News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ သို႔မဟုတ္ လြန္း
05-Apr-2018

အထည္မ်ားအား ရက္လုပ္ၾကရာတြင္ ရက္ကန္းစင္၌ ရက္လုပ္ၾကၿပီး ထိုအထည္ၿပီးေျမာက္ရန္အတြက္ အဓိကက်သည္မွာ လြန္းပင္ျဖစ္ပါသည္။ လြန္း၏ အဓိကက်ရမႈမွာလည္း ရက္ကန္းစင္၌လြန္းမွာ တစ္ဖက္မွတစ္ဖက္သို႔ မေနမနားသြားရပါသည္။ ထိုသို႔ မေနမနားသြားမွပင္ အထည္မွာ ၿပီးျပည့္စံုသည့္အေနအထား ေရာက္ရွိသြားသကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဟူသည္မွာလည္း မေနမနား တိုင္းျပည္၏တာဝန္ကို ရြက္ေဆာင္ရပါသည္။ ထိုသို႔ရြက္ေဆာင္မွသာ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ျပည့္စံုၿပီး တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမွာလည္း တည္ရွိမည္ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ အခန္း (၁)၊ ပုဒ္မ-၁၆ အရ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အႀကီးအကဲသည္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတျဖစ္သည္ဟူ၍ ျပ႒ာန္းထားၿပီး အလားတူ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ အခန္း (၃)၊ ပုဒ္မ-၅၈ ၌ “ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝန္းလံုးတြင္ ႏိုင္ငံသားအားလံုး၏ အထြတ္အထိပ္ေနရာရရွိသည္” ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ အခန္း (၅)၊ ပုဒ္မ-၁၉၉(က)တြင္ “ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအႀကီးအကဲသည္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ျဖစ္သည္” ဟူ၍ ျပ႒ာန္းထားခ်က္အရ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ အလြန္အေရးပါေသာအခန္းက႑မွ စီမံေဆာင္ရြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေနရသူျဖစ္ၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ တိုက္႐ိုက္အာဏာရရွိသူတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ပါသည္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အစ ႏိုင္ငံ၏ အလြန္အေရးပါေသာ ဝန္ထမ္းမ်ားအား ခန္႔အပ္ရာ၌ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကသာ ခန္႔အပ္ႏိုင္သကဲ့သို႔ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအပါအဝင္ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး၌လည္း သမၼတကပင္ ေရွ႕ကဦးေဆာင္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ သမၼတတစ္ဦး၏ တာဝန္ႏွင့္အာဏာမွာ မည္မွ်ႀကီးမားေၾကာင္း ေပၚလြင္လ်က္ရွိပါသည္။

ထိုအခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ သမၼတတစ္ဦးအေနႏွင့္ မည္သို႔ေသာအေျခအေနရွိေၾကာင္း ေအာက္ပါစာတမ္းမွ သမၼတတစ္ဦး၏ အေနအထားကိုလည္း မီးေမာင္းထိုးျပခဲ့ပါသည္။ 

“The president of the United State is both more and less than a king, he is also both more and less than a prime minister.” ဟူ၍ ေရးသားထားသည္ကို ဖတ္ခဲ့ရဖူးပါသည္။

အထက္ပါေဖာ္ျပခ်က္အရပင္လွ်င္ သမၼတ၏အာဏာမွာ မည္မွ်ေလာက္ရွိေၾကာင္းကို အတိုင္းအတာအား ေဖာ္ျပရန္မွာ မလြယ္ကူပါ။ သို႔ေသာ္လည္း သမၼတတစ္ေယာက္အေနႏွင့္ အာဏာရွင္ျဖစ္ရန္မွာမူ အလြန္လြယ္ကူလွပါသည္။ သမိုင္းေၾကာင္းအရလည္း သက္ေသရွိၿပီးျဖစ္သည့္အျပင္ ယေန႔ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔
သမၼတႏိုင္ငံရွိ သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ႏွင့္ ႐ုရွားသမၼတ ပူတင္တို႔သည္ အထင္အရွား သက္ေသျပဆဲပင္ျဖစ္ပါသည္။

ဤေနရာတြင္ သမၼတ၏ ႏိုင္ငံအာဏာႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ ဖြဲ႔စည္းပံုမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ဆန္းစစ္ေလ့လာပါက သမၼတ၏ ညာလက္႐ံုးမွာ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ျဖစ္ပါသည္။ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္အား သမၼတကပင္ ခန္႔အပ္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မူအရ ႏိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒေရးရာကိစၥရပ္မ်ားျဖစ္ေသာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာအမိန္႔မ်ား ထုတ္ျပန္ႏိုင္သည္မွာ သမၼတျဖစ္ပါသည္။ အလားတူ ႏိုင္ငံေတာ္အား ဆန္႔က်င္ေႏွာင့္ယွက္သူမ်ား၊ က်ဴးေက်ာ္သူမ်ားအား ဥပေဒအရ အေရးယူႏိုင္ရန္မွာ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္၏ အႀကံဉာဏ္ကိုရယူ၍ တရား႐ံုးတြင္ တရားစြဲ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရွိပါသည္။

