News

POST TYPE

OPINION

လွှတ်တော်ထဲက ခြေဥပြင်ဆင်ရေးပုစ္ဆာ
23-Aug-2019


သှဂုတလှ ၁၅ ရကနှေ့တှငှ ကငှှးပမည့ှ ပှညထှောငစှုလှှတတှောှ အစညှးအဝေးတှငှ ဒေါကတှာမောငသှငှး မိတထှီလာ မဲဆနဒှနယအှပါ ၁၄၅ ဦးတို့ ၂၉-၅-၂၀၁၉ ရကနှေ့တှငတှငသှှငှးထားသည့ှ ခှေဥပှငဆှငရှေးဥပဒမေူကှမှးအပေါှ လေ့လာစိစဈရေးပူးပေါငှးကောမှတီက စိစဈပှီး အစီရငခှံစာ တငသှှငှးသှားခဲ့သညှ။ ထိုမတိုငမှီ ဩဂုတလှ ၉ ရကနှေ့တှငကှငှှးပသည့ှ ပှညထှောငစှုလှှတတှောအှစညှးအဝေးတှငလှညှး ခှေဥပှငဆှငရှေးအစီရငခှံစာပါ ဆကလှကဆှောငရှှကကှှမည့ှ ပှငဆှငသှည့ှဥပဒကှမှေးရေးဆှဲရေးကိဈစကို အဆိုတငသှှငှးခှငှး၊ အဆုံး အဖှတရှယူခှငှးမှား ဆောငရှှကခှဲ့ပှီး ထောကခှံဆနဒှမဲမှားဖှင့ှ အတညပှှုခဲ့ကှသညကှို တှေ့ရသညှ။ သို့သောမှညသှို့ဆကလှကှ ဆောငရှှကကှှမညဆှိုသညကှိုမူ မသိရှိကှသေး၊ အဆိုပါပူးပေါငှးကောမှတီအနနှငှေ့ အစညှးအဝေးမှား ဆကလှကကှငှှးပကှပှီး ပှငပှမှပတသှကှ ဆကစှပသှည့အှစုအဖှဲ့မှားကို ဖိတခှေါှ၍ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့ထံမှ အကှံဉာဏမှှား ရယူခှငှးမှားကို ဆောငရှှကသှှားမညဟှု သိထားသညှ။ ယခုလှှတတှောသှို့ ထပမှံတငသှှငှးသည့ှ ဒေါကတှာမောငသှငှး၏ ဥပဒမေူကှမှးကိဈစကိုလညှး မညသှို့ဆကလှကဆှောငရှှကကှှမညဆှိုသညမှှာလညှး စိတဝှငစှားစရာကောငှးလာသညှ။

ခှေဥပှငဆှငရှေးကိဈစကို လေ့လာကှည့လှှှငှ စတငတှငသှှငှးသည့ှ အခှိနမှှစ၍ ရတှကပှေါက ယခုဆိုလှှငှ ၆ လနီးပါး ရှိခဲ့ပှီဖှဈသညှ။ ခှေဥပှငဆှငရှေးကိဈစမှာ ယခငပှထမအကှိမလှှှတတှောသှကတှမှး ကာလတုနှးကလညှး ပှငခှဲ့ကှဖူးသညှ။ သို့သောှ ယခုလုပပှုံလုပနှညှးနှင့တှော့ တဈထပတှညှးမကှ။ ထိုစဉကှတော့ ကနဦးတှငှ လေ့လာသုံးသပရှေး ပူးပေါငှးကောမှတီဖှဲ့စညှးပှီး တှေ့ရှိခကှကှို လှှတတှောတှငပှှကှပှီးမှ နောကတှဈခါ ထပမှံ၍ ပှငဆှငရှေးအတှကအှကောငအှထညဖှောမှှု ကောမှတီဟူ၍ထပမှံဖှဲ့စညှးကာ ဦးစားပေးပှငဆှငရှမည့အှခကှမှှားကို လှှတတှောတှငပှှ၊ ထိုအခကှမှှားကို အခှခေံပှီး ဥပဒကှမှေးဆကလှကှ ရေးဆှဲနိုငရှေးအတှကှ အဆိုတငပှှီး၊ ထောကခှံသူက ထောကခှံပှီးမှ ဥပဒမေူကှမှးကိုဆှဲပှီး ပါတီအစုံမှ ကိုယစှားလှယတှဈဝကခှန့နှီးပါးက လကမှှတရှေးထိုး တငခှဲ့ကှသညှ။ ယခုလှှတတှောအှတှငှး ဆောငရှှကနှသညှေ့ ခှေဥပှငဆှငရှေးကိဈစမှာမူ ထိုစဉကှ လုပခှဲ့သည့နှညှးနှင့တှူမယောငနှှင့မှတူ၊ အနညှးငယကှှဲပှားမှုရှိသညှ။ ထိုစဉကှလုပခှဲ့သည့ှ အဆင့သှုံးဆင့ခှန့ကှို ယခုမူ အဆင့တှဈဆင့တှညှးဖှင့လှုပကှှဟနတှူသညှ။

