News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ပုဂံက ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေဒသ ေျမာက္ဦးက အနက္ေရာင္နယ္ေျမ
23-Jul-2019



ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သား ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံတစ္ေယာက္ ဇြန္လ ၆ ရက္ ေန႔က ေရဒီယိုနားေထာင္ေနရင္း ဝမ္းသာပီတိစိတ္ႏွင့္အတူ ရင္ထဲ အမည္မေဖာ္ႏိုင္သည့္ သိမ္ငယ္ေသာခံစားမႈမ်ိဳးကို ခံစားလိုက္ရသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၌ အင္တာနက္ျဖတ္ထားသည့္ ၿမိဳ႕ရွစ္ၿမိဳ႕ထဲ၌ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕လည္း အပါအဝင္ျဖစ္ေန၍ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သား ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ အြန္လိုင္းၾကည့္ခြင့္မရရွိ၊ ဆိုရွယ္မီဒီယာသတင္းမ်ားကို မၾကားရ၊ မျမင္ရခ်ိန္ ကမၻာႀကီးႏွင့္အဆက္အသြယ္မျပတ္မိေစဖို႔ ေရဒီယို အၿမဲနားေထာင္ေနျဖစ္သည္။

အဇာဘိုင္ဂ်န္ႏိုင္ငံ၊ ဘာကူၿမိဳ႕၌ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၃၀ ရက္ေန႔မွ ဇူလိုင္လ ၁၀ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပခဲ့သည့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢပညာေရး၊ သိပၸံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာအဖြဲ႔ (UNESCO) ၏ ၄၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေကာ္မတီ ညီလာခံအစည္းအေဝး၌ ယူနက္စကို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ဆံုးျဖတ္ေရး ၂၁ ႏိုင္ငံပါေကာ္မတီမွ ပုဂံယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေဒသအား ဇူလိုင္လ ၆ ရက္ေန႔က ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ယူနက္စကိုေဒသအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္ေၾကာင္း ေရဒီယို နားေထာင္ေနရင္း ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ ၾကားလိုက္ရျခင္းျဖစ္သည္။ 

ထိုအစည္းအေဝး၏ သဘာပတိအျဖစ္ေဆာင္႐ြက္သူ အဇာဘိုင္ဂ်န္ ႏိုင္ငံ၊ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနက ပုဂံေဒသအား ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ေဒသအျဖစ္ ေၾကညာလိုက္ခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက အစည္းအေဝး တက္ေရာက္လ်က္ရွိေနၾကေသာ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ အလြန္ေပ်ာ္႐ႊင္ၾကေၾကာင္း BBC သတင္းဌာနမွ အသံလႊင့္သြားသည္ကို ၾကားလိုက္ရပါေသးသည္။ ပ်ဴၿမိဳ႕ေဟာင္း သံုးၿမိဳ႕ျဖစ္ေသာ “ဟန္လင္း၊ ဗိႆႏိုးႏွင့္ သေရေခတၱရာ” ၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ားအား ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုး ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေဒသအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ရာ ပုဂံေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေဒသသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယေျမာက္ ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေဒသစာရင္းဝင္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ 