သမၼတတစ္ဦးအေနႏွင့္ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း အခ်ိဳ႕ေသာအာဏာမ်ား ရရွိမႈရွိျပန္ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ မပါဝင္ေသာ္လည္း သမၼတမွာ တရား စီရင္ေရးဆိုင္ရာပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ေခၚယူ၍ ရွင္းလင္းခိုင္းသည္လည္း ရွိပါသည္။ အေမရိကန္သမၼတတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့သူ Theodore Roosvelt က ေအာက္ပါအတိုင္း မိန္႔ၾကားခဲ့ဖူးပါသည္။

The president's right, to do anything that the needs of the nation demand unless such action is forbidden by the constitution or the Laws ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတတစ္ဦးအေနႏွင့္ ႏိုင္ငံအတြက္ အမွန္တကယ္လိုအပ္ပါက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒတြင္ျဖစ္ေစ ပိတ္ပင္ထားျခင္းမွအပ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္ဟူ၍ ျဖစ္ပါသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ သမၼတတစ္ရပ္၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္၍ မူ ၇ ခ်က္ရွိရာ ၎မူမ်ားတြင္ေဖာ္ျပခ်က္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါသည္။-

(1) to serve as the nation's chief executive and to secure a faithful enforcement of the law
(2) to make appointments and removals
(3) to exercise the prerogative of  pardon
(4) to conduct diplomatic relations and negotiate treaties
(5) to send messages to Congress, issue executive orders when empowered by law to do so, and either sign or veto acts of Congress
(6) to be commander in chief of the army and navy 
(7) to exercise the wide range of influence which accures to him as the titular leader of his party. These powers are of such extensive scope as to warrant their careful consideration, one by one. ဟူ၍ျဖစ္သည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ အေမရိကန္သမၼတ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ၇ ရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ သမၼတ၏လုပ္ပိုင္ခြင့္မွာလည္း အတူတူနီးပါးပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒပါ အခြင့္အာဏာမ်ားကိုမူ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ ေဝးကြာခဲ့ေသာ ကၽြႏု္ပ္တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံအဖို႔ သမၼတတစ္ဦးအေနႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ခက္ခဲမည္မွာမွန္ေသာ္လည္း တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးအေနႏွင့္ ထိုအခက္အခဲမ်ားကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းရမည္သာ ျဖစ္ပါသည္။

ဒီမိုကေရစီစနစ္၏ အသီးအပြင့္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစရန္အတြက္ ေရမွာ မျဖစ္မေနလိုအပ္ၿပီး ထိုေရအားထိန္းသိမ္းရာတြင္ ထားရွိရမည့္ ေရေလွာင္ကန္မွာလည္း ေကာင္းမြန္သည့္ ခိုင္ခံ့သည့္ ေရေလွာင္ကန္ျဖစ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ေရထိန္းသိမ္းသည့္ ေရေလွာင္ကန္မွာ ေကာင္းမြန္မႈ မရွိပါက ေရအားမထိန္းသိမ္းႏိုင္သကဲ့သို႔ ဒီမိုကေရစီအသီးအပြင့္မ်ားသည္လည္း ျဖစ္ေပၚႏိုင္မည္မဟုတ္ပါ။

သမၼတတစ္ဦးအေနႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအားေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ႏိုင္နင္းစြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အုပ္စုအဖြဲ႔မ်ားအား လိုအပ္သလို ဖြဲ႔စည္းၿပီး ထိုအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို မ်က္ျခည္မျပတ္ ထိန္းသိမ္းရန္လိုအပ္သကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံ၏အေရးအရာမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္အလိုက္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိေစႏိုင္ရမည္ျဖစ္ျပီး အရည္အခ်င္းမျပည့္မီသူမ်ားကို ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ ထုတ္ေဖာ္ဖယ္ရွားရန္ အမွန္တကယ္လိုအပ္ပါသည္။

ဤႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ အလွမ္းေဝးကြာခဲ့သည့္ အားေလ်ာ္စြာ ႏိုင္ငံသူ၊ ႏိုင္ငံသားတို႔၏ စိတ္ဓာတ္၊ စည္းကမ္း၊ ပညာတိုးတက္ေရးအတြက္ မျဖစ္မေနေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္မွာလည္း လိုအပ္လွပါသည္။

ဤေနရာတြင္ စာေရးသူအေနျဖင့္ A Study by The Inns of Court Conservation and Unionist Society အဖြဲ႔မွ ေရးသားသည့္ Rule Of Law စာအုပ္၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၀ တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးသားထားခဲ့ပါသည္။

“The instruments of executive power the Army and the Police were brought within the control of Parliament, and made subject, in general, to the ordinary law of the land.” ဟူေသာ စာသား၏ အဓိပၸာယ္ကိုလည္း ေဖာ္ေဆာင္ရန္လိုအပ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း သမၼတတစ္ဦး၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မွာ လြန္စြာက်ယ္ျပန္႔လွသည္သာျဖစ္ရာ အထက္တြင္ေဖာ္ျပသကဲ့သို႔ ၿပီးျပည့္စံုသည့္ အထည္ခ်ဳပ္လုပ္မႈမွာ လြန္းပ်ံသည္သာ အဓိကက်သကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံတြင္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးတို႔မွာ သမၼတ တစ္ဦး၏ မေနမနားလုပ္ေဆာင္မႈအေပၚတြင္ မူတည္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါသည္။

ဦးရီစိန္ (တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန)