News

POST TYPE

PERSPECTIVE

တက္ဟုန္း Daehong ကေပးတဲ့ အေတြးစ
25-May-2017

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ ယူနန္ျပည္နယ္ (Yunnan Province)၊ တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲ (Daehong Prefecture)၊ မန္စီၿမိဳ႕ (Mangshi) ကို ဒီႏွစ္ေမလမွာ တ႐ုတ္-ျမန္မာဖိုရမ္ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု တက္ဖို႔ ေရာက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ တက္ဟုန္းဆိုတာ ယူနန္ျပည္နယ္ရဲ႕ ျပည္နယ္ခြဲ (Prefecture) ၁၆ ခုရွိတဲ့အနက္က ျပည္နယ္ခြဲတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ တက္ဟုန္းျပည္နယ္ အေၾကာင္းကို တက္ဟုန္းခရီးသြား ေဆာင္းပါးေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေရးသားခဲ့ၿပီးျဖစ္လို႔ အေသးစိတ္ေတာ့ မေရးေတာ့ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ေရးသားတင္ျပလိုတဲ့ အေၾကာင္းအရင္း ေပၚလြင္ေအာင္ တက္ဟုန္းအေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေတာ့ ေရးျခစ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

ဆိုခဲ့သလို တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ နယ္စပ္ခ်င္း ထိစပ္ေနတဲ့ ယူနန္ျပည္နယ္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အဲဒီမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္ဝင္ေတြ အမ်ားအျပား ေနထိုင္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဆီမွာေတာ့ ရွမ္းကို တိုင္ (Dai) လို႔ေခၚၿပီး ကခ်င္ကို ဂ်င္းေဖာ (Jingpo) လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲဒီလို ရွမ္းနဲ႔ ကခ်င္လူမ်ိဳး အမ်ားအျပား ေနထိုင္တဲ့ေဒသျဖစ္လို႔ အဲဒီေဒသ တက္ဟုန္းကို တက္ဟုန္းတိုင္ႏွင့္ ဂ်င္းေဖာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္ခြဲ (Dehong Dai and Jingpo Autonomous Prefecture) လို႔ ေခၚပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာဆိုရင္ေတာ့ ခ႐ိုင္သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္မွာေပါ့။ ျမန္မာဘက္ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ေတာင္ႀကီးခ႐ိုင္၊ လား႐ိႈးခ႐ိုင္၊ က်ိဳင္းတံုခ႐ိုင္ဆိုၿပီး သတ္မွတ္တည္ရွိသလို တ႐ုတ္ဘက္ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ တက္ဟုန္းခ႐ိုင္ တစ္နည္း တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲ ျဖစ္ပါတယ္။

စာေရးသူ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕ေတာ္၊ ရွန္ဟိုင္းၿမိဳ႕နဲ႔ ကူမင္း၊ လိဂ်န္၊ ဒါလီစတဲ့ ယူနန္ျပည္နယ္ အစိတ္အပိုင္း အခ်ိဳ႕ကို ေရာက္ရွိ လည္ပတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ တက္ဟုန္းကိုေတာ့ အခုအႀကိမ္ဟာ ဒုတိယအႀကိမ္ ေရာက္ရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တက္ဟုန္းကို ပထမအႀကိမ္ ေရာက္တာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက တက္ဟုန္းရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္မန္စီ ေလယာဥ္ကြင္းကို ေရာက္ေရာက္ခ်င္း ေလဆိပ္ အေဆာက္အအံုမွာ ေလဆိပ္အမွတ္ အသား ႀကီးမားတဲ့ ေစတီပုထိုးတစ္ဆူကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ေလဆိပ္ကေန တည္းခိုတဲ့ဟိုတယ္ကို သြားတဲ့အခါမွာလည္း လမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ဥေဒါင္း႐ုပ္ေတြ၊ မုခ္ဦးျပာသာဒ္ေတြ၊ ေစတီပုထိုးေတြ မၾကာခဏဆိုသလို ေတြ႔ရပါတယ္။ ၿမိဳ႕အလယ္ ႀကီးမားလွတဲ့ အဝိုင္းႀကီးမွာလည္း လက္ရာေျမာက္ သပ္ရပ္ခံ့ညားတဲ့ ေရႊေရာင္ေစတီပုထိုး အစုအေဝးႀကီးကို ေတြ႔ရပါတယ္။ မန္စီၿမိဳ႕ရဲ႕ အမွတ္သေကၤတ၊ တက္ဟုန္းရဲ႕ အမွတ္သေကၤတလို႔လည္း သိရပါတယ္။ တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲမွာ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂၈ သန္းခန္႔ မွီတင္း ေနထိုင္ၾကတဲ့အနက္ တစ္ဝက္ခန္႔ဟာ ဟန္တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်န္တစ္ဝက္ခန္႔ကေတာ့ တိုင္၊ ဂ်င္းေဖာနဲ႔ အျခားတိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စု အငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ပေလာင္၊ လီဆူ အစရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသား အစုအဖြဲ႔မ်ားလည္း တက္ဟုန္းမွာ ရွိပါတယ္။

