News

POST TYPE

PERSPECTIVE

၂၀၁၆ နိဂုံး ၂၀၁၇ နိဒါန်း (၄)
10-Jan-2017

(ဂ) စီးပှားရေး

၂၀၁၅ နိုဝငဘှာရှေးကောကပှှဲတှငှ လူထုမဲဖှင့ှ NLD အစိုးရ တကလှာခဲ့ရာ တရားနညှးလမှးကမှှုဘကမှှ အားကောငှးလာပှီဖှဈ၍ နိုငငှံခှား ရငှးနှီးမှှုပနှှံမှုမှား လှိမ့ဝှငလှာလိမ့မှညဟှု တောတှောမှှားမှားက မှှောလှင့ခှဲ့ကှသညှ။ သို့တိုငအှောငှ အစိုးရ သကတှမှး ၉ လအကှာတှငကှား မှှောမှှနှးသလို ဖှဈမလာခဲ့ပါခှေ။ ၂၀၁၆-၁၇ ဘဏဍှာနှဈအတှကှ မှှောမှှနှးထားသည့ှ ရငှးနှီးမှှုပနှှံမှု ပမာဏမှာ အမရေိကနဒှေါလှာ ခှောကသှနှးခန့ှ ဖှဈသောလှညှး လကတှှေ့တှငမှူ သုံးသနှးကှောမှှှသာ ရှိသေးသညှ။ အမှနစှငစှဈ ဤသို့ ဖှဈရသညမှှာလညှး ဘာမှ မဆနှး။ “ရငှးနှီးမှှုပနှှံမှု ဥပဒေ”ကို အစိုးရသကတှမှး ရှဈလကှာမှ ပှဋဌှာနှးနိုငခှဲ့သလို “ရငှးနှီးမှှုပနှှံမှုကောမှရှငှ”ကိုလညှး ဇှနလှအတှငှးကသာ အသဈ ပှနလှညှ ဖှဲ့စညှးနိုငခှဲ့သညှ။ နိုငငှံခှား အရငှးအနှီးမှားအတှကှ “ဝငပှေါကှ”တဈခု ဖှဈနိုငသှော “ရနကှုနစှတော့အိတခှှိနှး”မှာလညှး ကုမပှဏီ သုံးခုမှှဖှင့သှာ ရုနှးကနနှရဆေဲ ဖှဈသညှ။

“ကုနသှှယရှေး ရှငှးတမှး”မှာလညှး အစိုးရ သကတှမှး ၉ လအတှငှး အမရေိကနဒှေါလှာ နှဈဘီလီယံကှောှ လိုငှပှနသညှေေ။ အစိုးရသဈလကထှကှ အခှအနေေ အဆိုးဆုံးကား “ငှကှေေးဖောငှးပှမှု”ပငဖှှဈသညှ။ အစိုးရသဈ တာဝနယှူခါစက အမရေိကနဒှေါလှာ တနဖှိုးမှာ တဈဒေါလှာလှှငှ ၁၁၆၀ ကပှခှန့အှထိ ကဆှငှးသှားခဲ့သညှ။ သို့တစေ ဒီဇငဘှာ ၁၆ ရကနှေ့တှငှ တဈဒေါလှာလှှငှ ၁၄၄၀ ကပှကှှောှ မှင့တှကသှှားခဲ့သညှ။ ကိုးလအတှငှး ၁၅ ရာခိုငနှှုနှးမှ ၂၀ ရာခိုငနှှုနှး မှင့တှကသှှားသည့ှ သဘောဖှဈပါသညှ။ မှနမှာနိုငငှံ ဗဟိုဘဏကှမူ ငှကှေေး ဖောငှးပှမှုမှာ ၁၂ ဒသမ ၄ ရာခိုငနှှုနှး ရှိသညဟှု တရားဝငှ တှကခှကှထှားသညှ။ ဤသို့ ကုနဈှေးနှုနှး တကနှသေောလှညှး လူတဈဦးခငှှး ဝငငှှေ မှင့တှကလှာမှု မရှိသောကှောင့ှ “ဝယလှိုအား”မှာလညှး သိသိသာသာ လှော့ကလှာရသညှ။ အကှိုးဆကကှား အစိုးရသဈလကထှကှ ပှနလှညှ ရေးဆှဲသည့ှ ဘတဂှကှတှှငှ လိုငှေ ကပှဘှီလီယံ ၃၀၉၀ ရှိလာခှငှးပငှ ဖှဈသညှ။

