News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ေဖာက္ထြက္ေတြးျခင္း
06-Dec-2018

မၾကာမီ ၂၀၁၈ ကုန္ဆံုးေတာ့မည္။ ႏွစ္သစ္တစ္ခုကို ေပ်ာ္႐ႊင္ခ်မ္းေျမ့မႈမ်ား၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အသစ္မ်ားႏွင့္ ႀကိဳဆိုခ်င္သကဲ့သို႔ ႏွစ္ေဟာင္းကိုလည္း ေပ်ာ္႐ႊင္ဖြယ္သတိတရမ်ား၊ အတုယူစရာမ်ားျဖင့္ အဆံုးသတ္လိုသည္။ တစ္ႏွစ္ၿပီးတစ္ႏွစ္ ေနာင္တမ်ားႏွင့္ အဆံုးမသတ္လိုပါ။ ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ကိုယ္တိုင္က ႏွစ္ေဟာင္းေရစီးတြင္ မည္သည့္ပံုစံ၊ မည္သည့္အတိုင္းအတာျဖင့္ စီးေမွ်ာပါဝင္ခဲ့ပါသလဲ။ မၾကာမီစတင္ေတာ့မည့္ ႏွစ္သစ္တြင္လည္း မည္သည့္ပံုစံျဖင့္ ဆက္ေလွ်ာက္သြားမည္လဲဆိုသည္မွာ အားလံုး၏အနာဂတ္၊ ကိုယ္တိုင္၏အနာဂတ္ခရီးႏွင့္ သက္ဆိုင္ေနပါလိမ့္မည္။ လွပေသာအနာဂတ္ကို ျမင္ေတြ႔လိုသည့္ ဆႏၵျပင္းျပမႈမ်ားျဖင့္ ႏွစ္သစ္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္မိသည္။

ျမန္မာ့ေႏြဦး

မိမိတို႔အားလံုးသည္ စနစ္ေျပာင္း၊ ေခတ္ေျပာင္းမ်ားကို လိုလားခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတူ အေျပာင္းအလဲမ်ားကို အားေပးခဲ့ၾကသည္။ ထိုဆႏၵမ်ား၊ အားထုတ္မႈမ်ားအပါအဝင္ ေတာင္းဆိုလာသည့္ ႏိုင္ငံ့အေျခအေနအရပ္ရပ္ေၾကာင့္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲသည္ ၂၀၁၁ တြင္ ကမၻာသိစတင္ခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္က ကမၻာတြင္ေျပာင္းလဲေနသည့္ ပံုစံမ်ားႏွင့္မတူသည့္ ေျပာင္းလဲမႈတစ္ရပ္အျဖစ္ ႐ႈျမင္သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာ့ေႏြဦးဟု ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ၾကသည္။ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအားေပးေထာက္ခံမႈမ်ားခဲ့၍လည္း ျမန္မာ့ေႏြဦးအေပၚ အားလံုးကေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ျမင့္မားခဲ့ၾကသည္။ ထိုအေျပာင္းအလဲသည္ ယခုဆိုလွ်င္ ၈ ႏွစ္ျပည့္ပါေတာ့မည္။ ထိုေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ရွင္သန္ဆဲ၊ ႀကိဳးစားေနဆဲဟု ျမင္သည္။ ယင္းႀကိဳးစားအားထုတ္မႈမ်ားႏွင့္အတူ ယေန႔ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားသည္လည္း မ်ားျပားလြန္းလွသည္။ တိုင္းျပည္ကႏုႏု မုန္တိုင္းကထန္ထန္ဟုလည္း ဆိုၾကသည္။ 