ပုဂံယဥ္ေက်းမႈေဒသ ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ယူနက္စကို စာရင္းဝင္သြားခဲ့ၿပီျဖစ္၍ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမအား ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ရန္ ႀကိဳးစားၾကေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ ပုဂံထက္ ေျမာက္ဦးေဒသ ေနာက္က်ပါေသာ္လည္း ရခိုင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္သည္ မြန္ - ဗမာ စစ္ပြဲ၏ စစ္တလင္းျဖစ္ခဲ့ရေသာ ေလးၿမိဳ႕ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး ေအဒီ ၁၄၃၀ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိ ထုကၠန္သိ္မ္ႏွင့္ သွ်စ္ေသာင္းဘုရား ေစတီပုထိုးမ်ား အႏုပညာလက္ရာ ပန္းဆယ္မ်ိဳးျဖင့္ သုခုမေျမာက္ေန၍ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား အံ့ဩခ်ီးမြမ္းလို႔မဆံုး။ ေတာေတာင္ေခ်ာင္းေျမာင္းမ်ားအား ခံတပ္ၿမိဳ႕ႀကီးသဖြယ္ျဖစ္ေအာင္ ဘုရင္ မင္းေစာမြန္ တည္ေဆာက္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သလို ေျမာက္ျမားစြာေသာ အႀကံအစည္မ်ားကို ဦးဦးဖ်ားဖ်ား ေအာင္ျမင္ခဲ့သျဖင့္ “ေျမာက္ဦး” အမည္တြင္ခဲ့ရေလသည္။ မင္းဗာဘုရင္က ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ကို ပိုမိုခိုင္ခံ့ေအာင္ တည္ေဆာက္ထားခဲ့ျပန္ေသးသည္။ ရခိုင္ဘုရင္တို႔ ေနာက္ဆံုးစိုးစံခဲ့ေသာ နန္းစိုက္ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၁၄၃၀ ျပည့္ႏွစ္မွ ၁၇၈၅ ခုႏွစ္အထိ ရွည္ၾကာခဲ့သည္။ ၁၇ ရာစုအလယ္ပိုင္းအထိ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားသည့္ ကုန္သြယ္ေရးၿမိဳ႕ ႀကီးျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕က ေဘာင္းဒြတ္ေဒသ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘၤာဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သား ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ ေရဒီယိုနားေထာင္ၿပီးေနာက္ ထုကၠန္သိမ္နံေဘးမွ သွ်စ္ေသာင္းပုထိုးေတာ္ႀကီးႏွင့္ အာနႏၵစႁႏၵားမင္း ေက်ာက္စာတိုင္အား ေငးေမာၾကည့္ေနမိေတာ့သည္။ “သဇင္ပန္းခို္င္ တၿမိဳင္ၿမိဳင္ ရခိုင္ဘုရားေပါင္း” ဆို႐ိုးစကားႏွင့္အညီ ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈဇုန္အတြင္း၌ ေရွးေဟာင္းေစတီ၊ ဘုရား၊ ပုထိုးေျမာက္ျမားစြာ ရွိေနသည္။ ေရွးရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ပန္းဆယ္မ်ိဳး အတတ္ပညာျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ သမိုင္းအေမြအႏွစ္လက္ရာမ်ားကို ေတြးေတာရင္း ရခိုင္လူမ်ိဳးျဖစ္ေနရျခင္းကို သူ႔ကိုယ္သူ ဂုဏ္ယူလိုက္မိပါေသးသည္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ တစ္ခုလံုးတြင္ က်ံဳးႀကီး၊ က်ံဳးငယ္ ၃၅ ခု ရွိခဲ့ဖူးသည္။ ေရွးေဟာင္းဘုရား ပုထိုးေစတီ ေပါမ်ားလွေသာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ခိုက္၊ ႀကံဳခိုက္ ဖူးသင့္သည့္ဘုရားမ်ားကို ဤသို႔စာခ်ိဳး ခ်ိဳးထားသည္။ “ဘုရားမ်ားလွ၊ ေလးဌာနႏွင့္၊ သံုးဝျမတ္ပန္း၊ ေက်ာ္ဝွန္းတျခား၊ မူကားေလးမူ၊ ဂူမွာနဝ၊ သတၱရတနာ၊ မာရ္မွာငါးပါး၊ တည္ထားၿမိဳ႕တည္၊ ငါးရပ္မည္တည္း” ဟု ျဖစ္သည္။ ဘုရားမ်ားလွ ေလးဌာနတို႔မွာ သွ်စ္ေသာင္း၊ အံေတာ္သိမ္၊ ထုကၠန္သိမ္ႏွင့္ ကိုးေသာင္းဘုရား ေစတီပုထိုးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သက်မာရ္ေအာင္၊ ရတနာ့မာရ္ေအာင္၊ ဇိနမာန္ေအာင္၊ မဂၤလမာရ္ေအာင္၊ ေလာကမာရ္ေအာင္ မာရ္ငါးပါးဘုရားမ်ားက ထင္ရွားသည္။ ေျမာက္ဦးေဒသက ေရွးေဟာင္း ေစတီပုထိုးမ်ားကို ေက်ာက္တံုး၊ ေက်ာက္သားမ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ထားသည္က မ်ားေနသည္။ 

