News

POST TYPE

INTERVIEW

BPI စက္႐ုံမွဴး ဦးကိုကိုေအာင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း
အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ရွိသူမ်ား ေဆးကုသရာတြင္ အသုံးျပဳႏိုင္မည့္ ေဆးဝါးကို BPI ေဆးဝါးစက္႐ုံက ယခုႏွစ္ကုန္ပိုင္းအတြင္း ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ခ်ိသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စက္မႈဝန္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာ့ေဆးဝါးလုပ္ငန္း၊ ေဆးဝါးစက္႐ုံ-အင္းစိန္ (BPI) စက္႐ုံမွဴး ဦးကိုကိုေအာင္ႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးရွိသူေတြ အသုံးျပဳႏိုင္မယ့္ ေဆးဝါးထုတ္လုပ္မယ္ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပေပးပါဦး။

UKKA : ဗိုင္းရပ္စ္သတ္တဲ့ေဆးေပါ့။ Anti Retroviral ပါ။ ART အုပ္စုပဲ။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိ ART ေဆးေတြနဲ႔ မတူဘူး။ ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ္ထြင္ၿပီး ေသာက္လို႔မရဘူး။ ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ သီးျခားေသာက္ရမွာ။ ဗိုင္းရပ္စ္သတ္တဲ့ေဆး ဆိုေတာ့ ဘီပိုးအတြက္လည္း ေသာက္လို႔ရတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီလည္း ေသာက္လို႔ရတယ္ေပါ့။

Voice : ေဆးက ဘယ္ေတာ့ေလာက္ ေစ်းကြက္ကို စျဖန္႔မွာလဲ။

UKKA : အခုမွ Formulation လုပ္တုန္း။ FDA ကိုလည္း တင္ရေသးတယ္။ သုံးလေလာက္ၾကာမယ္ ဆိုေတာ့ ၂၀၁၇ ေအာက္တိုဘာေလာက္ဆိုရင္ ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္ပါမယ္။

Voice : ေဆးက ဘယ္လိုအသုံးျပဳရမွာလဲ။ ေရရွည္ေသာက္ရမွာလား။

UKKA : အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေပ်ာက္တဲ့ ေဆးကေတာ့ ကမာၻေပၚမွာ မေပၚေသးပါဘူး။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးရွိတယ္ ဆိုရင္ CD4 ၂၀၀ ေအာက္ က်သြားရင္ ART ေဆးေတြ ေသာက္ၾကတယ္။ သူလည္း ဒီလိုပဲ။ CD4  က သတ္မွတ္ထားတဲ့ေအာက္ကို ေရာက္သြားၿပီဆိုရင္ အဲဒီေဆးကို ဆရာဝန္က Treatment ေပးလို႔ရၿပီ။

Voice : ေဆးအသုံးျပဳမယ့္သူေတြ အေနနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ဝယ္ယူလို႔ရလား။

UKKA : ေစ်းကြက္ထဲလည္း ျဖန္႔မယ္။ ၿပီးရင္ က်န္းမာေရးနဲ႔ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာနေအာက္က ေဆး႐ုံေတြျဖန္႔မယ္။ ပါရာစီတေမာလို လြယ္လြယ္ကူကူေသာက္လို႔ရတဲ့ ေဆးမ်ဳိးမဟုတ္ဘူး။ ဗိုင္းရပ္စ္သတ္တာ ဆိုေတာ့ လူကိုလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ ထိတာေပါ့။

Voice : ေဆးရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိးဆိုးက်ဳိးေတြကေရာ။

UKKA : ေဆးတိုင္းကေတာ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး အကုန္ရွိတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး ဘယ္လိုရွိတယ္ ဆိုတာကေတာ့ ေဆးထြက္လာၿပီးေတာ့မွ ေျပာလို႔ရမယ္။ အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ့ ရွိမယ္။ ေကာင္းက်ဳိးအေနနဲ႔ကေတာ့ ေဆးက ေရာဂါေပ်ာက္သြားေအာင္ အျမစ္ျပတ္တဲ့ေဆး မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါကို ဟန္႔တားထားတဲ့ေဆး။ တျခားေဆးနဲ႔ တြဲေသာက္ၿပီးေတာ့မွ ဗိုင္းရပ္စ္ကို သတ္တာျဖစ္တယ္။ ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္း ေသာက္ရမယ္။

Voice : ေဆးထုတ္လုပ္ဖို႔အတြက္ ဘယ္ႏိုင္ငံက နည္းပညာကို အသုံးျပဳထားတာပါလဲ။

UKKA : ဒါကို ဒီမွာစမ္းရင္ ႏွစ္အမ်ားႀကီးၾကာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အိႏၵိယႏိုင္ငံကေန Formulation ဝယ္တာပါ။ Formulation ဝယ္ၿပီး ဒီမွာျပန္စမ္းရတယ္။ အိႏၵိယကေတာ့ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္နဲ႔ ျဖန္႔ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ နည္းပညာ ဝယ္လိုက္တာေပါ့။

