POST TYPE

INTERVIEW

မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေက်ာ္လြင္ဦးႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း
25-Apr-2017 tagged as မိုးေလဝသ

ၿပီးခဲ့သည့္သႀကၤန္ကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဆိုင္ကလုန္းမုန္တိုင္း မာရသာ ဝင္ေရာက္တိုက္ခတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ လာမည့္ ေမလအတြင္း၌ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ ထပ္မံျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္ မုန္တိုင္းမ်ား၏ အႏၲရာယ္ႏွင့္ မိုးႀကဳိကာလ ရာသီဥတု အေျခအေနမ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္ မိုးေလဝသႏွင့္ ဇလေဗဒ ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး (အထက္ျမန္မာျပည္)  ဦးေက်ာ္လြင္ဦးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : ကနဦးအေနနဲ႔ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ရာသီဥတု အေျခအေနကို သုံးသပ္ေပးပါဦး ဆရာ။

U KLO : လက္ရွိ ဧၿပီလ ဒုတိယ ၁၀ ရက္ပတ္ကုန္ အထိေတာ့ အပူခ်ိန္ေတြ စံခ်ိန္တင္ေအာင္ ပူခဲ့တယ္။ မုန္တိုင္းေတြလည္း ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အေနာက္ေျမာက္ေလေအးနဲ႔ ေလေပြလိႈင္းေတြ ျဖတ္ေက်ာ္ေနခဲ့တယ္။ 

Voice : ဟုတ္ကဲ့ဆရာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္က မုန္တိုင္း (မာရသာ) ဝင္ေရာက္ခဲ့တယ္။ အခုလည္းထပ္ၿပီး ေမလအတြင္း ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွာ မုန္တိုင္းေနာက္တစ္လုံး ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာ ရွိေနလား။

U KLO : ေမလလယ္ေလာက္အထိ မုန္တိုင္းျဖစ္တဲ့ရာသီ ဆိုေတာ့ သီတင္းပတ္သုံးပတ္ေလာက္ အထိေတာ့ မုန္တိုင္းအႏၲရာယ္ကို သတိျပဳရဦးမွာေပါ့။ ဧၿပီလ၊ ေမလ မုန္တိုင္းေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ အားေကာင္းတတ္ပါတယ္။ မုန္တိုင္းျဖစ္ေပၚႏိုင္မႈကို ငါးရက္ေလာက္ ႀကဳိသိႏိုင္ပါတယ္။ လမ္းေၾကာင္းေ႐ြ႕လ်ားမႈနဲ႔ အင္အားအဆင့္ကိုေတာ့ သုံးရက္ေလာက္ ႀကဳိသိႏိုင္တယ္။ မုန္တိုင္းရာသီဆိုေတာ့ ေမလမွာ အနည္းဆုံး တစ္လုံးေလာက္ေတာ့ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

Voice : အဲဒီမုန္တိုင္း ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အႏၲရာယ္ ရွိႏိုင္ပါသလား။ ဘာေတြႀကဳိတင္ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုအပ္ပါသလဲ။ 

U KLO : ေမလမွာ မုန္တိုင္းေတြျဖစ္ရင္ လမ္းေၾကာင္းသုံးမ်ဳိး ရွိတယ္။ အိႏၵိယ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာ့ကမ္း႐ိုးတန္းပါ။ ေကြ႔တဲ့မုန္တိုင္းမ်ားကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာကို ဝင္ၾကတယ္။ အဓိက အခ်က္ကေတာ့ မုန္တိုင္းျဖစ္ေပၚခ်ိန္ ေရျပင္မွာရွိတဲ့ အပူစြမ္းအင္မ်ားတဲ့ေနရာ ေျမျပင္နဲ႔ အထက္ေလထု ဖြဲ႔စည္းမႈေတြက မုန္တိုင္းလမ္းေၾကာင္းကို ဆုံးျဖတ္ေပးတာပါ။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေမလမုန္တိုင္းလို ထူးျခားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြနဲ႔လည္း ေ႐ြ႕လ်ားတတ္ေတာ့ မုန္တိုင္းျဖစ္ၿပီ ဆိုတာနဲ႔ မ်က္ျခည္မျပတ္ နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ရပါတယ္။ 