ေျမာက္ဦးေဒသသည္ AD ၁၄ ရာစုကတည္းက ယဥ္ေက်းမႈထြန္းကားခဲ့ၿပီး “သွ်စ္ေသာင္း၊ ထုကၠန္သိမ္” စသည့္ ဘုရားေစတီပုထိုးမ်ား၌ အႏုပညာ လက္ရာ ေျမာက္ျမားစြာျဖင့္ တည္ရွိေနခဲ့ေသာ ေဒသျဖစ္သည္။ ပုဂံက ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္သြားခ်ိန္ ရခိုင္တို႔၏ ႏွလံုးသည္းပြတ္ ေျမာက္ဦးသည္ကား ယေန႔အခ်ိန္၌ စစ္လက္နက္ ေပါက္ကြဲသံမ်ားရွိေနေသာ အနက္ေရာင္နယ္ေျမျဖစ္ေန၍ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ ေျမာက္ဦး ယူနက္စကိုဝင္ႏိုင္ဖို႔အေရး ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ ေတြးပူေနမိသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေျမာက္ဦးေဒသအား ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြ အႏွစ္ေဒသအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ လုပ္ငန္းစဥ္အေျခအေန ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းၿပီးစီးေနသလို ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ယူနက္စကိုမွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ အခ်က္ ၆ ခ်က္အနက္ ေျမာက္ဦးသည္ အခ်က္သံုးေလး ခ်က္ႏွင့္ကိုက္ညီႏိုင္၍ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ယူနက္စကို ေ႐ြးခ်ယ္ေရးေကာ္မတီအစည္းအေဝး၌ ေျမာက္ဦးေဒသ ပဏာမစာရင္းထဲ၌ ပါဝင္လာႏိုင္သည္။ ေျမာက္ဦး ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ စာရင္းဝင္ခဲ့ပါလွ်င္ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလံုးႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အားလံုးအတြက္ပါ ဂုဏ္ယူစရာ ျဖစ္လာပါမည္။

သို႔ပါေသာ္လည္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ AA တို႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ ဘာလေႏွာင္းပိုင္းမွ စတင္ကာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ေျမာက္ဦးအပါအဝင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္ဝေဒသတို႔၌ တိုက္ပြဲမ်ား ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ဆိုသလို ျဖစ္ပြားေနၾကသည္။ မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ AA တို႔၏ ထိေတြ႔တို္က္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်း မႈအေမြအႏွစ္ေဒသရွိ ထုကၠန္သိမ္အနီးမွ အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရးဂိတ္ႏွင့္ အေနာက္ေျမထဲဘုရားကို လက္နက္ႀကီး ထိမွန္ေပါက္ကြဲခဲ့ရသည္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕အား ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေဒသအျဖစ္ တင္သြင္းရန္ ႀကိဳးစားေနခ်ိန္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းသည္ ယူနက္စကိုဝင္ရန္ အဟန္႔အတားျဖစ္လာႏိုင္သည္။ 

ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္အတြင္းမွ ဘုရားမ်ားသည္ ထိန္းသိမ္းမႈအားနည္းသျဖင့္ ေဘးဥပဒ္အမ်ိဳးမ်ိဳးအၾကားတြင္ ပ်က္စီး ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည္မ်ားရွိခဲ့သည္။ ၁၇-၁၀-၂၀၁၈ ရက္ေန႔ညက မသမာသူ လူတစ္စု၏ ဖ်က္ဆီးခဲ့မႈေၾကာင့္ ဘုရင္မင္းေစာမြန္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကို တည္ေထာင္ခဲ့စဥ္က တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ေသာ “ေလးမ်က္ႏွာဘုရား” ပ်က္စီးခဲ့ရ၍ ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ဝင္ရန္ ႀကိဳးစားေနေသာ ေျမာက္ဦးအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေစသည္။ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၃ ရက္ေန႔၌ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၏ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ဇုန္အတြင္းက သမိုင္းဝင္ႏွင့္ ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ၿမိဳ႕တည္ေစတီတစ္ဆူျဖစ္ေသာ ျမတန္ေဆာင္း ေစတီေတာ္၏ အရံေစတီတစ္ဆူ မိုးႀကီး၍ ပ်က္စီးခဲ့ရေလသည္။ ဤသို႔ ၿပိဳပ်က္ခဲ့ျခင္းသည္ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန၏ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈလုပ္ငန္းစဥ္ အရည္အေသြး မျပည့္မီခဲ့ေၾကာင့္ျဖစ္သလို မိုးဆက္တိုက္႐ြာသြန္းရာမွ ပ်က္စီးခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ ျပန္လည္ျပဳျပင္ထားသည့္ေစတီမ်ားက ေရွးေဟာင္းတတ္သိပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းမဟုတ္၍ ၿပိဳက်ပ်က္စီးရျခင္းျဖစ္သည္။ ဇူလို္င္လ ၁၈ ရက္ေန႔ကလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ နန္းရာကုန္း၌ ေျမျမဳပ္မိုင္း တစ္လံုးေတြ႔ရွိခဲ့ၾက၍ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္အတြင္း၌ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ပါမည္လားဆိုၿပီး ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ အပါအဝင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ား စိုးရိမ္ပူပင္ေနၾကသည္။ 

သို႔ျဖစ္၍ ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေဒသအျဖစ္ စာရင္းဝင္ရန္ ႀကိဳးစားေနေသာ ေျမာက္ဦးေဒသ၌ တိုက္ပြဲမ်ားမျဖစ္ပြားၾကဖို႔ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ စိတ္ထဲက အႀကိမ္ႀကိမ္ ဆုေတာင္းေနမိသည္။ စစ္ျဖစ္မည္ဆိုလွ်င္လည္း ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္အတြင္းမွာမျဖစ္ၾကဘဲ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္ႏွင့္ ေဝးရာမွာ တိုက္ပြဲျဖစ္ၾကဖို႔ ရခို္င္ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးစံေက်ာ္လွကိုယ္တိုင္ အႏူးအၫႊတ္ ေတာင္းပန္ခဲ့ဖူးသည္။ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြား၍ ေသနတ္က်ည္ဆန္မ်ားေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးရွိ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈလက္ရာမ်ား ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးသြားပါလွ်င္ အစားထိုး၍မရေသာ ဆံုး႐ံႈးမႈျဖစ္လာပါလိ့္မ္မည္။ 

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕သည္ ပုဂံေဒသကဲ့သို႔ အလြန္တန္ဖိုးႀကီးမားေသာ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမျဖစ္သလို ျပည္ေထာင္စုယဥ္ေက်းမႈ၊ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမ ျဖစ္ေနသည္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၌ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြား၍ တိုက္ပြဲအတြင္း လူေသသြားလွ်င္ ျပန္ေမြးလို႔ရႏိုင္ပါေသး၏။ သမိုင္းတန္ဖိုးႀကီးမားသည့္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမမ်ား၌ လက္နက္က်ည္ဆန္ထိမွန္ သြားခဲ့ပါလွ်င္ ေျဖသိမ့္၍မရႏိုင္၊ အစားထိုး၍ မရႏိုင္ပါ။ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ရွမ္း ေဒသတို႔၌ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့၍ ရခိုင္ေဒသေျမာက္ဦး၌ စစ္ပြဲျဖစ္ေနသည္မွာ မဆန္းဟု ဆိုၾကပါေသာ္လည္း ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ နယ္ေျမဇုန္အတြင္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေနလွ်င္ ယဥ္ေက်းမႈလက္ရာပ်က္စီးပါ မည္။ ေနာက္မ်ိဳးဆက္သစ္မ်ားကို လက္ဆင့္ကမ္းဖို႔ ငါတို႔က ဘယ္ေနရာက ဆင္းသက္လာၾကသည္ဆိုၿပီး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအေဆာက္အအံု၊ ယဥ္ေက်းမႈပစၥည္းမ်ားထားႏိုင္ခဲ့မွသာ တာဝန္ေက်ၾကပါမည္။ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈမ်ား တိုးတက္လာသည့္ ၂၁ ရာစု လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၌ ေျမာက္ဦးတိုက္ပြဲမ်ားၾကား၌ ေရွးေဟာင္းလက္ရာ ေစတီပုထိုးမ်ား စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ ျဖစ္ေနခဲ့သည္။ ပဋိပကၡေတာက္ေလာင္ေနသည့္တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈေဒသ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္ဖို႔ ကံဆိုးႏိုင္မည္ဟု ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ ထင္ျမင္ေနမိသည္။

