News

POST TYPE

OPINION

ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနှင့်အတူ လိုက်ပါစီးမျောရမည့် စီမံခန့်ခွဲမှု
10-Sep-2018
နိဒါန်း

ယခုနှစ်အတွင်း ဇူလိုင်လမှစတင်၍ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ၏ ဒေသအချို့သို့ ခရီးစဉ်များ ခပ်စိပ်စိပ်တွေ့မြင်လာရပါသည်။ ခေတ်စနစ်ဟောင်းမှ ခေတ်စနစ်သစ်သို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်နေကြသည့် ကဏ္ဍအသီးသီးမှ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများအတွက် အားသာချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သလို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ရေစီးကြောင်းတွင် လိုက်ပါရန် အားနည်းချက်ရှိနေသူများအတွက်လည်း အပြောင်းအလဲလုပ်ငန်းစဉ် တည့်မတ်မှန်ကန်ရေးအတွက် အခွင့်အရေးကောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ခရီးစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ရန်ဖြစ်ပြီး တိုးတက်မှုအတိုင်းအတာ ဆုတ်ယုတ်မှုရပ်တန့်နေမှုအနေအထားများကို ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်နိုင်ရန်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ 

ပြည်သူကိုဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်ပြီး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည့် ယန္တရားမဖြစ်စေရန် စေတနာအပြည့်ဖြင့် ဆောင်ရွက်နေသည့်ကြားမှပင် အပြောင်းအလဲများသည် ထင်သလောက် မသွက်လက်၊ တိုးတက်မှုနှေးကွေးနေဆဲ၊ ထိရောက်သည့်အပြောင်းအလဲအတွက် အဟန့်အတားများရှိနေဆဲဟု ယုံကြည်ယူဆနေသူများလည်း ရှိပါသည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝများ၊ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုကဏ္ဍများ၊ အထူးသဖြင့် လူတွေ၏ Mindset များ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွင် ယခုထက် ပိုမို၍ မြန်ဆန်သောအရှိန်အဟုန်ဖြင့် ခရီးရောက်မှုများရှိသင့်ပြီဟု အားမလိုအားမရဖြစ်နေသူများစွာလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်ပါသည်။ 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအချို့ကဏ္ဍများတွင် ထိုက်သင့်သောတိုးတက် အောင်မြင်မှုများရှိနေသည်ကို မသိမမြင်သတိမမူမိ လိုက်နာသူများလည်း ရှိပါသည်။ ပြည်သူများတွင် မိမိအကျိုးစီးပွားအခြေခံ၍လည်းကောင်း၊ အများအကျိုးအတွက် ဦးတည်စဉ်းစား၍လည်းကောင်း တိုးတက်မှုအချို့အတွက် သာဓကပြ၊ ဥပမာပေးရန်များရှိသလို ပြောင်းလဲမှုလုပ်ငန်းစဉ် နှောင့်နှေးမှု၊ ရပ်တန့်နေမှုများအတွက်လည်း နမူနာပြရန် အချက်များစွာ ရှိနေသည်မှာလည်း အထင်အရှားပင်ဖြစ်ပါသည်။

ဤနေရာတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အားနည်းချက်များ ရှိနေသေးခြင်း၏ အကြောင်းတရားနှင့် အခြေခံအချက်အချို့ကို သတိပြုမိပါသည်။ မဏ္ဍိုင်များ အပြန်အလှန် ထိန်းညှိစောင့်ကြည့်မှု ယခုထက်ပိုမိုတိုးမြှင့်ရမည့်အခြေအနေလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။ အပြောင်းအလဲတိုင်းတွင် စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံကိုပါ လိုက်ပါပြောင်းလဲနိုင်မှ အောင်မြင်မှုနှင့်နီးစပ်နိုင်ပါမည်။ ကမ္ဘာနှင့်တစ်ဝန်းရုတ်ခြည်းဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲနေသည့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးအခြေအနေများကို မျက်ခြည်မပြတ်လေ့လာပြီး မိမိဘက်မှ ဘက်စုံကြိုတင်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းထားရှိမှု၊ အရှိန်အဟုန်နှင့်တိုးတက်နေသော နည်းပညာပြောင်းလဲမှုနှင့် လိုက်ပါနိုင်မှု (ဥပမာ - ဒစ်ဂျစ်တယ်ပညာရေး)၊ ရာသီတိုင်းလိုလိုဖြစ်ပေါ်နေသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ကြီးမားသောပျက်စီးဆုံးရှုံး မှုလျော့နည်းစေရန် ဘတ်ဂျက်ကဏ္ဍ ပြောင်းလဲမှုစသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိအခြေအနေကို ပိုကောင်းအောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်၍ အပြောင်း အလဲဖန်တီးရမည့်ခေါင်းဆောင်များ၏ ပြောင်းလဲလိုမှုသည် များစွာအရေးကြီးပါသည်။ အပြောနှင့်မပြီးဘဲ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ပင် စိတ်အားထက်ထက်သန်သန်ဖြင့် ပြောင်းလဲလိုစိတ်ရှိမှသာ ဖြစ်နိုင်ပါမည်။ ခေါင်းဆောင်သည် အပြောင်းအလဲတွင်ပါဝင်မည့်သူများကို လှုံ့ဆော်မှုလည်းပေးနိုင်ရမည်။ ကျယ်ပြန့်သောအမြင်ဖြင့် ကြိုတင်မျှော်တွေးနိုင်စွမ်း (Vision) ရှိပြီး တိကျသောပန်းတိုင်ကို ချပြနိုင်မှသာ လိုက်ပါဆောင်ရွက်မည့်သူများသည် မိမိတို့လုပ်ဆောင်ရသည့် အလုပ်၏ရည်ရွယ်ချက်ကိုသိရှိပြီး အနာဂတ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည်။ အပြောင်းအလဲကိုဖော်ဆောင်သည့် ခေါင်းဆောင်တိုင်း ပြောင်းလဲပြင်လွယ်နိုင်စွမ်း (Flexibility) နှင့် အများနှင့်လိုက်လျောညီထွေဆက်ဆံနိုင်သော Soft Skill ရှိသင့်ပါသည်။

