News

POST TYPE

PERSPECTIVE

e-Government ဘာလဲ ဘယ္လဲ
03-Apr-2017


ၿပီးခဲ့တဲ့ မတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔က တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာတင္ျပခဲ့တဲ့ ဘ႑ာေငြ အရအသံုးဆိုင္ရာ ဥပေဒၾကမ္းပါ အခ်က္အလက္ေတြအရ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ဟာ e-Government စနစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖို႔အတြက္ ရန္ပံုေငြ က်ပ္ သန္းတစ္ေထာင္ လ်ာထားေတာင္းခံခဲ့တယ္လို႔ သတင္းေတြမွာ ဖတ္မိလိုက္ပါတယ္။
  
မွတ္တမ္းေတြအရဆိုရင္ေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘ႑ာႏွစ္ ၂ ခုတုန္းကလည္း e-Government စနစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖို႔ ဒီလို က်ပ္သန္း တစ္ေထာင္စီ ေတာင္းခဲ့ဖူးတာေၾကာင့္ e-Government ေခါင္းစဥ္နဲ႔ သံုးႀကိမ္ေျမာက္ ေတာင္းခံျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ဘ႑ာေရး၊ စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးေကာ္မတီရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာမွာ ထည့္သြင္း ေဝဖန္ခဲ့တာကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁ သန္းဝန္းက်င္ေလာက္ အသံုးျပဳၿပီး တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ e-Government အေျခအေနက လက္ရွိမွာ ဘယ္အေနအထား ေရာက္ေနၿပီလဲ။ တကယ္ေရာ အလုပ္ျဖစ္ခဲ့ရဲ႕လား ျပန္ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုလာပါၿပီ။ 

လက္ရွိမွာ တိုင္းေဒသႀကီးပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းႀကီး တစ္ခုလံုးရဲ႕ ႐ံုးလုပ္ငန္းေတြကို Online စနစ္နဲ႔ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ သြားေနၿပီလဲ။ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႔ အပါအဝင္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ေတြရဲ႕ Web Portal ေတြ တည္ေဆာက္ႏိုင္ၿပီလား။ ဝန္ႀကီးဌာနတိုင္း Website လႊင့္တင္ႏိုင္ေနၿပီလား။ လႊင့္တင္ထားတဲ့ Website ေတြကေရာ အလုပ္တကယ္ ျဖစ္ရဲ႕လား။ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ ICT Knowledge ေက်ညက္မႈက ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ တိုးတက္လာေနၿပီလဲ။ ႐ံုးလုပ္ငန္းေတြ ဘယ္ေလာက္ ျမန္ဆန္လာေနၿပီလဲ စတဲ့ေမးခြန္းတြ အမ်ားႀကီး ရွိလာပါတယ္။ 

သမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ျပန္ၾကည့္ရင္ ျမန္မာျပည္မွာ e-Government ဆိုတဲ့ စကားစုက နားေထာင္ေကာင္း႐ံုသက္သက္ ယံုတမ္းစကား ျဖစ္ေနခဲ့တာ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဆယ္စုႏွစ္ႏွင့္ခ်ီၿပီး နားေထာင္ခဲ့ရေပမယ့္ ခုထိ နည္းပညာနယ္ပယ္ အတြင္းရွိ သိသာထင္ရွားတဲ့ အေကာင္အထည္ကို မျမင္ရေသးတဲ့ က႑လည္း ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။ 

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘ႑ာႏွစ္ ၂ ႏွစ္အတြင္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ သန္း ေလာက္ သံုးထားတဲ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ e-Government အေျခအေနကို ျပန္သံုးသပ္ရရင္ UN ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရ e-Government  စနစ္ အလုပ္ျဖစ္မႈ အပိုင္းမွာ ကမၻာအဆင့္ ၁၆၉ ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ရပ္တည္ေနၿပီးေတာ့ အာရွႏိုင္ငံေတြခ်ည္း သီးသန္႔ တြက္ခ်က္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အညံ့ဖ်င္းဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ 

e-Government  စနစ္မွာ အညံ့ဖ်င္းဆံုး ႏိုင္ငံျဖစ္ေနရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ National Portal မရွိေသးတာ၊ စနစ္က်တဲ့ ကြန္ပ်ဴတာသံုး ျမန္မာစာစနစ္ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ေသးတာ၊ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြကို Awareness လုပ္မႈအပိုင္း အားနည္းတာ စတဲ့ e-Government စနစ္ရဲ႕ အေျခခံ ေဒါက္တိုင္ေတြကေနစၿပီး မျပည့္စံုေသးတာေၾကာင့္ပါပဲ။

