News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ
10-Jul-2018

(၁)

လြန္ခဲ့ေသာလက ေဘဂ်င္းသို႔ ကၽြန္ေတာ္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႕သို႔ေရာက္လွ်င္ ဂူးဂဲလ္၊ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ႏွင့္ အူဘာ (Google, Facebook, Uber) တို႔ကို သံုး၍မရႏိုင္ေၾကာင္း သိပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ အျပင္မွာ သံုးစြဲရသည့္အရာမ်ား တ႐ုတ္ျပည္မွာ မရႏိုင္ဆိုျခင္းမွာ ထူးဆန္းေနသည္။ တ႐ုတ္တို႔က စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ဟန္မတူ၊ သူတို႔သည္ သူတို႔ႏိုင္ငံမွလုပ္သည့္ Baidu ကို ဂူဂဲလ္အစားႏွင့္ ဆိုရွယ္မီဒီယာအတြက္ Wechat သံုးမည္၊ တကၠစီငွားလိုပါလွ်င္ Didi ကိုသံုးမည္၊ သတင္းေတြဖတ္လိုလွ်င္ Toutiao  ကိုသံုးမည္၊ ေဘဂ်င္းတြင္လုပ္သမွ်ကို အစိုးရကေစာင့္ၾကည့္ေနမည္ဆိုျခင္းကိုသိပါသည္။ ဤအလုပ္ကို ပံုမွန္လုပ္ေနက် အလုပ္တစ္ခုသဖြယ္ သေဘာထားၾကပါသည္။

(၂)

တ႐ုတ္အစိုးရအေနႏွင့္ သူတို႔ႏိုင္ငံသားမ်ားအတြက္ မိမိကိုယ္ပိုင္တံဆိပ္ (Brand) ျဖင့္သာ သံုးစြဲခြင့္ေပးခဲ့ပါသည္။ လြတ္လပ္ခြင့္ (Privacy) ဆိုသည္မွာမရွိ၊ သူတို႔၏ တကယ့္ရည္႐ြယ္ခ်က္မွာ သူတို႔တံဆိပ္ကို တ႐ုတ္ျပည္၌သာမက တစ္ကမၻာလံုးစိုးမိုးရန္ ရည္႐ြယ္ရင္းပင္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ အေပါင္းအပါတို႔ကလည္း တ႐ုတ္တို႔ႀကီးစိုးမည့္အေရးကို အစြမ္းကုန္ကာကြယ္ၾကမည္ျဖစ္သည္။

သမၼတထရမ့္မွာ ထိုစစ္ပြဲတြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို ဦးေဆာင္ႏိုင္ဖြယ္မရွိ၊ သူမၾကာခင္က သတ္မွတ္လိုက္ေသာ သံမဏိႏွင့္ အလူမီနီယမ္တို႔အေပၚ တင္းက်ပ္အခြန္ေကာက္ခံမည့္ စီမံကိန္းကို တ႐ုတ္ျပည္သာမက မိတ္ေဆြႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ ကေနဒါႏွင့္ ဂ်ာမနီအပါအဝင္ ဥေရာပေကာင္စီႏိုင္ငံမ်ားက ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ သံမဏိအေပၚ အခြန္ေကာက္ျခင္းမွာ ျဖစ္ပြားဖြယ္ရွိေသာ တ႐ုတ္ႏွင့္ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲႏွင့္စာေသာ္ ဘာမွ အရာမေရာက္သည့္ကိစၥျဖစ္သြားသည္။ ေရရွည္တြင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံက စီးပြားေရးတြင္ႀကီးစိုးမည္ကို စက္မႈစြမ္းအား (Technology) က အဆံုးအျဖတ္ေပးပါလိမ့္မည္။ တိုင္းျပည္တစ္ခုတြင္ လူတို႔၏လုပ္အားႏွင့္ ရင္းႏွီးေငြသည္ ဂ်ီဒီပီ GDP ၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်သာရွိၿပီး က်န္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈဘက္မွျဖစ္သည္။ ထုတ္ကုန္တိုးျမႇင့္ေရးအတြက္ စက္မႈအားကို အဘယ္မွ်သံုးႏိုင္မည္ဆိုသည့္အေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။