ပြောင်းလဲမှုအစသည် အလွန်ရှုပ်ထွေး၍ အရှုံးနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပြီး Risk များလည်း ရှိနေသည့်အခြေအနေတွင် မိမိလမ်းကြောင်း ချော်သွားလျှင်တောင်မှ အစားထိုးစရာ အခြားနည်းလမ်းများလည်း ထားရှိသင့်ပါသည်။ ဒါကိုကျော်လွှားနိုင်ဖို့က အဆင့်တိုင်းအတွက် ဘယ်ကနေ ဘယ်လမ်းနဲ့ ဘယ်ကို ဘယ်လိုသွားမယ်ဆိုသည့် Road Map ရေးဆွဲပြီး အားလုံးမြင်သာအောင် ထင်ထင်ရှားရှားပြသမှုမျိုး ထားရှိရပါမည်။ အောက်ခြေအဆင့်အထိ ချပြနိုင်လျှင်တော့ ပိုမိုကောင်းမွန်ပါမည်။ ထို့နောက် ပြောင်းလဲမှု တိုးတက်မှုအခြေအနေရလဒ်ကောင်း၊ မပြောင်းလဲပါက ကြုံတွေ့ရမည့်ရလဒ်ဆိုး ဒါတွေကို အားလုံးနားလည်လက်ခံအောင် လှုံ့ဆော်စည်းရုံးထားသင့်ပါသည်။ ဒီနေရာမှာ မိမိသွားချင်သည့် Target ကို အလွန်အကျူးဆန္ဒစော သတ်မှတ်ထားလျှင်လည်း ခရီးမရောက်ဘဲ ဖြစ်ပါက ပြည်သူများ၏ အားမလိုအားမရဖြစ်သည့် တုံ့ပြန်မှုကို ရရှိတတ်ပါသည်။

ပြောင်းလဲမှုတိုးတက်ခြင်းကို အကဲဖြတ်သည့်အခါ တိုင်းတာနိုင်သည့် အရည်အသွေးကို ဖော်ညွှန်းသည့် စွမ်းဆောင်ရည်အညွှန်းကိန်းများ၊ စံနှုန်းများ Key Performance Indicators များကို မူလကတည်းက တိတိကျကျသတ်မှတ်ထားရှိပြီး ပြည်သူကို မြင်သာအောင်ပြသနိုင်မှသာ သံသယဝင်နေသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိနိုင်ပါမည်။ ရေရှည်အောင်မြင်မှုထက် ရေတိုအောင်မြင်မှုလေးတွေကို အထူးအာရုံစိုက်သင့်ပါသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ၎င်းရေတိုအောင်မြင်မှုများတွင် ပါဝင်သည့်ပဲ့ကိုင်ရှင်များကိုလည်း ထိုအပြောင်းအလဲလေးတစ်ခု အောင်မြင်မှုတွင် တာဝန်ရှိသူများအဖြစ် တန်ဖိုးထားချီးကျူးဂုဏ်ပြုရမှာ ဖြစ်ပါသည်။

