News

POST TYPE

INTERVIEW

ေဒါက္တာသူရေဇာ္ (ကေလးအထူးကုဆရာဝန္) ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
24-Jul-2019

ကေလးႏွင့္ တုပ္ေကြးေရာဂါမ်ား

“အဖ်ားက်ေဆးဆိုတဲ့ေနရာမွာ ပါရာစီတေမာ ႐ိုး႐ိုးကိုပဲ သံုးေစခ်င္တယ္”



မိုးတြင္းကာလသည္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ အျဖစ္မ်ားသည့္ ကာလျဖစ္ေသာ္လည္း ရာသီအကူးအေျပာင္းကာလလည္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ရာသီတုပ္ေကြးႏွင့္ ျပင္းထန္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ တင္စားေခၚေဝၚလာသည့္ ဆင္တုပ္ေကြး စသည့္ ေရာဂါမ်ားပါ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကေလးငယ္မ်ားတြင္ အဆိုပါ တုပ္ေကြးေရာဂါ တစ္ခုခုခံစားရပါက သတိျပဳႏိုင္မည့္အခ်က္မ်ား၊ သတိျပဳဖြယ္ရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပုသိမ္ၿမိဳ႕မွ ေဒါက္တာသူရေဇာ္ (ကေလးအထူးကုဆရာဝန္) ႏွင့္ The Voice Daily က ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

Voice : အခုရာသီမွာ တုပ္ေကြးေရာဂါေတြက အစံုျဖစ္ေနတာဆိုေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တာေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.TYZ : တုပ္ေကြးမ်ိဳးစံုျဖစ္ေနၾကတယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ဖ်ားနာမႈေတြက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ထဲမွာ ရာသီတုပ္ေကြးေၾကာင့္ ဖ်ားနာတဲ့ ကေလးေတြရွိသလို Dengue Virus ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးလည္းရွိတယ္။ ဒီရက္ပိုင္းမွာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္နဲ႔ အျဖစ္မ်ားတာက ဆင္တုပ္ေကြး  (Chikungunya Virus) က အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

Voice : ဒါေတြက ဘယ္လိုကူးစက္ႏိုင္ပါသလဲ။ ေနာက္ၿပီး အသက္အ႐ြယ္အစံု ျဖစ္ႏိုင္တာလား ဆရာ။
Dr.TYZ : ဒါက ေလထုထဲကေန ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းထဲကေန ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ေရာဂါပိုးပါတဲ့ လူ႔ခႏၶာကိုယ္က ထြက္တဲ့ သလိပ္၊ အရည္ စတာေတြကို တစ္နည္းနည္းနဲ႔ထိေတြ႔မိ၊ ကိုင္တြယ္မိရာကေနလည္း ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တုပ္ေကြးကေတာ့ ျခင္ကိုက္ရာကေန ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဒါေတြက ကေလးလူႀကီးမေ႐ြး ျဖစ္ပြားႏိုင္တယ္။