ပှောစရာရှိသညမှှာ ထိုစဉကှ ဦးဆောငတှငသှှငှးသူမှာပှညခှိုငဖှှိုး ပါတီကဖှဈသောလှညှး အလုံးစုံစငှးလုံးခှောအောငမှှငခှဲ့သညဟှု မဆိုနိုငှ။ ယခုကဲ့သို့ပငှ အဖုအထဈမှားရှိနခေဲ့သညှ။ ထိုအဖုအထဈမှာမူ ယခုကဲ့သို့ ဆူပူခှငှးမရှိခဲ့သောလှညှး အာဏာရပါတီအတှငှး ဥပဒပှေုရေးအဖှဲ့နှင့ှ အုပခှှုပရှေးအဖှဲ့တို့ အတောပှှတတှိုကခှဲ့မှုအရ နောကဆှုံးထှကပှေါခှဲ့သည့ှ အဖှရလဒကှေိုကှည့ခှှငှးဖှင့ှ ခန့မှှနှး၍သိရှိနိုငသှညှ။ ထိုစဉကှ ပှညခှိုငဖှှိုးပါတီ (လှှတတှောအှတှငှးမှ ကိုယစှားလှယမှှား) တငသှှငှးကှ သည့ှ နိုငငှံတောသှမမှတ၏ အုပခှှုပမှှုလုပပှိုငခှှင့အှာဏာကို လှှော့ခရှေးမှား ပါဝငသှည့ှ ၄၃၆ (က) ပါ ပှငဆှငခှကှမှှားကိုမူ နိုငငှံတောသှမမှတဦးစီးသည့ှ အုပခှှုပရှေးအဖှဲ့ (တပမှတောအှပါ) ဘကမှှ လိုကလှှောပေးခှငှး မရှိခဲ့ဘဲ ၄၃၆ (ခ) ပါ တိုငှးနှင့ှ ပှညနှယမှှား၏ ဥပဒပှေုရေးနှင့ှ အခှနကှောကခှံခှင့ပှါဇယား (၂) နှင့ှ (၅) ပါ အခကှှ (၅၄) ခကှဖှှဈသည့ှ ဥပဒပှေုရေးအာဏာနှင့ှ ဘဏဍှာငှခှေဲဝရေေးဘကဆှီသို့သာ ခှင့ပှှုပေးခဲ့သညှ။ ၄၃၆ (က) ဘကတှှငမှူ ပုဒမှ ၅၉ (ဃ) တဈခုကိုသာ ခှင့ပှှုပေးခဲ့သညှ။ ထို ၅၉ (ဃ) ပါ စဈရေးအမှငအှစား ကာကှယရှေးဟုလှှတတှောမှှ ၇၅ ရာခိုငနှှုနှးကှောထှောကခှံမှုကိုလညှး ၄၃၆ (က) ပါ ပုဒမှဖှဈ၍ ပှညလှုံးကှှတှ ဆနဒှမဲခံယူအတညပှှုရနလှုပငှနှးကှှေးကနှှ ကနှရှှိနသေေးသညှ။

