News

POST TYPE

LOCAL

ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ဖ်က္သိမ္းေရး
05-Nov-2018


(၁)

ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ားမွာ ေလာကကိုၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိ ပါသည္။ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မ်ားႏွင့္ အႀကီးအက်ယ္ စစ္ျဖစ္ပြားပါက ဘက္ႏွစ္ဖက္လံုး ႏိုင္ႏိုင္စရာမရွိပါ အားလံုးပ်က္စီးၾက႐ံုပဲ ရွိပါသည္။ ဤအႏၲရာယ္ကိုသိသျဖင့္ ေရာ္နယ္ရီဂင္ (Ronald Regan) ႏွင့္ ဂိုဘာေခ်ာ့ (Mikhal Gorbachev) တို႔ႏွစ္ဦးသည္ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္က ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္မ်ား ေလ်ာ့ပါးေရး (သို႔) အၿပီးတိုင္ ပယ္ဖ်က္ေရးတို႔အတြက္ ေဆာင္ ႐ြက္ခဲ့ၾကပါသည္။

(Intermediate – Range Nuclear Forces Treaty; INF Treaty) ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ကို ၁၉၈၇ ခုႏွစ္က လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကပါသည္။ ႐ုရွားတို႔က စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္သည္ဟု သမၼတႀကီး အိုဘားမားႏွင့္ ထရမ့္တို႔က စြပ္စြဲခဲ့ၾကေသာ္ ၎စာခ်ဳပ္မွာ အသက္ဝင္ဆဲျဖစ္ပါသည္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ထရမ့္က စာခ်ဳပ္မွထြက္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ပါသည္။ 

ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကို စာခ်ဳပ္သို႔ ပူးေပါင္းပါဝင္လာေရးကိုသာ ေဆာင္႐ြက္သင့္သည္။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္အသစ္မ်ားကို မထုတ္လုပ္ေရးမွာ ေသခ်ာပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ပထမဆံုးလုပ္ရမည့္အလုပ္မွာ ႐ုရွားႏွင့္ အေမရိကန္တို႔ေတြ႔ဆံုၿပီး စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားအတိုင္း လိုက္နာျခင္း ရွိ မရွိကို ေဆြးေႏြးၾကရန္လိုပါသည္။

ဤစာခ်ဳပ္တြင္ လက္ေတြ႔ကြင္းဆင္း၍ စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားအတိုင္း လိုက္ပါေဆာင္႐ြက္ျခင္း ရွိ မရွိကို စစ္ေဆးရမည္ဆိုေသာ အခ်က္ ပါဝင္ပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ေသာ ကြင္းဆင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ိဳး တစ္ခါမွ မရွိခဲ့ဘူးပါ။ ၁၉၉၂ ေရာက္ေသာ္ ဒံုးက်ည္ ၂၇၀၀ ကို ဖ်က္ဆီးၿပီးပါၿပီ၊ ဤသို႔ စစ္ေဆးျခင္းကို ၂၀၀၁ အတြင္း အၿပီးေဆာင္႐ြက္ရန္ျဖစ္ေသာ္လည္း မေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခဲ့ပါ။

မစၥတာ ဂိုဘာေခ်ာ့ႏွင့္ ရီဂင္ႏွစ္ဦးလံုးမွာ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ဖ်က္သိမ္းေရးကို လိုလားသည့္အျပင္ ဤစစ္ပြဲမ်ိဳးမျဖစ္ႏိုင္၊ ျဖစ္လာစရာ အေၾကာင္းမရွိဟု ယံုၾကည္ခဲ့ၾကသူမ်ားျဖစ္ပါသည္။ ယေန႔ေခတ္တြင္ ထိုေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အသက္ ၈၇ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ မစၥတာ ဂိုဘာေခ်ာ့က ထရမ့္၏ေၾကညာခ်က္ကို “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အႏၲရာယ္ျဖစ္သည္”ဟု ေျပာၾကားလိုက္ပါသည္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၉ ရက္ေန႔က ႐ုရွားသမၼတ ပူတင္ (Vladimir Putin) ကို ေမးခဲ့စဥ္က ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရး ျဖစ္ႏိုင္မျဖစ္ႏိုင္ကိုေမးခဲ့ရာ “ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္”ဟုသာ ေျဖၾကားခဲ့ပါသည္။

