News

POST TYPE

PHOTO ESSAYS

ဧရာတိုင်းက ကြွက်ပုံပြင်
11-Jun-2017

ညနမှေောငရှီပှိုးခှိနတှှငှ ရိုးမတောငတှနှးမှားပေါမှှ ကှှကမှှား တောကလှှှောကဆှငှးလာပှီး စိုကပှှိုးရေးခှံနှင့ှ လူနအေိမမှှား ဝနှးကငှအှထိ အုပလှိုကအှုပလှိုကှ ရောကရှှိလာသညှ။ ကှှကမှှားကို အစုလိုကှ အပှုံလိုကတှှေ့လိုကရှသဖှင့ှ ကှေးရှာသားမှား အထိတတှလန့ှ ဖှဈကုနကှှသညှ။  

မညကှဲ့သို့ အကှောငှးရငှးကှောင့ှ ယခုကဲ့သို့ ဖှဈပေါလှာသနညှး။ အစာရစော ရှားပါးမှုကှောင့လှား။ သိပပှံပညာဖှင့ှ အတညှ မပှုနိုငသှည့ှ သဘာဝလှနှ ဖှဈရပလှား၊ သဘာဝ ဘေးအနတှရာယှ ဖှဈလာနိုငသှည့ှ အခှအနေေ အကှောငှးခှငှးရာကို အသိပေးခှငှးလား။

“ရှာနားကို တရှေ့ရှေ့နဲ့ ဝငလှာတာ။ တခှို့ သဈပငပှေါမှှာ၊ တခှို့က မှကှေီးပေါမှှာ အမှားကှီး တှေ့တယှ”ဟု ကံခှိုငကှှေးရှာမှ ဦးခှိုလှငအှောငကှ ဆိုသညှ။ 

ပှီးခဲ့သည့ှ ဇှနလှ ၃ ရကနှေ့ ညက ငပုတောမှို့နယှ၊ ဟိုငှးကှီးကှှနှးမှို့နယခှှဲ ကံခှိုငကှှေးရှာအုပစှု ကံခှိုငရှှာ၊ ဇီးခှိုငရှှာ၊ ငှတေောငရှှာတို့အတှငှးကို ကှှကဝှမှးဖှူမှား ဝငရှောကလှာပုံကို ပှနလှညပှှောပှနခှငှေး ဖှဈသညှ။

ကှှကအှမှိုးအစားမှားတှငှ ကှှကဝှမှး ဖှူ၊ ကှှကဖှလောငှး၊ မှကှှကှေ၊ လယကှှှကှ အမှိုးအစားမှား ပါဝငသှညှ။ ကှှကဝှမှးဖှူမှားက အစုလိုကှ အပှုံလိုကနှသညှေ့  သဘောသဘာဝ ရှိသညှ။ အပငပှေါတှကှ ကှှမှးကငှပှှီး ခှုံတော၊ ဝါးတော၊ သီးနှံ စိုကခှငှးမှားနှင့ှ အိမကှှားထဲတှငှ နထေိုငကှှသညှ။ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးတို့ အကှိုကဆှုံး အစားအစာမှာ သီးနှံမှားဖှဈပှီး ထိုအစားအစာမှားကို စားသုံးရပါက သားပေါကဖှှားနှုနှးမှားကာ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးတို့မကှိုကသှည့ှ အစားအစာကို စားသောကနှရပေါက သားဖှားနှုနှး လှော့နညှးသညှ။

ယခုရာသီမှိုးတှငှ ရိုးမတောထဲမှ ဝါးပငမှှား အသီးသီးလေ့ရှိသညှ။ ထိုဝါးသီးမှားက ကှှကဝှမှးဖှူမှား နှဈသကသှည့ှ အစားအစာှ ဖဈသညှ။ ဝါးပနှးပှင့ပှှီး ဝါးသီးမှားသီရာ ထိုဝါးသီးမှားကိုစားပှီး ကှှကမှှား၏ သားပေါကနှှုနှး အားကောငှးကှောငှး ဂဟဗဒပညေောရှငှ ဒေါကတှာ ညိုမီထှေးက ဆိုသညှ။