စာေရးသူ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ၊ အာရွ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ား ေရာက္ဖူးပါတယ္။ ဘဝမွာ ပထမဆံုး ေရာက္တဲ့ႏိုင္ငံက စင္ကာပူႏိုင္ငံပါ။ ဒီေနာက္ ဂ်ပန္၊ ကိုရီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ေဟာင္ေကာင္၊ မေလးရွား၊ ထိုင္း၊ အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံေတြဆီ ေရာက္တယ္။ ဒါ အာရွတိုက္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာတာပါ။ ထိုင္းနဲ႔ တ႐ုတ္ကလြဲရင္ အဲဒီအာရွႏိုင္ငံေတြဆီ အခုထိေတာ့ ေနာက္ထပ္တစ္ႀကိမ္ ထပ္မံ မေရာက္ျဖစ္ေတာ့ပါ။ အာရွႏိုင္ငံေတြအနက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကိုေရာက္တာ ေနာက္ဆံုးမွ ေရာက္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာမွ ယူနန္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကူမင္းကို ေရာက္ရွိလည္ပတ္ျဖစ္တာ အခု တက္ဟုန္း ခရီးစဥ္နဲ႔ဆို အနည္းဆံုး ငါးႀကိမ္ေလာက္ ႐ွိပါၿပီ။  ယူနန္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ကူမင္းကေန တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲ ၿမိဳ႕ေတာ္မန္စီကို ေလယာဥ္နဲ႔ ၁ နာရီေလာက္ စီးရပါတယ္။ ေလယာဥ္လက္မွတ္က တစ္ေၾကာင္းကို တ႐ုတ္ယြမ္ ၅၀ဝ ($ ၇၂ ဝန္းက်င္) က်သင့္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ႀကံဳတုန္းေရးခ်င္တာ ရန္ကုန္ကေန ကူမင္းကို ေလယာဥ္နဲ႔ ၂ နာရီ မိနစ္ ၂၀ ေလာက္စီးရၿပီး ေလယာဥ္ခ တစ္ေၾကာင္းကို တ႐ုတ္ယြမ္ ၁ယ၅၀ဝ ($ ၂၁၇ ဝန္းက်င္) က်သင့္ပါတယ္။ ေဈးႏႈန္းကေတာ့ ခရီးသြားတဲ့ အခ်ိန္အေပၚ မူတည္ၿပီး အေျပာင္းအလဲ ရွိပါလိမ့္မယ္။

