှည့ခှဲ့ကှပါတယှ။ အားကိုးခဲ့ကှပါတယှ။ ယနေ့ လကနှကစှှဲကိုငပှှီး တောလှှနရှေးလုပနှကှတေဲ့ တိုငှးရငှးသားလကနှကကှိုငှ အဖှဲ့တှေ နှဈပေါငှး ၆၀ ကှောတှိုကခှိုကနှကှပမယေေ့လှညှး ယနေ့အထိ မှနမှာနိုငငှံရဲ့ ခေါငှးဆောငပှိုငှးနရောတဈနရောကိုမှှ မရရှိသေးတဲ့ အခှိနမှှာ အပတှိုတဈခှောငှးကိုမှှ ကိုငစှှဲခှငှးမရှိဘဲ ယနေ့မှနမှာနိုငငှံရေး ကိုဦးဆောငနှိုငတှဲ့ ခေါငှးဆောငပှိုငှးနရောတဈနရောကို ရရှိအောငစှှမှးဆောငနှိုငခှဲ့တဲ့ နိုငငှံတောအှတိုငပှငခှံပုဂဂှိုလှ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညရှဲ့ အရညအှခငှှးက ပှောစရာမရှိအောငပှှည့စှုံပါတယှ။ ဒါပမေဲ့ သူမနဲ့အတူ သူမဖှဈခငှတှဲ့ဆနဒှတှေ၊ အိပမှကတှှဖှဈလောအောငှ ပူးပေါငှးဆောငရှှကှ နိုငတှဲ့ပုဂဂှိုလှ၊ ခေါငှးဆောငတှခှို့သာရှိခဲ့ပှီး အမှားစုက အစေ့အဆနမှပါတဲ့ စပါးနှံတှသောပေါကရှောကနှတေဲ့ ထိုးထိုးထောငနှဲ့ အရုပဆှိုးလှတဲ့ စပါးခငှးတှကေိုသာ စိုကပှှိုးနိုငခှဲ့တယလှို့ ယူဆမိပါတယှ။

NLD အစိုးရဖှဈပှီး သုံးနှဈအတှငှးကို ရောကရှှိလာခဲ့တဲ့အခှိနှ မှာ အရေးကှီးပါတယဆှိုတဲ့ အောကပှါကဏဍှတှကေို တဈခကှခှငှှးကှည့ရှငှ- (ပညာရှငအှမှငနှဲ့မဟုတဘှဲ အရပသှားအမှငှ၊ ပှညသှူလူထုအမှငှ ဖှဈတာမို့ မပှည့စှုံရငှ နားလညခှှင့လှှှတပှေးစခငှပှေါတယှ။ လှတလှပစှှာ ထငမှှငယှူဆခှင့ရှှိတယဆှိုတဲ့အခကှကှို အားကိုးထားပါတယှ။)

(၁) ငှိမှးခမှှးရေး

ကှီးကယှခှမှးနားလှတဲ့စကားလုံးတှေ၊ အခမှးအနားတှကေို အငမှတနလှှပစှာ မှတတှမှးတငနှိုငခှဲ့ပမယှေ့ လကတှှေ့မှာ ရပေေါမှှာအရုပှ ရေးသလို အရာထငတှာ ဘာမှမရှိဘူးလို့ ဆိုရပါမယှ။ ပှညသှူလူထုအနနေဲ့ ပငှှးရိငှီးငှေ့ဖှယရှာ ဇာတလှမှးတှဲကှီးတဈခုကို ထိုငကှှည့နှရသလေို ခံစားရပါတယှ။

(၂) ဖှဲ့စညှးပုံအခှခေံဥပဒပှငဆှငရှေေး

NLD က ကှှေးကှောခှဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ဖှဲ့စညှးအုပခှှုပပှုံအခှခေံဥပဒေ ပှငဆှငဖှို့ထကှ အသဈရေးဆှဲခှငှးသညသှာ အကောငှးဆုံးဖှဈတယဆှိုတဲ့ စကားသံတှကေို ပှညသှူလူထုအကှားမှာ ပိုပှီးရပနှေးစားလာပါတယှ။