National Portal ဆိုတာမ်ိဳးက ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရနဲ႔ ဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို One-stop ပံုစံနဲ႔ အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္ အသံုးျပဳႏိုင္ေစဖို႔ ဖန္တီးထားတဲ့ Web Portal ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြဟာ ဒီ Portal ကေနတစ္ဆင့္ ကိုယ္သိခ်င္တာေတြ ရွာေဖြႏိုင္သလို ကိုယ္လုပ္ခ်င္တဲ့  ႐ံုးလုပ္ငန္းကိစၥေတြကို ဒီ Portal ေပၚကေနတစ္ဆင့္ ေလွ်ာက္ထား လုပ္ကိုင္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီမွာျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာက National Portal ျဖစ္ဖို႔ ေနေနသာသာ အစိုးရဝန္ႀကီးဌာန အားလံုးေတာင္ Website အစံုအေစ့ မရွိေသးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွိေနတဲ့ Website ေတြကလည္း အလုပ္မလုပ္ဘဲ ရပ္တန္႔ေနတာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။

၂ ႏွစ္ အခ်ိန္ယူၿပီးတဲ့အထိ ဝန္ႀကီးဌာန တခ်ိဳ႕မွာ Website ရွိကို မရွိတာ၊ အခ်ိဳ႕ဝန္ႀကီးဌာနေတြရဲ႕ Website ေတြက ဘာသတင္းအခ်က္အလက္မွ မရွိတာ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ကေနစၿပီး Website ကို သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ Update မလုပ္ေတာ့တာ၊ တခ်ိဳ႕ Website ေတြက Link ရွိေပမယ့္ ဝင္ေရာက္ၾကည့္႐ႈလို႔ မရတာေတြ ရွိေနသလို ေဇာ္ဂ်ီ-ယူနီကုတ္ ျပႆနာကလည္း ဆယ္စုႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီး အေျဖ မထြက္ေသးတာက တိုင္းျပည္အတြက္ အမ်ားႀကီး နစ္နာရပါတယ္။ လက္ရွိအစိုးရသစ္ တက္လာခ်ိန္မွာ Website ေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လမ္းညႊန္ခဲ့ေပမယ့္လည္း ခဏပါပဲ။ ခုခ်ိန္မွာေတာ့ အရင္ကအတိုင္း ျပန္ျဖစ္ကုန္ပါတယ္။ 

ဒါ့အျပင္ e-Government Master Plan ကို အတည္ျပဳထားၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္လို က႑ကေန စတင္မယ္ ဆိုတာကို မသိရေသးပါဘူး။ ဆိုက္ဘာ လံုၿခံဳေရး၊ ကြန္ရက္နဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အဦ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး၊ လူ႔ စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ကိစၥေတြလိုမ်ိဳး လွည့္မၾကည့္အားေသးတဲ့ အပိုင္းေတြကိုလည္း အဆင့္ျမႇင့္တင္ဖို႔ လိုေနပါေသးတယ္။

e-Government စနစ္ဆိုတာက လုပ္ငန္းစဥ္ တစ္ခုျဖစ္တာေၾကာင့့္ ထင္သာျမင္သာ ေအာင္ျမင္မႈတစ္ခု ရရွိလာဖို႔  အနည္းဆံုး ၃ ႏွစ္ကေန ၅ ႏွစ္အထိ ေစာင့္ဆိုင္းရတတ္ၿပီး လူ႔စြမ္းအား၊ နည္းပညာနဲ႔ အေျခခံ အေဆာက္အဦပိုင္းေတြမွာ စဥ္ဆက္မျပတ္ အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေနမွသာ  တိုးတက္လာမည္ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒီလို ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြကို ျပည္သူေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ခ်ျပၿပီး တိုးတက္မႈကို အသိေပးေနဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။

ဒီလိုအပ္ခ်က္ေတြကို မျဖည့္ဆည္းႏိုင္သေ႐ြ႕ e-Government စနစ္ တိုးတက္လာမွာ မဟုတ္သလို တိုင္းျပည္မွာ ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ ျဖစ္ေနဦးမွာပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ တိုးတက္ဖို႔အတြက္ e-Government စနစ္က ျဖတ္လမ္းျဖစ္ပါတယ္။ က႑ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ မလိုလားအပ္ဘဲ ဆံုး႐ံႈးေနရတဲ့ အခ်ိန္၊ ေငြနဲ႔ လူအင္အားကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။ e-Government စနစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာတာနဲ႔အမွ် အစိုးရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရား လည္ပတ္မႈ ပိုမိုေကာင္းမြန္လာမွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ပိုအားေကာင္းလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဌာနဆိုင္ရာခ်င္း ကူးလူးဆက္ဆံမႈ အပိုင္းေတြမွာ ပိုမိုထိေရာက္ ေခ်ာေမြ႔လာမွာျဖစ္သလို အခ်က္အလက္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြလည္း ပိုမိုတိက် ခိုင္မာလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