ကူမင္းနဲ႔ မန္စီက ၆၅၀ ကီလိုမီတာေလာက္ ကြာေဝးတာမို႔ ကားနဲ႔ ဆို ၈ နာရီေလာက္ ၾကာတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အခုဆို ကူမင္းကေန မန္စီကို ရထားလမ္း ေဖာက္ေနၿပီျဖစ္လို႔ ေနာက္ေလး၊ ငါးႏွစ္ေလာက္မွာ အသံုးျပဳႏိုင္မယ္လို႔ သိရပါတယ္။ စာေရးသူတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ ေရႊလီၿမိဳ႕ (Ruili) ဟာ တက္ဟုန္းအပိုင္ထဲမွာ ပါပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ႀကံဳတုန္း ဖတ္မိသေလာက္ တက္ဟုန္းခ႐ိုင္ ဖြဲ႔စည္းပံုကို နည္းနည္း ေရးခ်င္ပါတယ္။ တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲမွာ တ႐ုတ္ဖြဲ႔စည္းပံုအရ စီရင္စု (သို႔) ေကာင္တီ (County) နဲ႔ ေကာင္တီအဆင့္ ၿမိဳ႕ႏွစ္ၿမိဳ႕ ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြက လ်န္ဟိုေကာင္တီ (Lianghe County)၊ ယင္က်န္း ေကာင္တီ (Yingjiang County)၊ လြမ္ခၽြမ္းခ႐ိုင္ (Longchuan County)၊ မန္စီၿမိဳ႕နဲ႔ ေရႊလီၿမိဳ႕တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မန္စီကေန ေရႊလီကို ကားနဲ႔သြားရင္ ေမာင္းတဲ့ႏႈန္းအေပၚ မူတည္ၿပီး ၁ နာရီခြဲကေန ၂ နာရီမက ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။ 

မန္စီမွာ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးသစ္ပင္ (Sino-Myanmar Friendship Tree)၊ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးျပတိုက္ (China-Myanmar Friendship Memorial Hall)၊ မန္စီေစတီ (Mangshi Pagoda)၊ မန္စီ ဥေဒါင္းအင္း (Peacock Lake)၊ ေက်ာက္မ်က္ေဈးတန္း (Gems Market) တို႔ဆီ သြားေရာက္ လည္ပတ္ႏိုင္သလို ျမန္မာတို႔နဲ႔ ရင္းႏွီးလွတဲ့ ေရႊလီၿမိဳ႕မွာလည္း ေရႊလီ-မူဆယ္ နယ္စပ္ေက်ာက္တိုင္နဲ႔ နယ္စပ္ဂိတ္ (Ruili-Muse Border Crossing)၊ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးတံတား (Wanding Bridge)၊ ေက်ာက္မ်က္ေဈး၊ ေက်ာက္စိမ္း အ႐ိုင္းတံုး ေရာင္းဝယ္ေရးေဈးတန္း (Jade Market)၊ ပရိေဘာဂေဈး (Furniture Market)၊ ႐ြာတစ္႐ြာတည္းကို နယ္စပ္မ်ဥ္း ျဖတ္သန္းၿပီး တ႐ုတ္ဘက္ ႐ြာတစ္ျခမ္း၊ ျမန္မာဘက္ ႐ြာတစ္ျခမ္း တည္ရွိတဲ့ ႏွစ္ျပည္တစ္႐ြာ (One village and two countries) နဲ႔ အျခား လည္ပတ္စရာ အမ်ားအျပား ရွိပါတယ္။ ေရႊလီ ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႀကိမ္စလံုး ရွမ္းစားေသာက္ဆိုင္၊ ကခ်င္စားေသာက္ဆိုင္ေတြမွာ စားေသာက္ခဲ့သလို အဲဒီက ရွမ္း႐ြာ၊ ကခ်င္႐ြာေတြဆီလည္း အလည္အပတ္ ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ လန္းဆန္းတက္ႂကြတဲ့ ရွမ္း၊ ကခ်င္အကအလွေတြ၊ ႏုပ်ိဳေခ်ာေမာတဲ့ ရွမ္း၊ ကခ်င္ လူငယ္၊ လူ႐ြယ္ေတြလည္း ေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕လည္း တ႐ုတ္နဲ႔ ေသြးေရာေနေပမယ့္ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ လီဆူ၊ တအာင္း တိုင္းရင္းသား စစ္စစ္ေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ စာေရးသူနဲ႔ ခင္မင္တဲ့ တက္ဟုန္းက တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား တအာင္းအမ်ိဳးသား တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ေရႊလီက တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးကေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား ကခ်င္တိုင္းရင္းသားတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးသူနဲ႔ ညီအစ္ကိုလိုခင္တဲ့ ကူမင္းၿမိဳ႕က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား သုေတသီတစ္ဦးက နာရွီတိုင္းရင္းသား (Naxi) တစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယူနန္ျပည္နယ္ဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ျပည္နယ္အဆင့္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ၃၄ ျပည္နယ္အနက္က တိုင္းရင္းသား အမ်ားအျပား ေနထိုင္တဲ့ ျပည္နယ္အျဖစ္ လူသိမ်ားပါတယ္။