ဤသညကှိုကှည့ခှှငှးအားဖှင့ှ ထိုစဉကှတညှးက ခှေဥပှငဆှငရှေးကို အဓိက ဆနဒှမဲဆုပကှိုငထှားသည့ှ တပမှတောဘှကတှှငှ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့သှားမည့ှ လမှးကှောငှးကို ခမှှတထှားဟနတှူသညှ။ ယခုအကှိမှ ဒုတိယအကှိမှ လှှတတှောသှကတှမှးကာလတှငမှှ ယခငကှ ပှညခှိုငဖှှိုးပါတီမှ တငသှှငှးထားသည့ှ နိုငငှံတောသှမမှတ၏ လုပပှိုငခှှင့အှာဏာကို လှှော့ခပှေးသည့ှ ပုဒမှမှား (ပုဒမှ-၂၆၁ အပါအဝငှ) ကို ယခုကာလတှငှ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့အနနှငေ့ပှငှ ပှညခှိုငဖှှိုးပါတီနှင့တှှဲကာ တငသှှငှးထားသညကှို လေ့လာခှငှးအားဖှင့မှှနှးဆ၍ရနိုငသှညှ။ သို့အတှကဆှိုရလှှငှ ခှေဥပှငဆှငရှေးအတှကှ တပမှတောအှနနှငှေ့ နှဈကာလအပိုငှးအခှား လှှတတှောသှကတှမှးကာလအလိုကှ ပထမအကှိမတှှငှ မညသှည့အှခကှမှှား၊ ဒုတိယသကတှမှးတှငှ မညသှည့အှခကှမှှား၊ တတိယအကှိမတှှငမှညှ သို့သောအခကှမှှားကို ပှငဆှငသှှားမညဟှူသော ပှငဆှငရှေးစီမံခကှှ ရှိနနေိုငသှညှ။ တဈနညှးအားဖှင့ှ ထိုခှေဥပှငဆှငရှေးအတှကှ ှှသေိ ှစေ ရှိနနေိုငသှညှ။ သို့သောခှကနှသညမှှော ယနေ့လကရှှိ အာဏာရ ပါတီနှင့ှ တိုငှးရငှးသားပါတီတို့ဘကကှမူ ထိုလမှးကှောငှးကို မခန့မှှနှး မသိရှိနိုငသှလိုဖှဈနသညှေ။ သို့အတှကှ မှနှးဆကာ ဖှဈနိုငခှှရှေိသော နညှးမှားဖှင့ှ ပုံစံအမှိုးမှိုးခကှာ တှကခှကှဆှောငရှှကနှကှခှငှေး သဘောကိုလညှး စောကှောမိသညှ။ ဤသို့ဖှင့ှ ခှေဥပှငဆှငရှေးပုဈဆာမှာ အဖှနှငှေ့ ဝေးကှာနသညှေ။ ယနေ့အခှိနအှထိ မှနှးဆမရနိုငှ။ မညသှည့အှဖှရလဒှေ ထှကပှေါလှာမညမှသိ ဖှဈနရေ၏။

