News

POST TYPE

PERSPECTIVE

အေနာက္ကိုေမွ်ာ္ၾကည့္
18-Jul-2019



လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ကာလက လူတိုင္း က်န္းမာေရး ရရွိခံစားႏိုင္ေရးအတြက္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ႀကီးမွာ လူတိုင္းက်န္းမာ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၀၀၊ (Health for All by the year 2000) ဟူေသာ ေဆာင္ပုဒ္ျဖင့္ လူတိုင္းအေျခခံက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈရရွိခံစား ေစေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း လူအင္အား၊ ပစၥည္းအင္အား၊ ဘ႑ာေငြအင္အား မျပည့္စံုေသာေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္သေလာက္ ခရီးမေပါက္ႏိုင္ခဲ့ေပ။ မူေတြကလည္း ေျပာင္းလဲ၊ လူေတြကလည္း ေျပာင္းသည္တို႔သည္လည္း အေၾကာင္းရင္းခံတစ္ခုဟု ဆိုရပါမည္။

၂၁ ရာစုႏွစ္မ်ားသို႔ေရာက္ေသာအခါ လူတိုင္းက်န္းမာေရးလႊမ္းၿခံဳမႈရရွိေရး (Universal Health Coverage UHC) ဆိုေသာ စကားသံ မ်ားကလည္း က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ၾကားလာရျပန္ပါ၏။ အဓိက အားျဖင့္ေတာ့ လူနာ၏အိတ္ေထာင္ထဲမွ က်ခံရေသာ ကုန္က်စရိတ္ ေလ်ာ့နည္းေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို ေငြေၾကးဖိစီးမႈေလ်ာ့နည္းစြာျဖင့္ ရရွိေရးဟူ၍ က်န္းမာေရးစနစ္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းၾကျပန္ပါသည္။ ဝင္ေငြနည္းပါးေသာ လက္လုပ္လက္စားအမ်ားစုအတြက္ ထမင္းနပ္မွန္ေအာင္ပင္ အႏိုင္ႏိုင္ ရွာေဖြေနၾကရသူတို႔အတြက္ က်န္းမာေရးစရိတ္အတြက္ ႀကီးမားေသာ အခက္အခဲျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရပါ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ မွ်ေျခညီေသာ အရည္အေသြးျပည့္ဝေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈတစ္ရပ္ကို ေရရွည္တည္တံ့စြာေဖာ္ထုတ္၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ေရးသည္ ႀကီးမားေသာ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္ပါ၏။

လက္ရွိႏိုင္ငံေတာ္၏ ဖြဲ႔စည္းပံုဥပေဒအရ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီစနစ္ ျဖင့္ (၅) ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ျပည္သူလူထုက ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ေသာ အစိုးရတစ္ရပ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာစနစ္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေသာအခါ ႏိုင္ငံေရးပါတီတိုင္းက ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရးကို ႏိုင္ငံေတာ္က တာဝန္ယူမည္ဟူေသာ က်န္းမာေရးမူဝါဒကိုသာ လက္ကိုင္ထား၍ စည္း႐ံုးၾကစၿမဲပင္။ မိမိက်န္းမာေရးစရိတ္ မိမိတို႔သာ ခံေစေရးဟူေသာ မူဝါဒကိုမူ ေၾကညာၿပီး က်င့္သံုးရဲေသာ ပါတီအဖြဲ႔အစည္းကေတာ့ ရွားမည္ထင္ပါ၏။

