News

POST TYPE

OPINION

ေခြးေလေခြးလြင့္ျပႆနာအၾကားက အေျဖရွာရမယ့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား
11-Jun-2019



ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္မွာ လသားကေလးငယ္ တစ္ဦးနဲ႔ လူႀကီးတစ္ဦး ေခြးကိုက္ခံရတဲ့သတင္း၊ စင္ကာပူႏိုင္ငံသူတစ္ဦး ျမန္မာႏိုင္ငံက ကမ္းေျခတစ္ခုမွာ ေခြးကိုက္ခံရတဲ့သတင္းအျပင္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွာ ကေလး၊ လူႀကီးမေ႐ြး ေခြးကိုက္ ခံရလို႔ အသက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ ေခြးေလေခြးလြင့္ ျပႆနာဟာ ၿမိဳ႕ျပမွာေရာ၊ ေက်းလက္မွာပါ ပံုရိပ္ကိုထိခိုက္ေစတဲ့ကိစၥရပ္တစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္။ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ေခြးကိုက္ခံရသူဦးေရဟာ ၂ ေသာင္းနီးပါးရွိၿပီး ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးသူဦးေရ ၇၀ ရွိခဲ့ရာမွာ ရန္ကုန္တိုင္းဟာ ေခြးကိုက္ခံရမႈႏႈန္း အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေခြးအေရအတြက္ ၂ သိန္းမွ ၄ သိန္းခန္႔ရွိၿပီး ေယဘုယ်အားျဖင့္ ကိုးမိနစ္လွ်င္ လူတစ္ဦးႏႈန္း ေခြးကိုက္ခံေနရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ 

လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ စစ္တမ္းေတြအရ ကၽြန္မတို႔ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိတဲ့ေခြးေကာင္ေရအားလံုးရဲ႕ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ လမ္းေဘးက ေခြးေလ ေခြးလြင့္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေခြးေလေခြးလြင့္ေတြကို ရပ္ကြက္ေန တိရစၧာန္ ခ်စ္သူေတြက လမ္းေပၚမွာပဲ အစာေကၽြးေမြးၾကၿပီး အမ်ားစုက ဒါဟာ ကုသိုလ္ရတယ္လို႔ ယူဆၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီေခြးေတြက လမ္းသြားလမ္းလာတစ္ေယာက္ေယာက္ကို ကိုက္လိုက္ၿပီဆိုတာနဲ႔ ေခြးေတြက ပိုင္ရွင္မဲ့ျဖစ္သြားၿပီး တာဝန္ယူေျဖရွင္းေပးမယ့္သူ မရွိသေလာက္နည္းပါတယ္။ အဲဒီမွာ မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္တဲ့သူေတြက ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ကို အေၾကာင္းၾကားပါတယ္။ စည္ပင္ကလည္း ဘတ္ဂ်က္အေနအထားအရ ေရတိုေျဖရွင္းနည္းအျဖစ္ ယခင္ကတည္းက လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္အျဖစ္ အဆိပ္ခ်တဲ့အခါ တိရစၧာန္ခ်စ္သူေတြနဲ႔ ျပည္သူအခ်ိဳ႕က တိရစၧာန္အခြင့္အေရး၊ ဘာသာေရး စတာေတြ အေၾကာင္းျပၿပီး ကန္႔ကြက္ၾကပါတယ္။ ဟိုတစ္ေလာက စည္ပင္ ဝန္ထမ္းေတြက ေလလြင့္ေခြးေတြကိုဖမ္းၿပီး ေဂဟာပို႔ဖို႔ စီစဥ္ျပန္ေတာ့ လည္း ေခြးခ်စ္သူေတြက ဝိုင္းဝန္းတားဆီးလို႔ စည္ပင္ဝန္ထမ္းေတြက အေလွ်ာ့ေပးလိုက္ရတာကို ၾကားသိလိုက္ရပါေသးတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ အေနနဲ႔ ဒီေခြးေတြကိုဖမ္းၿပီး ေခြးေဂဟာပို႔တယ္ဆိုတာ စည္ပင္ဥပေဒ အခန္း (၂၂)၊ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္မ်ားေမြးျမဴျခင္းႏွင့္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္ သည့္တိရစၧာန္မ်ားအား စီမံခန္႔ခြဲျခင္းပါျပ႒ာန္းခ်က္ေတြအတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ေနတာပါ။ ခုလိုမ်ိဳး ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္က သူတတ္ႏိုင္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ ေခြးေလေခြးလြင့္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ကူညီၾကမယ့္အစား ေဂဟာကိုပို႔ရင္ အစာေရစာ မဝ မွာစိုးလို႔ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ေခြးေတြကိုျပန္လုၾကတာပါတဲ့။ တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ တာဝန္ရွိသူေတြအေပၚ ဝတၱရားေႏွာင့္ယွက္ရာ ေရာက္ပါတယ္။ 