ဤပုဈဆာကို အဖှထှကနှေိုငရှေးအတှကဆှိုလှှငှ လှှတတှောအှတှငှး အငအှားကှီးသည့ှ အဓိက အငအှားစုကှီးနှဈခုအနကမှှ တဈခုဖှဈသည့ှ တပမှတောကှလညှး ခှေဥပှငဆှငရှေးအတှကဆှိုလှှငှ အာဏာရပါတီအား လှှတတှောပှှငပှတှငှ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့နှင့တှှေ့ဆုံညှိနှိုငှးရေးလမှးကှောငှးမှပငှ အခငှှးခငှှးတှေ့ဆုံညှိနှိုငှးပှီးမှ လှှတတှောအှတှငှးပှငဆှငရှေးလမှး ကှောငှးကိုလှှောကစှခငှသှညှေ့ သဘောကိုတှေ့ရသညှ။ ယခုသှားနသညှေ့ လမှးကိုကှိုကပှုံမပေါှ။ အမှနတှကယသှာ လကရှှိအာဏာရ ပါတီဘကကှ ခှေဥပှငဆှငရှေးကိဈစအတှကှ လှှတတှောအှထဲ မတငသှှငှးမီ ညှိနှိုငှးလာလှှငှ အထကတှှငှ ဆိုခဲ့သည့သှမမှတ၏လုပပှိုငခှှင့အှာဏာ လှှော့ခရှေးပုဒမှမှားအပှငှ အခှားသော လိုကလှှောနိုငခှှရှေိသညမှှားကို လိုကလှှောနိုငမှည့သှဘောရှိသညှ။ (အမှနတှကယလှညှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့ဘကကှ ထိုပုဒမှမှားပှငဆှငရှေး ပှညခှိုငဖှှိုးပါတီနှင့ပှေါငှးပှီး လကမှှတမှှားကို တပမှတောသှား ၁၀၀ ကှောှ လကမှှတထှိုးကာတငထှား ပှီးဖှဈသညှ။) ယခုသှားနသညှေ့ လမှးကှောငှးကဲ့သို့ လှှတတှောအှတှငှး ပှငဆှငရှနှ အကှံပှုခကှမှှားစှာရှိသမှှကို လှှတတှောအှတှငှး ပဈတငပှှီး ပှဲဆူသှားစသညှေ့ ပုံစံကိုမနှဈမှို့။ ထို့အပှငှ လူထုကိုပါ မဲဆှယပှှီး ပှငပှတှငှ ထောကခှံပှဲမှားပှုလုပနှကှသညှေ့ နိုငငှံရေးကစားပှဲမှားပုံစံကိုလညှး လားလားမှှသဘောကပှုံမပေါသှည့ှ သဘောရှိသညမှှားကို၊ ဆှေးနှေးခကှမှှားကို ထောကရှှုခှငှးဖှင့ှ ခန့မှှနှးမိနိုငသှညှ။

အခှားတဈဖကကှ အာဏာရပါတီအနနှငေ့မှူ ရှေးကောကပှှဲဝငစှဉကှပငှ လှှတတှောအှတှငှးတှငှ ခှေဥကို ရအောငပှှငမှညှ၊ ထိုသို့ ပှငမှည့အှခါ လူထုအားဖှင့ပှှငမှညဟှူသောနဂိုရှိရငှးစှဲ ပါတီမူဝါဒ ဦးတညခှကှှ၊ ခံယူခကှကှ ကှီးစိုးထားသညှ။ ထိုအကှောငှးမှနှ၊ မမှနကှို ယခငပှထမအကှိမှ လှှတတှောသှကတှမှးကာလ လှှတတှောအှတှငှး တှငှ ပှညခှိုငဖှှိုးပါတီက ခှေဥပှငဆှငရှေးတဈကှိမဆှောငရှှကခှဲ့စဉကှ NLD ပါတီအနနှငှေ့ လူထုသဘောထား ထောကခှံခကှလှကမှှတပှေါငှး ၅ သိနှးကှောရှယူကာ တငပှှခဲ့ဖူးသည့ကှိဈစရှိခဲ့ဖူးသညှ။ သို့သောှ ထိုနညှးလမှးမှာမူ ခှေဥပှငဆှငရှေးအတှကှ ပှဋဌှာနှးခကှအှရ လမှးကှောငှးမမှနသှဖှင့ှ အရေးတယူပှုမူခှငှး မခံခဲ့ရ၍ ထိုပါတီ အတှငှးမှတတှမှးဖှင့သှာ ကနှရှဈခဲ့ရဖူးသညှ။ ယခုတဈကှိမှ အာဏာရ ပါတီအဖှဈ ရှငသှနရှခှိနတှှငလှညှး ထိုနညှးဖှင့ပှငှ လှှတတှောအှတှငှး မှဘုံရညမှှနှးခကှတှူသည့ှ တိုငှးရငှးသားပါတီမှားဖှင့ှ ပေါငှးကာ ပှငဆှငရှနအှကှံပှုခကှမှှားကို လှှတတှောအှတှငှးတငသှှငှးကှကာ တိုငှးရငှးသားမှား၏ ဆနဒှကိုပါပှသကှသညှ။ ထို့အပှငလှှှတတှောပှှငပှက ထောကခှံသူမှား၏ အခှိနကှိုကထှောကခှံဆနဒှပှပှဲမှားဖှင့ပှှငဆှငရှေးလမှးကို လှှောကလှှမှးရနှ ဆောငရှှကကှှသညှ။ သို့သောှ အဖှကေား မရရော၊ အထကတှှငဆှိုခဲ့သကဲ့သို့ တှကနှညှးတှကဟှနလှှဲနဟနတှေူသညှ။ ယနေ့အခှိနအှထိတော့ အဖှနှငေ့ဝှေးကှာနဆေဲပငှ ဖှဈလို့နသေေးသညှ။