ႏိုင္ငံတာဝန္ဆိုပါလွ်င္

အလြယ္သေဘာ လူႀကိက္မ်ားေသာ ဆြဲေဆာင္မႈအေနႏွင့္မူ ႏိုင္ငံေတာ္က တာဝန္ယူေသာ (Free of charges - FOC) အတြက္ လံုေလာက္ေသာ အသံုးစရိတ္ကို ခြဲေဝခ်ထားေပးရန္ လိုပါမည္။ တိုးတက္လာေသာ ကုသေရးစနစ္၊ မ်ားျပား႐ႈပ္ေထြးလွေသာေရာဂါမ်ား၊ ေခတ္မီ ေရာဂါရွာေဖြေရးစက္ကိရိယာ စသည္တို႔အား ျဖည့္တင္းေရး၊ ကၽြမ္းက်င္ေသာ လူအရင္းအျမစ္မ်ားေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္ေရး စေသာ လုပ္ငန္းအသီးသီးအတြက္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားႏွင့္အတူ ေခတ္မီေသာေဆးဝါးမ်ား ျဖည့္တင္းေရးကုန္က်စရိတ္ဟူေသာ ႀကီးမားေသာ ကုန္က်စရိတ္မ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္က က်ခံသံုးစြဲရန္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအား အေလးထားစဥ္းစား ၾကရမည္သာ ျဖစ္ပါ၏။

ထို႔အျပင္ ေတာေန၊ ၿမိဳ႕ေန ျပည္သူတို႔အား တစ္ေျပးညီ အရည္အေသြးတူ ဝန္ေဆာင္မႈ၊ ေတာင္တန္း၊ ေျမျပန္႔ခြဲျခားမႈမရွိေသာ ဝန္ေဆာင္မႈ၊ ေဝးလံခက္ခဲေသာ သီးျခားေန မ်ိဳးႏြယ္စုတို႔အတြက္ တူညီေသာ အရည္အေသြးမီ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈမ်ားဟူေသာ မတူညီကြဲျပားေသာ အေျခအေနမ်ားကို တူညီေသာ၊ မွ်တေသာ၊ တာဝန္ယူမႈမ်ားကိုလည္း အေလးေပးစဥ္းစားေဆာင္႐ြက္ေပးရန္ လိုအပ္မည္သာျဖစ္ပါ၏။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း အတိတ္ကာလ စရိတ္မွ်ေပး က်န္းမာေရး (Cost Sharing)၊ ႀကိဳတင္ေပးေခ်က်န္းမာေရးစနစ္ (Pre-Payment Health Card System) က်န္းမာေရးေဘာက္ခ်ာစနစ္ (Health Voucher System) စေသာ စနစ္မ်ားျဖင့္ စမ္းသပ္ရင္း ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို ေပးခဲ့ၾကေသာ သမိုင္းေနာက္ခံရွိခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း မည္သည့္ စနစ္မွ် ေရရွည္ဆက္လက္တည္တံ့ႏိုင္ျခင္းမရွိဘဲ ရပ္တန္႔သြားခဲ့ၾကပါသည္။ အေၾကာင္းေပါင္းစံု၊ အေျခအေနအရပ္ရပ္ေၾကာင့္ဟုသာ ေျပာရ မည္ျဖစ္ပါ၏။ အေနာက္ကိုေမွ်ာ္ၾကည့္မိေသာအခါ အရာရာသည္ ဝါးဝါးသာ ေတြ႔ျမင္ရပါ၏။ လမ္းတစ္ဝက္တြင္ ရပ္နားသြားေသာ အပိုင္း အစမ်ားအသြင္ျဖင့္ အစပ်ိဳးခဲ့သည္မ်ား က်န္ရစ္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

ေရွ႕ကိုေမွ်ာ္ၾကည့္ေသာ္

လြန္ခဲ့ေသာ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ကာလ က်န္းမာေရးအာမခံစနစ္ျဖင့္ လူအမ်ား၏ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ မွသာလွ်င္ အက်ိဳးရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိခံစားႏိုင္ေၾကာင္း၊ ယေန႔ေတြ႔ ႀကံဳေနရေသာ ႏြမ္းပါးသူတို႔အတြက္ က်န္းမာေရးစရိတ္ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးမ်ားကို ေပါ့ပါးေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္ကသာ လံုးဝက်ခံေနေသာေၾကာင့္ မျပည့္မစံုျခင္း၊ အရည္အေသြးတူ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို ခံစားႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုျပဳတင္ျပသူက တင္ျပၿပီး၊ အခ်က္အလက္ အေထာက္အထားအစံုျဖင့္ ေထာက္ခံသူ ေထာက္ခံၾကၿပီး၊ ကတိကဝတ္ျပဳသူကျပဳျဖင့္ အတည္ျပဳေထာက္ခံေသာ အဆိုတစ္ရပ္ကို လြန္ခဲ့ေသာ (၂) ႏွစ္ေက်ာ္က ဝမ္းေျမာက္အားတက္ဖြယ္ ၾကားသိခဲ့ရ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္လ်က္ မၾကာမည္လာေတာ့မည္ဟု ဂုဏ္ယူဝမ္းေျမာက္စြာ ႀကိဳဆိုမိခဲ့ပါ၏။

