News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ၏ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြကို ဘယ္လို ကုစားၾကမလဲ
19-Jun-2018

ယခင္သီတင္းပတ္က ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္အတြင္း စခဲ့သည့္ မုန္တိုင္းငယ္၏အရွိန္ေၾကာင့္ ယခုရက္မ်ားတိုင္ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔အျပား မိုး႐ြာသြန္းမႈမ်ားျပားခဲ့ၿပီး ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနခဲ့သည္။ မိုးႀကီးေရလွ်ံမႈေၾကာင့္ ယခင္ရက္ပိုင္းကဆိုလွ်င္ ပခုကၠဴခ႐ိုင္တြင္ ေရတားတမံတစ္ခုက်ိဳးကာ လယ္ယာေျမမ်ား ေရနစ္ျမဳပ္ခဲ့ရၿပီး လမ္းတံတားအခ်ိဳ႕ ပ်က္စီးခဲ့ရသည္။ ထို႔အျပင္ ပုသိမ္-မံု႐ြာလမ္းမႀကီး တစ္ေနရာသည္လည္း ေရတိုက္စားမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးခဲ့ရသည့္သတင္းမ်ား ဖတ္ခဲ့ရသည္။ တစ္ဖန္ မိုးႀကီးၿပီး ေတာင္က်ေခ်ာင္းေရစီးဆင္းမႈေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားကေလးငယ္ ၅ ဦးႏွင့္ သြားေရာက္ႀကိဳဆိုသည့္ အမ်ိဳးသမီးႀကီးတစ္ဦးတို႔ ေရေနာက္ေမ်ာပါၿပီး ေသဆံုးသြားၾကသည့္ သတင္းလည္း ေတြ႔ခဲ့ရျပန္သည္။

ထို႔အျပင္ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕၊ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕မ်ားဝန္းက်င္တြင္လည္း ေရႀကီးေျမၿပိဳမႈေၾကာင့္ လူေသဆံုးေနသည့္သတင္းမ်ားအျပင္ မင္းဘူး-အမ္း-စစ္ေတြကားလမ္းမႀကီးတြင္လည္း ေျမၿပိဳမႈမ်ားေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္းျပတ္ေတာက္ခဲ့ရၿပီး အျခားေစတုတၱရာ၊ ငဖဲ၊ မင္းတုန္းေဒသမ်ားတြင္လည္း မိုးႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားေၾကာင့္ တံတားမ်ား၊ လူေနအိမ္မ်ား၊ လမ္းမ်ား ပ်က္စီးေမ်ာပါခဲ့သည့္သတင္းမ်ားကိုလည္း ၾကားၿပီးၾကၿပီးျဖစ္မည္ထင္သည္။ ထိုသို႔ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈေၾကာင့္ လူေနအိမ္မ်ားပ်က္စီးေမ်ာပါျခင္းမ်ား၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ျပတ္ေတာက္မႈမ်ားျဖစ္ၾကရျခင္းႏွင့္ တစ္ဆက္တည္းက်စြာ ျပည္သူအမ်ားမွာလည္း အိုးအိမ္စြန္႔ခြာေနၾကရၿပီး အစာေရစာျပတ္လပ္မႈရွိေနသည့္သတင္းမ်ား၊ စာသင္ေက်ာင္းေပါင္း မ်ားစြာပိတ္ထားၾကရသည့္သတင္းမ်ား၊ ကူညီေပးၾကဖို႔ တင္ျပေနသည့္ ပံုမ်ားကိုလည္း လူမႈကြန္ရက္ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ားထက္တြင္ ယခုရက္ပိုင္း ေန႔စဥ္လိုလိုျမင္ေတြ႔ၾကရၿပီး ျဖစ္မည္ထင္သည္။ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ကဆိုလွ်င္ အစိုးရဌာနမ်ား႐ံုးစိုက္ရာ ေနျပည္ေတာ္တြင္ပင္လွ်င္ မိုးႀကီးၿပီး ၿမိဳ႕မေဈးႏွင့္ ကားလမ္းမ်ားေပၚ ေရလႊမ္းမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ကိုျမင္ရသည္။ သို႔အတြက္ ဤအေျခအေနမ်ားကို အစိုးရပိုင္းမွတာဝန္ရွိသူမ်ားအေနႏွင့္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အေရးတႀကီးလုပ္ေဆာင္ေပးရန္ လိုအပ္ေနလ်က္ရွိေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုထက္တိုင္ ကူညီကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ေဆာင္ေပးၾကသည့္သတင္းမ်ားကို မေတြ႔ၾကရေသးေခ်။