တစ္ဖက္မွာ ပုဂၢလိကအစီအစဥ္အေနနဲ႔ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ေခြးေဂဟာ တည္ေထာင္ထားတဲ့သူေတြကလည္း ကိုယ္ပိုင္ေငြေၾကးအျပင္ အလွဴရွင္ေတြရဲ႕အေထာက္အပံ့ အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ ရပ္တည္ေနရတာမို႔ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ ေခြးေကာင္ေရထက္ပိုၿပီး လက္ခံလို႔မရပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ကၽြန္မ တို႔ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေခြးေလေခြးလြင့္ျပႆနာေျဖရွင္းဖို႔ နည္းလမ္းေတြကို မိမိတို႔တတ္ႏိုင္သေလာက္ ဝိုင္းဝန္းစဥ္းစား အေျဖရွာၾကဖို႔ လိုလာပါတယ္။ 

ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ေခြးေလ ေခြးလြင့္ ထိန္းခ်ဳပ္နည္း အစီအမံေတြကိုေလ့လာၾကည့္ရင္ သူတို႔ႏိုင္ငံမွာေရာ၊ ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံမွာပါ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်င့္သံုးခဲ့ၾကတဲ့ေခြးေတြကို အဆိပ္ေကၽြးသုတ္သင္တဲ့နည္းက ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ က်င့္သံုးခဲ့ေပမယ့္ အဲ့ဒီနည္းလမ္းဟာ ရက္စက္တဲ့အျပင္ တကယ္တမ္းေတာ့ ေခြးအေကာင္ေရ ေလ်ာ့ပါးသြားတာမဟုတ္တဲ့အတြက္ လက္ရွိမွာ အသံုးမျပဳေတာ့တာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ေမးစရာရွိတာက အဆိပ္ေကၽြးသုတ္သင္ လိုက္တာဟာ ဘာေၾကာင့္ ေခြးအေကာင္ေရ ေလ်ာ့မသြားရသလဲဆိုတဲ့အခ်က္ပါ။ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ေခြးေတြအတြက္ ပရဟိတေဆာင္႐ြက္တဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုရဲ႕ ေလ့လာထားတဲ့ စစ္တမ္းေတြအရ ေခြးေတြမွာရွိတဲ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအခ်က္အရ အဆိပ္ေကၽြးသတ္လိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဖယ္ရွားလိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႐ုတ္တရက္ခ်က္ခ်င္းႀကီး ျမင္ေနက်ေခြးေတြေပ်ာက္သြားတဲ့အျဖစ္ကို အဲ့ပတ္ဝန္းက်င္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ ေခြးေတြက သိသြားတဲ့အခါ သူတို႔ရဲ႕စိတ္ထဲမွာ ေပ်ာက္သြားတဲ့အေကာင္ေတြအစား ထပ္ေမြးေပးရမယ္ဆိုတဲ့ အသိေၾကာင့္ ေခြးေတြရဲ႕ ေမြးဖြားႏႈန္းဟာ ေလးငါးေကာင္ေမြးရမယ့္ေနရာမွာ ဆယ္ေကာင္ေလာက္ထပ္ေမြးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ျပန္ၿပီးေတာ့ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေခြးအေကာင္ေရ ၁၀၀ မွာ အေကာင္ ၅၀ ကို အဆိပ္ေကၽြးၿပီး သတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ က်န္တဲ့အေကာင္ ၅၀ က ျမန္ျမန္ျပန္ၿပီးေတာ့ ေမြးဖြားလိုက္တဲ့အတြက္ အေကာင္ ၁၀၀ မက ျပန္ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ဒီနည္းကို အသံုးမျပဳေတာ့ဘဲ ေလလြင့္ေခြး မ်ိဳးဆက္ပြားမႈထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ရာ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါကာကြယ္ေဆးထိုးေပးျခင္း၊ ေခြးထီးေတြကို သင္းကြပ္ျခင္း၊ ေခြးမေတြကို သားေၾကာျဖတ္ျခင္းနဲ႔ ေရွ႕ေျပးစီမံခ်က္တစ္ခုကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ Worldwide Veterinary Services (WVS) အဖြဲ႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ တိရစၧာန္ေဆးကုဆရာဝန္မ်ားအသင္း (MVA) နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနၿပီး က်န္ၿမိဳ႕နယ္အားလံုးအတြက္လည္း ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ဒီနည္းလမ္းဟာ ကၽြန္မတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနအထားအရ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုမက ၾကာႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒါေၾကာင့္ ေခြးခ်စ္သူေတြေရာ ေခြးေၾကာက္သူ ျပည္သူေတြကပါ မိမိတို႔ဝန္းက်င္မွာ ေလလြင့္ေခြးေတြ ထပ္မတိုးေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုေဆာင္႐ြက္တဲ့အခါ ပါဝင္ကူညီသင့္ပါတယ္။ ဒီလိုေဆာင္႐ြက္တဲ့ေနရာမွာ ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်း႐ြာအုပ္စု တစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ ေခြးေလေခြးလြင့္ေကာင္ေရစာရင္းကို ေကာက္ယူၿပီး သူ႔အလွည့္နဲ႔သူ ေခြးေတြကို ေခြး႐ူးျပန္ကာကြယ္ေဆးထိုးေပးျခင္း၊ သေႏၶတားေဆးထိုးေပးျခင္း၊ သင္းကြပ္ျခင္းေတြ ျပဳလုပ္ေပးတဲ့အခါ ေဒသခံျပည္သူေတြက ေလလြင့္ေခြးေတြကို တစ္ေနရာရာမွာ ေခတၱစုေဆာင္း ထိန္းသိမ္းထားေပးျခင္း၊ ေဆာင္႐ြက္ၿပီးေခြးေတြကို အမွတ္အသားျပဳလုပ္ေပးျခင္း စသျဖင့္ ဝိုင္းဝန္းကူညီသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ ေခြးေလေခြးလြင့္ မ်ိဳးပြားနည္းက်သြားၿပီးေတာ့ ေရရွည္မွာ အေကာင္ေရတျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေလ်ာ့ပါးသြားမွာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ေလလြင့္ေခြးအေရအတြက္ကို ထိန္းခ်ဳပ္သြားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ 

