News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္အတူ လိုက္ပါစီးေမ်ာရမည့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ
10-Sep-2018

နိဒါန္း

ယခုႏွစ္အတြင္း ဇူလိုင္လမွစတင္၍ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲ၏ ေဒသအခ်ိဳ႕သို႔ ခရီးစဥ္မ်ား ခပ္စိပ္စိပ္ေတြ႔ျမင္လာရပါသည္။ ေခတ္စနစ္ေဟာင္းမွ ေခတ္စနစ္သစ္သို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္ေနၾကသည့္ က႑အသီးသီးမွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားမ်ားအတြက္ အားသာခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္သလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေရစီးေၾကာင္းတြင္ လိုက္ပါရန္ အားနည္းခ်က္ရွိေနသူမ်ားအတြက္လည္း အေျပာင္းအလဲလုပ္ငန္းစဥ္ တည့္မတ္မွန္ကန္ေရးအတြက္ အခြင့္အေရးေကာင္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။ ခရီးစဥ္၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္သည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္တင္ရန္ျဖစ္ၿပီး တိုးတက္မႈအတိုင္းအတာ ဆုတ္ယုတ္မႈရပ္တန္႔ေနမႈအေနအထားမ်ားကို ဆန္းစစ္အကဲျဖတ္ႏိုင္ရန္လည္း ျဖစ္ပါသည္။ 

ျပည္သူကိုဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ၿပီး ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္သည့္ ယႏၲရားမျဖစ္ေစရန္ ေစတနာအျပည့္ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ေနသည့္ၾကားမွပင္ အေျပာင္းအလဲမ်ားသည္ ထင္သေလာက္ မသြက္လက္၊ တိုးတက္မႈေႏွးေကြးေနဆဲ၊ ထိေရာက္သည့္အေျပာင္းအလဲအတြက္ အဟန္႔အတားမ်ားရွိေနဆဲဟု ယံုၾကည္ယူဆေနသူမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏွင့္ ျပည္သူမ်ား၏ လူမႈစီးပြားဘဝမ်ား၊ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈက႑မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ လူေတြ၏ Mindset မ်ား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတြင္ ယခုထက္ ပိုမို၍ ျမန္ဆန္ေသာအရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ခရီးေရာက္မႈမ်ားရွိသင့္ၿပီဟု အားမလိုအားမရျဖစ္ေနသူမ်ားစြာလည္း ရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။ 

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအခ်ိဳ႕က႑မ်ားတြင္ ထိုက္သင့္ေသာတိုးတက္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားရွိေနသည္ကို မသိမျမင္သတိမမူမိ လိုက္နာသူမ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ျပည္သူမ်ားတြင္ မိမိအက်ိဳးစီးပြားအေျခခံ၍လည္းေကာင္း၊ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ဦးတည္စဥ္းစား၍လည္းေကာင္း တိုးတက္မႈအခ်ိဳ႕အတြက္ သာဓကျပ၊ ဥပမာေပးရန္မ်ားရွိသလို ေျပာင္းလဲမႈလုပ္ငန္းစဥ္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈ၊ ရပ္တန္႔ေနမႈမ်ားအတြက္လည္း နမူနာျပရန္ အခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနသည္မွာလည္း အထင္အရွားပင္ျဖစ္ပါသည္။

ဤေနရာတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိေနေသးျခင္း၏ အေၾကာင္းတရားႏွင့္ အေျခခံအခ်က္အခ်ိဳ႕ကို သတိျပဳမိပါသည္။ မ႑ိဳင္မ်ား အျပန္အလွန္ ထိန္းညႇိေစာင့္ၾကည့္မႈ ယခုထက္ပိုမိုတိုးျမႇင့္ရမည့္အေျခအေနလည္း ရွိႏိုင္ပါသည္။ အေျပာင္းအလဲတိုင္းတြင္ စီမံခန္႔ခြဲမႈပံုစံကိုပါ လိုက္ပါေျပာင္းလဲႏိုင္မွ ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္နီးစပ္ႏိုင္ပါမည္။ ကမၻာႏွင့္တစ္ဝန္း႐ုတ္ျခည္းျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲေနသည့္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအေျခအေနမ်ားကို မ်က္ျခည္မျပတ္ေလ့လာၿပီး မိမိဘက္မွ ဘက္စံုႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ဖြဲ႔စည္းထားရွိမႈ၊ အရွိန္အဟုန္ႏွင့္တိုးတက္ေနေသာ နည္းပညာေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ လိုက္ပါႏိုင္မႈ (ဥပမာ - ဒစ္ဂ်စ္တယ္ပညာေရး)၊ ရာသီတိုင္းလိုလိုျဖစ္ေပၚေနသည့္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ႀကီးမားေသာပ်က္စီးဆံုး႐ံႈး မႈေလ်ာ့နည္းေစရန္ ဘတ္ဂ်က္က႑ ေျပာင္းလဲမႈစသည္တို႔ျဖစ္ပါသည္။ လက္ရွိအေျခအေနကို ပိုေကာင္းေအာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲျခင္းျဖစ္၍ အေျပာင္း အလဲဖန္တီးရမည့္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ေျပာင္းလဲလိုမႈသည္ မ်ားစြာအေရးႀကီးပါသည္။ အေျပာႏွင့္မၿပီးဘဲ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ပင္ စိတ္အားထက္ထက္သန္သန္ျဖင့္ ေျပာင္းလဲလိုစိတ္ရွိမွသာ ျဖစ္ႏိုင္ပါမည္။ ေခါင္းေဆာင္သည္ အေျပာင္းအလဲတြင္ပါဝင္မည့္သူမ်ားကို လံႈ႔ေဆာ္မႈလည္းေပးႏိုင္ရမည္။ က်ယ္ျပန္႔ေသာအျမင္ျဖင့္ ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္ေတြးႏိုင္စြမ္း (Vision) ရွိၿပီး တိက်ေသာပန္းတိုင္ကို ခ်ျပႏိုင္မွသာ လိုက္ပါေဆာင္႐ြက္မည့္သူမ်ားသည္ မိမိတို႔လုပ္ေဆာင္ရသည့္ အလုပ္၏ရည္႐ြယ္ခ်က္ကိုသိရွိၿပီး အနာဂတ္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။ အေျပာင္းအလဲကိုေဖာ္ေဆာင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္တိုင္း ေျပာင္းလဲျပင္လြယ္ႏိုင္စြမ္း (Flexibility) ႏွင့္ အမ်ားႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြဆက္ဆံႏိုင္ေသာ Soft Skill ရွိသင့္ပါသည္။

ေျပာင္းလဲမႈအစသည္ အလြန္႐ႈပ္ေထြး၍ အ႐ံႈးႏွင့္လည္း ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ၿပီး Risk မ်ားလည္း ရွိေနသည့္အေျခအေနတြင္ မိမိလမ္းေၾကာင္း ေခ်ာ္သြားလွ်င္ေတာင္မွ အစားထိုးစရာ အျခားနည္းလမ္းမ်ားလည္း ထားရွိသင့္ပါသည္။ ဒါကိုေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔က အဆင့္တိုင္းအတြက္ ဘယ္ကေန ဘယ္လမ္းနဲ႔ ဘယ္ကို ဘယ္လိုသြားမယ္ဆိုသည့္ Road Map ေရးဆြဲၿပီး အားလံုးျမင္သာေအာင္ ထင္ထင္ရွားရွားျပသမႈမ်ိဳး ထားရွိရပါမည္။ ေအာက္ေျခအဆင့္အထိ ခ်ျပႏိုင္လွ်င္ေတာ့ ပိုမိုေကာင္းမြန္ပါမည္။ ထို႔ေနာက္ ေျပာင္းလဲမႈ တိုးတက္မႈအေျခအေနရလဒ္ေကာင္း၊ မေျပာင္းလဲပါက ႀကံဳေတြ႔ရမည့္ရလဒ္ဆိုး ဒါေတြကို အားလံုးနားလည္လက္ခံေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္စည္း႐ံုးထားသင့္ပါသည္။ ဒီေနရာမွာ မိမိသြားခ်င္သည့္ Target ကို အလြန္အက်ဴးဆႏၵေစာ သတ္မွတ္ထားလွ်င္လည္း ခရီးမေရာက္ဘဲ ျဖစ္ပါက ျပည္သူမ်ား၏ အားမလိုအားမရျဖစ္သည့္ တံု႔ျပန္မႈကို ရရွိတတ္ပါသည္။

