News

POST TYPE

NEWS

အမ်ိဳးသားေရးဝါဒသည္ အိႏၵိယမွ သတင္းတုမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္ရွိ ေမာင္းႏွင္အားျဖစ္ေၾကာင္း ဆန္းစစ္ေတြ႔ရွိရ
13-Nov-2018



နယူးေဒလီ၊ ႏိုဝင္ဘာ ၁၂

အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ႀကီးထြားေနေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒသည္ သာမန္ျပည္သူမ်ားအား သတင္းတုမ်ား ျဖန္႔ခ်ိရန္ တြန္း အားေပးေနသည္ဟု ဘီဘီစီသုေတသနစစ္တမ္းတြင္ ေတြ႔ရွိရေၾကာင္း BBC သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အမ်ိဳးသားေရး လံႈ႔ေဆာ္ေသာ သတင္းတုမ်ားကို ဖန္တီးျဖန္႔ခ်ိရာတြင္ လက္ယာစြန္းအုပ္စုကြန္ရက္မ်ားက လက္ဝဲအုပ္စုမ်ားထက္ မ်ားစြာပိုမိုစနစ္က်ေၾကာင္း လူမႈကြန္ရက္ေလ့လာမႈတြင္ ေတြ႔ရွိရသည္။

Twitter မွ သတင္းတုရင္းျမစ္မ်ားႏွင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မိုဒီကို ေထာက္ခံသည့္ ကြန္ရက္မ်ားအၾကားတြင္လည္း ဆက္ႏႊယ္စပ္ယွက္ေနသည္ဟု သိရွိရသည္။ 

သာမန္ျပည္သူမ်ားႏွင့္ သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ား ထိေတြ႔မႈလမ္းေၾကာင္းကို အိႏၵိယ၊ ကင္ညာႏွင့္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားတို႔တြင္ ေလ့လာဆန္းစစ္ရာမွ ယခုကဲ့သို႔ ေတြ႔ရွိရျခင္းျဖစ္သည္။

ေလ့လာမႈအစီအစဥ္တြင္ ပါဝင္သူမ်ားက ၎တို႔အခ်င္းခ်င္း သတင္းမွ်ေဝမႈ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို သုေတသနျပဳႏိုင္ရန္အတြက္ ၎တို႔၏ လက္ကိုင္ဖုန္းမ်ားအား ၇ ရက္ခန္႔ ၾကည့္႐ႈႏိုင္ရန္ ဘီဘီစီကို ခြင့္ျပဳခဲ့ၾကသည္။

BBC World Service မွ လုပ္ေဆာင္ကာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ သုေတသနရလဒ္မ်ားသည္ ကမၻာတစ္လႊား ႐ုပ္သံ၊ ေရဒီယိုႏွင့္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ပေလာက္ေဖာင္းမ်ားတြင္ ထုတ္လႊင့္ေပးေနေသာ “သတင္းတုမ်ား၏ေနာက္ကြယ္”အစီအစဥ္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္။

အဆိုပါသံုးႏိုင္ငံတြင္ တရားဝင္သတင္းဌာနမ်ားအေပၚ ျပည္သူအမ်ားစု၏ အယံုၾကည္ပ်က္မႈသည္ အျခားရင္းျမစ္မ်ားမွ သတင္းမ်ားကို မစစ္ေဆးဘဲ ယံုယံုၾကည္ၾကည္လက္ခံကာ ျပန္လည္ျဖန္႔ခ်ိမႈကို တြန္းအားေပးမႈျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။ ျပည္သူမ်ားသည္ သတင္းတုမ်ားကို စိစစ္ႏိုင္စြမ္းရွိသည္ဟုလည္း သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ အလြန္အကၽြံ ယံုၾကည္စိတ္ရွိေနၾကသည္။

၂၀၁၈ အတြင္း ဒစ္ဂ်စ္တယ္သတင္း ျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ားသည္ ထိုျပႆနာကို ပိုဆိုးသြားေစသည္။ လူမႈကြန္ရက္သံုးသူမ်ားသည္ သတင္းဇာစ္ျမစ္မ်ားကို စူးစမ္းစစ္ေဆးမႈ အနည္းအက်ဥ္းသာရွိၾကၿပီး ထိုအစား ယံုၾကည္ရမည့္ လကၡဏာမ်ိဳးကိုသာ ရွာၾကသည္ကို ေလ့လာေတြ႔ရွိရသည္။

သတင္းတုျဖန္႔မႈတြင္ Facebook ပို႔စ္မွ မွတ္ခ်က္မ်ား၊ ဓာတ္ပံုမ်ား ပါဝင္ၿပီး မိသားစုဝင္မ်ား၊ မိတ္ေဆြမ်ားထံမွ whatsapp မက္ေဆ့ခ်္မ်ားသည္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရသည္ဟု အမ်ားစုက ယံုၾကည္ေလ့ ရွိသည္။

Whatsapp တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေသာ ေကာလာဟလမ်ားႏွင့္ သတင္းအတုမ်ားသည္ အိႏၵိယတြင္ အၾကမ္းဖက္ အဓိက႐ုဏ္းမ်ားအထိ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။

လူမႈကြန္ရက္မွ သတင္းတုမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္စဥ္မ်ားေၾကာင့္ မႏွစ္က အနည္းဆံုး ၃၂ ဦး ေသဆံုးခဲ့ရသည္ဟု ဘီဘီစီ၏ အျခားေလ့လာမႈစစ္တမ္းတစ္ခုအရ သိရွိ ရသည္။

ကင္ညာတြင္ ေငြေၾကးႏွင့္ နည္းပညာဆိုင္ရာ သတင္းတုမ်ားသည္ Whatsapp တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနေသာ သတင္းမ်ားအနက္ တတိယအမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားတြင္ အၾကမ္းဖက္ဝါဒႏွင့္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာသတင္းတုမ်ား အေျမာက္အျမား ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

ဘီဘီစီ သုေတသနျပဳသူမ်ားက အဆိုပါသံုးႏိုင္ငံစလံုးတြင္ ၇ ရက္ကာလ အတြင္း ပါဝင္ေျဖၾကားသူမ်ားအား ၎တို႔ ၏ေနအိမ္မ်ားတြင္ နာရီေပါင္းမ်ားစြာ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းကာ Whatsapp ႏွင့္ Facebook မွတစ္ဆင့္ သတင္းမ်ားမွ်ေဝၾကပံုကို အေသးစိတ္ေလ့လာေမးျမန္းခဲ့ၾကၿပီး Twitter အေကာင့္ ၁၆,၀၀၀ ခန္႔ႏွင့္ facebook ေပ့ခ်္ ၃၀၀၀ ခန္႔ကို ေလ့လာဆန္းစစ္ခဲ့ၾကသည္။

F-04