အမွန္ဆိုလွ်င္ ယခုႏွစ္ ေႏြေႏွာင္းပိုင္းမွစတင္ကာ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္အတြင္း မုန္တိုင္းငယ္ျဖစ္ေပၚမႈမွာ ယခုဆိုလွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ရွိခဲ့ၿပီး ယခု ရက္ပိုင္းဆိုလွ်င္ ထိုမုန္တိုင္းငယ္အရွိန္ေၾကာင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမိုး႐ြာသြန္းမႈ မ်ားျပားခဲ့သည္။ မိုးအဆက္မျပတ္႐ြာသြန္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏အထက္ပိုင္းႏွင့္ အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ ေရႀကီးမႈသဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ကို ႀကီးမားစြာရင္ဆိုင္ခဲ့ရၿပီး ယခုမိုးဦးကာလအစ ဇြန္၊ ဇူလိုင္လမွာပင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္က စတင္ျဖစ္ေပၚလာေနခဲ့သည္မွာ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွစတင္ၿပီး ႏွစ္စဥ္လိုလိုျဖစ္ေနခဲ့သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္၏မိုးရာသီအစ ယခုအစိုးရသစ္ စတက္လာစဥ္ကလည္း သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္က်ေရာက္မႈမ်ားကို သူ႔အေနႏွင့္ မ်က္ဝါးထင္ထင္ ျမင္ေတြ႔ႀကံဳခဲ့ရသည္။ ထိုစဥ္က ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းတြင္ ေရခဲမိုးမ်ား ႐ြာသြန္း၍ လူေနအိမ္ေျခမ်ားပ်က္စီးၿပီး အေသအေပ်ာက္ျဖစ္ခဲ့ရဖူးသည္။ တစ္ဖန္ ဧရာဝတီျမစ္႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္တြင္လည္း ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ား ျဖစ္ခဲ့ေသးသည္။၂၀၁၇ ခုႏွစ္၏ မိုးရာသီအစကနဦးတြင္လည္း ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ မုန္တိုင္းသံုးႀကိမ္ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ပထမဦးဆံုးအေနႏွင့္ သႀကၤန္အလြန္ကာလ ဧၿပီလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ မာ႐ုသဆိုင္ကလုန္မုန္တိုင္း စတင္ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ၎ျဖစ္ၿပီး တစ္လအၾကာ ေမလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ မိုရာအမည္ရွိ မုန္တိုင္းတစ္လံုးျဖစ္ေပၚခဲ့ျပန္သည္။ ယခုလို ဇြန္လဆန္းပိုင္းတြင္မူ 03B ဟုေခၚသည့္ မုန္တိုင္းအငယ္စားတစ္လံုးျဖစ္ေပၚလာခဲ့ၿပီး ယခင္ႏွစ္မိုးရာသီအစတြင္လည္း မိုး႐ြာသြန္းမႈမ်ားျပားခဲ့သည္။

ကမၻာ့ရာသီဥတုအေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲလာမႈေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးပူေႏြးလာမႈႏွင့္အတူ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္မႈမ်ား ႀကံဳေတြ႔ေနရသကဲ့သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္လည္း အဆိုပါဒဏ္ကို ခံစားရလ်က္ရွိရာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဒဏ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းတြင္ ဒုတိယေနရာမွရပ္တည္လ်က္ရွိေၾကာင္း စစ္တမ္းတစ္ရပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္ကိုဖတ္ရသည္။ ယခင္ႏွစ္ကဆိုလွ်င္ အခ်ိန္တိုအတြင္း မိုးသည္းမႈေၾကာင့္ ေရႀကီးၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ အျခားနယ္ၿမိဳ႕မ်ား၌ပင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည္။ 