ရခိုင္တို႔၏ ႏွလံုးသည္းပြတ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ မင္းေနျပည္ေတာ္ ၿမိဳ႕ေျမာက္ဦး ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေန႔တိုင္းၾကားေနရသည့္သတင္းမ်ားက နားဝမသက္သာလွ။ ျပႆနာတစ္ခုမဟုတ္တစ္ခု စိတ္မခ်မ္းသာစရာ သတင္းဆိုးမ်ားကိုသာ ေန႔တိုင္းၾကားေနရၿပီး ေျမာက္ဦးသည္ ျပႆနာ႐ႈပ္ေထြးေသာအရပ္ ျဖစ္လာေနသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ေျမာက္ဦးေဒသ ဆန္ေရစပါးအထြက္ ဆံုးျဖစ္ေနခဲ့ပါေသာ္လည္း တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးေဒသရွိ လယ္သမားမ်ား အျပင္ထြက္ရမည္ေၾကာက္၍ အခုခ်ိန္အထိ ထြန္မခ်ႏို္င္ၾကေသး။ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးေသာ ေျမာက္ဦးေဒသ ကမၻာ့အေမြ အႏွစ္အျဖစ္စာရင္းဝင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကခ်ိန္ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားေန၍ စစ္မီးလွ်ံေၾကာင့္ ယခုအခ်ိန္မွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ အနက္ေရာင္နယ္ေျမ ျဖစ္ေနၿပီး ညမထြက္ရအမိန္႔ သတ္မွတ္ခံထားရေသာ ေဒသတစ္ခု ျဖစ္ေနသည္။ 

ဇူလိုင္လ ၁၁ ရက္ေန႔က ရခိုင္ျပည္နယ္၌ မိုးသည္းထန္စြာ ႐ြာသြန္းခဲ့မႈေၾကာင့္ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္ စိုးရိမ္ေရမွတ္ေၾကာင့္ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္ကမ္းနဖူးတြင္ ယာယီတည္ေဆာက္ထားေသာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ “ဇေဘာကိုင္း ဒုကၡသည္စခန္း” ၌ ေရျပည့္ေရလွ်ံေနခဲ့ၿပီး စခန္းတစ္ခုလံုးေရျမဳပ္ခဲ့သည္။ ေျမာက္ဦးဒုကၡသည္စခန္းမ်ား အမ်ားအျပားေရျမဳပ္ခဲ့၍ စစ္ေျပးေရွာင္ျပည္သူမ်ား သဘာဝေဘး၊ စစ္ေဘးမ်ားကို ခံစားေနၾကရ၍ စားနပ္ရိကၡာရွားပါးေနၿပီး လူေပါင္း ရာခ်ီ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနၾကသည္ကို ၾကားသိေနရ၏။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔က တံု႔ျပန္မႈအားနည္းေန၍ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမ်ားက ျပည္သူမ်ား ကူသူမဲ့၊ ကယ္သူမဲ့ဘဝ ေရာက္ေနၾကရသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ဝန္ႀကီးမ်ား၏ ေမတၱာေစတနာကို စစ္ေဘးေရွာင္ျပည္သူမ်ားက လိုအပ္ေနေသာ္လည္း ဝန္ႀကီးမ်ား သိမွသိပါေလစ။