ေျပာင္းလဲမႈတိုးတက္ျခင္းကို အကဲျဖတ္သည့္အခါ တိုင္းတာႏိုင္သည့္ အရည္အေသြးကို ေဖာ္ၫႊန္းသည့္ စြမ္းေဆာင္ရည္အၫႊန္းကိန္းမ်ား၊ စံႏႈန္းမ်ား Key Performance Indicators မ်ားကို မူလကတည္းက တိတိက်က်သတ္မွတ္ထားရွိၿပီး ျပည္သူကို ျမင္သာေအာင္ျပသႏိုင္မွသာ သံသယဝင္ေနသူမ်ား၏ ယံုၾကည္မႈကို ရရွိႏိုင္ပါမည္။ ေရရွည္ေအာင္ျမင္မႈထက္ ေရတိုေအာင္ျမင္မႈေလးေတြကို အထူးအာ႐ံုစိုက္သင့္ပါသည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ ၎ေရတိုေအာင္ျမင္မႈမ်ားတြင္ ပါဝင္သည့္ပဲ့ကိုင္ရွင္မ်ားကိုလည္း ထိုအေျပာင္းအလဲေလးတစ္ခု ေအာင္ျမင္မႈတြင္ တာဝန္ရွိသူမ်ားအျဖစ္ တန္ဖိုးထားခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳရမွာ ျဖစ္ပါသည္။

ေျပာင္းလဲမႈ စီမံခန္႔ခြဲရာတြင္ အခက္အခဲဆံုးကေတာ့ လူေတြရဲ႕ Mindset ပင္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေျပာင္းလဲမႈေႏွာင့္ေႏွးျခင္း၊ မစတင္ႏိုင္ေသးျခင္း၏ေနာက္ကြယ္က အခ်က္အလက္မ်ားကိုလည္း လ်စ္လ်ဴ႐ႈ၍ မရႏိုင္ပါ။ လူ႔စြမ္းအားေငြစြမ္းအား အရင္းအျမစ္ကန္႔သတ္ခ်က္၊ ဖက္တြယ္ထားဆဲမူဝါဒအေဟာင္း၊ တာဝန္ယူတာဝန္ခံမႈမရွိမႈ၊ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္စိတ္နည္းပါးမႈ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္တိတိက်က် သတ္မွတ္မထားမႈ၊ ေျပာင္းလဲမႈေအာင္ျမင္လည္း ကိုယ့္အတြက္ အက်ိဳးမရွိဘူးလို႔ ထင္ျမင္ေနမႈ၊ Political Commitment ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံေရးအရ အာမခံခ်က္မရွိမႈ၊ အထက္က အျပစ္ေပးခံရမွာ ေၾကာက္ေနမႈမ်ား စသည့္အခ်က္မ်ားသည္ ေတြ႔ျမင္ေနရေသာ အေၾကာင္းျပ ညည္းညဴမႈမ်ား Complaint မ်ားျဖစ္သလို ဤကဲ့သို႔ ဖိအား Constraints မ်ားကို မည္သို႔မည္ပံု ေျဖရွင္းစီမံခန္႔ခြဲရမည္ဆိုသည္မွာလည္း အေရးႀကီးလွပါသည္။ 