(၃) နိုငငှံခှားရငှးနှီးမှှုပနှှံမှု

နိုငငှံခှားရငှးနှီးမှှုပနှှံမှုတှေ အလုံးအရငှးနဲ့ဝငလှာပှီး အလုပအှကိုငအှခှင့အှလမှးတှေ တိုးတကမှှားလာတော့မလိုနဲ့ လူပှိုလှည့လှာသူတှေ ခှောငှးကှည့ှ ပှုံးပှနအှဆင့နှဲသာ ပှီးဆုံးသှားတာမှားတာမို့ နိုငငှံတောှ အပှိုကှီးဘဝက နိုငငှံတောအှပှိုဟိုငှးကှီးဘဝကိုသာ တကရှောကနှိုငခှဲ့တယလှို့ ဆိုရမှာပါ။

(၄) နိုငငှံဖှံ့ဖှိုးတိုးတကရှေး

လမှးတံတားတှေ ပနှးခငှးတဈခုလို ပှင့နှိုငခှဲ့ပမယှေ တဈမှို့လုံးရဲ့ ရနေုတမှှောငှးကို အရငဆှောငရှှကဖှို့ ဘတဂှကှမှခပှေးတာတှေ၊ အဓိကကတှဲ့ ရနေုတမှှောငှး ဘတဂှကှစှနဈမပါဝငတှဲ့ လမှးစီမံကိနှးတှေ၊ ခဉှှးကပလှမှး ဘတဂှကှမှပါဝငတှဲ့ တံတားသဈတညဆှောကရှေး စီမံကိနှးတှေ၊ ရနေုတမှှောငှးကို ဖကှဆှီးပဈတဲ့ လမှးခှဲ့ထပပှိုးလှှာစနဈစီမံကိနှးတှေ ရနေုတမှှောငှးကို ကဉှှးမှောငှးသှားစတေဲ့ လမှးခှဲ့လမှးမှှင့တှငတှဲ့စနဈ စီမံကိနှးတှေ စတဲ့အခှခေံအကှောငှးတရားတှကှေောင့ှ ရပကှှကှ မှို့ရှာ မိုးရှာတာနဲ့ ရဝပှေ ရနဈတောတှနေဲ့ တှေ့ကှုံရပှီး စိတညှဈရတဲ့ပှညသှူတှေ မှားလာပါတယှ။ လမှးခငှးပှီး မကှာမီပကှစှီးတဲ့လမှးတှေ မှားလာပါတယှ။ စီးပှားရေးလုပငှနှးရှငတှှေ စီးပှားရေးလုပငှနှးတှမှော အရှုံးမှားပှီး လုပငှနှးတှရပနှေားတာ၊ လှှော့ခတှာ၊ အလုပသှမားလစာပေးခှရမှေု အခကအှခဲတှကှေောင့ှ လုပငှနှးတှရပနှေားခဲ့ပှီး အလုပလှကမှဲ့မှားပှားလာတာ၊ ငှရှငကှှေေးရှငှ စီးပှားရေးသမားအမှားစု စကရှုံတှဆေောကပှှီး စီးပှားရေးလုပမှယ့အှစား ဘဏမှှာငှအပပှှေီး ဘဏတှိုးထိုငစှားနသေူတှေ မှားလာလာတာကှောင့ှ အလုပအှကိုငှ အခှင့အှလမှးတှရှေားပါးပှီး ပှညသှူတှေ စားဝတနှရေေးခကခှဲလာနတောတှေ မှားလာပါတယှ။

(၅) လှှတတှောနှှဈရပနှဲ့ အစိုးရ

လှှတတှောနှှဈရပမှှာ အရညအှခငှှးရှိသူ ထကဝှကလှောကှ ရှိနိုငပှါတယှ။ ကနှထှကဝှကကှ Facebook မှာ သူတို့ရေးသားလာတဲ့ စာကှောငှးဝါကတှှကေို ဖတကှှည့ရှငှ သတပှုံလညှးမမှနှ၊ သဒဒှါလညှးမှား၊ စာသားအနှဈသာရကလညှးမရှိတဲ့ အရေးအသားတှေ မှားပါတယှ။ တိုငှးပှညအှတှကှ အရေးကှီးတဲ့၊ စကားလုံးအဓိပပှာယတှှေ နညှးနညှးမှအမှား ခံလို့မရတဲ့ ဥပဒတှကေေို ရေးဆှဲ၊ အတညပှှု ပှငဆှငပှှဋဌှာနှးကှရမယ့ှ လှှတတှောကှိုယစှားလှယဆှိုတာ မှနမှာစာသတပှုံ၊ သဒဒှါလောကတှော့ ကှှမှးကငှသှင့ပှါတယှ။ ဆှေးနှေးရမယ့ှ ခေါငှးစဉကှတဈမှိုး၊ သူတငပှှတဲ့ ဆှေးနှေးခကှကှတဈမှိုး၊ အမှီးအမောကမှတည့ှ ပှောဆိုခကှတှှနေဲ့ အစိုးရကို ထိနှးကှောငှးရမယ့ှ လှှတတှောကှိုယစှားလှယကှ အမှားရှေ့မှာ အရှကကှှဲနမှတေော့ အစိုးရက သူလုပခှငှရှာလုပတှော့မှာပါ။