တ႐ုတ္ျပည္၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားတြင္ သူတို႔လူေနမႈအဆင့္အတန္းကို အေနာက္ႏိုင္ငံတို႔သို႔ အမီလိုက္ရန္တစ္ခု အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

လူေပါင္းမ်ားစြာက တ႐ုတ္၏ထုတ္ကုန္အေပၚတြင္ အခြန္ေကာက္ခံဖို႔အေရးကို ႐ႈတ္ခ်ေနၾကေသာ္လည္း တ႐ုတ္ျပည္အေပၚတြင္ ေဒၚလာ ၆၀ ဘီလီယံမွ် အေကာက္ခြန္ကိုခ်မွတ္ေသာအခါ ဝမ္းသာေနၾကသည္။ အကယ္၍ တ႐ုတ္ျပည္က တန္ျပန္အေကာက္ခြန္ကို သတ္မွတ္ပါလွ်င္ ေနာက္ထပ္ ၂၀၀ ဘီလီယံ တိုးခ်မည္ဟုလည္း ၿခိမ္းေျခာက္ထားသည္။ ထိုအေတာအတြင္း တ႐ုတ္တို႔၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ အေမရိကန္တို႔ႏွင့္ စက္မႈဆိုင္ရာ ဗဟုသုတမ်ားကို တ႐ုတ္ျပည္သို႔ တင္ပို႔ျခင္းကိုလည္း ေသခ်ာစိစစ္ေနသည္။

မစၥတာထရမ့္က သူသမၼတ မျဖစ္မီကတည္းက စတင္ေနခဲ့ေသာ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲကို ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ေအာင္၊ အရွိန္အဟုန္ရေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေနသည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဘ႑ာေရးအက်ပ္အတည္းၿပီးကတည္းက ႏိုင္ငံမ်ားမွာ နယ္စပ္ကိုေက်ာ္ျဖတ္၍ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးအတြက္ ကုန္စည္ႏွင့္ ေငြကူးသန္းျခင္းႏွင့္ လူျဖတ္သန္းျခင္း (Immigration) တို႔ကို အတားအဆီးမ်ားျပဳလုပ္ၾကသည္ ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္း၏ ခ်န္ပီယံမ်ားက ႏိုင္ငံတို႔၏ နယ္နိမိတ္မ်ားၿပိဳက်ပ်က္စီးရမည္ဟု နိမိတ္ဖတ္ေနခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္ျပည္က သမၼတထရမ့္၏ တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ တင္းမာေသာသေဘာထားမွာ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေနသည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ တရားမဝင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားကို အမီလိုက္လာေနသည္။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရန္ ေရာက္ရွိလာေသာကုမၸဏီမ်ားကို သူတို႔၏အတတ္ပညာမ်ား အတင္းသံုးခိုင္းသည္။ သူတို႔၏သတင္းခိုးယူသူမ်ားက (Hacker) မ်ားက အတတ္ပညာကိုခိုးယူသည္။ ၁၉ ရာစုႏွစ္က အေမရိကားသည္လည္း အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွ နည္းပညာကို ကူးခ်ဖူးသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ တိုးတက္လာပံုမွာလည္း အေမရိကန္တို႔၏ လုပ္ပံုကိုင္ပံုကို ကူးခ်ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ကူးယူပံုျခင္းတူေသာ္လည္း တ႐ုတ္တို႔လုပ္ၾကသည္မွာ ပို၍ေၾကာက္စရာေကာင္းသည္။

ေဘဂ်င္းသည္ ဂူဂဲလ္ႏွင့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကို ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ အဝင္မခံ၊ (Uber) ကိုလည္း မတရားေသာနည္းမ်ားျဖင့္ ဖိအားကိုသံုးလ်က္ ျပည္တြင္းကုမၸဏီတစ္ခုသို႔ ေရာင္းခ်ရသည္။ Amazon ကို တ႐ုတ္ျပည္မွထြက္ခြာသြားေအာင္ ဖိအားေပးသည္။ Chip Maker မာခ႐ြန္ကို တ႐ုတ္ျပည္အတြင္း သူတို႔ Chip မ်ားကို မေရာင္းရဟု တားျမစ္ထားသည္။ ျပည္တြင္းေဈးကြက္မွေငြကို ျပည္ပသို႔ထြက္မသြားရေအာင္လုပ္သည္။ ျပည္တြင္းကုမၸဏီမ်ားကို ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္မ်ားသို႔ လုပ္ငန္းသဘာဝက်ယ္ျပန္႔ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးသည္။