အေမရိကန္တို႔အေနႏွင့္လည္း “Nuclear Posture Review” တြင္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက ကမၻာတစ္ဝန္း ႏ်ဴကလီးယား ဇီဝလက္နက္၊ ဓာတုလက္နက္ အားလံုးဖ်က္သိမ္းေရးကိုဦးတည္ၿပီး စစ္ေအးကာလကရွိခဲ့ေသာ လက္နက္အားလံုး၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ဖ်က္ဆီးခဲ့ၿပီး၊ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္အသစ္ မတပ္ဆင္ခဲ့သည္မွာ အႏွစ္ ၂၀ ရွိသြားပါၿပီဟု ေရးသားထားသည္။

(၂)

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ INF အိုင္အန္အက္ဖ္စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္မထိုးမီတြင္ သမၼတရီဂင္က မစၥတာဂိုဘာေခ်ာ့ကို ဓားႏွင့္ထြန္တံုးတို႔ပါဝင္သည့္ အက်ႌလက္ၾကယ္သီးတစ္စံု လက္ေဆာင္ေပးခဲ့ပါသည္။ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးက ႏွစ္ႏိုင္ငံပူးေပါင္း၍ လူေတြ ေကာင္းရာေကာင္းေၾကာင္း လုပ္ေဆာင္ၾကမည္ဟု ရည္႐ြယ္ပါသည္။

ယခု မစၥတာထရမ့္က ေအာက္တိုဘာ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ထိုစာခ်ဳပ္မွထြက္မည္ဟူ၍ မစၥတာရီဂင္ေပးခဲ့ေသာဓားမ်ားကို ျပန္ေတာင္းေနပါသည္။ အေမရိကားသည္ စာခ်ဳပ္မွထြက္ၿပီး ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္အသစ္မ်ားကို အၿပိဳင္အဆိုင္ တပ္ဆင္ၾကမည့္ေခတ္ကိုျပန္သြားမည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိပါသည္။

အိုင္အန္အက္ဖ္ သေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္မွာ ၁၉၇၀ ႏွင့္ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္းက ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဥေရာပတြင္ ဒံုးက်ည္ (Missile) အက်ပ္အတည္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ပါသည္။ ဆိုဗီယက္တို႔က SS-20 ဒံုးက်ည္ႏွင့္ ႐ုရွားျပည္အတြင္းမွ ဥေရာပၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကို ပစ္ခတ္ႏိုင္စြမ္းရွိသည္။ အေမရိကန္တို႔တြင္ တာတိုပစ္ဒံုးက်ည္မ်ားသာရွိသည္။ ၎တို႔ႏွင့္ ဆိုဗီယက္ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ မပစ္ခတ္ႏိုင္၊ တာေဝးပစ္ခတ္ရန္အတြက္မူ အေမရိကန္ ျပည္တြင္းႏွင့္ ေရငုပ္သေဘၤာတို႔တြင္ တာေဝးပစ္ဒံုးက်ည္မ်ားရွိသည္။