တစ္ဖက္ကလည္း တိရစၧာန္ခ်စ္သူေတြကို မိမိတို႔ေမြးျမဴမယ့္ တိရစၧာန္ေတြအတြက္ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတစ္ခုအတြင္း သက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွဴး႐ံုးေတြမွာ မွတ္ပံုတင္ၿပီး ထိုက္သင့္တဲ့ အခြန္အေကာက္သတ္မွတ္ကာ ေမြးျမဴေစသင့္ပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံမွာ ခုမွ အထူးအဆန္း မဟုတ္ပါဘူး။ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ကတည္းက ျမဴနီစီပယ္က ေခြးလိုင္စင္ထုတ္ေပးၿပီး စနစ္တက်ေမြးျမဴေစခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ခုျပ႒ာန္းထားတဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စည္ပင္ဥပေဒပုဒ္မ ၃၂၁ (ခ) အရလည္း လိုင္စင္မရွိဘဲ အိ္မ္ေမြးတိရစၧာန္ ေမြးျမဴတာကို တားျမစ္ထားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလုပ္သလို မိသားစုတစ္စုမွာ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္တစ္ေကာင္ထက္ပိုၿပီး ေမြးျမဴမယ္ဆိုရင္ အခြန္ကို ဆတိုးေကာက္ခံတာမ်ိဳး၊ ေရာဂါကာကြယ္ေဆး ပံုမွန္ထိုးေပးၿပီးတဲ့ တိရစၧာန္ေတြအတြက္ အခြန္ေလွ်ာ့ေပးတာမ်ိဳး စသျဖင့္ မူဝါဒခ်မွတ္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္ဆိုရင္ အားလံုးအတြက္ အဆင္ေျပႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆက္လက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာစစ္တမ္းေတြအရ ေလလြင့္ ေခြးေကာင္ေရ တိုးပြားမႈႏႈန္းဟာ လမ္းေဘးစားေသာက္ဆိုင္ အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ ေနရာေတြမွာ ပိုမ်ားပါသတဲ့။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လမ္းေဘးမွာ ေခြးေတြကို စားႂကြင္းစားက်န္ေတြ ခ်ေကၽြးတဲ့ေဈးဆိုင္ေတြ၊ ေခြးစာေကၽြးတဲ့ စည္းကမ္းမဲ့သူေတြကို စည္ပင္ဥပေဒ ေနာက္ဆက္တြဲဇယားပါအရ ေငြဒဏ္၊ ေထာင္ဒဏ္၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစ ဥပေဒအတိုင္း ေက်ာသားရင္သားမခြဲျခားဘဲ ျပတ္ျပတ္သားသား ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ အေရးယူရပါမယ္။ သာဓကအေနနဲ႔ စင္ကာပူႏိုင္ငံဟာ ေလလြင့္ေခြးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တိက်တဲ့မူဝါဒေတြခ်မွတ္ၿပီး အေရးယူေဆာင္႐ြက္ခဲ့လို႔ ခုဆိုရင္ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါ ကင္းစင္တဲ့ႏိုင္ငံ (Rabies Free Country) ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ေခြးခ်စ္သူေတြအေနနဲ႔လည္း ေခြးေတြကို တကယ္ခ်စ္ရင္၊ ၾကင္နာရင္ ကိုယ့္ရန္ပံုေငြနဲ႔ကိုယ္ ေခြးေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာေတြ တိုးခ်ဲ႕ေဆာက္လုပ္ၿပီး အဲဒီမွာပဲ ဥပေဒနဲ႔အညီ စနစ္တက်ေစာင့္ေရွာက္ထားတာ အေကာင္းဆံုးပါ။ 