ယခုရက္ပိုင္းအတြင္းျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ မုန္တိုင္းငယ္၏အရွိန္ေၾကာင့္ပင္ မိုး႐ြာသြန္းမႈမ်ား ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚေနခဲ့သည္။ ထိုအေျခအေနမ်ားကို မိုးေလဝသႏွင့္ဇလေဗဒဦးစီးဌာနအေနႏွင့္ ျပည္သူမ်ားသို႔ အသိေပးေၾကညာခ်က္မ်ား မျပတ္ထုတ္ျပန္ေပးေနသည့္နည္းတူ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ျပန္ လည္ေနရာခ်ထားေရးအတြက္လည္း ပစၥည္းမ်ားႀကိဳတင္စုေဆာင္းထားျခင္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးအေဆာက္အအံုမ်ား ႀကိဳတင္စီမံထားျခင္း၊ ေရထိန္းတာမ်ားကို အၿမဲမျပတ္ႀကိဳတင္စစ္ေဆးကာ ျပဳျပင္မြမ္းမံထားျခင္းမ်ားကို ျပဳလုပ္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားျဖစ္ေပၚလာပါက ထိုသဘာဝေဘးကို အမ်ားဆံုးရင္ဆိုင္ကာ ပ်က္စီးမႈအမ်ားဆံုးျဖစ္ရသူမ်ားမွာ ေက်းလက္ေန ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္သူမ်ား၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑ကို အားကိုးအားထားျပဳေနရေသာ ႏိုင္ငံ့လူဦးေရ၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ေက်းလက္ေနျပည္သူမ်ားသာ ျဖစ္ၾကသည္။ ထိုသူမ်ားအေနႏွင့္ ေရႀကီးေရလွ်ံ ေဘးဒုကၡမ်ားမၾကာခဏ ခံစားေနရျခင္းသည္လည္း ထိုေဒသရွိ ျပည္သူမ်ားအတြက္သာမက တစ္ႏိုင္ငံလံုး၏ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးအက်ိဳးစီးပြားမ်ားအတြက္ပါ ဆံုး႐ံႈးနစ္နာမႈမ်ား ရွိလာမည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလအတြင္း စီးပြားေရးတိုးတက္မႈႏႈန္းမွာလည္း ေရွ႕သို႔ အင္ႏွင့္အားႏွင့္ မသြားႏိုင္၊ ေရွ႕မေရာက္ႏိုင္ဘဲ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးကာလလို အေျခအေနမ်ိဳးကိုသာ ႀကံဳေနရသလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတတ္ျပန္ေလသည္။ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မွတစ္ဆင့္ စီးပြားေရးထိခိုက္မႈ၊ လူမႈေရး မၿငိမ္မသက္မႈ၊ စားနပ္ရိကၡာ မလံုေလာက္မႈ၊ ပညာေရးနိမ့္က်မႈ၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ၊ ႏို္င္ငံေရးမတည္ၿငိမ္မႈ စသည့္ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာမ်ားပါ ဆက္စပ္ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည္ကို အစိုးရတာဝန္ရွိသူမ်ား သတိခ်ပ္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ထို႔ျပင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈကို ခံစားခဲ့ၾကရသည့္ေဒသမ်ားရွိ ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ား၊ စိတ္ခံစားမႈအေျခအေနမ်ားသည္လည္း အေကာင္းဘက္ကို ဦးတည္မလာႏိုင္ေပ။ ေရႀကီးၿပီးျပန္က်သြားသည့္အခါတြင္ ေရႀကီးစဥ္က ေရႏွင့္ထိေတြ႔ခဲ့သည့္ အစားအစာမွန္သမွ် စားေသာက္ဖို႔မသင့္ေတာ္သလို အဆိုပါအစားအေသာက္မ်ားကို စားမိၿပီဆိုပါက က်န္းမာေရးျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ေရႀကီးသည့္ေဒသမ်ားတြင္ အခက္အခဲအမ်ားဆံုးျဖစ္သည့္ကိစၥမွာ ေသာက္ေရပင္ျဖစ္သည္။ သန္႔ရွင္းသည့္ေသာက္ေရရရွိေရးသည္ အဓိကျဖစ္လာၿပီး ေသာက္ေရမသန္႔ရွင္းပါက ေရာဂါဘယမ်ား ကူးစက္လာတတ္ေၾကာင္းကိုလည္း သတိခ်ပ္ေနၾကရေလသည္။ ေနာက္တစ္ခ်က္မွာ ျခင္၊ ယင္၊ ကင္းႏွင့္ ေျမြလိုမ်ိဳး အဆိပ္ရွိသတၱဝါမ်ား၏အႏၲရာယ္မွာလည္း အထူးဂ႐ုျပဳၾကရသလို အခ်ိဳ႕စားေသာက္ဖြယ္ရာအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ စိုထိုင္းဆဝင္လာၿပီး မိႈစြဲကပ္ရာမွ စားေသာက္မိၾကသည့္အခါတြင္ ရင္က်ပ္ပန္းနာ၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ မ်က္စိနာလိုေရာဂါမ်ားျဖစ္ေပၚတတ္ျပန္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ နစ္ျမဳပ္သြားသည့္ဘက္ထရီ၊ ဓာတ္ေျမဩဇာႏွင့္ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားသည္လည္း ေရႏွင့္အတူပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတတ္ၿပီး ဓာတုေဗဒအဆိပ္သင့္ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္း ျဖစ္ေစတတ္ပါသည္။

ေရႀကီးၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေရကသယ္ေဆာင္လာသည့္ ေရာဂါႏွင့္ ပိုးေကာင္ကသယ္ေဆာင္လာသည့္ေရာဂါဟူ၍ ႏွစ္ပိုင္းခြဲျခားႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေရကသယ္ေဆာင္လာသည့္ေရာဂါမ်ားတြင္ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေရာဂါ၊ ကာလဝမ္းေရာဂါ၊ လက္ပ္တိုစပိုင္႐ိုးစစ္ေရာဂါ၊ အသည္းေရာင္အသားဝါ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ေစတတ္ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ထိခိုင္ရွနာ အနာမ်ားရင္းတတ္ၿပီး အေရျပားေရာင္ရမ္းျခင္း၊ မ်က္စိၾကည္လႊာေရာင္ရမ္းျခင္း၊ နား၊ ႏွာေခါင္း လည္ေခ်ာင္းနာျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးပညာရွင္မ်ားက ဆိုထားပါသည္။ ၎အျပင္ ပိုးေကာင္မွသယ္ေဆာင္လာသည့္ေရာဂါမ်ားအျဖစ္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ၊ ယဲလိုးအဖ်ားေရာဂါ၊ ဝက္စ္ႏိုင္းဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါတို႔ ျဖစ္ေစတတ္ေၾကာင္းကိုပါ ေလ့လာမိခဲ့ရပါသည္။

ထို႔ျပင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခံစားခ်က္မ်ားအေနႏွင့္လည္း အမ်ားအျပားခံစားၾကရမည္မွာ အမွန္ပင္ျဖစ္ပါမည္။ ဥပမာ-မိုးၿခိမ္းသံၾကားျခင္း၊ မိုးညိဳလာျခင္းမ်ားရွိပါက စိတ္ထဲတြင္ မလံုမၿခံဳခံစားရျခင္း၊ ေရႀကီးသည့္ ကာလရွည္ၾကာပါက ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကာလသည္လည္း ရွည္ၾကာတတ္သျဖင့္ ၎တို႔၏အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမႈလုပ္ငန္းမ်ား အခ်ိန္အေတာ္ၾကာေအာင္ ျပန္လည္လုပ္ကိုင္ၾကရျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ေနာင္ေရးေတြးကာ စိတ္ပူပန္မႈမ်ားျဖစ္ၾကရျခင္း၊ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား ပိတ္ထားရသျဖင့္ သားသမီးမ်ား၏ပညာေရးအတြက္ ေတြးေတာပူပန္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚလာမည္မွာလည္း အမွန္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္တင္ျပရလွ်င္ ယခုအခ်ိန္အခါသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသအႏွံ႔အျပားတြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ားျဖစ္ပြားေနသည့္အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီး ထိုသို႔ျဖစ္ပြားလာေနသည့္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကိုလည္း ျပည္သူအမ်ားခံစားေနၾကရသည္ျဖစ္ရာ ေရႀကီးၿပီး ေရျပန္လည္က်ဆင္းသြားခ်ိန္တြင္ ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားႏွင့္ စိတ္ဓာတ္ျမႇင့္တင္ေရးအစီအစဥ္မ်ားကို အစိုးရဌာနဆိုင္ရာမ်ားက ေဖာ္ေဆာင္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ သန္႔ရွင္းသည့္ေရႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ားရရွိေစေရး၊ အညစ္ အေၾကးစြန္႔ပစ္ရန္ေနရာမ်ား စနစ္တက်သတ္မွတ္ေပးေရး၊ သန္႔ရွင္းမႈရွိ ေအာင္စီမံေပးေရး၊ ျခင္၊ယင္မ်ားေပါက္ဖြားရွင္သန္ရာေနရာမ်ားအား သုတ္သင္ရွင္းလင္းေပးျခင္း၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ားဖ်န္းေပးျခင္းအျပင္ အျခား လိုအပ္ေသာ လူသံုးကုန္ပစၥည္းႏွင့္ အဝတ္အထည္မ်ားေထာက္ပံ့ေပးျခင္း၊ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား အျမန္ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္သင္ၾကားႏိုင္ရန္ လမ္းတံတားမ်ား အျမန္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျပဳျပင္ေပးျခင္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္းမ်ားျဖင့္ ျပည္သူ႔ေရးရာဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေပးၾကရမည္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါသည္။

သန္းၿဖိဳးႏိုင္