ႏိုင္ငံေရးစနစ္အေျပာင္းအလဲကို ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္တို႔က သီအိုရီသေဘာ၊ လက္ေတြ႔သေဘာမ်ားျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္သံုးသပ္ၾကသည္။ အထက္မွစတင္ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ေအာက္မွစတင္ေျပာင္းလဲျခင္း၊ ေဘးတိုက္ေျပာင္းလဲျခင္း စသည္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲျခင္းအမ်ိဳးအစားမ်ားစြာကို အနက္အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကသည္။ ထို႔ေနာက္ ေျပာင္းလဲျခင္း အဆင့္မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ ယင္းတို႔ႏွင့္အတူ ေျပာင္းလဲမႈေအာင္ျမင္ျခင္း၊ က်ဆံုးျခင္းမ်ားကိုလည္း ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ခဲ့ၾကသည္။ ကမၻာတစ္ဝန္း ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲအေျခအေနမ်ားတြင္ ေျပာင္းလဲမႈေအာင္ျမင္ေသာႏိုင္ငံမ်ား၊ က်ဆံုးေသာႏိုင္ငံမ်ား၊ တစ္ဝက္တစ္ပ်က္ျဖစ္ေနသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားအေျခ အေနကိုလည္း အေလးထား သံုးသပ္ျပခဲ့ၾကသည္။ ယင္းသို႔ေဖာ္ျပေနျခင္းမ်ားသည္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏အေျခအေနႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္သံုးသပ္ သင္ခန္းစာယူႏိုင္ရန္ဟု ျမင္သည္။

ယင္းသင္ခန္းစာမ်ားထဲတြင္ ျမန္မာ့ေႏြဦး၏ မွန္းဆရန္ခက္ခဲသည့္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုမွာ မေျပာင္းလဲႏိုင္ေသးသည့္ အယူအဆ၊ သေဘာထား မ်ားျဖစ္သည္။ သမား႐ိုးက်ရထားသံလမ္းေပၚ ျမန္ႏႈန္းျမင့္ရထား ေမာင္းေနရသည္ႏွင့္တူသည္။ ခရီးမတြင္လွ။

အေျပာင္းအလဲ ျမန္ဆန္ဖို႔ဆိုပါလွ်င္

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေနာက္ခံအေျခအေနသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းသည့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ား၏ အေျခအေနႏွင့္မတူ။ ကြာျခားလွသည္။ တိုင္းရင္းသားမ်ားျပားျခင္း၊ ျပည္တြင္းစစ္၊ ရခိုင္ေဒသအေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး နိမ့္က်ေနမႈ၊ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီစနစ္ပ်က္ယြင္းေနမႈ၊ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး အတြက္ လူထု၏ႏိုင္ငံေရးေရခ်ိန္အသင့္ျဖစ္မႈ စသည့္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးေနာက္ခံအေျခအေနသည္ ျပင္ဆင္ရန္မ်ားျပားလြန္းသည္။ ႏိုင္ငံ၏အသြင္ကူးေျပာင္းမႈသည္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ စီးပြားေရးစနစ္၊ လူမႈေရးစနစ္ ကူးေျပာင္းေရးသာမက အလံုးစံုေျပာင္းလဲရျခင္းျဖစ္၍ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈထက္ အယူအဆပိုင္း၊ အေတြးအေခၚပိုင္းဆိုင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈက အခရာၾကေနသည္ဟု ျမင္မိသည္။