အေရးအပါဆံုး အခ်က္ကေတာ့ e-Government စနစ္ တိုးတက္လာတာနဲ႔အမွ် အဂတိ လိုက္စားမႈမ်ားနဲ႔ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြကို သိသာစြာ ေလွ်ာ့ခ်လာႏိုင္တာပါပဲ။ ဒီႏွစ္ခုက တိုက္႐ိုက္ အခ်ိဳးက်ေနတယ္လို႔ တစ္ကမၻာလံုးက လက္ခံထားပါတယ္။ အက်ိဳးဆက္ အေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားအေပၚ ျပည္သူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေရခ်ိန္ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ေနာက္ၿပီ ႏိုင္ငံတကာမွာ ICT က႑ဟာ စား၊ ဝတ္၊ ေနေရးၿပီးရင္ အေရးအႀကီးဆံုးလို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ICT က႑ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈဟာ တိုင္းျပည္ တိုးတက္မႈနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ e-Government ခိုင္မာ အားေကာင္းမႈကလည္း ICT က႑ တိုးတက္မႈရဲ႕ ေဒါက္တိုင္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ အသစ္ေတြအရ e-Government အေျခအေနက တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ အေျခအေန၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြကို အထင္ရွားဆံုး ထင္ဟပ္ျပႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဘတ္ဂ်က္ ေတာင္းၿပီး ေငြပံုေပးလိုက္႐ံုနဲ႔ Website မ်ား လႊင့္တင္႐ံု၊ Apps မ်ား ျဖန္႔ေဝ႐ံုျဖင့္ e-Government စနစ္ဟု မဆိုသာေပ။ တကယ့္ e-Government စနစ္တစ္ခု ဆိုတာက ျပည္သူေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ထိေရာက္ အက်ိဳးရွိလဲ၊ ျပည္သူေတြ ဘယ္ေလာက္ စိတ္ပါဝင္စားစြာ အသံုးခ်ၾကလဲ ဆိုတာနဲ႔ တိုင္းတာ အကဲျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ႕ e-Government စနစ္ကေတာ့ အရင္အစိုးရ အဆက္ဆက္ တံု႔ဆိုင္းေႏွးေကြးစြာ တိုးတက္ခဲ့သလို လက္ရွိ အစိုးရသစ္ လက္ထက္မွာလည္း အစိုးရသက္တမ္း တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလအတြင္း အူလိႈက္ သည္းလိႈက္ စိတ္ပါဝင္စားစြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈမ်ား မျမင္ရေသးပါဘူး။ အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ အစိုးရနဲ႔ တာဝန္ယူ တာဝန္ခံတတ္တဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ေဖာ္ေဆာင္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိတယ္ ဆိုရင္ e-Government  စနစ္ ေသခ်ာေပါက္ လိုအပ္မွာ ျဖစ္သလို ရင္ထဲ အသည္းထဲကေန စိတ္အားထက္သန္စြာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖို႔လည္း လိုပါလိမ့္မယ္။  

ဒါေတြကို ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ တည္ၿငိမ္ခို္င္မာတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ လိုအပ္တာ လက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘတ္ဂ်က္ကို ဘယ္လို ထိေရာက္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္မယ္ဆိုတာနဲ႔ ဘာေၾကာင့္ ဒီဘတ္ဂ်က္ ေတာင္းရတယ္ဆိုတာကို ျပည္သူ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။ ရရွိလာတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ကေနတစ္ဆင့္ ဘယ္လို အစိတ္အပိုင္းေတြကို တစ္ဆင့္ခ်င္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားမယ္ဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပည္သူကို ခ်ျပသင့္ပါတယ္။ လက္ရွိမွာ အလိုအပ္ဆံုး အပိုင္းေတြကို အရင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး အနီးစပ္ဆံုး ျမင္သာတဲ့ ထိေရာက္မႈကိုလည္း ျပရပါမယ္။ ဒီလိုမွ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဘတ္ဂ်က္ ဘယ္ေလာက္ေတာင္းေတာင္း e-Government ဆိုတာ ယံုတမ္းစကား ျဖစ္ေနဦးမွာပါပဲ။ 

ေမာင္မိုးဇြန္

  • VIA