News

POST TYPE

PERSPECTIVE

အေျပာင္းအလဲအား ဦးေဆာင္ျခင္း
04-Aug-2018 tagged as

အသြင္ကူးေျပာင္းေရးတြင္ တစ္ႏိုင္ငံႏွင့္တစ္ႏိုင္ငံ ေျပာင္းလဲမႈပံုစံ၊ ေျပာင္းလဲရမည့္ပမာဏ၊ ေျပာင္းလဲရမည့္အေျခအေန၊ အေျပာင္းအလဲ ဦးေဆာင္မႈမ်ား မတူညီႏိုင္ေခ်။ ထိုသို႔မတူညီေသာ အေျခအေနမ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ ေဆာင္႐ြက္ေရးမွာ အေျပာင္းအလဲကို က႑အလိုက္ ဦးေဆာင္မည့္သူမ်ား၏ စိတ္ရင္းေစတနာ၊ သံုးသပ္ႏိုင္စြမ္း၊ ေပါင္းစပ္ႏိုင္စြမ္း၊ လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္မႈ၊ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားႏွင့္ တိုက္႐ိုက္အခ်ိဳးက်ေနမည္ ျဖစ္သည္။

အေျပာင္းအလဲကာလတြင္ မျဖစ္မေနႀကံဳေတြ႔ရမည္မွာ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား (Resistance) မ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုဆန္႔က်င္မႈမ်ားတြင္ အေျပာင္းအလဲကို သို႔မဟုတ္ အေျပာင္းအလဲစီမံခန္႔ခြဲမႈကို အျပဳသေဘာျဖင့္ဆန္႔က်င္သူမ်ားႏွင့္ အပ်က္သေဘာျဖင့္ဆန္႔က်င္သူမ်ားဟူ၍ ေတြ႔ရွိရသည္။ ဆန္႔က်င္မႈပံုစံမ်ိဳးစံေတြ႔ရမည္ ျဖစ္သည္။ တစ္ဦးခ်င္းအားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႔လိုက္အားျဖင့္ျဖစ္ေစ ဆန္႔က်င္မႈမ်ားကို ေဖာ္ျပေနၾကမည္ျဖစ္သည္။ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းအေၾကာင္းတရားမ်ားတြင္ - 

(၁) ၎တို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို ၿခိမ္းေျခာက္ခံလာရသည္ဟု ခံစားရေသာအခါ

(၂) အေျပာင္းအလဲေနာက္ပိုင္းတြင္ ၎တို႔သည္ အေရးမပါေတာ့ဟု ႐ႈျမင္ခံရသည့္အခါ

(၃) ၎တို႔အေပၚ စီမံမႈပံုစံေျပာင္းလဲလာသည့္အခါ

(၄) စနစ္အသစ္၊ အေျခအေနအသစ္မ်ားကို ရင္ဆိုင္ေလ့လာရသည့္အခါ

( ၅ ) မတူကြဲျပားသည့္ အေျခအေနတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကရသည့္အခါ

(၆) လုပ္ငန္းအဖြဲ႔အစည္းအသစ္မ်ားေၾကာင့္ မိတ္ေဆြမ်ား၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားႏွင့္ ကင္းကြာလာေသာအခါ

(၇) ၎တို႔၏လုပ္ငန္းမ်ားကို အေသးစိတ္ ပိုမိုစစ္ေဆးခံရေသာအခါ

(၈) ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္မႈရည္မွန္းခ်က္မ်ား တိုးျမႇင့္လာသည့္အခါတို႔ျဖစ္သည္။

အေျပာင္းအလဲတြင္ ယခင္စနစ္ေဟာင္းအား ဖယ္ရွားျခင္းသည္ အေျပာင္းအလဲ၏အစသာ ျဖစ္သည္။ စနစ္ေဟာင္းဖယ္ရွားၿပီးေနာက္ အေျပာင္းအလဲကို ပံ့ပိုးေပးမည့္အရာမ်ားမွာ အယူအဆမ်ား၊ ဉာဏ္ရည္ဉာဏ္ေသြးမ်ား၊ တန္ဖိုးမ်ား၊ အမူအက်င့္မ်ား ေျပာင္းလဲျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ေအာင္ျမင္ေသာအေျပာင္းအလဲမ်ားတြင္ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ေသာ ဦးေဆာင္မႈမ်ားကို ေတြ႔ရသည္။ 