ပြောင်းလဲမှု စီမံခန့်ခွဲရာတွင် အခက်အခဲဆုံးကတော့ လူတွေရဲ့ Mindset ပင်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ပြောင်းလဲမှုနှောင့်နှေးခြင်း၊ မစတင်နိုင်သေးခြင်း၏နောက်ကွယ်က အချက်အလက်များကိုလည်း လျစ်လျူရှု၍ မရနိုင်ပါ။ လူ့စွမ်းအားငွေစွမ်းအား အရင်းအမြစ်ကန့်သတ်ချက်၊ ဖက်တွယ်ထားဆဲမူဝါဒအဟောင်း၊ တာဝန်ယူတာဝန်ခံမှုမရှိမှု၊ လုပ်ချင်ကိုင်ချင်စိတ်နည်းပါးမှု၊ လုပ်ပိုင်ခွင့်တိတိကျကျ သတ်မှတ်မထားမှု၊ ပြောင်းလဲမှုအောင်မြင်လည်း ကိုယ့်အတွက် အကျိုးမရှိဘူးလို့ ထင်မြင်နေမှု၊ Political Commitment ဖြစ်သော နိုင်ငံရေးအရ အာမခံချက်မရှိမှု၊ အထက်က အပြစ်ပေးခံရမှာ ကြောက်နေမှုများ စသည့်အချက်များသည် တွေ့မြင်နေရသော အကြောင်းပြ ညည်းညူမှုများ Complaint များဖြစ်သလို ဤကဲ့သို့ ဖိအား Constraints များကို မည်သို့မည်ပုံ ဖြေရှင်းစီမံခန့်ခွဲရမည်ဆိုသည်မှာလည်း အရေးကြီးလှပါသည်။ 

ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကို ချက်ချင်းဖော်ဆောင်ဖို့ဆိုသည်မှာ လွယ်ကူသော ကိစ္စရပ်တစ်ခု မဟုတ်ပါ။ နှစ်ရှည်လများ အခြေခိုင်မာနေသော အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားပုံသဏ္ဌာန်နှင့် လုပ်နည်းကိုင်နည်းများကို အချိန်ယူကာ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တက်လှမ်းကာ ပြောင်းလဲသင့်ပါသည်။ အခြေအနေအချိန်အခါပေါ်မူတည်၍လည်းကောင်း၊ အုပ်ချုပ်သူ၏အနေအထားအရလည်းကောင်း လိုက်ပါဆောင်ရွက်နေရသည်ဖြစ်၍ ရံဖန်ရံခါ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို လျစ်လျူရှုမိသလိုဖြစ်ပြီး လိုက်ပါဆောင်ရွက်နေရသည့် ပုံစံကို ချက်ချင်းပြောင်းလဲရန် ခက်ခဲတတ်ပါသည်။ နာတာရှည် အဂတိပျက်ပြားမှုရောဂါနှင့် ဆေးယဉ်ပါးနေသော အခြေအနေအပေါ် ရှုပ်ထွေးများပြားပြီး ရှေးရိုးဆန်သောလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ ပြည်သူနှင့်အစိုးရ၊ ပြည်သူနှင့်ဝန်ထမ်းအကြား ယုံကြည်မှုလျော့နည်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့သည်။

အချိန်မီပြီးစီးအောင်မြင်ရန်အတွက် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု မလျှော့ချနိုင်သေးခြင်းက အဟန့်အတားတစ်ခုဖြစ်နေပြီး အထက်နှင့်အောက် ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ တင်ပြဆွေးနွေးနိုင်ရန်အတွက် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရန် ခက်ခဲသော အမိန့်၊ ညွှန်ကြားချက်များက အတားအဆီးတစ်ခုလို ဖြစ်နေတတ်သည်ကိုလည်း တွေ့မြင်နေရဆဲဖြစ်ပါသည်။

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကြွေးကြော်သံဖြင့် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးပုံစံ ပြောင်းလဲမှုမျိုးစုံတွင် နယ်ပယ်အလိုက် ဥပဒေမျိုးစုံပြဋ္ဌာန်းပြီး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော်လည်း တိုးတက်ပြောင်းလဲမှု အနည်းငယ်သာရှိပါသည်ဟုသာ ရလဒ်များအရလည်းကောင်း၊ ကြားသိမှုများအရလည်းကောင်း မှတ်ချက်ပြုရပါမည်။