႐ုရွားတို႔က SS-20 ႏွင့္ ဥေရာပၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကိုပစ္ခတ္ပါက အေမရိကန္တို႔အေနႏွင့္ တာေဝးပစ္ဒံုးက်ည္မ်ားကို သံုးဖို႔ပဲရွိသည္။ ဥေရာပမွ မဟာမိတ္တို႔က ထိုအျဖစ္အပ်က္ကို လက္မခံႏိုင္၊ ထို႔ေၾကာင့္ အေမရိကန္တို႔က ဥေရာပတြင္ ပါရွင္း (Parshing II) ဒံုးက်ည္မ်ားကို တပ္ဆင္ေပးသည္။ ဆိုဗီယက္တို႔က ထိုအခ်က္ကို စိုးရိမ္လာၾကသည္။ ပါရွင္း II သည္ ေမာ္စကိုၿမိဳ႕ကို ၁၀ မိနစ္အတြင္း ေရာက္ေအာင္ပစ္ႏိုင္သည္။ တကယ္စစ္ျဖစ္ပါက အခ်ိန္တိုအတြင္း တံု႔ျပန္ရမည္။ ဥေရာပ၏ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္အသစ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အႀကီးအက်ယ္ ဆႏၵျပၾကသည္။ အိုင္အန္အက္ဖ္စာခ်ဳပ္က ဤစိုးရိမ္မႈမ်ားကို ပေပ်ာက္ေစသည္။

စာခ်ဳပ္က ဒံုးက်ည္မ်ားကို ပေပ်ာက္ေစမည့္အျပင္ အေဝးပစ္ဒံုးက်ည္မ်ားစမ္းသပ္မႈႏွင့္ ေျမျပင္မွပစ္ခတ္ရေသာ ဒံုးက်ည္အားလံုးကို ခြင့္မျပဳေပ။ ဤစာခ်ဳပ္က တားျမစ္ေသာအကြာအေဝးမွာ ၃၀၀ မိုင္ႏွင့္ ၃၃၀၀ မိုင္အၾကားျဖစ္သည္။ တည္ေဆာက္ၿပီးသမွ် လက္နက္မ်ားမွ အေမရိကန္က လက္နက္ ၃၀၀၀ ေက်ာ္တို႔ ဖ်က္ဆီးပစ္ရသည္။ ဆိုဗီယက္တို႔က ဤထက္ႏွစ္ဆေက်ာ္ကို ဖ်က္ဆီးပစ္ၾကရသည္။

အေမရိကန္တို႔က ႐ုရွားႏိုင္ငံသည္ 9M929 မ်ားကို တီထြင္စမ္းသပ္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။ ခရစ္ႏွစ္ ၂၀၀၀ တြင္ တ႐ုတ္ျပည္ကပါ စမ္းသပ္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္လာရာ ႐ုရွားသမၼတပူတင္က စာခ်ဳပ္ကို မလိုက္နာႏိုင္ေတာ့ေၾကာင္း အရိပ္အျမြက္ ေျပာဆိုသည္။ ထိုအခ်ိန္က ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔၏ ဆက္ဆံေရးအေျခအေနမွာ တင္းမာလ်က္ရွိသည္။ ထိုစဥ္က တ႐ုတ္တို႔ႏွင့္ အခ်င္းမ်ားၾကသည္မွာ ႏ်ဴကလီးယားထိပ္ဖူးမပါဝင္ဘဲ ႐ိုး႐ိုးဒံုးက်ည္မ်ားသာျဖစ္သည္။

႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔က ျပန္လည္ ေက်ေအးၾကေသာအခါ အေမရိကန္တို႔က စိုးရိမ္လာၾကျပန္သည္။ တ႐ုတ္တို႔က စာခ်ဳပ္ႏွင့္မသက္ဆိုင္ဘဲ စာခ်ဳပ္က တားျမစ္ထားသည့္ ဒံုးက်ည္အမ်ားအျပား စမ္းသပ္လာေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သမၼတထရမ့္က သူ၏ ေရငုပ္သေဘၤာမ်ား၊ ေလယာဥ္သေဘၤာမ်ားတြင္ တန္ဖိုးႀကီးေပးရေသာ လက္နက္မ်ားကို တပ္ဆင္ရေတာ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထရမ့္ကို ႏ်ဴကလီးယားစာခ်ဳပ္မွ ထြက္ခြာသြားေအာင္ တြန္းအားေပးလ်က္ရွိသည္။