ယမန္ႏွစ္က ပုလဲဆိပ္ကမ္းကို Greater Bay Area ဟု နာမည္ေပး၍ ရွမ္းဇန္း ကံတံုၿမိဳ႕ႏွင့္ ေဟာင္ေကာင္ (Shenzhen, Guangzhou) တို႔ကို အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ အီလီကြန္ေတာင္ၾကားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမည္ဟု ေၾကညာထားသည္။

တစ္ခ်ိန္က Made in China သည္ ေခတ္စားခဲ့ေသာ္လည္း ယခုအခါ “တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ဖန္တီးသည္” (Create in China) ဆိုေသာ စကားျဖင့္ အစားထိုးရန္ႀကံစည္ေနသည္။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ယခင္က ေနရာအႏွံ႔မွထုတ္လုပ္လိုက္ေသာပစၥည္းကို တစ္ေနရာတြင္ ျပန္လည္တပ္ဆင္ၿပီး ေရာင္းခ်ရသည္။ ယခုအခါ တစ္ေနရာတည္းတြင္ ပစၥည္းသစ္မ်ားကို တီထြင္ဖန္တီးထုတ္လုပ္ျခင္းျဖင့္ ရွမ္းဇန္းျပည္နယ္သည္ ဆီလီကြန္ေတာင္ၾကားထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာအရာမ်ားကို ထုတ္လုပ္ႏိုင္သည္ဟူ၍ ေျပာေနၾကသည္။

ကမၻာတြင္ ေငြေၾကးေတာင့္တင္းေသာ အင္တာနက္ကုမၸဏီ ၂၀ အနက္ ၁၁ ခုမွာ အေမရိကန္မွျဖစ္ၿပီး ၉ ခုမွာ တ႐ုတ္ျပည္မွ ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ၅ ႏွစ္က အင္တာနက္ကုမၸဏီ ၂ ခုသာ ရွိသည္။ အလီဘာဘာႏွင့္ Tencent တ႐ုတ္ကုမၸဏီႏွစ္ခုမွာ အသံုးျပဳသူ ျပည္တြင္းမွ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရရွိၿပီး ဂူဂဲလ္၊ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္တို႔၏ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံအတြင္းမွ ျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရွိႏိုင္သည္။ တ႐ုတ္တို႔က ဤမွ်ႏွင့္ အားမရႏိုင္ဘဲ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာေစရန္ အားထုတ္လ်က္ရွိသည္။

ထရမ့္အစိုးရက တ႐ုတ္ျပည္ကုမၸဏီမ်ား၏ နယ္ပယ္ခံအင္အားခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းကို တားျမစ္လိုသည္။ မၾကာမီက မန္းနီးဂရမ္ (Money Gram) ေခၚ ေငြလႊဲကုမၸဏီကို တ႐ုတ္ျပည္မွဝယ္ယူရန္ ႀကိဳးစားျခင္းကို (Block)  တားျမစ္ထားသည္။ Chip မ်ားျပဳလုပ္ေသာ Qualcomm ကို Broadcomm က ဝယ္ယူရန္ အစီအစဥ္ကိုလည္း ခြင့္မျပဳေပ။