အစိုးရသဈ တကလှာပှီး ရကပှေါငှး ၁၂၀ ခန့အှကှာ ဇူလိုငှ ၂၉ ရကှ ရောကတှော့မှ “နိုငငှံတောှ၏ စီးပှားရေးမူဝါဒ”ကို ထုတပှှနှ ကှညောနိုငခှဲ့သညှ။ “အသေးစိတှ မပါဘဲ ယဘေုယသှဘော ဆနလှှနှးသညှ”ဆိုသော ဝဖနခှကှမှှေား လှှံကလှာသညှ။ နိုငငှံတောှ အတိုငပှငခှံပုဂဂှိုလရှော၊ စီမံ ဘဏဍှာဝနကှှီး ပှောသည့မှိန့ခှှနှးတှငပှါ “မညသှည့စှီးပှားရေး မူဝါဒနှင့ှ သှားမညှ”ဆိုသညကှို ရှငှးရှငှးလငှးလငှး ဖောပှှမထား။ မှနမှာနိုငငှံအနနှငှေ့ “လှတလှပသှော ဈေးကှကစှနဈ”ကို မညမှှှပငသှှားလိုသညဖှှဈစေ၊ လကတှှေ့တှငှ လူလတတှနှးစား အားနညှးလှသညဖှှဈရာ အစိုးရကဏဍှ ကှီးကှီးမားမား ရှိနေဦးမညသှာ ဖှဈသညှ။ သို့နှင့အှမှှ အစိုးရ အငစှတီ ကှူးရှငှးမှား၏ စှမှးဆောငရှညမှှာ ထကမှှကအှားကောငှးနဖေို့ အထူး အရေးကှီးသညှ။ မှနမှာနိုငငှံ၏ အငစှတီကှူးရှငှး အခှအနမှေော အားနညှးရသည့အှထဲတှငှ စီးပှားရေးနှင့ဆှိုငသှော ဝနကှှီးဌာန နှဈခုမှာ အားအနညှးဆုံး ဖှဈနသညှေ။ 

(ဃ) နိုငငှံခှားရေး

အစိုးရသဈ၏ လုပဆှောငမှှု အသီးသီးတှငှ အအောငမှှငဆှုံးဟု ဆိုနိုငသှညမှှာ “နိုငငှံခှားရေး”ပငဖှှဈသညှ။ ဤသညမှှာလညှး သူ့အကှောငှးနှင့သှူဟု ဆိုရပါလိမ့မှညှ။ NLD အစိုးရ လကခှံတာဝနယှူရသော ကဏဍှ အသီးသီးမှာ ယခငအှစိုးရ အဆကဆှကှ၏ ဆိုးမှကေို ဆကခှံရခှငှးဖှဈသညှ။ (ဥပမာ-စီးပှားရေး၊ ငှိမှးခမှှးရေး စသဖှင့ှ) သို့နှင့တှိုငှ လှတလှပရှေး ရပှီးနောကပှိုငှး မှနမှာအစိုးရ အဆကဆှကမှှာ “နိုငငှံခှားရေးမူဝါဒ”နှင့ှ ပတသှကလှှှငမှူ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး မမှားခဲ့ဟု ဆိုနိုငပှါလိမ့မှညှ။ ဦးနုအစိုးရ တဈလှှောကလှုံး စဈအေးတိုကပှှဲတှငှ ကှားမညပစှရနှေ ထိနှးထားနိုငခှဲ့သညှ။ အမရေိကနှင့ရှော တရုတပှှညနှှင့ပှါ မိတဖှကမှပကှှ ဆကဆှံနိုငခှဲ့သညှ။ ဦးနဝငှေး အစိုးရလကထှကတှှငလှညှး တရုတှ-ဗမာ အဓိကရုဏှးမှလှဲပှီး နိုငငှံခှားရေး မူဝါဒပိုငှးတှငှ ဦးနုဖောကခှဲ့သည့ှ လမှးအတိုငှးသာ လိုကခှဲ့သညကှ မှားသညှ။ (နောကပှိုငှး တပမှတောှ အစိုးရလကထှကှ အမရေိက၏ စီးပှားရေး ဒဏခှတမှှုနှင့ှ တရုတပှှညနှှင့ှ စီးပှားရေးအရ နီးသှားခှငှးတို့မှာကား အခှားကိဈစဖှဈသညှ) ဤသို့ အမှားနညှးလှသော ယခငအှစိုးရ အဆကဆှကှ၏ နိုငငှံခှားရေး ပေါလှစီကို ဆကခှံရ၍လညှး မှနမှှနဆှနဆှနနှှင့ှ လှယလှှယကှူကူ အောငမှှငမှှုရခှငှး ဖှဈနိုငသှညှ။ 