မုန္တိုင္းျဖတ္ေက်ာ္မယ္ ဆိုရင္ အဓိက ပင္မသဘာဝေဘး သုံးမ်ဳိးျဖစ္မယ္။ မိုးသည္းထန္တာ၊ ေလျပင္းထန္စြာ တိုက္တာနဲ႔ မုန္တိုင္းဒီေရတက္တာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ သဘာဝေဘးကေတာ့ ေရႀကီးတာ၊ ေျမၿပဳိတာ ျဖစ္မယ္။ မုန္တိုင္းသတိေပးခ်က္ ရတာနဲ႔ အေရးေပၚတုံ႔ျပန္မႈအတြက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ႀကဳိတင္ျပင္ဆင္ထားရင္ အပ်က္အစီး ကိန္းဂဏန္းမ်ားစြာ ေလ်ာ့နည္းပါတယ္။ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ ျပည္သူလူထု ပါဝင္တဲ့ ႀကဳိတင္ေလ့က်င့္ ဇာတ္တိုက္မႈေတြ လုပ္သင့္ၿပီး မုန္တိုင္းမလာခင္၊ မုန္တိုင္းတိုက္ေနစဥ္၊ မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေတြကို အေလးထား ေဆာင္႐ြက္ရမွာေပါ့။ ဒါက ေရတိုလုပ္ငန္းေတြပါ။ ေရရွည္လုပ္ငန္းမ်ားကေတာ့ အမ်ားႀကီးပါ။ ႀကဳိတင္သတိေပးစနစ္ အားေကာင္းလာေစမယ့္ ကိရိယာပစၥည္းေတြ၊ သဘာ၀ဝေဘးဒဏ္ ခုခံႏိုင္မယ့္ အေျခခံအေဆာက္အဦ အရင္းအျမစ္ေတြ (Structural Mitigation) နဲ႔ ျပည္သူလူထုနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ႀကဳိတင္ကာကြယ္မႈဆိုင္ရာ အသိပညာ၊ နည္းပညာ၊ ဗဟုသုတမ်ား ရပ္႐ြာအဆင့္အထိ အခုထက္ ပိုမိုတိုးတက္ေစမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ (Non-structural Mitigation) ေတြအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ အရမ္းမ်ားေပမယ့္ လုပ္ႏိုင္သေလာက္ မ်ားမ်ားလုပ္တာ ေကာင္းပါတယ္။

Voice : သမိုင္းမွတ္တမ္းေတြအရဆိုရင္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္က မုန္တိုင္းေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဘယ္ႏွလုံးေလာက္ ဝင္တတ္ပါသလဲ။ ဘယ္ကာလေတြမွာ မုန္တိုင္းေတြ အမ်ားဆုံး ျဖစ္တတ္ပါသလဲဆိုတာ ရွင္းျပေပးေစလိုပါတယ္ ဆရာ။

U KLO : ျမန္မာႏိုင္ငံကို မုန္တိုင္းေတြ ဝင္ေရာက္တတ္တာကေတာ့ ဧၿပီလ၊ ေမလ၊ ေအာက္တိုဘာလနဲ႔ ႏိုဝင္ဘာလေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ထူးျခားတဲ့ မုန္တိုင္းႀကီး သုံးလုံးကေတာ့ ၂၀၀၆ မာလာ၊ ၂၀၀၈ နာဂစ္၊ ၂၀၁၀ ဂီရိမုန္တိုင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္အားအဆင့္နဲ႔ အဖ်က္စြမ္းအားေတြ တူညီၾကသလို ျမန္မာႏိုင္ငံကို မုန္တိုင္းသုံးလုံးစလုံး ေသာၾကာေန႔မွာ ဝင္ေရာက္ခဲ့တာလည္း တူေနတာထူးျခားပါတယ္။ ကမ္းေျခနားေရာက္မွ အရမ္းအားေကာင္းလာတာကေတာ့ နာဂစ္နဲ႔ ဂီရိမုန္တိုင္းေတြပါ။

Voice : ျမန္မာႏိုင္ငံက အာရွေဒသတြင္း ႏိုင္ငံေတြထက္ ေန႔အပူခ်ိန္ေတြ ျမင့္တက္ေနတဲ့အတြက္ အခုလာမယ့္ ကာလေတြမွာေရာ ေန႔အပူခ်ိန္ေတြ ျမင့္တက္ႏိုင္ပါသလား ဆရာ။

U KLO : အခုေျပာေနတဲ့ အပူခ်ိန္က ျမင္းမူၿမဳိ႕မွာ ၂၀၁၀ ေမလကျဖစ္ခဲ့တဲ့ အျမင့္ဆုံး ေန႔အပူခ်ိန္စံခ်ိန္ပါ။ ျမန္မာ့စံခ်ိန္သာမက အာဆီယံမွတ္တမ္းေတြရဲ႕စံခ်ိန္ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ တခ်ဳိ႕အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမွာဆို အပူခ်ိန္စံခ်ိန္သစ္က ၅၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ ေက်ာ္ပါတယ္။ မုတ္သုံမဝင္ခင္အထိ ေမလကုန္ေလာက္ကေတာ့ ေန႔အပူခ်ိန္ေတြ ျမင့္တက္ဖို႔ ရွိပါတယ္။ မိုးေလဝသ အေျခအေနေတြကိုေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္း ခုနစ္ရက္ေလာက္ ႀကဳိသိႏိုင္ၿပီး အေသးစိတ္ကိုေတာ့ သုံးရက္ေလာက္အတြင္း ၾကည့္ရင္ မွန္ကန္တဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္းက မ်ားပါတယ္။