တက္ဟုန္းမွာရွိစဥ္ ျမန္မာမိတ္ေဆြမ်ားနဲ႔ စကားေျပာရင္း ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားကို အားမလို အားမရ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။ တက္ဟုန္းလို နယ္စပ္ခ႐ိုင္၊ ျပည္နယ္ခြဲ တစ္ခုမွာေတာင္ အခ်ိဳ႕တိုက္တာ အေဆာက္အအံုေတြ၊ လမ္းပန္း၊ ဆက္သြယ္ေရးေတြဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထက္ သာလြန္ေကာင္းမြန္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ယူနန္ျပည္နယ္ဆိုတာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အနည္းဆံုး ျပည္နယ္ေတြထဲမွာ ပါဝင္ၿပီး တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲဟာ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ တည္ရွိလို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အဆင့္မွာတင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈနည္းပါးတဲ့ ျပည္နယ္ခြဲတစ္ခုလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ျငား တက္ဟုန္းရဲ႕ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး၊ ေရ၊ မီး၊ အေဆာက္အဦ စတဲ့အေျခခံ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈ အခ်ိဳ႕ဟာ စာေရးသူတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ထက္ေတာင္ သာလြန္ေကာင္းမြန္ေနခ်င္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ စာေရးသူတို႔ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ဝင္ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ တက္ဟုန္းနဲ႔ ရန္ကုန္ကို ႏိႈင္းယွဥ္ၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ေႏွးေကြးလွတဲ့ ၿမိဳ႕ရန္ကုန္အတြက္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိတယ္။ တက္ဟုန္းမွာရွိစဥ္ တက္ဟုန္းဆရာမ်ားေကာလိပ္ (Dahong Teachers’ College) ဆိုတာဆီ သြားေလ့လာပါတယ္။ နယ္ေကာလိပ္ဆိုေတာ့ သာမန္ပဲဆိုၿပီး အစကေတာ့ စိတ္ သိပ္မဝင္စားလွပါဘူး။ ေရာက္သြားေတာ့မွ ျမန္မာႏိုင္ငံအဆင့္ ေကာလိပ္ေတြ၊ တကၠသိုလ္ေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ အင္မတန္ ႀကီးမားခံ့ညားတဲ့ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီးျဖစ္ေနတာ သတိျပဳမိပါေတာ့တယ္။ သပ္ရပ္ေကာင္းမြန္တဲ့ စာသင္ေဆာင္ေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမ အေဆာင္ေတြ၊ ႀကီးမားခံ့ညားတဲ့ စာၾကည့္တိုက္၊ ျပတိုက္ စတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီေကာလိပ္ရဲ႕ အခ်ိဳ႕ေသာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြဟာ စာေရးသူတို႔ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ထက္ေတာင္ သာလြန္ေကာင္းမြန္ခ်င္ပါတယ္။ ေက်ာင္းရဲ႕ ေလာ္ဘီ (ဧည့္ခန္းမေဆာင္) ဆိုရင္လည္း စာေရးသူ အေမရိကားမွာ တက္ခဲ့တဲ့ နာမည္ႀကီး တကၠသိုလ္ရဲ႕ အသြင္သဏၭာန္ေတြကို အမွတ္ရေစပါတယ္။ ေရာက္တုန္းခဏမို႔ ဒီေကာလိပ္ရဲ႕ လူသားအရင္းအျမစ္၊ သင္ၾကား၊ သင္ယူမႈ ပညာေရး အရည္အေသြး၊ စံခ်ိန္၊ စံညႊန္းမ်ားကိုေတာ့ ေလ့လာ၊ မတီးေခါက္မိပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စာေရးသူ ေရာက္ဖူးတဲ့ နယ္ေဒသ ေကာလိပ္၊ တကၠသိုလ္မ်ားရဲ႕ ျပည့္စံုမႈ မရွိလွတဲ့ ပညာေရးဝန္းက်င္ အေျခအေနမ်ားကို ျမင္ေယာင္မိၿပီး စိတ္ထဲမေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။