ဤနရောတှငှ အထူး အမှတပှေးကှရမညမှှာ နိုငငှံခှားရေးဝနကှှီး ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ၏ ပှညပှခရီးစဉမှှားပငှ ဖှဈသညှ။ တရုတနှှင့ှ အမရေိကကှားတှငှ ဟနခှကှညှီအောငှ ထိနှးနိုုငခှဲ့သလို အိနဒှိယနှင့ဂှပှနတှို့ကလညှး အစိုးရသဈကို အပှည့အှဝ ထောကခှံပှီး ပူးပေါငှး ဆောငရှှကမှှုမှားကို အရှိနမှှှင့နှိုငခှဲ့သညှ။ ထိုငှးနှင့စှငကှာပူ ခရီးစဉမှှားမှာလညှး သူ့အတိုငှးအတာနှင့သှူ အောငမှှငမှှုမှား ရခဲ့သညသှာ ဖှဈသညှ။ အမရေိကမှလှဲ၍ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ ရောကလှရော နိုငငှံတိုငှးက နိုငငှံအကှီးအကဲ တဈယောကလှို ကှိုဆိုခဲ့ကှသညှ။ ဤသို့ဆိုသညနှှင့ှ အမရေိကနှ ခရီးစဉကှိုလညှး မအောငမှှငဟှု ပှောလို့ မရပါ။ ဤခရီးစဉအှတှငှး စီးပှားရေး အရေးယူ ပိတဆှို့မှု အားလုံးနီးပါး ဖယရှှားပေးခဲ့သလို “ကုနသှှယရှေး အထူးခံစားခှင့ှ” (GSP) ကိုလညှး ပှနလှညှ ရရှိခဲ့ပါသညှ။ 

(င) မီဒီယာနှင့ှ အရပဘှကှ အဖှဲ့အစညှးမှား

ယခငသှမမှတ ဦးသိနှးစိနှ လကထှကတှှငှ “ဖှလှှေော့မှု”အခှို့ကို စတငှ လုပဆှောငခှဲ့သညမှှား ရှိသညှ။ အားနညှးခကှမှှား ရှိသလောကှ ရှိသည့တှိုငှ ငှိမှး/စု/စီဥပဒေ၊ မီဒီယာ ဥပဒေ၊ အလုပသှမား အဖှဲ့အစညှးမှား ဖှဲ့စညှးခှင့ှ ဥပဒေ စသညတှို့မှာ ဦးသိနှးစိနလှကထှကတှှငှ စတငှ ဆောငရှှကခှဲ့ခှငှး ဖှဈသညှ။ ယခု လူထုမဲဖှင့ှ တကလှာသော NLD အစိုးရခတှတှငှေ အဆိုပါ အခှခေံ လူ့အခှင့အှရေးမှား တိုးပှားအားကောငှးလာဖို့ လိုပါလိမ့မှညှ။ “ငှိမှး/စု/စီ ဥပဒေ”ကို ပှငနှိုငခှဲ့သောလှညှး အခှို့သော ကိဈစမှားမှာဆိုလှှငှ နောကပှှနဆှုတမှှုမှားပငှ ရှိသလောကှ ရှိသညှ။ လှှတတှောှ အဆောကအှအုံကှီးတှငှ မီဒီယာခနှးမှား ထည့သှှငှး ဆောကလှုပထှားသောလှညှး မီဒီယာသမားမှားမှာ တီဗီကှည့ှ၍ သတငှးယူနရဆေဲဖှဈသညှ။ အမှနစှငစှဈ ဤကိဈစမှာ ယခငလှှှတတှောှ အဆုံးပိုငှးက စခဲ့သညဖှှဈရာ ယခုဆိုလှှငှ ပုံမှနှ သတငှးယူခှင့ှ ပေးသင့ပှှီ ထငပှါသညှ။ ထို့ထကှ မီဒီယာသမားမှား အနနှငှေ့ ပုဒမှ ၆၆(ဃ) ကို သတိကှီးကှီးထားနရရော ဒီမိုကရစေီ အပှောငှးအလဲ ကာလတှငှ “မပှောရဲ မဆိုရဲမှား” တဈကှော့ပှနလှာနိုငစှရာ ရှိပါသညှ။ အရပဘှကှ အဖှဲ့အစညှးမှားကို ထိနှးခှုပဖှို့ လုပလှာသညမှှားလညှး ရှိသလောကှ ရှိသညဟှု ကှားရသညှ။ အထူးသဖှင့ှ နိုငငှံတကာ ကူညီထောကပှံ့ငှမှေားကို အစိုးရ ဖှဲ့စညှးပေးသော အဖှဲ့အစညှးမှတဈဆင့သှာ စီမံခန့ခှှဲမညဟှု သတငှးတှေ ဖှဈနသညှေ။ သို့တစေ ဤကိဈစမှာ ယခုခှိနထှိတော့ တရားဝငအှကောငအှထညှ ဖောသှေးဟနှ မရှိပါခှေ။ 