အေမရိကန္က ဤစာခ်ဳပ္မွထြက္လိုက္လွ်င္ အေျခအေန ဆိုး႐ြားသြားႏိုင္သည္။ ႐ုရွားတို႔အေနႏွင့္ ဥေရာပၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကို ပစ္ခတ္ႏိုင္မည့္ ဒံုးက်ည္မ်ားကို အျမန္တပ္ဆင္လာႏိုင္သည္။ 9M929 သာမက RS-26 “Rubezh” ေခၚ တိုက္ခ်င္းပစ္ဒံုးပ်ံမ်ားပါ တပ္ဆင္လာႏိုင္သည္။ အေမရိကန္တို႔အေနႏွင့္လည္း ႐ုရွားတို႔ကို တန္ျပန္ပစ္ခတ္ႏိုင္ေသာ ဒံုးက်ည္မ်ားကို စမ္းသပ္လာႏိုင္ပါသည္။

အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္ေသာ ဒံုးက်ည္မ်ား တပ္ဆင္ရန္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လိုေသးသည္ဟုေတာ့ ဆိုေနပါ၏။ လက္နက္တပ္ဆင္ေရးမွာ လက္ခံရမည့္ေနရာက အစိုးရမ်ားက သေဘာတူညီမႈရဖို႔က လိုေသးသည္။ ႐ုရွားက ထိုဒံုးက်ည္ကို မိမိႏိုင္ငံတြင္လက္ခံပါက လက္တံု႔ျပန္ရလိမ့္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္မႈက ရွိေနသည္။ အေမရိကန္အေနႏွင့္ ပိုလန္ကဲ့သို႔ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြးညႇိႏိႈင္းၿပီး တပ္ဆင္ႏိုင္သည္ဆိုေစဦး၊ ေနတိုး (NATO) စစ္တပ္ႀကီးႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ေစ့စပ္မႈမွာ ခက္ခဲဖြယ္ရာရွိသည္။ ဂ်ပန္က သေဘာမတူဘူးဟုဆိုသည္။ ဂ်ပန္ႏွင့္ကိုရီးယားတို႔မွာ တ႐ုတ္ျပည္က ဘယ္လိုသေဘာထားမလဲဆိုသည္ကို ၾကည့္ရေသးသည္။

အေမရိကန္တို႔က ဂူအမ္ကၽြန္းကဲ့သို႔ေသာေနရာတြင္ ဒံုးက်ည္မ်ားကို တပ္ဆင္ထားႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ တကယ္စစ္ျဖစ္ၿပီဆိုလွ်င္ အခ်က္အခ်ာက်ေသာေနရာမွာ ကၽြန္းကေလးဆိုပါက မေကာင္းျပန္ေပ။ ေနရာက်ဥ္းက်ဥ္းတြင္ လက္နက္မ်ားကို စုၿပံဳထားရန္ စစ္ေရးအရၾကည့္လွ်င္ မေကာင္းျပန္ေပ။

(၃)

အၿပိဳင္အဆိုင္ လက္နက္တပ္ဆင္ျခင္းသည္ ဆံုးႏိုင္ဖြယ္မရွိေသာ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။ တစ္ခုထက္တစ္ခု ပို၍ေကာင္းေသာ ပို၍ အစြမ္းထက္ေသာ လက္နက္မ်ားသည္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ေပၚေနၾကပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ရွိေနခ်ိန္တြင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔သည္ အကူအညီကင္းမဲ့ေနျခင္း မဟုတ္ပါ။ လူတီထြင္ေသာ လက္နက္မ်ားကို လူတို႔က ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ရပါမည္။

ကိုသန္းလြင္
Ref: George Shultz: We must Preserve This Nuclear Treaty, New York Times October 25 2018.