Voice : အသုံးျပဳလိုတဲ့ ေဝဒနာရွင္ေတြ အေနနဲ႔ ေဆးကိုဘယ္ေလာက္ႏႈန္းနဲ႔ ဝယ္ယူလို႔ ရႏိုင္မလဲ။

UKKA : အခုက စမ္းေနတုန္း ဆိုေပမယ့္ ေဆးေတာ့ ထြက္ေနၿပီ။ ေဆးကို ဒီအတိုင္းမရဘူး။ Temperature အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ဘယ္ေလာက္မွာ စမ္းမလဲဆိုတဲ့ စက္ေတြနဲ႔ စမ္းရတာေပါ့။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိတာေပါ့။ အခုက အဲဒီကာလေပါ့။ ၿပီးရင္ ဘယ္လိုဘူးမ်ဳိးနဲ႔ ထုတ္မလဲ စသျဖင့္ တင္ဒါေခၚတာေတြ လုပ္ရမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ဒီဟာေတြ အကုန္လုံး ဘယ္ေလာက္က်မလဲ ဆိုတာကို ေဆးထြက္လာတဲ့အခါမွာ ျပန္တြက္ၿပီးေတာ့ ဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ ယူၿပီးေတာ့မွ ေစ်းႏႈန္းက သတ္မွတ္ေပးလို႔ ရမွာေပါ့။ ေဆးထြက္လာေတာ့မွ Costing က ျပန္တြက္လို႔ရမွာ။

Voice : BPI ေဆးဝါးစက္႐ုံ အေနနဲ႔ ေဆးအမ်ဳိးအစားေပါင္း ဘယ္ေလာက္ထုတ္လုပ္ေနပါသလဲ။

UKKA : BPI အေနနဲ႔ ေဆးအမ်ဳိးအစား ၁၈၀ ကို ထုတ္လုပ္ေနတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က ေဆးအမည္သစ္ ရွစ္မ်ဳိး တီထြင္သုေတသနျပဳ ထုတ္ခဲ့တယ္။ လာမယ့္ႏွစ္မွာလည္း မႏွစ္ကထက္ အေရအတြက္မနည္းဘဲ စမ္းသပ္ထုတ္မယ္။ ဒီေဆးကေတာ့ မႏွစ္က Formulation ဝယ္ၿပီး အခုစမ္းသပ္ထုတ္ေနၿပီ။ မႏွစ္ကေတာ့ ရွစ္မ်ဳိးကို Formulation မဝယ္ဘဲ စက္႐ုံမွာပဲ တီထြင္ခဲ့တယ္။ ဒီႏွစ္မွာ Formulation လည္း ဝယ္မယ္။ ဒီမွာလည္း ထြင္မယ္။

Voice : ဒီစက္႐ုံကထုတ္တဲ့ ေဆးဝါးေတြကို ျပည္ပႏိုင္ငံေတြအထိ တင္ပို႔ဖို႔ေရာ ေဆာင္႐ြက္ထားတာေတြ ရွိပါသလား။

UKKA : ေနာက္ပိုင္း ျပည္ပကိုပို႔ဖို႔အထိ လုပ္သြားမယ္။ ေလာေလာဆယ္ အေနအထားမွာက ကိုယ့္ျပည္တြင္းေတာင္မွ ဖူလုံေအာင္ မထုတ္ႏိုင္ေသးတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပည္ပအဆင့္အထိေတာ့ ထုတ္ဖို႔ မေရာက္ႏိုင္ေသးဘူးေပါ့။ ေနာင္မွာ ျပည္ပကိုပို႔ဖို႔ အခုတည္းက စၿပီးျပင္ဆင္ေနၿပီ။

Voice : ဆရာ့အေနနဲ႔ လူထုကို ဘာမ်ားသတင္းစကား ပါးခ်င္ပါေသးလဲ။

UKKA : ဗိုင္းရပ္စ္သတ္တဲ့ေဆး အေနနဲ႔က ပထမဦးဆုံးျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေဝဒနာရွင္ေတြ အတြက္ေတာ့ တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ေနၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံျခားကဝယ္တဲ့ ေဆးေတြထက္ေတာ့ ေစ်းသက္သာမယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီနဲ႔ အသည္းေရာင္အသားဝါဘီ ရွိေနတဲ့၊ ေရာဂါဆိုး႐ြားေနတဲ့ ေရာဂါရွင္ေတြအတြက္ ဝမ္းသာစရာေပါ့။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲမွာပဲ ဒီေရာဂါကုသေဆး ထြက္လာေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ သတင္းစကား ပါးခ်င္ပါတယ္။

Voice : အခုလို ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