အခှားတဈဖကတှှငရှှိသည့ှ လှှတတှောအှတှငှးမှ တိုငှးရငှးသား ပါတီမှားဘကကှိုကှည့လှှှငလှညှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့၏မူလရှိရငှးစှဲဆနဒှမှာလညှး ခှေဥပှငဆှငရှေးပငှ ဖှဈကှသည့အှားလှောစှှာ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့မှာ မညသှည့ှ လမှးကှောငှးမှသှားကှသညမှဆို ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့အနနှငှေ့ လိုကပှါလိုကှသညှ။ အကှောငှးမှာ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့ ပါတီမှားအားလုံးပေါငှးလှှငပှငှ လှှတတှောအှတှငှးရှိ လှှတတှောကှိုယစှားလှယမှှား၏ ၂၀ ရာခိုငနှှုနှး မပှည့ကှှသဖှင့ှ ပှငဆှငသှည့ှ မူကှမှးတဈရပဆှှဲပှီး သီးခှားတငသှှငှးနိုငရှေးအတှကမှှာလညှး မဖှဈနိုငကှှသည့အှဆုံး အာဏာရပါတီဘကကှ ပှငလှိုသညဖှှဈဖှဈ၊ တပမှတောဘှကကှ ဦးဆောငှ၍ပှငလှိုသညဖှှဈဖှဈ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့အနနှငှေ့ ပါဝငပှူးပေါငှးကှရနှ အသင့ရှှိနကှသညှေ။ ပှငဆှငရှေးကို ထောကခှံကှသညှ။ ထိုသို့ပှငဆှငကှှသည့အှခါတှငလှညှး ထိုတိုငှးရငှးသားပါတီမှားအလိုကှ ပှငဆှငလှိုသည့အှခကှမှှားပါဝငနှိုငမှှ ပါဝငနှိုငမှညှ ဖှဈသောလှညှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့အနနှငေ့မှူ လကရှှိလှှတတှောအှတှငှးပှငဆှငရှေးခရီးကို အဆငပှှခှေောမှေ့စခငှကှှသညှေ။ လှှတတှောအှတှငှးမှ ကိုယစှားလှယှဦးရေ ရာခိုငနှှုနှး ၈၃ ရာခိုငနှှုနှးကှောရှှိသည့ှ အငအှားစုကှီး နှဈရပကှို ပူးပေါငှးညှိနှိုငှးပှီး ပှငဆှငစှခငှကှှသညဆှေိုသညကှို ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးတို့ ဆှေးနှေးခကှမှှားကို ထောကရှှုခှငှးဖှင့ှ သုံးသပကှှည့ှ၍ရသညှ။