Voice : ဒါဆို မိုးႀကဳိကာလမွာ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ရာသီဥတု ျဖစ္စဥ္ေတြလည္း သိပါရေစ ဆရာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့လေတြတုန္းက ေဒသအႏွံ႔အျပားမွာ မိုးသီးေႂကြတာေတြ၊ ေလျပင္းတိုက္တာေတြ ျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ မိုးတိမ္ေတာင္ အႏၲရာယ္နဲ႔ မိုးႀကဳိးပစ္တဲ့ အႏၲရာယ္ေရာ ဘယ္ေလာက္ႀကီးပါသလဲ ဆရာ။ ဘယ္လိုကာကြယ္ေနထိုင္ရမလဲ ဆိုတာ အႀကံျပဳေပးပါဦး။ 

U KLO : မိုးႀကဳိရာသီမွာေတာ့ မုန္တိုင္းရယ္၊ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္တာရယ္၊ မိုးတိမ္ေတာင္ေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အပူလြန္ကဲခ်ိန္မွာ ေရေငြ႔ေတြ ရရွိတဲ့အခါ ေလထုမတည္ၿငိမ္မႈမ်ားၿပီး အားေကာင္းတဲ့ မိုးတိမ္ေတာင္ေတြ မြန္းလြဲ၊ ညေနပိုင္းေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုးႀကဳိးပစ္တာ၊ မိုးသီးေႂကြတာ၊ မိုးသက္ေလျပင္း တိုက္ခတ္တာ၊ ေနရာကြက္ၿပီး ႐ုတ္တရက္ မိုးသည္းထန္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုးၿခိမ္းသံၾကားရင္ ကိုယ့္ေဒသမွာ မိုးတိမ္ေတာင္ရွိေနၿပီ ဆိုတာ သိႏိုင္ပါတယ္။

Voice : ေနာက္ မုတ္သုံဝင္ေရာက္မႈ အေျခအေနနဲ႔ မိုးရရွိႏိုင္မႈ အေျခအေနလည္း သိပါရေစ ဆရာ။ ဘယ္ေဒသေတြက မိုးမ်ားႏိုင္ၿပီး ဘယ္ေဒသေတြက မိုးနည္းႏိုင္ပါသလဲ ဆရာ။ 

U KLO : မုတ္သုံေလဆိုတာ ရာသီမွန္အခ်ိန္မွန္ တိုက္တဲ့ ပင္လယ္နဲ႔ ကုန္းေျမအပူေၾကာင့္ ေလဖိအား ကြာျခားလို႔ အဓိက ျဖစ္ရတာပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေမလလယ္မွာ ဝင္ေရာက္ပါတယ္။ ထူးျခားၿပီး မုတ္သုံေလ ေနာက္က်တာ ခုေနာက္ပိုင္း သိပ္မေတြ႔ရပါ။ ဒါေပမဲ့ မုတ္သုံေလက မုန္တိုင္းအေဖာ္နဲ႔ ဝင္လာရင္ ျမန္ျမန္မိုးရတယ္။ မိုး႐ြာသြန္းပုံ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ မ်ားတယ္။ မုတ္သုံေလ အင္အားကိုေတာ့ အေစာႀကီး ႀကဳိတင္ခန္႔မွန္းရတာ ခက္ခဲပါတယ္။ ေတာင္အာရွ မုတ္သုံအဝင္နဲ႔ မိုး႐ြာႏိုင္မႈဖိုရမ္တစ္ခု အိႏၵိယႏိုင္ငံမွာ လုပ္ေနပါတယ္။ မၾကာခင္ေတာ့ ၂၀၁၇ မိုးအေျခအေန သုံးသပ္ခ်က္ ထြက္လာပါမယ္။ မုတ္သုံမိုးအတြက္ ပုံမွန္ျပႆနာကေတာ့ မုတ္သုံေလ မ်က္ႏွာသာေပးျခင္း မခံရတဲ့ အလယ္ပိုင္းေဒသ ျဖစ္ပါတယ္။ အယ္နီညဳိႏွစ္ ျဖစ္ေပမယ့္ မႏွစ္ကေတာ့ အညာမွာ မိုးေကာင္းခဲ့ပါတယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့ဆရာ။ အခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ရာသီဥတု အေျခအေနအေပၚ သုံးသပ္အႀကံဳျပဳေပးပါဦး။

U KLO : အနာဂတ္ ျမန္မာ့ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲလာႏိုင္မႈအေနနဲ႔ အပူခ်ိန္ျမင့္လာတာ မိုးရြာသြန္းမႈ ပိုလာႏိုင္မယ္လို႔ ေတြ႔ရေတာ့ ရာသီေဘးဒဏ္ေတြကို ဘက္စုံေထာင့္စုံကေန စနစ္တက် ျပင္ဆင္ဖို႔ ေဆာင္႐ြက္ေနၾကတာနဲ႔အတူ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ သဘာဝေဘးဒဏ္ေတြကို ရင္ဆိုင္ခုခံႏိုင္စြမ္းျမင့္တဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ေတြ ေဒသအလိုက္ အရွိန္ျမႇင့္ ေဆာင္႐ြက္သင့္ပါတယ္လို႔ အႀကံျပဳခ်င္ပါတယ္။ 

ျပည့္ၿဖိဳးလင္း