ပြည်သူလူထုထံ ဦးတည်နိုင်မှုမှာ အားနည်းနေသေး၍ ပြည်သူကလည်း စိတ်ပါမဝင်စား၊ ကာလဒေသ လက်ရှိမြေပြင်အနေအထားနဲ့ မကိုက်ညီ၍ အောင်မြင်မှုနှင့် ဝေးကွာနေသေးသောလုပ်ငန်းများလည်း ရှိနေပါသေးသည်။ ဥပမာ-ပြည်သူအတွက်ဆိုသော ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုကို ဆောင်ရွက်တော့မည်ဆိုလျှင် ဗဟိုပြုခံရသောပြည်သူနှင့် သတ်မှတ်ခံရသော ပြည်သူများနှင့်မညှိနှိုင်း၊ မတိုင်ပင်ဘဲ၊ ပြည်သူတွေကို မရှင်းပြဘဲ ဆောင်ရွက်မိ၍ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လွဲချော်သွားသောလုပ်ငန်းများလည်း တွေ့မြင်နေရဆဲဖြစ်ပါသည်။ တာဝန်ခံဆောင်ရွက်ပေးသည့် လူပုဂ္ဂိုလ်အဖွဲ့အစည်း၏ တာဝန်ယူတာဝန်ခံမှု ကိုယ်ချင်းစာတရား ထားတတ်မှုများကို မေးခွန်းထုတ်ချင်နေကြသည့် လူအများအပြားကို ထိတွေ့ခံစားဖူးပါသည်။ အထက်အဆင့်၏ အပြောင်းအလဲကို ပါဝင်ဆက်နွှယ်ပတ်သက်သူများအပါအဝင် အဓိကအကောင်အထည်ဖော်ရမည့်သူ၊ လိုက်နာပါဝင်ရမည့် သူများကိုယ်တိုင် မသိလိုက်ခြင်းများလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်ပါသည်။ 

တုံ့ပြန်မှုမှန်ကန်မြန်ဆန်သောအပြောင်းအလဲအပေါ် စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံတစ်ခုကို ဖတ်ရှုမိပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲ ဖိအားပေးမှုကို ရင်ဆိုင်နေရသော တရုတ်နိုင်ငံတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ရှယ်ယာများ တစ်ဟုန်ထိုးကျဆင်းသွားရာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ဦးဆောင်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သော အမျိုးသားနည်းပညာအဖွဲ့ကို အချိန်မီ ပြန်လည်ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ရှယ်ယာများ ပြန်လည်မြင့်တက်သွားပါသည်။ ၎င်းအချက်က ပြသသည်မှာ စီမံခန့်ခွဲမှုပုံစံအပြောင်းအလဲ တစ်ခုအဖြစ် အဖွဲ့အစည်းတွင် ပါဝင်သူများကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာကို မိမိပြည်တွင်းဖြစ်များဖြင့်သာ လွှမ်းမိုးရမည်ဟူသော တိကျသော Vision ပေါ်တွင် မမှိတ်မသုန် ခံယူချက်ကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ တရုတ်ပြည်ကို ကမ္ဘာ့အရင်းရှင်နိုင်ငံများနှင့် ပခုံးချင်းယှဉ်နိုင်အောင် စနစ်သစ်နှင့်အတူ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား မက်စ်ဝါဒီ တိန့်ရှောင်ဖိန်၏ နိုင်ငံခြားသို့ ပညာတော်သင်များစွာ စေလွှတ်နိုင်ခဲ့သည့် “လေကောင်းလေသန့်တွင် ရှူရှိုက်နိုင်ဖို့ဆိုလျှင် ဝင်လာမည့် လေဆိုးလေညစ်ဒဏ်ကိုလည်း ခံနိုင်ရမည်” ဟူသည့် Idea သည် အလွန်ခရီးရောက်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

နိဂုံး

ပြောင်းလဲမှုစီမံခန့်ခွဲမှုဖြစ်စဉ်သည် အဆင့်ဆင့်ကျော်ဖြတ်ရပြီး အချိန်အတော်ယူရသည်ကို တွေ့ရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသည် အလွန်ကောင်းသော်လည်း စီမံခန့်ခွဲမှုကဏ္ဍတွင် စေတနာ မေတ္တာဖြင့် စနစ်တကျ ဦးဆောင်မှုမပေးနိုင်လျှင်၊ အသေးစိတ်မတွက်ချက်လျှင်၊ အားလုံးမပါဝင်နိုင်လျှင်၊ အနာဂတ်အမြင်မရှင်းလင်းလျှင်၊ ရည်မှန်းချက် မတိကျလျှင် ပြောင်းလဲမှုသည် နှေးကွေးရပ်တန့်ပြီး ကျဆုံးသွားနိုင်ပါသည်။ အပြောင်းအလဲပြုလုပ်ရာတွင် အခွင့်အလမ်းကို မျက်ခြည်ပြတ်မခံဘဲ မြန်ဆန်စွာဖြင့် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် လိုက်လျောညီထွေ လိုက်ပါပြောင်းလဲနိုင်မှသာ ရလဒ်ကောင်းများ ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း။

မိုးကေနိုင်