ထိုကဲ့သို့ အစာရစော ပေါမှားခှိနတှှငှ ပေါကဖှှားထားသော သားပေါကမှှားသညှ တဈလသား အရှယတှှငှ နို့ပှတှ၍ နှဈလသား အရှယတှှငှ မိတလှိုကနှိုငကှာ  သားပေါကနှိုငသှည့ှ အရှယကှို ရောကနှကော အစာရစော ပေါမှားနပှေီး လုံခှုံသည့နှရောဖှဈပါက သားပေါကနှှုနှး တိုးလာကှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။

“ကှှကတှဈကောငကှ ၂၁ ရကှ ကိုယဝှနဆှောငတှယှ။ သားပေါကတှာက ငါးကောငနှဲ့ ခှောကကှောငကှှား ရှိတယှ။ အထီး သုံးကောငနှဲ့ အမ သုံးကောငပှါတယှ။ အဲ့ဒီလို ကလေးတှေ မှေးပှီး အစားတှေ ကောငှးနရငှေ မိခငကှှှကမှကှီးက ၂၄ နာရီအတှငှး ကိုယဝှနပှှနဆှောငတှယှ။ အဲ့ဒီတော့ တဈလခှား တဈခါပေါကတှယှ”ဟု ဂဟဗဒပညေောရှငှ ဒေါကတှာညိုမီထှေးက ဆိုသညှ။

ထိုကှှကတှို့ ရှာထဲ အလုံးအရငှးဖှင့ှ ဝငခှှိနှ လူအမှား ထိတလှန့ကှုနကှှသညှ။

“၃ ရကနှေ့ ည (ဇှနလှ) က စတှေ့တာ၊ တှေ့တာနဲ့ သတတှော့တာပဲ။ နောကပှိုငှး မှားလာတယှ။ အကုနှ လိုကသှတတှာပဲ။ အပငပှေါှ ဟိုကှားဒီကှားထဲ ပှေးလှှားနတော”ဟု ဦးခှိုလှငအှောငကှ ဆိုသညှ။

ထိုဒသတှငှေ ယငှးအခှအနမှေေိုး ယခငကှ တဈခါမှှ မဖှဈခဲ့ဖူးပါ။ ဖှဈရသည့ှ အကှောငှးအရငှးကို သိရှိရသည့အှတှကကှှောင့ှ မှားစှာ မစိုးရိမကှှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးက  ဆကလှကှ ပှောကှားသညှ။

ကှှကမှှားကို သကဆှိုငရှာ ရှာသားမှားနှင့ှ သကဆှိုငရှာ ဌာနဆိုငမှှား ပူးပေါငှးပှီး နှိမနှငှးနကှေောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။

ကှှကနှှိမနှငှးရေးလုပရှာတှငှ နညှးလမှး အမှိုးအစားပေါငှး နှဈရာကှောရှှိကာ ဒသခေံမှား အသုံးတည့သှည့ှ နညှးလမှးအခှို့ကိုသာ အသုံးပှုပှီး နှိမနှှငှးနကှေောငှး စိုကပှှိုးရေး၊ မှေးမှူရေးနှင့ှ ဆညမှှောငှးဝနကှှီးဌာန၊ စိုကပှှိုးရေး ဦးစီးဌာန ပုသိမမှှို့နယခှရိုငှ ဦးစီးမှူး ဦးစိနမှောငမှှင့ကှ ဆိုသညှ။

“အဲဒီအကောငတှှကေ တဖှညှးဖှညှး မှားလာနခှေိနမှှာ အစာရစော ရှားပါးကုနတှဲ့အခါကတှော့ ကှှကထှီးတှေ ဦးဆောငပှှီး အစာရှာထှကလှာတယှ။  နောကတှော့ လူတှနတေေဲ့အနား၊ စိုကပှှိုးရေးလုပတှဲ့ နရောတှအထေိ ရောကလှာကှတယှ”ဟု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။