ရှေးကောကပှှဲတှငှ သောငပှှိုကမှးပှို အနိုငရှလိုကသှော အစိုးရမှားအနနှငှေ့ လှှတတှောတှှငှး အတိုကအှခံ အားနညှးနိုငသှညဖှှဈရာ မီဒီယာနှင့ှ အရပဘှကှ အဖှဲ့အစညှးမှားကို ပို၍ လှတလှပမှှု ပေးသင့သှညဟှု ခတှပှေိုငပှညာရှငှ “လာရီဒိုငှးမှနှး”က ထောကပှှထားပါသညှ။ 

၃။ အနှဈခှုပှ

၂၀၁၆ တဈနှဈလုံးကို ခှုံကှည့လှိုကမှညဆှိုလှှငှ One Lady Show ပှဲတောကှှီးဟူ၍ပငှ ဆိုရမလို ရှိသညှ။ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ စိတကှှိုကှ သမမှတ ရှေးခယှနှိုငခှဲ့သညှ။ “နိုငငှံတောှ၏ အတိုငပှငခှံပုဂဂှိုလှ”ဆိုသော ဥပဒကှမှေးကို ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ အမညနှှင့တှှဲ၍ အတညပှှုနိုငခှဲ့သညှ။ ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ စိတကှှိုကဝှနကှှီးအဖှဲ့ကို ဖှဲ့စညှးနိုငခှဲ့သလို ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ စိတကှှိုကှ NLD ပါတီဝငမှှားဖှင့ှ ပှညနှယနှှင့ှ တိုငှးဒသကှေီး ဝနကှှီးခှုပမှှားကို ရှေးခယှနှိုငခှဲ့သညှ။ ထိုမှှမက ဒေါအှောငဆှနှးစုကှညှ ကိုယတှိုငသှညလှညှး “နိုငငှံတောှ အတိုငပှငခှံ ပုဂဂှိုလှ”၊ “နိုငငှံခှားရေးဝနကှှီး”၊ “သမမှတရုံးဝနကှှီး”၊ “ငှိမှးခမှှးရေး ဖှဈစဉနှှင့ှ ရခိုငပှှညနှယှ အရေးဆိုငရှာ အဆင့မှှင့ှ ကောမှတီမှား၏ အကှီးအကဲ”စသည့တှာဝနမှှား ယူထားသညှ။ သူမ၏ အသကအှရှယနှှင့ှ မလိုကှ အပငပှနှးခံနိုငမှှုကိုကား ခှီးကှူးရပါလိမ့မှညှ။ သို့တစေ ဤမှှ ကှီးမား လေးလံလှသော ဝနထှုပဝှနပှိုးကှီးကို ရရှညှေ ထမှးထားနိုငပှါ့မလား အလေးအနကှ စဉှးစားဖို့ လိုပါလိမ့မှညှ။ ထို့ထကှ လူတဈယောကှ အနနှငှေ့ အရာရာ ကှှမှးကငှှ ပိုငနှိုငဖှို့ ဆိုသညမှှာလညှး မဖှဈနိုငသှလောကပှငှ ခဲယဉှးပါသညှ။ သို့အတှကှ “အောငမှှငမှှုမှာ အလေးအနကှ ညှိနှိုငှးတိုငပှငသှော ခဉှှးကပမှှုအပေါတှှငှ သာမက တာဝနခှှဲဝပေေးနိုငစှှမှး အပေါတှှငပှါ တညမှှီနပေါလိမ့မှညှ”ဟု အိုငစှီဂှီအဖှဲ့ကှီးက သတိ ပေးခဲ့ခှငှး ဖှဈပါလိမ့မှညှ။ 

ဆကလှကဖှောပှှပါမညှ။ 
ကှောဝှငှး


  • VIA