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံေတာ္အပိုင္းကလည္း ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိသင့္သိထိုက္တာေတြကို ျပည္သူေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ပညာေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါပိုး လူကိုကူးစက္ခံရရင္ အသက္ဆံုး႐ံႈးမွာက ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားတာေၾကာင့္ ကာကြယ္လို႔ပဲ ရပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာ Rabies Virus လို႔ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ကူး စက္ခံထားရတဲ့ေခြးရဲ႕ သြားနဲ႔ကုတ္ျခစ္မိတာ၊ အကိုက္ခံရတာ၊ သြားရည္နဲ႔ ထိမိတာေတြကေန လူကိုကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရတာ ကေန ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါလကၡဏာျပခ်ိန္ဟာ လအနည္းငယ္ကေန ႏွစ္ခ်ီၿပီး ၾကာျမင့္ႏိုင္ေပမယ့္ ဒီေရာဂါျဖစ္လာရင္ေတာ့ ေသဆံုးမွာပါပဲ။ ေခြး႐ူးျပန္ ေရာဂါဟာ ေခြးတိုင္းမွာ ရွိေနႏိုင္တာေၾကာင့္ ေခြးေလေခြးလြင့္က ကိုက္လိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္ေမြးေခြးက ကိုက္လိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါကာကြယ္ေဆးထိုးသင့္ပါတယ္။ ေဆးထိုးရာမွာလည္း ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးႏွင့္ ေရာဂါပိုး အဆိပ္ေျပေဆးဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးထိုးသူေတြအေနနဲ႔ ေဆးစထိုးတဲ့ေန႔မွာ တစ္လံုး၊ ၇ ရက္အၾကာႏွင့္ ၂၁ ရက္အၾကာမွာ တစ္လံုးစီ စုစုေပါင္း ၃ လံုး ထိုးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးထားဖူးသူေတြ ေခြးကိုက္ခံရရင္လည္း ေပါ့ေပါ့ဆဆမေနသင့္ဘဲ အကိုက္ခံရတဲ့ေန႔မွာ တစ္ႀကိမ္၊ သံုးရက္အၾကာမွာ တစ္ႀကိမ္ စုစုေပါင္း ႏွစ္ႀကိမ္ ထပ္မံထိုးရမွာျဖစ္ၿပီး လူတိုင္းထိုးသင့္ပါတယ္။ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါကာကြယ္ေဆးရဲ႕တန္ဖိုးဟာ တစ္လံုးကို တစ္ေသာင္းေက်ာ္ ႏွစ္ေသာင္းက်ပ္ခန္႔ရွိတာေၾကာင့္ ေဆးပတ္လည္ေအာင္ထိုးဖို႔ဆိုရင္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားတာေၾကာင့္ လူတန္းစားမေ႐ြး လက္လွမ္းတမီ ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ကေတာ့ ထင္သေလာက္မလြယ္ေသးတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါကူး စက္ခံရသူဟာ လူတစ္သန္းမွာ ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္အထိရွိၿပီး ႏွစ္စဥ္ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါေၾကာင့္ လူငါးရာကေန တစ္ေထာင္ၾကားထိ ေသဆံုးေနရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သံုးသပ္ရပါတယ္။ 

နိဂံုးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ရခဲလွတဲ့ လူ႔ဘဝမွာ ေခြး႐ူးျပန္ေရာဂါေၾကာင့္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ လူ႔အသက္ေတြ မဆံုး႐ံႈးေစဖို႔ ပင္မအရင္းအျမစ္ျဖစ္တဲ့ ေလလြင့္ေခြးမ်ိဳးပြားမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔၊ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ေတြကို စနစ္တက် ေမြးျမဴတတ္ၾကဖို႔၊ တိရစၧာန္ခ်စ္သူေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕တိရစၧာန္ေတြကို ေလအားနဲ႔မခ်စ္ဘဲ ေငြအားနဲ႔ျမႇင့္ၿပီး ေခြးေဂဟာေတြကို စနစ္တက် ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ဖို႔ အားလံုးပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔လိုပါတယ္။ အဲဒီလို ေဆာင္႐ြက္တဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ရဲ႕ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ျပည္သူတစ္ဦး ခ်င္းသာမက တိရစၧာန္ခ်စ္သူမ်ားေရာ၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကပါ ဝိုင္းဝန္းကူညီေဆာင္႐ြက္ၾကမယ္ဆိုရင္ ကၽြန္မတို႔ႏိုင္ငံဟာ မေဝးေတာ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္းမွာ ေခြး႐ူးျပန္ ေရာဂါကင္းစင္ႏိုင္ငံ (Rabies Free Country)၊ ေလလြင့္ေခြးကင္းစင္ႏိုင္ငံ (Stray Dog Free Country) အျဖစ္ “လူလည္းခ်မ္းသာ ေခြးလည္းက်န္းမာ”ၿပီး သာယာလွပလာမွာျဖစ္ပါေၾကာင္း ေစတနာစိတ္ေကာင္းနဲ႔ ေရးသားလိုက္ရပါတယ္။

နန္းသီတာလြင္