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈတစ္ခုကို ခ်က္ခ်င္းေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ဆိုသည္မွာ လြယ္ကူေသာ ကိစၥရပ္တစ္ခု မဟုတ္ပါ။ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အေျခခိုင္မာေနေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈယႏၲရားပံုသဏၭာန္ႏွင့္ လုပ္နည္းကိုင္နည္းမ်ားကို အခ်ိန္ယူကာ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ တက္လွမ္းကာ ေျပာင္းလဲသင့္ပါသည္။ အေျခအေနအခ်ိန္အခါေပၚမူတည္၍လည္းေကာင္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူ၏အေနအထားအရလည္းေကာင္း လိုက္ပါေဆာင္႐ြက္ေနရသည္ျဖစ္၍ ရံဖန္ရံခါ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈမိသလိုျဖစ္ၿပီး လိုက္ပါေဆာင္႐ြက္ေနရသည့္ ပံုစံကို ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းလဲရန္ ခက္ခဲတတ္ပါသည္။ နာတာရွည္ အဂတိပ်က္ျပားမႈေရာဂါႏွင့္ ေဆးယဥ္ပါးေနေသာ အေျခအေနအေပၚ ႐ႈပ္ေထြးမ်ားျပားၿပီး ေရွး႐ိုးဆန္ေသာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားကို ေပါင္းစပ္လိုက္ေသာအခါ ျပည္သူႏွင့္အစိုးရ၊ ျပည္သူႏွင့္ဝန္ထမ္းအၾကား ယံုၾကည္မႈေလ်ာ့နည္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာပါေတာ့သည္။

အခ်ိန္မီၿပီးစီးေအာင္ျမင္ရန္အတြက္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ မေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေသးျခင္းက အဟန္႔အတားတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး အထက္ႏွင့္ေအာက္ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ တင္ျပေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္အတြက္ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရန္ ခက္ခဲေသာ အမိန္႔၊ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားက အတားအဆီးတစ္ခုလို ျဖစ္ေနတတ္သည္ကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ေနရဆဲျဖစ္ပါသည္။

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေႂကြးေၾကာ္သံျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးပံုစံ ေျပာင္းလဲမႈမ်ိဳးစံုတြင္ နယ္ပယ္အလိုက္ ဥပေဒမ်ိဳးစံုျပ႒ာန္းၿပီး ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေသာ္လည္း တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈ အနည္းငယ္သာရွိပါသည္ဟုသာ ရလဒ္မ်ားအရလည္းေကာင္း၊ ၾကားသိမႈမ်ားအရလည္းေကာင္း မွတ္ခ်က္ျပဳရပါမည္။

ျပည္သူလူထုထံ ဦးတည္ႏိုင္မႈမွာ အားနည္းေနေသး၍ ျပည္သူကလည္း စိတ္ပါမဝင္စား၊ ကာလေဒသ လက္ရွိေျမျပင္အေနအထားနဲ႔ မကိုက္ညီ၍ ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ ေဝးကြာေနေသးေသာလုပ္ငန္းမ်ားလည္း ရွိေနပါေသးသည္။ ဥပမာ-ျပည္သူအတြက္ဆိုေသာ ျပည္သူ႔ဝန္ေဆာင္မႈတစ္ခုကို ေဆာင္႐ြက္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ ဗဟိုျပဳခံရေသာျပည္သူႏွင့္ သတ္မွတ္ခံရေသာ ျပည္သူမ်ားႏွင့္မညႇိႏိႈင္း၊ မတိုင္ပင္ဘဲ၊ ျပည္သူေတြကို မရွင္းျပဘဲ ေဆာင္႐ြက္မိ၍ ရည္႐ြယ္ခ်က္ႏွင့္ လြဲေခ်ာ္သြားေသာလုပ္ငန္းမ်ားလည္း ေတြ႔ျမင္ေနရဆဲျဖစ္ပါသည္။ တာဝန္ခံေဆာင္႐ြက္ေပးသည့္ လူပုဂၢိဳလ္အဖြဲ႔အစည္း၏ တာဝန္ယူတာဝန္ခံမႈ ကိုယ္ခ်င္းစာတရား ထားတတ္မႈမ်ားကို ေမးခြန္းထုတ္ခ်င္ေနၾကသည့္ လူအမ်ားအျပားကို ထိေတြ႔ခံစားဖူးပါသည္။ အထက္အဆင့္၏ အေျပာင္းအလဲကို ပါဝင္ဆက္ႏႊယ္ပတ္သက္သူမ်ားအပါအဝင္ အဓိကအေကာင္အထည္ေဖာ္ရမည့္သူ၊ လိုက္နာပါဝင္ရမည့္ သူမ်ားကိုယ္တိုင္ မသိလိုက္ျခင္းမ်ားလည္း ရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။ 