ထိုသို႔ဆိုပါလွ်င္ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာႏွင့္ ျမန္မာ့အေျပာင္းအလဲ ၈ ႏွစ္တာခရီးသည္ မည္မွ်ခရီးေပါက္၍ မည္မွ်ခရီးေရာက္ခဲ့ပါသနည္း။ ထိုခရီးကာလအတြင္း ကိုယ္စီကိုယ္စီ လိုက္ပါေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့ၾကပါသလား။ ထို ၈ ႏွစ္တာခရီးတြင္ ႏိုင္ငံ့အေျပာင္းအလဲကိုသာ လိုလားေနၾက၍ မိမိတို႔ တစ္ဦးခ်င္းစီ ကိုယ္တိုင္ကေရာ ေျပာင္းလဲၾကၿပီလား ဆိုသည္မွာလည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေမးခြန္းတစ္ခုအျဖစ္ ျမင္မိပါသည္။ အေျခမခိုင္ေသးသည့္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုတြင္ အစြန္းေရာက္အယူအဆမ်ား စြဲကိုင္ထားၾကမည္ဆိုပါလွ်င္ ထိုထိုေသာအဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ စနစ္မ်ားမွာ ေရရွည္တည္တံ့ေရး၊ တိုးတက္ေရးသည္ စိုးရိမ္ဖြယ္ဟု ဆိုရပါမည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အေျပာင္းအလဲျမန္ဆန္ၾကဖို႔၊ တိုးတက္ၾကဖို႔ဆိုပါက သူတစ္ပါး၏ျပာင္းလဲျခင္းကိုသာ ေမွ်ာ္လင့္ေနျခင္းထက္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ေျပာင္းလဲရန္ ႀကိဳးစားၾကဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါလိမ့္မည္။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ေျပာင္းလဲဖို႔ဆိုရာတြင္ အ႐ိုးစြဲေနသည့္ Zero-sum အယူအဆမ်ား ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္သည္။ မတူညီမႈအားလက္ခံႏိုင္ျခင္း၊ ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းတတ္ျခင္း၊ သမား႐ိုးက် အယူအဆမ်ားမွ ေဖာက္ထြက္ေတြးျခင္း စသည့္ ယဥ္ေက်းမႈအသစ္မ်ားႏွင့္ခရီးဆက္ရန္ လိုအပ္ေနပါၿပီ။ အတၱစြဲမ်ား၊ ငါနဲ႔မတူ ငါ့ရန္သူ၊ အျပဳတ္တိုက္ေရးဆိုသည့္ အယူအဆမ်ားသည္ ယေန႔ေလွ်ာက္လွမ္းေနသည့္ ရည္မွန္းခ်က္အား ပ်က္စီးေစသလား၊ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစသလား၊ အေထာက္အကူျဖစ္ေစသလား ဆိုသည္မွာ အတိတ္သမိုင္းေၾကာင္းတြင္ သင္ခန္းစာမ်ားရွိခဲ့သလို ယေန႔လည္း ရင္ဆိုင္ေနရဆဲပင္။ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းစဥ္ ကာလအတြင္းပင္ သူတစ္လူငါတစ္မင္း၊ အုပ္စုကြဲ၊ ဂိုဏ္းကြဲ၊ အပုပ္ခ်ေရး၊ အျပဳတ္တိုက္ေရး အယူအဆမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးသည္ လိုသည္ထက္ပို၍ အရင္းအႏွီးႀကီးမားခဲ့သည္။

ေျပာင္းလဲသည္ဆိုရာတြင္ လူတိုင္းေျပာင္းလဲရန္ဆိုသည္မွာ ျဖစ္ႏိုင္ရန္ ခက္ခဲေသာ္လည္း အမ်ားစုက အေတြးအေခၚေဟာင္းမ်ားမွ ေဖာက္ထြက္လာၾကမည္ဆိုပါက အေတြးအေခၚအယူအဆေျပာင္းလဲမႈ ဝန္းက်င္ေကာင္း ဖန္တီးႏိုင္ေပလိမ့္မယ္။ ဦးစြာမျဖစ္မေန ေျပာင္းလဲရမွာကေတာ့ ႏိုင္ငံအတြက္၊ အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ဦးေဆာင္ေနသူမ်ားဟု ဆိုခ်င္ပါသည္။ ထို႔အတူ ေဖာက္ထြက္ေတြးေခၚ စဥ္းစားသူမ်ားကို ေနရာေပးရန္လည္း လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးစနစ္ အေျပာင္းအလဲကို ထိေရာက္ ျမန္ဆန္ဖို႔ဆိုပါက ေဗာင္းေတာ္ညိတ္ စိတ္ေတာ္သိသည့္ အေတြးအေခၚေဟာင္းမ်ားႏွင့္ အလုပ္မျဖစ္ႏိုင္သည္ကေတာ့ ေသခ်ာသည္။

 
ေဖာက္ထြက္ေတြးျခင္း

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းတြင္ တည္ၿငိမ္ေသာႏိုင္ငံေရးစနစ္ကို ခိုင္မာစြာတည္ေဆာက္ရန္ အေျခအေနမရွိခဲ့။ အကြဲအၿပဲမ်ား၊ အတၱႏိုင္ငံေရးမ်ား၊ အစြန္းေရာက္အယူအဆမ်ား၏ လႊမ္းမိုးမႈျဖင့္ ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားခဲ့ရသည့္ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းေၾကာင္းကို သင္ခန္းစာယူၾကရပါမည္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ေႏွာင္းပိုင္းမွစ၍ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈကာလ၊ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီ ေခတ္အထိ အယူအဆအကြဲေတြ မ်ားျပားလြန္းလွသည္။ ထို႔အတြက္လည္း ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းကို ေလ့လာသူမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ၾကာၾကာမခံဘူးလို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္း ေကာက္ခ်က္ခ်မႈမ်ားကို အျပည့္အဝအမွန္အျဖစ္ မယူဆႏိုင္ေသာ္လည္း ရာခိုင္ႏႈန္းအေတာ္မ်ားမ်ား မွန္ႏိုင္ေၾကာင္း သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ ေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္ပါသည္။

အေတြးအေခၚ အယူအဆေျပာင္းလဲေနေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ စင္ကာပူတြင္ အလုပ္လုပ္ေနသည့္ မိတ္ေဆြတစ္ဦးႏွင့္ စကားေျပာျဖစ္ခဲ့သည္။ မိတ္ေဆြက စင္ကာပူမေရာက္မီက ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရလုပ္ငန္းတစ္ခုတြင္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သူျဖစ္သည္။ ယင္းအလုပ္မွာပင္ ဌာနအထက္လူႀကီးႏွင့္ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္၍ အလုပ္ထြက္ၿပီး စင္ကာပူသို႔ အလုပ္သြား ေရာက္လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ယခုအခါ စင္ကာပူတြင္ မိသားစုႏွင့္အတူ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီး လုပ္ငန္းလည္း ေအာင္ျမင္ေနသူတစ္ဦး ျဖစ္ေနသည္။ မိတ္ေဆြက အစိုးရအလုပ္မွထြက္ရလို႔သာ စင္ကာပူကိုေရာက္ခဲ့ရၿပီး ယခုလို ေအာင္ျမင္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔အတြက္ အလုပ္ထြက္ခဲ့ရသည့္ ယင္းဌာနႏွင့္ ဌာနလူႀကီးကို ေက်းဇူးတင္မိေၾကာင္း၊ သို႔မဟုတ္ပါက မိမိအတြက္ ႀကိဳးစားခ်င္စိတ္ႏွင့္ ေအာင္ျမင္ရန္လမ္းစေတြ႔မည္ မထင္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ယေန႔အခ်ိန္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၊ လူမ်ိဳး တိုးတက္ဖို႔ဆိုပါက Out of the box thinking ျဖစ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သူ၏ အေတြ႔အႀကံဳႏွင့္ အျမင္သေဘာထားကို ေျပာျပသည္။

Out of  the box thinking, alternative thinking ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာစာေရးဆရာႀကီးမ်ားက ၂၀၁၁ မတိုင္မီကပင္ ျပန္ဆိုေရးသားခဲ့ၾကၿပီးျဖစ္သည္။ အမ်ားႏွင့္စိမ္းလွသည့္ နည္းစနစ္တစ္ခုေတာ့မဟုတ္။ လက္ေတြ႔က်င့္သံုးၾကရန္၊ ေျပာင္းလဲၾကရန္သာ လိုအပ္ေနသည္ဟု ျမင္သည္။

ယေန႔ခ်ိန္ခါမ်ိဳးတြင္ တိုးတက္မႈကို အားလံုးလိုခ်င္ေနသည္မွာ ေသခ်ာသည္။ ယေန႔ေဘးက်ပ္နံက်ပ္ျဖစ္ေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ရခိုင္ေဒသအေရး၊ စီးပြားေရး စတဲ့အခက္အခဲမ်ားကို ေက်ာ္လႊားရန္သည္ အတၱစြဲမ်ား၊ အတိတ္၏ေလာင္းရိပ္မ်ားေအာက္မွ ထြက္ၾကရန္ လိုအပ္ေပလိမ့္မည္။ အပ်က္သေဘာအယူအဆသက္သက္ျဖင့္ တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ပါသလား။ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မည္ဟု မယံုၾကည္ပါ။ သို႔ဆိုပါလွ်င္ မိမိတို႔၏စနစ္အေျပာင္းအလဲ ျမန္ဆန္ဖို႔၊ တိုးတက္ဖို႔ဆိုပါလွ်င္ အေတြးအေခၚအယူ အဆေဟာင္း ေႏွာင္ႀကိဳးမ်ားမွ႐ုန္းထြက္ဖို႔ လိုအပ္မည္ျဖစ္ၿပီး စနစ္သစ္တြင္ အေတြးအျမင္သစ္မ်ားျဖင့္သာ ခရီးတြင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း တိုက္တြန္းေရးသားလိုက္ရပါသည္။

သိန္းထြန္း (IR)