စာေရးသူ မႏွစ္က ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း လား႐ိႈးၿမိဳ႕ဆီ အလုပ္ကိစၥနဲ႔ ေရာက္ျဖစ္တယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္၊ လား႐ိႈးခ႐ိုင္ဆိုတာ ယူနန္ျပည္နယ္၊ တက္ဟုန္းျပည္နယ္ခြဲလိုေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ျပည္နယ္ခြဲလို႔ မသံုးဘူး။ ခ႐ိုင္လို႔ သံုးတယ္။ လား႐ိႈးၿမိဳ႕က မန္စီၿမိဳ႕လိုေပါ့။ ခ႐ိုင္ၿမိဳ႕ေတာ္ ျဖစ္တယ္။ လား႐ိႈးကို ေလးေခါက္ေလာက္ ေရာက္ဖူးတယ္။ လား႐ိႈးၿမိဳ႕နားမွာ ကားနဲ႔သြားရင္ နာရီဝက္ေလာက္ ေမာင္းရတဲ့ တအာင္း၊ ပေလာင္႐ြာေလး တစ္႐ြာ ရွိတယ္။ အင္မတန္ ဆင္းရဲတယ္။ ၿမိဳ႕နဲ႔ သိပ္မေဝးဘူးေနာ္။ ညဘက္ဆို ႐ြာမွာ အိမ္အမ်ားစုက မီးမရွိဘူး။ ႐ြာအနားမွာ အစိုးရ မီးတိုင္ေတြ ရွိတယ္။ သို႔ေသာ္ အိမ္အေရာက္ သြယ္တန္းဖို႔ မီးႀကိဳးစရိတ္ မတတ္ႏိုင္ၾကဘူး။ ႐ြာသူ၊ ႐ြာသားေတြဟာ အနီးအနား ေတာထဲမွာ ထင္းခုတ္၊ ဝါးခုတ္နဲ႔ အသက္ေမြးရတယ္။ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြဆိုလည္း လား႐ိႈးၿမိဳ႕ေပၚ တက္ၿပီး ပ်ားရည္ စသျဖင့္ေရာင္းၿပီး ပင္ပင္ပန္းပန္း အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းၾကရတယ္။ ေျပာခ်င္တာ ျမန္မာဘက္မွာ လူေတြ  ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတယ္ ဆိုတာကိုပါ။ ဆင္းရဲမႈႀကီးေတာ့ ေနာက္ဆံုး လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြဆီ ဦးတည္တာေပါ့။ 