NLD ကိုဝငှ၊ နရောယူ အခှင့ကှောငှးတှယေူတတတှဲ့ လုပစှားနိုငငှံရေးသမားတှကေ အစိုးရအဖှဲ့မှာ နရောယူသူတှေ အခုအခှိနမှှာ အရညအှခငှှးမရှိတဲ့ လှှတတှောကှိုယစှားလှယတှှအကှေားမှာ ပနှးပနနှဆေဲလို့ ပှောလို့ရပါတယှ။ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညအှနနေဲ့ကတော့ တဈနိုငငှံလုံးအတိုငှးအတာနဲ့ ဘယသှူကလူကောငှး၊ ဘယသှူကလူရိုး၊ ဘယသှူက လူမှနှ၊ ဘယသှူက လူလညဆှိုတာ သိဖိုခကပှါတယှ။ ခန့ပှှီးမှစဈဆေး၊ ပှနဖှှုတှ၊ အစားထိုးဆိုတာတှေ လုပနှရမှောမှနပှမယှေ့ ပါတီရဲ့မူဝါဒကိုမပှုပှငှ မပှောငှးလဲနိုငဘှူးဆိုရငှ တိုငှးပှညအှတှကှ ကောငှးတဲ့အလားအလာမဟုတဘှူးလို့ ဆိုရပါမယှ။

ဒါဆိုရငှ NLD ဘာလုပသှင့သှလဲ။ ကှှနတှောဉှာဏမှီသလောကတှော့ အကှံပှုခငှပှါတယှ။ ပှညသှူလူထုအတှငှးက အကှံပှုခကှတှှကေိုပါ ပေါငှးစညှးတငပှှပါတယှ။

(၁) ပါတီစညှးရုံးရေးမူဝါဒကို ပှငပှါ

ငါတို့ပါတီက အာဏာရပါတီ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညပှါတီဖှဈသညှ။ ပါတီဝငလှိုသူဟာ သူဟာသူလာလိမ့မှညဆှိုပှီး အပေါစှီးစိတကှို ဖှောကပှါ။ မိမိသညခှေါငှးဆောငဖှှဈ၍ တှေ့သူတိုငှးက မိမိကိုဦးစှာအရို အသပေေးရမညှ၊ ခရီးဦးကှိုပှုရမညဆှိုတဲ့ စိတကှိုဖှောကပှှီး ပှညသှူကို မိမိက အရငနှှုတဆှကပှါ၊ ခရီးဦးကှိုပှုပါ။ အပှုံးလကဆှောငပှေးပါ။ ခေါငှးမော့ရငကှော့ထားခှငှးထကှ ခါးကိုညှှတှ၊ ဦးကိုနှိမ့ထှားပေးပါ။

