News

POST TYPE

NEWS

ကခ်င္ျပည္နယ္မွ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ သတို႔သမီးမ်ားအျဖစ္ လိင္ကၽြန္ျပဳရန္ ေရာင္းခ်ခံေနရေၾကာင္း HRW အစီရင္ခံစာေဖာ္ျပ
25-Mar-2019



ပဋိကၡမ်ားျဖစ္ပြားေနေသာ ကခ်င္ျပည္နယ္မွ မိန္းမပ်ိဳမ်ား၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္အ႐ြယ္ မိန္းကေလးမ်ား လူကုန္ကူးခံေနရမႈကို တ႐ုတ္ႏွင့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက ဟန္႔တားႏိုင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း Human Rights Watch (HRW) အစီရင္ခံစာကိုကိုးကားၿပီး ေအပီသတင္းဌာနက ေဖာ္ျပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ၎တို႔၏ဆႏၵမပါဘဲ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္ သတို႔သမီးမ်ားအျဖစ္ ေရာင္းခ်ရန္ တ႐ုတ္ျပည္တြင္း အလုပ္ရမည္ဟု လွည့္ျဖားေခၚေဆာင္ခံရျခင္း၊ ျပန္ေပးဆြဲခံရျခင္းမ်ား မၾကာခဏျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း မတ္လ ၂၁ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ေသာအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္မိသားစုမ်ား၏ ဖမ္းဆီးပိတ္ေႏွာင္ခံရၿပီး မုဒိမ္းက်င့္ခံရေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပသည္။ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္သူမ်ားမွာလည္း တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားလက္တြင္ ေမြးလာသည့္ကေလးကို ထားခဲ့ရျခင္းမ်ားရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

လူကုန္ကူးမႈအႏၲရာယ္ကို ပိုမိုသတိျပဳမိေစရန္ အာဏာပိုင္မ်ားဘက္က ပိုမိုအားထုတ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ေနရပ္ျပန္လာသူမ်ားအတြက္ အကူအညီမ်ား ပိုမိုေပးအပ္ရန္ႏွင့္ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို အေရးယူရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္း သိရွိရသည့္ ျဖစ္စဥ္ ၂၂၆ ခု ဆိုသည္မွာ အမွန္တကယ္ျဖစ္ပြားသည့္ အေရအတြက္၏ အနည္းငယ္မွ်သာရွိၿပီး၊ ခံစားခဲ့ရသူမ်ားမွာဖြင့္ဟ ေဖာ္ထုတ္ရန္ ရွက္ေၾကာက္ျခင္း၊ ဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ လူမႈဖူလံုေရးဝန္ေဆာင္မႈေပးသည့္ ဌာနမ်ားမွ ကူညီေပးႏိုင္မႈမရွိျခင္းေၾကာင့္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာသူနည္းပါးရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ မိန္းကေလးငယ္မ်ား လူကုန္ကူးခံရမႈမွာ သိသိသာသာမ်ားျပားေနၿပီး ပိုမိုတိုးပြား လာသည္ဟုလည္း ယူဆရေၾကာင္း HRW က သံုးသပ္ထားသည္။

ယခုအစီရင္ခံစာအတြက္ လူကုန္ကူးခံရၿပီး အဓမၼလက္ထပ္ေပးခံခဲ့ရသည့္ အမ်ိဳးသမီး ၃၇ ဦးကို HRW က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့သည္။ အဆိုပါအမ်ိဳးသမီးမ်ားကို တ႐ုတ္မိသားစုမ်ားထံ ေဒၚလာ ၃၀၀၀ မွ ေဒၚလာ ၁၃၀၀၀ အထိ ေဈးအစားစားျဖင့္ လူကုန္ကူးသူမ်ားက ေရာင္းစားခဲ့ၾကသည္ဟုဆိုသည္။ ယင္း ၃၇ ဦးအနက္ ၁၂ ဦးမွာ လူကုန္ကူးခံရစဥ္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ခဲ့ၾကေသးေပ။ အငယ္ဆံုးမွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အ႐ြယ္သာ ရွိေသးသည္။ ၃၇ ဦးအနက္မွ ၂၂ ဦးမွာ တစ္ႏွစ္ သို႔မဟုတ္ ထို႔ထက္ပိုၾကာျမင့္သည့္ အခ်ိန္ကာလတစ္ရပ္အထိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားခဲ့ရသည္ဟု ဆိုသည္။

ျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ မၾကာခဏဆိုသလို အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ေဆးခတ္ထားၿပီး ပိတ္ေလွာင္ထားမႈမ်ားရွိခဲ့ကာ ဖမ္းဆီးထားသည့္ မိသားစုမ်ားႏွင့္သာ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုခြင့္ရခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

“အမ်ားစုကို အခန္းတစ္ခန္းထဲမွာ ေလွာင္ပိတ္ထားတယ္၊ ဝယ္ထားတဲ့မိသားစုက ထပ္တလဲလဲ မုဒိမ္းက်င့္ၿပီး ကေလးမရရေအာင္လုပ္တယ္”ဟု အစီရင္ခံ စာေရးသားသူ ဟီသာဘားက ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ေနရပ္စြန္႔ခြာရ ေသာဒုကၡသည္မ်ား ေနထိုင္သည့္ စခန္းမ်ားတြင္ သက္ေမြးမႈ အခြင့္အလမ္းေကာင္းမရွိျခင္းေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားကို တ႐ုတ္ျပည္တြင္း အလုပ္ေကာင္းရမည္ဟု လူကုန္ကူးသူမ်ားက ေသြးေဆာင္ျဖားေယာင္း ရလြယ္ကူခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကခ်င္ျပည္နယ္အၾကား အလြယ္တကူ ျဖတ္သန္းႏိုင္ေသာ နယ္စပ္အေျခအေနေၾကာင့္ လူကုန္ကူးရလြယ္ကူလ်က္ရွိသည္။ တ႐ုတ္အစဥ္အလာအရ သားေယာက်ာ္းေလးကိုသာ ဦးစားေပးျခင္းေၾကာင့္ သတို႔သမီးရွားပါးသည့္ တ႐ုတ္ျပည္အတြက္ သတို႔သမီးအဝယ္လုပ္ငန္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဈးကြက္ေကာင္းတစ္ခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္အာဏာပိုင္မ်ားက လူကုန္ကူးမႈကို ႏွိမ္နင္းေနသည္ဟုဆိုေသာ္လည္း ယင္းသို႔ အမ်ိဳးသမီးဝယ္သည့္ မိသားစုမ်ားမွာ မည္သည့္အခါမွ် အေရးယူမခံခဲ့ရဟု အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာမူ သတို႔သမီးလုပ္ရမည္မွန္းသိလ်က္ႏွင့္ မိမိသေဘာအေလ်ာက္ လိုက္ပါလာျခင္းမ်ိဳးလည္းရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

HRW ၏ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းမႈကို ျမန္မာရဲတပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ အာဏာပိုင္မ်ားကေျဖၾကားရန္ ျငင္းဆိုခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ လူမႈဖူလံုေရးဌာနကမူ အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ ကူညီေပးခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ျမန္မာ့လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးတပ္ဖြဲ႔၏ အဆိုအရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီမွ ဇူလိုင္လအတြင္း လူကုန္ကူးမႈ ၁၃၀ ကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး အမ်ိဳးသမီး ၉၆ ဦးကို ကယ္ဆယ္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ေအာင္ျမင္စြာ တရားစြဲဆိုႏိုင္သည့္ ျပစ္မႈ ၈၂၀ တြင္ ျပစ္မႈ ၅၃၄ မႈမွာ အဓမၼထိမ္းျမားမႈမ်ား ျဖစ္သည္ဟု တရားဝင္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။

တ႐ုတ္အာဏာပိုင္မ်ားကမူ ယင္းကိစၥအတြက္ မွတ္ခ်က္ေပးရန္ ျငင္းဆိုထားသည္။

Ref:AP