တံု႔ျပန္မႈမွန္ကန္ျမန္ဆန္ေသာအေျပာင္းအလဲအေပၚ စီမံခန္႔ခြဲမႈပံုစံတစ္ခုကို ဖတ္႐ႈမိပါသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ ဖိအားေပးမႈကို ရင္ဆိုင္ေနရေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ နည္းပညာဆိုင္ရာရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား၏ ရွယ္ယာမ်ား တစ္ဟုန္ထိုးက်ဆင္းသြားရာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ဦးေဆာင္အဖြဲ႔တစ္ခုျဖစ္ေသာ အမ်ိဳးသားနည္းပညာအဖြဲ႔ကို အခ်ိန္မီ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့သည့္အတြက္ ရွယ္ယာမ်ား ျပန္လည္ျမင့္တက္သြားပါသည္။ ၎အခ်က္က ျပသသည္မွာ စီမံခန္႔ခြဲမႈပံုစံအေျပာင္းအလဲ တစ္ခုအျဖစ္ အဖြဲ႔အစည္းတြင္ ပါဝင္သူမ်ားကို ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းျခင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ၂၀၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ကမၻာကို မိမိျပည္တြင္းျဖစ္မ်ားျဖင့္သာ လႊမ္းမိုးရမည္ဟူေသာ တိက်ေသာ Vision ေပၚတြင္ မမွိတ္မသုန္ ခံယူခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ တ႐ုတ္ျပည္ကို ကမၻာ့အရင္းရွင္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ပခံုးခ်င္းယွဥ္ႏိုင္ေအာင္ စနစ္သစ္ႏွင့္အတူ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမား မက္စ္ဝါဒီ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္၏ ႏိုင္ငံျခားသို႔ ပညာေတာ္သင္မ်ားစြာ ေစလႊတ္ႏိုင္ခဲ့သည့္ “ေလေကာင္းေလသန္႔တြင္ ႐ွဴ႐ိႈက္ႏိုင္ဖို႔ဆိုလွ်င္ ဝင္လာမည့္ ေလဆိုးေလညစ္ဒဏ္ကိုလည္း ခံႏိုင္ရမည္” ဟူသည့္ Idea သည္ အလြန္ခရီးေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။

နိဂံုး

ေျပာင္းလဲမႈစီမံခန္႔ခြဲမႈျဖစ္စဥ္သည္ အဆင့္ဆင့္ေက်ာ္ျဖတ္ရၿပီး အခ်ိန္အေတာ္ယူရသည္ကို ေတြ႔ရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈသည္ အလြန္ေကာင္းေသာ္လည္း စီမံခန္႔ခြဲမႈက႑တြင္ ေစတနာ ေမတၱာျဖင့္ စနစ္တက် ဦးေဆာင္မႈမေပးႏိုင္လွ်င္၊ အေသးစိတ္မတြက္ခ်က္လွ်င္၊ အားလံုးမပါဝင္ႏိုင္လွ်င္၊ အနာဂတ္အျမင္မရွင္းလင္းလွ်င္၊ ရည္မွန္းခ်က္ မတိက်လွ်င္ ေျပာင္းလဲမႈသည္ ေႏွးေကြးရပ္တန္႔ၿပီး က်ဆံုးသြားႏိုင္ပါသည္။ အေျပာင္းအလဲျပဳလုပ္ရာတြင္ အခြင့္အလမ္းကို မ်က္ျခည္ျပတ္မခံဘဲ ျမန္ဆန္စြာျဖင့္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ လိုက္ေလ်ာညီေထြ လိုက္ပါေျပာင္းလဲႏိုင္မွသာ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

မိုးေကႏိုင္