ထရမ့္က တ႐ုတ္တယ္လီကြန္ကုမၸဏီ ZTE သို႔ ကုန္ပစၥည္းမေရာင္းခ်ရန္ (Supplier) ပိတ္ပင္လိုက္ေသာအခါ ZTE က အေမရိကန္ျပည္မွ အဓိကက်ေသာပစၥည္း မရရွိႏိုင္သည့္အတြက္ စက္႐ံုကို ပိတ္ရေတာ့သည္။ ထရမ့္က ZTE အေပၚခ်မွတ္ထားသည့္ တားျမစ္ခ်က္ကိုဖယ္ရွားရန္ ZTE က ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယံ ဒဏ္ေၾကးေပးရန္ႏွင့္၊ အဓိကအုပ္ခ်ဳပ္မႈေကာ္မတီလူႀကီးမ်ားကို ထုတ္ပစ္ရမည္ဟုေတာင္းဆိုသည္။ ထရမ့္က ထိုအေၾကာင္းကို ကြန္ဂရက္သို႔ တင္ျပေသာအခါ ကြန္ဂရက္က သေဘာမတူခဲ့ေပ။

ထရမ့္၏လိုအပ္ခ်က္မ်ားမွာ Financial Technology ႏွင့္ AI- Artificial Inteligence ဘက္တြင္ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ စက္မႈပစၥည္းတင္ပို႔ျခင္းႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္မွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ကန္႔သတ္ရန္ျဖစ္သည္။ အလားတူ ဂ်ာမနီက တ႐ုတ္ျပည္ကုမၸဏီမ်ား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္းကို ကန္႔သတ္ၿပီး ဩစေၾတးလ်က တ႐ုတ္တို႔၏ 5G Technology ကို ျပည္တြင္းသို႔အဝင္မခံရန္ စဥ္းစားေနသည္။

႐ုရွား၊ ဘရာဇီးႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံအတြင္း ျပည္သူမ်ားသံုးေသာ Server မ်ားကို ႏိုင္ငံတြင္းတြင္ ထားရမည္ဟူေသာ ဥပေဒကို ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ သို႔မွသာ ထိုဆာဗာမ်ား၏ အလုပ္လုပ္ရမႈမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ လြယ္ကူမည္ျဖစ္သည္။ ကာတာ၊ အီရန္၊ ယူေအအီးႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ ႏိုင္ငံျခားတြင္သံုးသည္။ WhatsApp ႏွင့္ ဗိုက္ဗာ (Viber) တို႔ကို တားျမစ္ထားသည္။ 

စီးပြားေရး ကပ္ဆိုက္ၿပီဆိုလွ်င္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတို႔တြင္တင္ရွိေသာေႂကြးက မ်ားျပားလွပါသည္။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ထိုအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ စီးပြားေရးကပ္မွလြတ္ေျမာက္ရန္ မလြယ္ကူလွပါ။ ဤကဲ့သို႔ အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္ျခင္း (Protectionism) တစ္ခုသာလုပ္စရာရွိပါသည္။ မိမိအက်ိဳးကိုကာကြယ္ရန္အတြက္ ႏိုင္ငံတြင္း ဝင္လာမည့္ကုန္ပစၥည္းအေပၚ အခြန္စည္းၾကပ္ျခင္းကိုသာ လုပ္ႏိုင္ၾကပါသည္။ ဤသို႔ျဖင့္ အေျမာ္အျမင္ႀကီးသူမ်ားက ခ်မွတ္ထားခဲ့ၾကေသာ (Free Trade) ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေသာအရာမ်ားသာ ဆက္တိုက္ျဖစ္လာရန္ရွိပါသည္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား ကုန္ထုတ္လုပ္သူမ်ား ေၾကာက္ၾကသည္မွာ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲ ျဖစ္မွာကိုပဲျဖစ္ပါသည္။

(၃)

ထရမ့္၏အစိုးရက ေသာၾကာေန႔ (ဇူလိုင္ ၆ ရက္)ေန႔က တ႐ုတ္ပစၥည္း ၃၄ ဘီလီယံေပၚတြင္ အခြန္စေကာက္ၿပီျဖစ္ရာ တ႐ုတ္က လက္တံု႔ျပန္မည့္အေရးကို ေစာင့္ရန္သာရွိေတာ့သည္။ လူအမ်ားကမူ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲစၿပီဟု ေျပာဆိုေနၾကသည္။

ကိုသန္းလြင္
Ref: The coming Tech Battle with China, Ruchir Sharma New York Times June 28 2018