News

POST TYPE

OPINION

ကေမၻာဒီးယား ေ႐ြးေကာက္ပြဲ
07-Aug-2018

(၁)
ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွ ေခါင္းေဆာင္ႀကီး မစၥတာဟြန္ဆင္ (Mr Hun Sen) ကို လူတိုင္းမသိၾကပါ။ အေန႐ိုးသားၿပီး ေရွးဆန္ဆန္ေနလိုၾကေသာ လူထုအဖို႔ ႏိုင္ငံကို ဘယ္သူအုပ္ခ်ဳပ္ေနသည္ကို မသိ၍လည္း ဘာမွမျဖစ္ပါ။ တနဂၤေႏြေန႔က (ဇူလိုင္ ၂၉) ရက္ေန႔က ၿပီးဆံုးသြားေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သူ၏ (Canbodian People’s Party) က အႏိုင္ရေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခဲ့ေသာ အာရွ၏သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆံုး ေခါင္းေဆာင္ႀကီးသည္ အဘက္ဘက္က ေသခ်ာေအာင္ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

(၂)
ႏိုဝင္ဘာလက အထက္ကခိုင္းသလိုသာ လုပ္တတ္ေသာ ကေမၻာဒီးယားတရားေရးဌာနက အတိုက္အခံပါတီကိုဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာသည္။ ထိုပါတီသည္ ၂၀၁၃ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်င္းပစဥ္က ဟြန္ဆင္ပါတီကို အႏိုင္ရလုနီးပါးရွိခဲ့သည္။ 

အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ (Kem Sokha) မွာ ႏိုင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္မႈပုဒ္မမ်ားႏွင့္ ေထာင္က်ေနသည္။ သူသည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံႏွင့္ေပါင္း၍ ဟြန္ဆင္အစိုးရကို ျပဳတ္က်ေအာင္ ဖန္တီးသည္ကိုစြပ္စြဲခံရသည္။ ထိုစြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္က ျငင္းဆိုပါသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအတြင္း အစိုးရအတြင္း ျခစားမႈမ်ား ခ႐ိုနီတို႔၏ မိုက္႐ူးရဲလုပ္ရက္မ်ားကို သတင္းပို႔ေနခဲ့ေသာ မီဒီယာမ်ားမွာလည္း ၿငိမ္သက္ေနခဲ့သည္။ မစၥတာဟြန္ဆင္ႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားျပည္သူ႔ပါတီအေပၚ ေကာင္းေသာအျမင္ျဖင့္ ေရးေနခဲ့ေသာ ဝက္ဘ္ဆိုက္မွာလည္း တနဂၤေႏြေန႔က မဲေပးခါနီးညေနတြင္ Block အလုပ္ခံထားရသည္။

အေနာက္မွ အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံအေပၚ ရာစုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စိုးမိုးထားခဲ့ေသာ လူသတ္ဝါဒကို အဆံုးသတ္၍ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ပိုက္ဆံမ်ားပံုေအာေပးခဲ့ရာမွ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခါနီးတြင္ ႏိုင္ငံတြင္းမွထြက္သြားရန္ အမိန္႔ေပးျခင္းခံရသည္။ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ မစၥတာဟြန္ဆင္က သူတို႔ကို အာဏာလက္ကိုင္မရွိေအာင္ ျပဳလုပ္ေနသူမ်ားကို အားေပးေနသူမ်ားျဖစ္သည္ဟု စြပ္စြဲသည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ သူ႔အျပဳအမူမ်ားမွာ အာဏာရွင္ဆန္သည္ဟု ေဝဖန္သူမ်ား တိုးပြားလ်က္ရွိသည္။

ထည့္လိုက္ေသာ မဲမ်ားအေပၚ ဘယ္သို႔ပင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည္ဆိုေစ၊ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအေျဖကို သိေနသည္ပဲျဖစ္ေစ ဟြန္ဆင္၏ နာမည္တစ္ခုသာ ကေမၻာဒီးယားတြင္ ေရပန္းစားလ်က္ရွိသည္။ ေက်ာင္းေပါင္းရာေပါင္း မ်ားစြာတို႔၌ သူ႔နာမည္တစ္ခုတည္းသာ ေျပာေနၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေမၻာဒီးယားလူမ်ိဳးတို႔အတြက္ မဲေပးျခင္းႏွင့္ ခပ္ကင္းကင္းေန၍ျဖစ္ေစ သို႔မဟုတ္ ထည့္ေသာမဲကို ပယ္မဲျဖစ္ေအာင္လုပ္၍ျဖစ္ေစ ေ႐ြးခ်ယ္စရာ အနည္းငယ္သာရွိေတာ့သည္။

ႏိုင္ငံေတာ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က မဲလာေပးသူ ၈၂ ဒသမ ၁၇ ရွိပါသည္ဟုဆိုသည္။ တကယ့္လက္ေတြ႔တြင္ ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕ေပၚမဲ႐ံုမ်ား၌ မဲလာထည့္သူမ်ား မ်ားျပားလွသည္ဟု မဆိုႏိုင္ပါ။ ထြက္လာေသာလူမ်ားကို ၾကည့္လိုက္လွ်င္လည္း လက္မ်ားတြင္ မဲထည့္ေပးသည့္လကၡဏာ မင္ေပမေနပါ။

