News

POST TYPE

PERSPECTIVE

အနောက်ကိုမျှော်ကြည့်
18-Jul-2019


လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကာလက လူတိုင်း ကျန်းမာရေး ရရှိခံစားနိုင်ရေးအတွက် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီးမှာ လူတိုင်းကျန်းမာ ခရစ်နှစ် ၂၀၀၀၊ (Health for All by the year 2000) ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ဖြင့် လူတိုင်းအခြေခံကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုရရှိခံစား စေရေးအတွက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း လူအင်အား၊ ပစ္စည်းအင်အား၊ ဘဏ္ဍာငွေအင်အား မပြည့်စုံသောကြောင့် မျှော်လင့်သလောက် ခရီးမပေါက်နိုင်ခဲ့ပေ။ မူတွေကလည်း ပြောင်းလဲ၊ လူတွေကလည်း ပြောင်းသည်တို့သည်လည်း အကြောင်းရင်းခံတစ်ခုဟု ဆိုရပါမည်။

၂၁ ရာစုနှစ်များသို့ရောက်သောအခါ လူတိုင်းကျန်းမာရေးလွှမ်းခြုံမှုရရှိရေး (Universal Health Coverage UHC) ဆိုသော စကားသံ များကလည်း ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ကြားလာရပြန်ပါ၏။ အဓိက အားဖြင့်တော့ လူနာ၏အိတ်ထောင်ထဲမှ ကျခံရသော ကုန်ကျစရိတ် လျော့နည်းရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများကို ငွေကြေးဖိစီးမှုလျော့နည်းစွာဖြင့် ရရှိရေးဟူ၍ ကျန်းမာရေးစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးပမ်းကြပြန်ပါသည်။ ဝင်ငွေနည်းပါးသော လက်လုပ်လက်စားအများစုအတွက် ထမင်းနပ်မှန်အောင်ပင် အနိုင်နိုင် ရှာဖွေနေကြရသူတို့အတွက် ကျန်းမာရေးစရိတ်အတွက် ကြီးမားသော အခက်အခဲဖြင့် ရင်ဆိုင်နေကြရပါ၏။ ထို့ကြောင့် မျှခြေညီသော အရည်အသွေးပြည့်ဝသော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတစ်ရပ်ကို ရေရှည်တည်တံ့စွာဖော်ထုတ်၊ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေးသည် ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ပင်ဖြစ်ပါ၏။

လက်ရှိနိုင်ငံတော်၏ ဖွဲ့စည်းပုံဥပဒေအရ ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖြင့် (၅) နှစ်တစ်ကြိမ် ပြည်သူလူထုက ရွေးချယ်တင်မြှောက်သော အစိုးရတစ်ရပ်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သောစနစ်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသောအခါ နိုင်ငံရေးပါတီတိုင်းက ပြည်သူများ၏ ကျန်းမာရေးကို နိုင်ငံတော်က တာဝန်ယူမည်ဟူသော ကျန်းမာရေးမူဝါဒကိုသာ လက်ကိုင်ထား၍ စည်းရုံးကြစမြဲပင်။ မိမိကျန်းမာရေးစရိတ် မိမိတို့သာ ခံစေရေးဟူသော မူဝါဒကိုမူ ကြေညာပြီး ကျင့်သုံးရဲသော ပါတီအဖွဲ့အစည်းကတော့ ရှားမည်ထင်ပါ၏။

နိုင်ငံတာဝန်ဆိုပါလျှင်

အလွယ်သဘော လူကြိက်များသော ဆွဲဆောင်မှုအနေနှင့်မူ နိုင်ငံတော်က တာဝန်ယူသော (Free of charges - FOC) အတွက် လုံလောက်သော အသုံးစရိတ်ကို ခွဲဝေချထားပေးရန် လိုပါမည်။ တိုးတက်လာသော ကုသရေးစနစ်၊ များပြားရှုပ်ထွေးလှသောရောဂါများ၊ ခေတ်မီ ရောဂါရှာဖွေရေးစက်ကိရိယာ စသည်တို့အား ဖြည့်တင်းရေး၊ ကျွမ်းကျင်သော လူအရင်းအမြစ်များလေ့ကျင့်ပျိုးထောင်ရေး စသော လုပ်ငန်းအသီးသီးအတွက် ကုန်ကျစရိတ်များနှင့်အတူ ခေတ်မီသောဆေးဝါးများ ဖြည့်တင်းရေးကုန်ကျစရိတ်ဟူသော ကြီးမားသော ကုန်ကျစရိတ်များကို နိုင်ငံတော်က ကျခံသုံးစွဲရန် ဖြစ်နိုင်ခြေအား အလေးထားစဉ်းစား ကြရမည်သာ ဖြစ်ပါ၏။

ထို့အပြင် တောနေ၊ မြို့နေ ပြည်သူတို့အား တစ်ပြေးညီ အရည်အသွေးတူ ဝန်ဆောင်မှု၊ တောင်တန်း၊ မြေပြန့်ခွဲခြားမှုမရှိသော ဝန်ဆောင်မှု၊ ဝေးလံခက်ခဲသော သီးခြားနေ မျိုးနွယ်စုတို့အတွက် တူညီသော အရည်အသွေးမီ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများဟူသော မတူညီကွဲပြားသော အခြေအနေများကို တူညီသော၊ မျှတသော၊ တာဝန်ယူမှုများကိုလည်း အလေးပေးစဉ်းစားဆောင်ရွက်ပေးရန် လိုအပ်မည်သာဖြစ်ပါ၏။