တ႐ုတ္ဘက္မွာ အားလံုး ေကာင္းပါတယ္လို႔ ေရးေနတာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ျမင္ခဲ့၊ သိခဲ့၊ ေတြ႔ခဲ့တာေတြ ျပန္လည္ မွ်ေဝေနတာ ျဖစ္တယ္။ စာေရးသူ တ႐ုတ္ၿမိဳ႕ႀကီးေတြ ေဘဂ်င္းတို႔၊ ရွန္ဟဲတို႔သြားတုန္းက သက္ဆိုင္ရာ ဖိတ္ေခၚတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းက သူတို႔႐ံုးကားနဲ႔ လိုက္ပို႔တယ္။ လမ္းမွာ ေန႔လယ္စာ၊ ညစာစားရင္ ႐ံုးဒ႐ိုင္ဘာေပါ့။ သူ႔ကိုပါ တစ္ပါတည္း ေခၚၿပီး တစ္ဝိုင္းတည္း ထမင္းစားတယ္။ စာေရးသူကိုေတာ့ ေမးပါတယ္။ ဒ႐ိုင္ဘာကိုပါ တစ္ဝိုင္းတည္း ေခၚစားမယ္။ ျဖစ္သလားေပါ့။ ေျပာခ်င္တာ သူတို႔ဆီမွာ တစ္ပါတီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ကြန္ျမဴနစ္ဆိုေပမယ့္ လူလူခ်င္း အဆင့္အတန္း ခြဲျခားမႈ နည္းပါးတယ္။ ရာထူးအေခၚအေဝၚေတြသာ ထက္၊ ေအာက္ ကြဲျပားတယ္။ စားေသာက္ဆိုင္မွာ၊ အျပင္မွာ ေပါင္းသင္းရင္ သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြေတြလိုပဲ။ စာေရးသူတို႔ဆီမွာေတာ့ ႐ံုးက ကားဆရာ၊ အထူးသျဖင့္ အစိုးရကားဆရာဆိုတာ လူရာ မဝင္လွပါဘူး။ အရာရွိေတြနဲ႔ တစ္ဝိုင္းတည္း စားတယ္ဆိုတာ နည္းတယ္။ ကားဆရာမွာ သိမ္ငယ္စိတ္က ဝင္ေနၿပီးသား ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရ ခရီးစဥ္ေတြ၊ လူႀကီးလမ္းေၾကာင္းေတြဆိုရင္ ဒီမွာ ေအာက္ေျခက အလုပ္သာ လုပ္ကိုင္ေနရတာ၊ သူတို႔ကို ဘယ္သူမွ ဂ႐ုမစိုက္တတ္ၾကေတာ့ ဆာေလာင္ ေပါက္ကြဲေနတာေတြ မၾကာမၾကာ ေတြ႔ႀကံဳၾကားသိေနရတယ္။ 

တ႐ုတ္နဲ႔ျမန္မာ ႏိႈင္းယွဥ္ေရးၿပီး တ႐ုတ္ေကာင္းတာေတြခ်ည္း ေရးလို႔ စာဖတ္သူအခ်ိဳ႕က အျမင္ၾကည္ခ်င္မွ ၾကည္ၾကပါလိမ့္မယ္။ စာေရးသူ တက္ဟုန္းမွာေနခဲ့တဲ့ သံုး၊ ေလးရက္ဆိုတာ အင္မတန္ တိုေတာင္းပါတယ္။ အဲဒီမွာရွိတဲ့ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြ ခံစားခ်က္အမွန္ ဘယ္လို ရွိ၊ မရွိ စာေရးသူ ဂဃနဏ မသိပါဘူး။ ျမန္မာမိတ္ေဆြေတြဆီမွာ ေလ့လာ တီးေခါက္ ၾကည့္မိသေလာက္ တ႐ုတ္အစိုးရက တက္ဟုန္းလို တိုင္းရင္းသား ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသေတြမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ လူေနမႈအဆင့္ ျမင့္မားေရး စီမံခ်က္ေတြ လုပ္ေဆာင္ေနေပမယ့္ အခ်ိဳ႕ေသာ တိုင္းရင္းသားေတြက သူတို႔ေနရပ္ရင္း ေတာင္ေတြ၊ ေတာေတြမွာပဲ ေနေပ်ာ္ၾကတာမို႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံခ်က္အရ ေျပာင္းေရႊ႕ရတာမ်ိဳးေတြ အေပၚမွာ ေက်နပ္မႈ မရွိတတ္ၾကဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ သူတို႔ဆီမွာလည္း အတြင္းႀကိတ္ ပဋိပကၡေတြ ရွိပါလိမ့္မယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းမွာလည္း ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ျပႆနာေတြ၊ လုပ္ငန္းခြင္လံုၿခံဳမႈ ျပႆနာေတြ၊ အစားအေသာက္ အရည္အေသြး ျပႆနာေတြ ရွိပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံမွေတာ့ ျပႆနာနဲ႔ မကင္းပါဘူး။ ေသးတာနဲ႔ႀကီးတာ၊ နည္းတာနဲ႔မ်ားတာပဲ ကြာပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း “ဝ” ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသလို၊ “ပအိုး” ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသလို တိုင္းရင္းသား ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသေတြ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အလားတူ ေဒသေတြထက္ အလုပ္ျဖစ္ေနတယ္၊ အဆင္ေျပေနတယ္ ဆိုတာကေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။