အောကခှှကတှေဲ့ မှို့/ရှာ ရပကှှကအှလိုကမှှာနတေဲ့ NLD ပါတီ ဝငတှဈဦးဟာ ရပကှှကလှူထုနဲ့ ဘယအှတိုငှးအတာအထိ ဝငဆှံ့သလဲ၊ ရပကှှကအှတှငှးမှာရှိတဲ့ လူမှုရေးလုပငှနှးတှမှော ဘယအှတိုငှးအတာအထိ ဆောငရှှကနှိုငသှလဲ၊ အထူးသဖှင့ှ မှို့နယအှလုပအှမှုဆောငတှဈဦးဟာ မိမိရပကှှကအှတှငှးမှာ ဘယရှှေ့ဘယမှှှ လူထုရဲ့ခငမှငလှေးစားမှု ရရှိသလဲ အရငဆှနှးစဈပါ။ ရပကှှကအှတှငှးမှာရှိနတေဲ့သူတှနေဲ့ သဟဇာတ မဖှဈတဲ့သူဆိုရငှ သူ့ကို လူတှနေဲ့အတူ ယှဉတှှဲနထေိုငတှတအှောငှ လေ့ကငှ့ပှေးပါ။ ပညာအရညအှခငှှးနဲ့ပှည့စှုံပှီး လူမှုရေး၊ စညှးရုံးရေးကောငှးတဲ့အပှငှ သူနတေဲ့ရပကှှကအှတှငှးမှာ အမှားပှညသှူလေးစားတဲ့ ပုဂဂှိုလမှှား ရှိခဲ့ရငှ သူ့ကို ပါတီဝငအှဖှဈရအောငှ စညှးရုံးပှီး ပါတီအတှငှးမှာ နရောပေးပါ။ ရပကှှကလှူထုအတှငှး ပါတီဝငအှငအှားရရှိရေးအတှကှ သူ့ကို အားကိုးပါ။ အရညအှခငှှးပှည့ပှှီး အငအှားတောင့တှငှးတဲ့ရပကှှကှ ခေါငှးဆောငတှှစေုပှီး မှို့နယအှလုပအှမှုဆောငကှို ပှနလှညဖှှဲ့စညှးပါ။ ပါတီဝငသှကစှောတာ၊ ပါတီအပေါမှှာ နှဈရှညလှမှားအနဈနာခံခဲ့သူတှကေို အသိအမှတပှှုပါ။မိမိ၏အရညအှခငှှးသညှ ဘယရှှေ့ဘယမှှှသာရှိသညှ၊ ဘယအှဆင့မှှာရှိသညဆှိုသညကှို မိမိကိုယကှိုယှ ဝဖနသှေုံးသပနှိုငရှေး စီစဉပှေးပါ။ ပါတီဝငသှကစှောတိုငှး၊ ပါတီကို နှဈရှညလှမှားနာခံခဲ့သူတိုငှး ပှညသှူလူထုလကခှံသည့သှူ ဖှဈခငှမှှဖှဈပါမယှ။ အဓိကက ပှညသှူလူထု ဖှဈပါတယှ။ ပှညသှူကိုဗဟိုပှုပါ။ လုပရှညကှိုငရှညနှှင့ှ အရညအှခငှှးကို အဓိကထားပါ။ အရညအှခငှှးပှည့ဝှမှု၊ စဉှးစားတှေးခေါနှိုငမှှု၊ အမှားအကှိုးကို အဓိကထားတတမှှုဟာ ခေါငှးဆောငကှောငှးတဈယောကှ၏ အခှခေံအရညအှခငှှးဖှဈတယဆှိုတာကို လကကှိုငထှားနိုငအှောငလှေ့ကငှ့ပှေးပါ။ အမှားကှညညှိုပှီး အရညအှခငှှးရှိသူကို အောကခှှအဆငေ့မှှာ သသခှေောခှာရှေးထုတပှှီးမှ လှှတတှောနှှင့ှ အစိုးရအဖှဲ့အတှငှးကို ပို့ပေးပါ။

(၂) ဒီမိုကရစေီရဲဘောရှဲဘကတှှနေဲ့ ပူးပေါငှးဆောငရှှကပှါ

၈၈၈၈ အရေးအခငှးမှာ အတူတိုကပှှဲဝငခှဲ့တဲ့ ကှောငှးသားခေါငှးဆောငတှှကေို ပါတီမှာဝငရှောကလှာအောငှ စညှးရုံးပါ၊ နရောပေးပါ။ လူမှုရေးလုပငှနှးတှကေိုသာ ရှေးပှီးလုပနှသရှေေ့ တိုငှးပှညကှ တိုးတကလှာစရာအကှောငှးမရှိဘူး ဆိုတာကို အဓိကထားဆှေးနှေးပေးပါ၊ လုပပှိုငခှှင့ှ၊ ဆုံးဖှတပှိုငခှှင့ရှတဲ့အခှအနမှေော၊ နရောတဈခုမှာ ရပတှညနှိုငမှှ အဓိကကတှဲ့ နိုငငှံကောငှးစားရေးလုပငှနှးတှကေို ဆောငရှှကနှိုငမှယဆှိုတာ လကခှံလာအောငှ စညှးရုံးဆောငရှှကပှေးပါ။ မိမိတို့အတှေ့အကှုံကို မှိုးဆကသှဈလူငယခှေါငှးဆောငတှှကေို မှှဝပေေးနိုငအှောငှ ဆောငရှှကပှါ။ အဖှဲ့အစညှးမတူကှဲပှားခဲ့ရငလှညှး မဟာမိတအှဖှဈရပတှညနှိုငအှောငှ ဆောငရှှကပှေးပါ။