ဟိုအခါက စာသင္သားဘဝက သင္ၾကားခဲ့ေသာ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ၊ ေဝလနယ္က ေက်ာက္မီးေသြးလုပ္သားမ်ား၏ လစာေငြမွ ျဖတ္ယူစုေဆာင္းထားေသာ စုေဆာင္းေငြျဖင့္ မက်န္းမာေသာသူမ်ားကို အဖြဲ႔ပိုင္ ဆရာဝန္မ်ားက ၾကည့္႐ႈေစာင့္ေရွာက္မႈေပးေသာ စတင္တီထြင္သူ မစၥတာအႏုရင္း ဘယ္ပင္ (Mr Aneurin Bevan) ဆိုေသာ ပုဂၢိဳလ္၏ ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို အတုယူလ်က္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ၏ (National Health System- NHS) အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ၏ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားကို ျပန္လည္အမွတ္ရမိပါ၏။

ထိုမွတစ္ဖန္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီးအေပၚ အခြန္တိုးျမႇင့္ ေကာက္ခံျခင္းျဖင့္ ေဆးလိပ္၊ ေဆး႐ြက္ႀကီးသံုးစြဲသူမ်ားေလ်ာ့နည္းေစ၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အခြန္အခမ်ားလည္း တိုးတက္ရရွိေစဟူေသာ တစ္ခ်က္ခုတ္ ႏွစ္ခ်က္ျပတ္စနစ္ (Win Win Strategies) ကို ေဆာင္႐ြက္ၿပီး ႏြမ္းပါးသူတို႔၏ က်န္းမာေရးအာမခံေၾကးမ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေဆာင္႐ြက္ေပးေသာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရးစနစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး လုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားကို အားက်မိရာက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီး သံုးစြဲမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရးဥပေဒပါ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္၊ အစိုးရႏွင့္ ျပည္သူလူထုဟူေသာ သံုးပြင့္ဆိုင္ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းကို အားထည့္ေဆာင္႐ြက္ၾကရမည္ဟု စိတ္ကူးျဖင့္ ေမွ်ာ္ၾကည့္မိသည္က အခါခါပင္။

ဒါေပမဲ့ ေနျပည္ေတာ္မွာရေသာ က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈမ်ိဳး ေက်းလက္ေဒသ၊ ေတာင္ေပၚေဒသ မက်န္ေပးႏိုင္ရပါမယ္။ ထို႔အတူပင္ အရည္အေသြးျပည့္က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ေတာင္ေပၚ၊ ေျမျပန္႔ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ၊ လူမ်ိဳးဘာသာခြဲျခားမႈမရွိ၊ တန္းတူ ညီမွ်စြာ ေပးေဆာင္ဖို႔သည္လည္း အေလးထားရမည့္အဓိကက်ေသာ အခ်က္ပင္ျဖစ္ပါ၏။ 

ထိုသို႔ျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ကက်ခံျခင္း၊ ျပည္သူလူထုက က်ခံျခင္းတို႔ကို ေပါင္းစည္းလ်က္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္ေကာင္း တစ္ရပ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အႀကံျပဳေရးသား လိုက္ရပါသည္။

ေဒါက္တာသိန္းေဆြ(ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး)

(ေဆာင္းပါးရွင္ ေဒါက္တာသိန္းေဆြသည္ ယခင္က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ အၿငိမ္းစားၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္တစ္ဦးျဖစ္သည္။)