စာေရးသူတို႔က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ေလ့လာ၊ လည္ပတ္မယ္ဆိုရင္ ေဘဂ်င္းလို၊ ရွန္ဟဲလို ၿမိဳ႕ႀကီးေတြကို စိတ္ဝင္စားတတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စာေရးသူတို႔ ျမန္မာေတြ ပိုမို နားလည္သင့္တဲ့ေနရာက ယူနန္ျပည္နယ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ယူနန္ျပည္နယ္ဟာ ျမန္မာ၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံမ်ားနဲ႔ ၄,ဝ၆၀ ကီလိုမီတာေလာက္ နယ္ခ်င္း ထိစပ္ေနရာမွာ တစ္ဝက္နီးပါးျဖစ္တဲ့ ၁၉၉၇ ကီလိုမီတာေလာက္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္နယ္ႏွစ္ခု ျဖစ္တဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔နဲ႔ နယ္စပ္ခ်င္း ထိစပ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားမွတစ္ဆင့္ ကူးလူးဆက္ဆံမႈလည္း အင္မတန္ မ်ားျပားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယူနန္ျပည္နယ္ကို နားလည္ဖို႔၊ ေလ့လာဖို႔ညႊန္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ယူနန္ျပည္နယ္ထဲမွာမွ သြားေရာက္သင့္တဲ့ ေဒသတစ္ခုက အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ တက္ဟုန္း တိုင္ႏွင့္ ဂ်င္းေဖာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ျပည္နယ္ခြဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရႊလီဟာ မန္စီနဲ႔ တစ္နာရီ ေက်ာ္ေက်ာ္၊ ႏွစ္နာရီဝန္းက်င္သာ ကြာလွမ္းၿပီး ေရႊလီဟာ ျမန္မာဘက္က မူဆယ္နဲ႔ နယ္စပ္ ဆက္ေနတာမို႔လို မူဆယ္ကေန ကားနဲ႔ မန္စီအထိ သြားလည္လို႔ ရသလားဆိုတဲ့အေမး ေပၚမိပါတယ္။ စာေရးသူရဲ႕အေမးကို ကူမင္းက သုေတသီ မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္က ျပန္ၾကားေပးပါတယ္။ သူ႔အဆိုအရ ယခုလက္ရွိမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ ျမန္မာအၾကားမွာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ (bilateral cross-border transportation agreement) မရွိေသးတာေၾကာင့္ မူဆယ္ကေန မန္စီသြားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ သိရပါတယ္။ 

တက္ဟုန္းကေန ကူမင္း၊ ကူမင္းကေန ရန္ကုန္အျပန္ ေလယာဥ္ေပၚမွာ အမ်ားႀကီး စဥ္းစားလာမိတယ္။ ယူနန္ျပည္နယ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ယွဥ္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးကိစၥေတြ စဥ္းစားမိတယ္။ ယူနန္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔က နယ္ခ်င္း ထိဆက္ေနေပမယ့္၊ တိုင္းရင္းသားေတြ စုဖြဲ႔ေနထို္င္တာခ်င္း တူေပမယ့္ သူတို႔ဘက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး ငါတို႔ဘက္မွာ ဘာလို႔ မၿငိမ္းခ်မ္းတာလဲ။ သူတို႔ဘက္မွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး ငါတို႔ဘက္မွာ ဘာလို႔ မဖြံ႔ၿဖိဳးတာလဲ။ သူတို႔ဘက္မွာ ပညာေရး အေျခခံ အေဆာက္အဦေတြ ျပည့္စံုၿပီး ငါတို႔ဘက္မွာ ဘာလို႔ မျပည့္စံုရတာလဲ။ သူတို႔ဘက္မွာ စီးပြားေရး ေကာင္းမြန္ၿပီး ငါတို႔ဘက္မွာ ဘာလို႔ မေကာင္းမြန္တာလဲ။ ေမးခြန္းေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ အိမ္ျပန္လာခဲ့တယ္။ ငါတို႔ ဘာေတြမွားေနသလဲ။

ေအာင္ေအာင္ (IR)

  • VIA