ယမန္ႏွစ္ကက်င္းပခဲ့ေသာ Commune Election တြင္ အတိုက္ခံတို႔က အစိုးရပါတီမွ ေနရာေပါင္းမ်ားစြာ အႏိုင္ရရွိခဲ့ရာ မဲေပးသူဦးေရမွာ ထိုအခ်ိန္က ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္။ “မဲေပးရင္လည္း ဘာမွအက်ိဳးသက္ ေရာက္မႈမရွိႏိုင္ဘူး” ဟူေသာ အယူအဆသာ လႊမ္းမိုးေနသည္။

ေသာၾကာေန႔က မဲမေပးဘဲေနသည့္သူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီေရးကို ဖ်က္ဆီးသူေတြပဲဟု မစၥတာဟြန္ဆင္ကဆိုသည္။ ျပည္သူ႔ပါတီႏွင့္အတူ စုစုေပါင္း ၁၉ ပါတီမွ ဝင္ေရာက္အေ႐ြးခံၾကသည္။ ထိုပါတီမ်ားမွာ “ပိုးစုန္းၾကဴး” ကဲ့သို႔ မဲေပးသည့္ ခဏသာေပၚလာၿပီး မၾကာမီေပ်ာက္သြားၾကမည့္ ပါတီမ်ားျဖစ္သည္။ သို႔တိုင္ တနဂၤေႏြေန႔ ညေနပိုင္းက ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္တစ္ခုတြင္ အႏိုင္ရပါတီက “ကေမၻာဒီးယားျပည္သူေတြဟာ စိတ္ဝင္တစားႏွင့္ မဲေပးမႈေၾကာင့္ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီစနစ္ကို တစ္ခဲနက္ ေကာက္ခံမႈျပဳ” ၾကသည္ဟု ပါဝင္သည္။

ပါတီကေမွ်ာ္မွန္းသည္မွာ အမတ္ေနရာ ၁၂၅ ရွိသည့္အနက္ ေနရာ ၁၀၀ ကို ရရွိသည္ဟု ခန္႔မွန္းသည္။ ယခင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲႏွင့္စာေသာ္ သိသာေသာ တိုးတက္မႈပင္ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ၿပိဳင္ဘက္မရွိဘဲ ရရွိတဲ့ေအာင္ျမင္မႈဟာ အႏွစ္သာရမရွိဘဲ အခြန္သာသာ ေအာင္ျမင္မႈပါပဲဟု ဆိုၾကသည္။

စမ္ရိန္စီ (Sam Rainsy) ျပည္ပေရာက္ Cambodia National Rescue Party ယခု ဖ်က္သိမ္းျခင္းခံရေသာ အတိုက္အခံပါတီေခါင္းေဆာင္က တနဂၤေႏြေန႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ရာတြင္ “အဓိပၸာယ္မရွိ ေသာေအာင္ျမင္မႈက ကေမၻာဒီးယားရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းမေပးႏိုင္ပါ။ လြန္ခဲ့ေသာ ၁၂ လလံုးလံုး အစိုးရဟာ အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ အျပဳအမူေတြပဲ လုပ္ေနပါတယ္” ဟု ေဝဖန္လိုက္သည္။

စေနေန႔က အယ္စီသာ (El Sitha) ဆိုသူ ပါတီအဖ်က္ခံရေသာ အတိုက္အခံပါတီဝင္တစ္ေယာက္က ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္တြင္ မင္မဆြတ္ထား ေသာလက္ေခ်ာင္းမ်ားကို တင္မိရာက သူ႔ကိုသက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားက ဆင့္ေခၚျခင္းခံရသည္။ လူအမ်ားက ႏိုင္ငံျခားမွဝင္ေနေသာပိုက္ဆံမ်ားႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားတြင္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံအျဖစ္ေရာက္ေအာင္ ပို႔ေဆာင္ေပးႏိုင္မည္ဟု ယူဆခဲ့ၾကသည္။

၁၉၇၀ ခု (Khmer Rouge) တို႔ လက္ထက္တြင္ ျပည္သူငါးပံုတစ္ပံုကို ေသေစခဲ့ၿပီး ကေမၻာဒီးယားသည္ ပထမ ဗီယက္နမ္၊ ေနာက္ တစ္ဖန္ ကုလသမဂၢ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈလက္ေအာက္တြင္ ရွိေနခဲ့သည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံသားတို႔က ပါတီဒီမိုကေရစီစနစ္ေကာင္းပံုမ်ားကို လက္ခ်ာေပးေနၾကခ်ိန္တြင္ မစၥတာဟြန္ဆင္က သူ႔ကိုၿပိဳင္ဘက္ျဖစ္လာမည့္သူမ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္တို႔၏လႊမ္းမိုးမႈ ဆုတ္ယုတ္သြားခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္တို႔က အစားဝင္ေရာက္လာၾကသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုသည္မွာ ေနာက္တန္းမွာသာရွိေနခဲ့သည္။