ရခိုင္ေဒသသည္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္အေရးေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ စာမ်က္ႏွာတြင္ အလြန္သိကၡာက်ေနၿပီး WAR Khine ဆိုၿပီး နာမည္ဆိုးႏွင့္ ေက်ာ္ၾကားေနသည္။ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကခ်ိန္ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံအျမင္၌ ရခိုင္လူငယ္မ်ားလက္နက္ကိုင္ၿပီး ေျဖရွင္းေနၾကသည္ကို မလိုလား၊ လူငယ္မ်ား၏စိတ္ထဲ၌ စစ္တိုက္ေသာယဥ္ေက်းမႈ မထြန္းကားေစခ်င္။ ရခိုင္လူငယ္မ်ားစိတ္ထဲ၌ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လႊတ္ေတာ္ထဲ၌ ပါးစပ္ႏွင့္ေလႏွင့္ ေျပာေန၍ အရာမေရာက္ႏိုင္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လမ္းေတာင္း၊ တံတားေတာင္း အဆင့္သာရွိၿပီး မစို႔မပို႔ ေမွ်ာ္ေန၍ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား မည္သည့္ခံစားခြင့္မွ ရရွိလာမည္မဟုတ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ပစၥဳပၸန္၌လည္း စားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပ၊ အနာဂတ္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ျပန္ရင္လည္း ကမ္းမျမင္လမ္းမျမင္ ျဖစ္ေနၾက၍ အတိတ္ကို ျပန္လြမ္းသည့္ ရခိုင္လူငယ္မ်ားက လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ျဖင့္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ ကံၾကမၼာကို မိမိတို႔ ဖန္တီးလာႏိုင္မည္ဟု မွတ္ယူလာၾကသည္။ ယံုၾကည္ေနၾကသည့္အုပ္စုက လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ကို ႀကိဳက္လာၾကျခင္းေၾကာင့္ တိုက္ယူမွရမည့္ Radical အုပ္စုက ရခိုင္၌ အားေကာင္းလာေနျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ တိုက္ပြဲမ်ားထပ္မံ မျဖစ္ပြားရေအာင္ ႏွစ္ဖက္အပစ္ခတ္ရပ္စဲၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္ NCA ထဲကပဲ သြားၾကေစခ်င္သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစားပြဲဝိုင္းမွာ အေျဖရွာၾကေစလိုသည္။ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းက်က် ေျဖရွင္းၾကေစခ်င္သည္။ ဒီမိုကေရစီ ေဘာင္က်ဥ္းလာလွ်င္ လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ေဘာင္ သည္ထက္မက ရခိုင္ျပည္နယ္၌ က်ယ္လာႏိုင္သည္။ ေျမစာပင္ ျပည္သူေတြ စစ္ေဘးဒုကၡသည္အျဖစ္ ပိုမ်ားလာပါမည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံစိတ္ထဲ၌ ညီအစ္ကိုခ်င္း စစ္တိုက္ေနၾကသည္ကို မလိုလား။ စစ္ပြဲဟူသမွ်ကို ဆန္႔က်င္သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား အျမန္ဆံုးက်င္းပေစလိုသည္မွာ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ၾကားထဲက ေျမစာပင္ျဖစ္သည့္ ျပည္သူမ်ား ဒုကၡမေရာက္ေစလို၍ ျဖစ္သည္။ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးရွိ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ားမ်ားစြာ ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးသြားႏိုင္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၌ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ေနသည္မွာ မဆန္းဟု မထင္မွတ္ၾကဘဲ ႏွစ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း ေဆြးေႏြးၾကပါ၊ ညႇိႏိႈင္းၾကပါ၊ ျပည္သူကိုေထာက္ထား၍ မာနမထားၾကပါႏွင့္ဟုသာ ကိုေအာင္ေက်ာ္ဇံ စိတ္ထဲ အႀကိမ္ႀကိမ္ဆုေတာင္းေနမိပါေတာ့သည္။ 

ေအာင္ၾကည္မိုး (စစ္ေတြ)