သို့အတှကှ အထကတှှငှ ဖောပှှခဲ့သမှှအပေါှ ပှနကှောကခှကှဆှှဲရလှှငှ ဤသို့သော အခှအနမှေေားကို လကရှှိအာဏာရပါတီအနနှငှေ့ သိကောငှးသိပှီးဖှဈနိုငမှညှ။ ပှီးခဲ့သည့ှ သီတငှးပတကှ လတတှလော လှှတတှောအှတှငှးကိုယစှားလှယှ ၄၁ ဦးတို့ ဆှေးနှေးသှားခကှမှှားထဲက ဝဖနထှေောကပှှသှားသည့ှ အခှို့သော ဆှေးနှေးခကှမှှားကိုလညှး ကှားသိပှီးဖှဈကောငှးဖှဈနိုငသှညှ။ အခှို့သောလှှတတှောကှိုယစှားလှယှ မှားဆှေးနှေးထောကပှှသှားသကဲ့သို့ လှှတတှောသှညှ နိုငငှံရေးစငမှှင့ှ မဟုတှ၊ မတူကှဲပှားမှုမှားကို တှေ့ဆုံညှိနှိုငှးအဖှရှောရနနှရောသာ ဖှဈသညဆှိုသကဲ့သို့ တှေ့ဆုံညှိနှိုငှးအဖှရှောခှငှး (Negotiations) လမှးကှောငှးကိုသာ ရှှေးခယှသှင့ကှှသညှ။ 

နိဂုံးခှုပအှားဖှင့ှ တိုကတှှနှးလိုသညမှှာ ယခုလှှတတှောအှတှငှး လှှောကလှှမှးနကှသညှေ့ ခှေဥပှငဆှငရှေးခရီးကို အမှနတှကယသှာ အောငမှှငစှှာဖှတသှနှးလိုကှပါလှှငှ အာဏာရပါတီနှင့ှ တပမှတောဟှူသည့ှ အဓိက အငအှားစုကှီးနှဈရပအှကှား၊ လှှတတှောတှှငှးမှ ပါတီမှား အခငှှးခငှှးအကှား၊ တိုငှးရငှးသားအခငှှးခငှှးတဈဦးနှင့တှဈဦးအကှား စေ့စပဆှှေးနှေးခှငှး;(Negotiation)၊ ကှားဝငဖှနှဖှှခှငှေး (Mediation)၊ သံတမနနှညှးလမှးဖှင့ဆှောငရှှကခှှငှး (Diplomacy) နှင့ှ သူ့ဘကှ ကိုယ့ဘှကအှပှနအှလှနနှားထောငပှေးခှငှး (Listening) တို့ရှိမှသာလှှငှ နှဈဦးနှဈဖကှ အပှည့အှဝနားလညယှုံကှညမှှု (Full.Undrestanding) ကို ရရှိလာနိုငမှညဖှှဈကာ နတှ၊ လူ အမှားလညှး သာဓုခေါဆှိုနိုငကှှမညှ ဖှဈပါသညှ။ ထိုသို့လုပဆှောငနှိုငရှေးအတှကဆှိုလှှငှ စိတအှားထကသှနမှှု (Willingness)၊ ကှှမှးကငှမှှု (Skill)၊ လုပရှဲကိုငရှဲသည့ှ သတတှိရှိမှု (Courage)၊ အပှုသဘောဆောငမှှု (Constructive)၊ အပေးအယူရှိမှု (Compromise) နှင့ှ ပှုပှငပှှောငှးလဲမှုအတှကှ အလှှော့အတငှး စိတထှားရှိတတမှှု (Flexibility) တို့ အထူးလိုအပမှညဖှှဈပါကှောငှး စိတကှောငှးစတနောဖှင့ှ ရေးသားလိုကရှပါသညှ။


သနှးဖှိုးနိုငှ



  • VIA