ထို့ကြောင့်လည်း အတိတ်ကာလ စရိတ်မျှပေး ကျန်းမာရေး (Cost Sharing)၊ ကြိုတင်ပေးချေကျန်းမာရေးစနစ် (Pre-Payment Health Card System) ကျန်းမာရေးဘောက်ချာစနစ် (Health Voucher System) စသော စနစ်များဖြင့် စမ်းသပ်ရင်း ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးခဲ့ကြသော သမိုင်းနောက်ခံရှိခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း မည်သည့် စနစ်မျှ ရေရှည်ဆက်လက်တည်တံ့နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ရပ်တန့်သွားခဲ့ကြပါသည်။ အကြောင်းပေါင်းစုံ၊ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့်ဟုသာ ပြောရ မည်ဖြစ်ပါ၏။ အနောက်ကိုမျှော်ကြည့်မိသောအခါ အရာရာသည် ဝါးဝါးသာ တွေ့မြင်ရပါ၏။ လမ်းတစ်ဝက်တွင် ရပ်နားသွားသော အပိုင်း အစများအသွင်ဖြင့် အစပျိုးခဲ့သည်များ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။

ရှေ့ကိုမျှော်ကြည့်သော်

လွန်ခဲ့သော ၂ နှစ်ကျော်ကာလ ကျန်းမာရေးအာမခံစနစ်ဖြင့် လူအများ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နိုင် မှသာလျှင် အကျိုးရလဒ်ကောင်းများ ရရှိခံစားနိုင်ကြောင်း၊ ယနေ့တွေ့ ကြုံနေရသော နွမ်းပါးသူတို့အတွက် ကျန်းမာရေးစရိတ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ပေါ့ပါးစေမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အခြားတစ်ဖက်တွင်လည်း နိုင်ငံတော်ကသာ လုံးဝကျခံနေသောကြောင့် မပြည့်မစုံခြင်း၊ အရည်အသွေးတူ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုများကို ခံစားနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပြုတင်ပြသူက တင်ပြပြီး၊ အချက်အလက် အထောက်အထားအစုံဖြင့် ထောက်ခံသူ ထောက်ခံကြပြီး၊ ကတိကဝတ်ပြုသူကပြုဖြင့် အတည်ပြုထောက်ခံသော အဆိုတစ်ရပ်ကို လွန်ခဲ့သော (၂) နှစ်ကျော်က ဝမ်းမြောက်အားတက်ဖွယ် ကြားသိခဲ့ရ၏။ ထို့ကြောင့် မျှော်လင့်လျက် မကြာမည်လာတော့မည်ဟု ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စွာ ကြိုဆိုမိခဲ့ပါ၏။

ဟိုအခါက စာသင်သားဘဝက သင်ကြားခဲ့သော ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ ဝေလနယ်က ကျောက်မီးသွေးလုပ်သားများ၏ လစာငွေမှ ဖြတ်ယူစုဆောင်းထားသော စုဆောင်းငွေဖြင့် မကျန်းမာသောသူများကို အဖွဲ့ပိုင် ဆရာဝန်များက ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုပေးသော စတင်တီထွင်သူ မစ္စတာအနုရင်း ဘယ်ပင် (Mr Aneurin Bevan) ဆိုသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စောင့်ရှောက်မှုများကို အတုယူလျက် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ (National Health System- NHS) အမျိုးသားကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၏ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်များကို ပြန်လည်အမှတ်ရမိပါ၏။

ထိုမှတစ်ဖန် ဆေးလိပ်နှင့် ဆေးရွက်ကြီးအပေါ် အခွန်တိုးမြှင့် ကောက်ခံခြင်းဖြင့် ဆေးလိပ်၊ ဆေးရွက်ကြီးသုံးစွဲသူများလျော့နည်းစေ၊ နိုင်ငံတော်၏ အခွန်အခများလည်း တိုးတက်ရရှိစေဟူသော တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ်စနစ် (Win Win Strategies) ကို ဆောင်ရွက်ပြီး နွမ်းပါးသူတို့၏ ကျန်းမာရေးအာမခံကြေးများကို ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးသော ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၏ ကျန်းမာရေးစနစ် ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ဆင်းရဲမှု လျှော့ချရေး လုပ်နည်းလုပ်ဟန်များကို အားကျမိရာက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆေးလိပ်နှင့် ဆေးရွက်ကြီး သုံးစွဲမှုထိန်းချုပ်ရေးဥပဒေပါ လုပ်ငန်းစဉ်များကို လွှတ်တော်၊ အစိုးရနှင့် ပြည်သူလူထုဟူသော သုံးပွင့်ဆိုင်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းကို အားထည့်ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဟု စိတ်ကူးဖြင့် မျှော်ကြည့်မိသည်က အခါခါပင်။

ဒါပေမဲ့ နေပြည်တော်မှာရသော ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုမျိုး ကျေးလက်ဒေသ၊ တောင်ပေါ်ဒေသ မကျန်ပေးနိုင်ရပါမယ်။ ထို့အတူပင် အရည်အသွေးပြည့်ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကို တောင်ပေါ်၊ မြေပြန့် ဆင်းရဲချမ်းသာ၊ လူမျိုးဘာသာခွဲခြားမှုမရှိ၊ တန်းတူ ညီမျှစွာ ပေးဆောင်ဖို့သည်လည်း အလေးထားရမည့်အဓိကကျသော အချက်ပင်ဖြစ်ပါ၏။ 

ထိုသို့ဖြစ်ပေါ်လာရေးအတွက် နိုင်ငံတော်ကကျခံခြင်း၊ ပြည်သူလူထုက ကျခံခြင်းတို့ကို ပေါင်းစည်းလျက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ်ကောင်း တစ်ရပ်ကို ဖော်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုရေးသား လိုက်ရပါသည်။

ဒေါက်တာသိန်းဆွေ(ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး)

(ဆောင်းပါးရှင် ဒေါက်တာသိန်းဆွေသည် ယခင်ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အငြိမ်းစားညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။)