ယခုမဲဆြယ္ပြဲမ်ားတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ သံအမတ္ႀကီး တက္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံအေပၚ ဥေရာပေကာင္စီ (EU) က အေရးယူရန္ ျပင္ဆင္ေနျခင္းကို ရယ္စရာတစ္ခုအျဖစ္ေျပာခဲ့သည္။ မစၥတာဟြန္ဆင္ကလည္း တ႐ုတ္တို႔ကို “အားကိုးရေသာမိတ္ေဆြ” အျဖစ္ အမႊမ္းတင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္တို႔ႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားကို ကေမၻာဒီးယားတြင္ ေတာ္လွန္ေရးႀကီးတစ္ရပ္ေပၚေပါက္ရန္ ႏိႈးေဆာ္ေနသည္ဟု စြပ္စြဲသည္။

ဗုဒၶဟူးေန႔က အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္တြင္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံကို အေရးယူရန္ ျပင္ဆင္သည့္အေနႏွင့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သည္။ ဆီးနိတ္က သေဘာတူပါလွ်င္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံသားပိုင္ေငြမ်ားကို Block လုပ္ျခင္း၊ လူကိုႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ဝင္မလာႏိုင္ေအာင္ တားဆီးႏိုင္သည္။ တနဂၤေႏြေန႔တြင္မႈ ကေမၻာဒီးယားအစိုးရကို ႐ႈတ္ခ်ေၾကာင္းအဆိုကို သူတို႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဇူလိုင္လ ၂၉ ရက္ေန႔ကက်င္းပခဲ့ေသာ ကေမၻာဒီးယားေ႐ြးေကာက္ပြဲကို “ျပည္သူတို႔၏အလိုအတိုင္းမဟုတ္” ဟု စြပ္စြဲလိုက္သည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ေလ့လာသူအေနႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္လႊတ္ရန္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပေကာင္စီႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတို႔က ျငင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိုေစာင့္ၾကည့္ရန္ အရင္ကေမၻာဒီးယားအစိုးရက အဖြဲ႔တစ္ဖြဲ႔ ဖြဲ႔ထားခဲ့ရာ ဟြန္ဆင္၏ သားျဖစ္သူက ဦးေဆာင္သည္။ ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔က ေ႐ြးေကာက္ပြဲကိုေစာင့္ၾကည့္ရန္ အဖြဲ႔မ်ားေစလႊတ္ခဲ့ၾကသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ကေမၻာဒီးယားလူငယ္တို႔၏လုပ္အားျဖင့္ အတိုက္အခံပါတီကို တစ္ခဲနက္မဲေပးခဲ့ၾကရာ ထိုေ႐ြးေကာက္ပြဲအင္အားတက္ႂကြမူ စိတ္ဝင္စားမႈတို႔ကို ယခုအခါ၌ မေတြ႔ခဲ့ရေပ။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွ ပယ္မဲျဖစ္ေအာင္ ဖ်က္ဆီးပစ္သူမ်ားလည္းရွိသည္။ မစၥတာဟြန္ဆင္အေပၚ အႏွစ္ ၃၀ နီးပါးမွ် တိုင္းျပည္ကို ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္း အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ၿပီး တိုင္းျပည္၏ ထုတ္ကုန္ (Export) ကို အေျခခံေသာ စီးပြားေရးကို ထူေထာင္ခဲ့သူအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳၾကပါသည္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၏ သားမ်ားသည္ စစ္တပ္ ထိပ္တန္းအဆင့္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားျဖစ္ေနၾကသည္။ တစ္ခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္၏ Sanctions List ထဲတြင္ ပါဝင္ၾကမည့္သူမ်ားျဖစ္သည္။

ဖႏြမ္းပင္ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ အစိုးရကုမၸဏီမ်ား ဟြန္ဆင္၏ ညီမျဖစ္သူႏွင့္ ခ႐ိုနီမ်ားကသိမ္းထားေသာ လယ္ယာေျမမ်ား အမ်ားအျပားရွိ ေနၾကသည္။

(၃)
အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးကို ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်၍ ေ႐ြးေကာက္ပြဲလုပ္ျခင္းသည္ ဘယ္ေသာအခါမွ် ဒီမိုကေရစီက်ေသာေ႐ြး ေကာက္ပြဲျဖစ္မလာႏိုင္ပါ၊ မစၥတာဟြန္ဆင္က အဘယ္မွ် စကားေျပာေကာင္းေကာင္း တရားမွ်တမႈရွိေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲျဖစ္မလာႏိုင္ပါ၊ သူ၏သားသမီးမ်ားက ေနရာအသီးသီးယူၿပီးၾကၿပီဆိုသည္ႏွင့္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံ၏ ေရွ႕ေရးသည္ အလားအလာ ေကာင္းမေကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ကိုသန္းလြင္
Ref: Cambodia Re Elect Its Leader a Result Predetermined by One. By Hannah Beech New York Times July 29, 2018.