အထူးသဖှင့ှ ထောငခှှောကဆှငခှှငှး၊ ဆနကှှဲမှားကို အရကဆှီ နယထှည့ပှှီး ကှှေးခှငှး၊ ဘောကှငှး ခဖှမှးဆီးခှငှးမှား ပှုလုပကှာ ကှှကမှှားကိုစုပေါငှးပှီး မှမှှေုပကှှကှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။ လာမည့ှ ရကသှတတှတဈပတအှတှငှး ရှငှးလငှးရေး လုပဆှောငလှိုကပှါက ကှှကမှှားရှိတော့မညမှဟုတဟှု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးထံမှ သိရသညှ။
 
ရှာထဲအနီးရောကရှှိလာသည့ှ ကှှကမှှားထဲမှ ပထမဆုံးအကှိမတှှငှ ဖမှးဆီးရမိသော ကှှကမှှားမှာ အရှယရှောကှ အထီးကောငမှှားဖှဈကှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးထံမှသိရသညှ။ အဆိုပါ ကှှကမှှား ဝငရှောကလှာခှိနတှှငှ ရှာသားမှားက ဝိုငှးဝနှးသတဖှှတခှဲ့ကှသညှ။ စိုကပှှိုးရေး ခှံမှားအနီး ဝငရှောကမှညကှို ရှာသားမှားမှာ စိုးရိမခှဲ့ကှသညှ။

ကှှကအှစုလိုကှ အပှုံလိုကှ ဝငရှောကသှည့ဇှာတလှမှးမှား ယခငကှလညှး ရှိခဲ့သညှ။ ၂၀ဝ၈ ခုနှဈက နာဂဈမုနတှိုငှးအပှီးတှငှ ဧရာဝတီတိုငှးဒသကှေီးရှိ လယယှာ မှမှေားထဲ ကှှကမှှား ပေါမှားခှငှး၊ ခငှှးပှညနှယတှှငှ ဝါးမှားပှင့ရှာက ကှှကမှှား ပေါကဖှှားကာ သီးနှံမှားကို ဖကှဆှီးခှငှး၊ ၂၀၁၀ ပှည့နှှဈတှငှ နပှညတှေောှ  အမှနလှမှးတှငှ ကှှကမှှား ဖှတပှှေးခှငှး၊ ၂၀၁၄ ခုနှဈတှငှ ပှငှဦးလှငှ လှောပှာကှေးရှာတှငှ ကှှကဖှလောငှးမှား အုပစှုလိုကှ သခှငှေးတို့ ဖှဈပှားခဲ့သညှ။ 

ကှှကမှှား ယခုကဲ့သို့ အမှားအပှား ထှကပှေါလှာခှငှးနှင့ှ သဘာဝဘေး အနတှရာယှ အဆကအှစပှ ရှိသလော။

ယငှးကဲ့သို့ ကှှကဝှမှးဖှူကောငမှှား ထှကပှေါလှာခှငှးမှာ သဘာဝဘေး အနတှရာယတှဈခုခု ဖှဈပေါလှာနိုငသှည့ှ ရှေ့ပှေးနိမိတှ တဈခုဆိုပါက ကှိုတငပှှငဆှငထှားလိုအပကှှောငှး မိုးလဝသနှငှေ့ ဇလဗဒပညောရှငှ ဒေါကတှာထှနှးလှငကှ သတိပေး နှိုးဆောထှားသညှ။ 