(၃) အနှဈသာရမရှိတဲ့ ပါဖောငှးမန့ှ (Performance) တှကေို လှှော့ခပှါ

ခတှအဆကဆှကှေ ခမှးနားကှီးကယှတှဲ့ ဖှင့ပှှဲတှေ၊ ပနနှကရှိုကပှှဲတှေ၊ လမှးဖှင့ပှှဲ၊ ကှောငှးဖှင့ပှှဲတှကေို ဟိတဟှနပှေါငှးစုံနဲ့ တကရှောကတှာ၊ ပူးပေါငှးရောငစှုံလှှတပှှဲတှေ၊ စကခှလုတနှှိပှ ဖှင့လှှဈပေးတာတှေ၊ ပုံစံအမှိုးမှိုးနဲ့ ပို့ဈတှပေေး၊ ပုံတှဖှနှေ့၊ စကားတှဖှနှေ့ စတာတှေ လှှော့ခပှေးပါ။ ကှာလာရငှ လူတှမကှစှေိနောကပှှီး သူတို့လညှး ထူးမခှားနားပါကှာဆိုတဲ့ အပှောအဆိုမခံရအောငှ သတိထားပေးပါ။ ဒေါငှးကလှတယကှှဆိုပှီး ကပှနလေို့ ဆိုးကှိုးတှေ အမှားကှီးဖှဈနိုငတှယဆှိုတာ သတိထားပေးပါ။ လူမှငကှောငှးအောငှ မဲဆှယမှှုဆနတှဲ့ ဟနပှှလုပငှနှးတှေ လုပမှယ့အှစား ဆယအှိမတှဈစု တှေ့ဆုံဆှေးနှေး လိုအပခှကှတှှမေေးပှီး ရငှးနှီးခငမှငမှှုရအောငကှှိုးစားရငှး အမညသှတငှးကောငှးအောငှ ကှိုးစားပေးပါ။ အောကခှှမှော စားပှဲဝိုငှးဆှေးနှေးပှဲကို လစဉကှငှှးပပေးပါ။

(၄) ပါတီတှငှးစီမံခန့ခှှဲမှုလုပငှနှးတှကေို စနဈတကပှိုးထောငပှါ

NLD ပါတီရုံးခနှးတှေ၊ ရုံးလုပငှနှးတှကေိုလေ့လာကှည့ရှငှ စနဈကနှမှုအားနညှးနတော တှေ့ရမှာပါ။ သတငှးအခကှအှလကတှှေ စုစညှးတာ၊ ထောကလှှမှးတာ၊ ပရောဂကှလှုပငှနှးတှေ လုပကှိုငနှိုငခှှငှးမရှိတာ၊ ဖိုရမတှှကငှှေးပပေးနိုငခှှငှးမရှိတာ အစရှိတာတှကေို လေ့လာသုံးသပပှှီး အမှနဆှုံးပှုပှငပှါ။

၂၀၂၀ ရှေးကောကပှှဲကနီးပါပှီ။ ပကှစှီးယိုယှငှးနခေဲ့တဲ့တိုငှးပှညကှို သကတှမှး ၅ နှဈအတှငှး အပှဈပှောစရာမရှိ အောငဆှောငရှှကဖှို့ အလှနခှကခှဲတယဆှိုတာ မှနပှါတယှ။ ဒါပမေဲ့ ဇာတသှမားမှနရှငှ ပှောစရာကနှမှှ ပှဲကှည့သှူတို့ အိပရှေးပကှရှကှိုးနပပှါမယှ။ NLD မှနရှငှ နိုငငှံမှာ စံနမူနာယူစရာ အနညှးနှင့အှမှားတော့ ကနှစှခငှပှေါတယှ။ ဒါမှ ကှှနတှောတှို့ ၈၈၈၈ အရေးအခငှးသမားတို့ ပေးဆပရှကှိုးနပပှါမယှ။

အထူးသဖှင့ှ ၈၈ တှေ လူမှုရေးလုပငှနှးသီးသန့ဆှိုတဲ့ မူဝါဒကနထှကပှှေီး စီမံအုပခှှုပတှဲ့ နိုငငှံတောအှစိုးရအတှငှးကို ဝငလှာပေးပါ။ NLD အနနေဲ့လညှး ၈၈ တှကေို နိုငငှံတောစှီမံအုပခှှုပတှဲ့နရောတှကေို ရောကရှှိလာအောငှ စညှးရုံးဆောငရှှကပှေးပါလို့။ အားလုံးကိုကှေးဇူးပါ။

စတနောမတှတောအပှုသဘောဆနစှှာဖှင့ှ-

မိုးကောငှးသား (၁၈-၈-၂၀၁၈)