အေျပာင္းအလဲကာလအတြင္း မတူကြဲျပားသည့္ ေနာက္ခံအေျခအေနမ်ားကို ျပန္လည္သင့္ျမတ္ရန္၊ အစိုးရအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကိုတည္ေဆာက္ရန္၊ အေရးႀကီးသည့္ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈကာလအတြင္း ႏိုင္ငံကို လမ္းၫြန္ေပးႏိုင္ရန္တို႔အတြက္ ေရရွည္တြင္ ကၽြမ္းက်င္လိမၼာေသာ၊ တည္ျငိမ္ေသာ၊ တံု႔ျပန္ေဆာင္႐ြက္မႈရွိေသာ၊ လံႈ႔ေဆာ္မႈေပးႏိုင္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈလိုအပ္ေပသည္။ သို႔မွသာ အေျပာင္းအလဲကာလအတြင္း ျဖစ္ပြားလာမည့္ ဆန္႔က်င္မႈမ်ားကို ကိုင္တြယ္ထိန္းသိမ္းႏိုင္မည္ျဖစ္သလို ေရရွည္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားအတြက္ အေျခခံေကာင္းမ်ားတည္ေဆာက္ျခင္းႏွင့္ ေရတိုလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ျခင္းမ်ားလည္း ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

အေျပာင္းအလဲအား ေခါင္းေဆာင္ျခင္းသည္ အျခားေသာေခါင္းေဆာင္မႈအမ်ိဳးအစားမ်ားႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားသည္။ အေျပာင္းအလဲအား ေခါင္းေဆာင္ျခင္းသည္ မတူျခားနားသည့္ သိုမဟုတ္ ခိုင္ၿမဲေနသည့္ စနစ္တစ္ခုမွ အျခားစနစ္တစ္ခုသို႔ကူးေျပာင္းျခင္းကို ဦးေဆာင္ရသည္ျဖစ္ရာ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္စိန္ေခၚမႈမ်ား၊ ဆန္႔က်င္မႈမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရျခင္း၊ အေျခအေနကိုတည္ျငိမ္ေစရန္ တည္ေဆာက္ရျခင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းကို စည္း႐ံုးလံႈ႔ေဆာ္ရျခင္း၊ ေပါင္းစပ္ညႇိႏိႈင္းရျခင္း၊ စနစ္သစ္ဆီသို႔ ကူးေျပာင္းႏိုင္ေရး အေျခခံေကာင္းမ်ား တည္ေဆာက္ရျခင္းမ်ားကို အေျမာ္အျမင္ႀကီးစြာ ဦးေဆာင္ၾကရပါသည္။ သို႔မွသာ အကူးအေျပာင္း စပ္ကူးမပ္ကူးကာလကို ေအာင္ျမင္စြာ ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး အေျပာင္းအလဲကို ဦးေဆာင္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေပသည္။

စနစ္အကူးအေျပာင္းတြင္ တစ္ဦးခ်င္းအလိုက္ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႔အစည္း အလိုက္ျဖစ္ေစ အျမစ္တြယ္ေနတတ္သည့္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ားေျပာင္းလဲရျခင္းျဖစ္ရာ စနစ္သစ္တည္ေဆာက္ေရးသည္ သာယာေျဖာင့္ျဖဴးသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုမဟုတ္သည္ကေတာ့ ေသခ်ာသည္။ ထိုသို႔႐ႈပ္ေထြးနက္နဲလွေသာ ႏိုင္ငံစနစ္အကူးအေျပာင္း ေအာင္ျမင္ေစရန္မွာ ကၽြမ္းက်င္လိမၼာေသာ အကူးအေျပာင္းေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အရည္အေသြး၊ အရည္အခ်င္းအေပၚ မူတည္ေနေပသည္။ မိမိႏွင့္အတူ အဖြဲ႔အစည္းအားလံုး စိတ္တူကိုယ္တူ လိုက္ပါေျပာင္းလဲလာေစရန္ စည္း႐ံုးႏိုင္ရန္ႏွင့္ ဦးေဆာင္မႈေပးႏိုင္ရန္မွာ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။