“အခု ကှှကဝှမှးဖှူကောငတှှေ အစုလိုကှ အပှုံလိုကှ ပှောငှးတာဟာ အစာရစောကှောင့ှ ပှောငှးတာဖှဈနိုငသှလို မှငလငှတှဈခေုရဲ့ ရှေ့ပှေးအနနေဲ့ ပှောငှးလာတာလညှး ဖှဈနိုငပှါတယှ။ အိနဒှိယသမုဒဒှရာ ဆူနာမီဖှဈအပှီး ဒီဒသမှော မှငလငှှေ အနတှရာယတှှေ မှင့တှကလှာခဲ့တယဆှိုတာလညှး မှနပှါတယှ”ဟု မိုးလဝသနှငှေ့ ဇလဗဒပညောရှငှ ဒေါကတှာထှနှးလှငကှ ဆိုသညှ။

သို့သောလှညှး ဂဟဗဒပညေောရှငှ ဒေါကတှာညိုမီလှငကှမူ မှနမှာနိုငငှံမှ ကှှကဝှမှးဖှူမှားသညှ တှငှးအောငှးနထေိုငသှည့ှ အလေ့အထ မရှိ၍ သဘာဝဘေးကို ကှိုမသိနိုငဟှုဆိုသညှ။

ကှှကမှှားကို စနဈတကှ လေ့လာရာတှငှ ကှှကမှှားမှာ အနံ့ခံအငှဂှါကောငှးမှနပှှီး အမှငအှာရုံ ခှို့ယှငှးသည့သှဘော သဘာဝရှိကှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကပှောဆိုသညှ။

ထိုကှှကမှှားကို အာဖရိကတိုကတှှငှ ဗုံးအနံ့ခံခှငှးနှင့ှ တီဗီအနံ့ခံခှငှးတို့တှငှ အသုံးပှုကှသညှ။

ကှှကမှှား ရောကရှှိရာ ကှေးရှာမှားကို ကှငှးဆငှး လေ့လာရာတှငှ ရာသီဥတုပှောငှးလဲမှုကှောင့ှ သဘာဝဘေး အနတှရာယှ တဈခုခုဖှဈနိုငသှည့ှ အခှအနကေေိုပှသည့ှ ပုံရိပမှှား မတှေ့ရကှောငှး စိုကပှှိုးရေးဦးစီးဌာန၊ ပုသိမမှှို့နယခှရိုငှ ဦးစီးမှူး ဦးစိနမှောငမှှင့ကှ ဆိုသညှ။ 

လကရှှိ ကှငှးဆငှးလေ့လာခကှအှရ အဆိုပါကှေးရှာမှားသို့ ကှှကအှကောငရှေ တဈသောငှးခန့ှ အမှားဆုံး ဝငရှောကခှဲ့သညှ။ အဆိုပါ ကှှကမှှားကို ဓာတခှှဲစဈဆေးရာတှငှ ပုလိပရှောဂါ ဖှဈစနေိုငသှည့ှ ရောဂါပိုးမှှားမတှေ့ရဟု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးက  ဆိုသညှ။

လကရှှိ အဖှဈအပကှသှညှ ဝါးတောမှားအတှငှး အစာရစော ရှားပါးခှငှးကှောင့သှာ ကှေးရှာထဲကို ဝငလှာခှငှးဖှဈကှောငှး သကဆှိုငရှာ ကှှမှးကငှပှညာရှငတှို့က သုံးသပကှှသညှ။

ဂဟဗဒပညေောရှငှ ဒေါကတှာ ညိုမီထှေးက ယခုကဲ့သို့ သတိပေးသညှ။

“ဘေးပတဝှနှးကငှမှှာ ဝါးတောရှိတဲ့ နရောတှမှော ဝါးပနှးပှင့ပှှီဆိုရငှ သတိထားပတေော့။ ဝါးပနှးပှင့ပှှီး ဝါးသီးစားပှီး ငါးလအကှာမှာ ကှှကတှှေ ရှာထဲဝငမှလာနိုငအှောငှ ကှိုတငှ ပှငဆှငခှှိနရှတယှ”။

ဥမမှာလှငှ


  • VIA