လစ္ဘရယ္ႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ႏိုင္ငံေရးအေတြးအေခၚတြင္ အေျခခံယူဆခ်က္ႏွစ္ရပ္ရွိသည္ ဆိုသည္။ ပထမအခ်က္မွာ လစ္ဘရယ္ သို႔မဟုတ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာႏိုင္ငံတြင္ တရားဥပေဒျဖင့္သာ အုပ္ခ်ဳပ္သည္၊ လူ (၏ဆႏၵ) ျဖင့္ မအုပ္ခ်ဳပ္ ဆိုေသာအယူအဆႏွင့္ ဒီမိုကေရစီတြင္ အမ်ားစုဆႏၵျဖင့္သာ အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး အနည္းစုဆႏၵျဖင့္ မအုပ္ခ်ဳပ္ဟု ဆိုပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုသမား႐ိုးက်ႏိုင္ငံေရး ယူဆခ်က္ႏွစ္ရပ္လံုးတြင္ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မႈကို မ်က္ကြယ္ျပဳထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ယင္းသေဘာထားသည္ အခိုင္အမာတည္ေဆာက္ၿပီးျဖစ္သည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ မွန္ႏိုင္မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ဒီမိုကေရအကူးအေျပာင္း တည္ေဆာက္ဆဲကာလအတြက္မူ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မႈ လိုအပ္မည္ျဖစ္ေပသည္။ 

ကမၻာတြင္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ ေအာင္ျမင္စြာ ကူးေျပာင္းခဲ့ၾကသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားကို ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈကာလမ်ား၏ ရလဒ္ကိုအဆံုးအျဖတ္ေပးရာတြင္ နို္င္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားက အဓိကေနရာမွ ပါဝင္ေနၾကသည္။ အသြင္ကူးေျပာင္းဆဲကာလတြင္ အစိုးရမ႑ိဳင္မ်ား အေျခမခိုင္ေသးျခင္း၊ ဥပေဒစိုးမိုးမႈအားနည္းေနေသးျခင္း၊ မူေဘာင္ႏွင့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ေျပာင္းလဲေနရျခင္း၊ လူထု၏သေဘာထားမ်ား၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ သေဘာထားမ်ား အံဝင္ခြင္က်မႈလိုအပ္ေနေသးျခင္း စသည့္အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ အကူးအေျပာင္းလုပ္ငန္းစဥ္၏ အေရးပါေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္ အေျပာင္းအလဲအား ဦးေဆာင္သူအေပၚ၌သာ မူတည္ေနတတ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ယင္းအကူးအေျပာင္းကာလသည္ မတူညီေသာစနစ္ႏွစ္ခု၏ အကူးအေျပာင္းျဖစ္သျဖင့္ ယခင္မေတြ႔ႀကံဳဖူးေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ား၊ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား၊ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းတို႔ကို ေအာင္ျမင္စြာေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ေရးမွာ ဦးေဆာင္သူ၏ အသိပညာ၊ ေျမာ္ျမင္ႏိုင္စြမ္း စသည့္ အကူးအေျပာင္းေခါင္းေဆာင္မႈ သေဘာတရားမ်ား၊ အရည္အခ်င္းမ်ားႏွင့္ ျပည့္စံုေနရန္လည္း လိုအပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံ အေျခအေန၊ ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္း မတူညီႏိုင္ၾကသကဲ့သို႔ စနစ္ကူးေျပာင္းရာတြင္လည္း အေျပာင္းအလဲ၏ အတိမ္အနက္၊ က်ယ္ျပန္႔မႈမ်ားေၾကာင့္ ရံဖန္ရံခါ စုေပါင္းဦးေဆာင္မႈထက္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးတည္းအေပၚတြင္ မူတည္ေနတတ္သျဖင့္ အေျပာင္းအလဲကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတတ္ပါသည္။ စနစ္အေျပာင္းအလဲဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ အေရးပါသည့္ သမိုင္းျဖစ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ ဦးေဆာင္သူတို႔၏ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား အေရးႀကီးေနသလို အနာဂတ္ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ ခိုင္မာေသာစနစ္မ်ားခ်မွတ္ေပးရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ ဥပေဒစိုးမိုးေသာမ႑ိဳင္မ်ားျဖစ္ေရးသည္လည္း အေရးႀကီးလွပါသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ စနစ္အေျပာင္းအလဲတြင္ အစိုးရမ႑ိဳင္ႀကီးမ်ားအပါအဝင္ ႏို္င္ငံေတာ္၏က႑အသီးသီးတြင္ ဦးေဆာင္ေနၾကသူမ်ားက မိမိတာဝန္ယူရသည့္အပိုင္းကို ေရတိုေရရွည္ေမွ်ာ္မွန္းၿပီး အေျပာင္းအလဲအား ဦးေဆာင္ၾကမည္ဆိုလွ်င္ မိမိတို႔လိုလားေနသည့္ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျမန္ဆန္လာမည္ျဖစ္သကဲ့သို႔ အေျခခိုင္မာသည့္က႑မ်ား ျဖစ္လာမည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။

သိန္းထြန္း (IR)

  • TAGS