Voice : တုပ္ေကြးေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာရပ္ေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.TYZ : ဒီရာသီမွာ အျဖစ္မ်ားဆံုးက ဖ်ားနာၾကမယ္။ ႏွာရည္ယို၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာေတြက ကနဦး ျဖစ္ပြားၾကတာပါပဲ။ ဘာဗိုင္းရပ္စ္ဝင္တယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ တခ်ိဳ႕ဗိုင္းရပ္စ္ေတြက ႏွာရည္ယိုတာ အျဖစ္မ်ားသလို တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း တစ္ခါတေလ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာတာေတြ၊ ပ်ိဳ႕အန္တာေတြ အျဖစ္မ်ားတာရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ႂကြက္သားေတြ အလြန္တရာမွ ကိုက္ခဲနာက်င္တာလည္း ရွိတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္တစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ ထူးျခားတာက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ အေရးႀကီးတဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ ေသြးယိုစီးတဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆင္တုပ္ေကြးမွာကေတာ့ အဆစ္အျမစ္ေတြ နာက်င္တာ၊ ကိုယ္လက္မအီမသာ ျဖစ္တာ၊ အနီဖုေတြ ေပါက္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Voice : ဘယ္ဗိုင္းရပ္စ္က ပိုၿပီးျပင္းထန္ပါသလဲဆရာ။
Dr.TYZ : ဒါကေတာ့ လူတစ္ဦးရဲ႕ခံႏိုင္ရည္အားရယ္၊ ေနာက္ၿပီးဝင္ေရာက္လာတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ႕ ျပင္းထန္မႈရယ္နဲ႔ ခႏၶာကိုယ္က ဘယ္လိုတံု႔ျပန္သလဲဆိုတာ ေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ျပင္းထန္မႈက ကြာျခားပါတယ္။ ရာသီတုပ္ေကြးက အၿမဲတမ္းျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတယ္။ ဖ်ားနာတယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္၊ ကိုက္ခဲတာေလာက္နဲ႔ၿပီးသြားႏိုင္သလို ရံဖန္ရံခါ ဒီထက္ပိုဆိုးၿပီး အဆုတ္ေရာင္တာေတြ၊ အဆုတ္ထဲ ပိုးဝင္တာ၊ ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းတာေတြထိ ျဖစ္ပြားၿပီးေတာ့ အသက္အႏၲရာယ္ဒုကၡေပးႏိုင္တာလည္း ရွိပါတယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကေတာ့ ကေလးသူငယ္ေတြ အသက္အႏၲရာယ္ကို အၿခိမ္းေျခာက္ဆံုးျဖစ္တယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ရာသီတုပ္ေကြးက ပထမ ၁ ရက္၊ ၂ ရက္မွာေတာ့ လကၡဏာေတြ ခြဲျခားလို႔မရေအာင္ တစ္ခါတေလ ဆင္တူေနတတ္တယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကို လက္ေမာင္းမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တဲ့ ကိရိယာနဲ႔ပတ္ၿပီး စစ္ေဆးျခင္းအားျဖင့္ အနီစက္ေတြ ထြက္၊ မထြက္ကို ကနဦးအၾကမ္းဖ်င္း စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ့ျပင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္တဲ့ကေလးက ၃ ရက္၊ ၄ရက္ေျမာက္ ေလာက္မွာ ဆက္တိုက္အန္တာ၊ အစာမဝင္တာ၊ ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံတာေတြ၊ သြားဖံုးေသြးယိုတာေတြ၊ ဝမ္းမည္းမည္းသြားတာ၊ ေကာ္ဖီအႏွစ္ေရာင္လို မည္းမည္းအဖတ္ေတြအန္တာ၊ ဗိုက္ထဲ ေအာင့္ေအာင့္လာတာေတြ၊ အဖ်ားက်ၿပီး မလန္းတာေတြ အဖ်ားက်ၿပီး ေျခလက္ေအးစက္လာတာေတြ ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ဒါေတြက ေသြးလန္႔တဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အတြက္ အသက္အႏၲရာယ္ကို ဒုကၡေပးႏိုင္လို႔ ေဆး႐ံုေဆးခန္းကို အျမန္ဆံုးသြားရမယ္။
ဆင္တုပ္ေကြးမွာေတာ့ အစားအေသာက္ မစားႏိုင္တာ၊ ေျခလက္ကိုက္ခဲနာက်င္တာ၊ အဆစ္အျမစ္ေတြ တအားကိုက္တာ၊ ေခါင္းကိုက္တာေတြ ျပင္းထန္စြာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆင္တုပ္ေကြးလို နာက်င္ ကိုက္ခဲတာေတြကို ကေလးေတြမွာ ဘယ္လိုသိႏိုင္မလဲဆိုေတာ့ အားလံုးထဲမွာ ထူးျခားတာက သူက ကိုက္ခဲနာက်င္မႈမ်ားတယ္။ သူက ပါရာစီတေမာလို အဖ်ားက်ေဆးေသာက္႐ံုနဲ႔ေတာင္ အဖ်ားက မက်ဘဲ တင္းခံေနတတ္တယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြ စဖ်ားတဲ့ေန႔ကစၿပီး အလြန္တရာမွ မအီမသာျဖစ္ၿပီး ဂ်ီက်တတ္တာေတြ႔ရတယ္။ ကေလးက ပါးစပ္က မေျပာတတ္တဲ့အတြက္ အလြန္တရာမွ ဂ်ီက်ေနမယ္။ ႏို႔စို႔ အ႐ြယ္ကေလးေတြဆိုရင္လည္း ႏို႔မစို႔ႏိုင္တာ၊ ႏို႔စို႔နည္းတာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ႔ရတယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ ဖ်ားနာတဲ့အခါမွာ ပါရာစီတေမာေတြ၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြ ေသာက္သံုးတဲ့အခါ ျဖစ္လာႏိုင္မွာေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး ဆရာ။
Dr.TYZ : ဘယ္ေရာဂါပဲျဖစ္ျဖစ္ ဖ်ားနာၿပီဆိုရင္ အဖ်ားက်ေဆးေတြ ေသာက္ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေဆး႐ံုေဆးခန္းေတြ သြားျပၿပီး ေသာက္ၾကတာ ရွိသလို တခ်ိဳ႕ကလည္း အိမ္မွာရွိတဲ့ အိမ္သံုးေဆးနဲ႔ ကုၾကတယ္။ ဒီလိုပဲ ေဆးဆိုင္မွာ ေဆးစပ္ၿပီးလည္း ေသာက္ၾကတယ္။ အဖ်ားက်ေဆးဆိုတဲ့ေနရာမွာ ပါရာစီတေမာ ႐ိုး႐ိုးကိုပဲ သံုးေစခ်င္တယ္။ ဒီကိစၥက အရမ္းကို အေရးႀကီးတယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တုပ္ေကြး ေရာက အဖ်ားျပင္းထန္တယ္။ ကိုက္ခဲေညာင္းညာမႈ ျပင္းထန္တဲ့အတြက္ ပါရာစီတေမာေသာက္႐ံု ေလာက္နဲ႔ အဖ်ားမက်ဘူး။ ကိုက္ခဲတာေတြ မသက္သာဘူး ဆိုတဲ့အခါမွာ တခ်ိဳ႕က ပါရာစီတေမာထက္ ပိုစြမ္း အားထက္ၿပီး ျပင္းအားမ်ားတဲ့ Nsaids လို႔ဆိုတဲ့ ေဆးေတြကို အသံုးျပဳလာတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ Diclo၊ Ibuprofen စတဲ့ေဆးေတြက ပါရာစီတေမာထက္ ျပင္းအားပိုမ်ားၿပီးေတာ့ အကိုက္အခဲကို ပိုသက္သာေစတာမွန္ေပမယ့္ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ အစာအိမ္ေသြးေၾကာေပါက္တာ၊ ေသြးယိုစီးမႈျပႆနာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးမွာ အသက္အႏၲရာယ္ကို ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့အထိ ျဖစ္ေစႏိုင္လို႔ လံုးဝ မသံုးေစခ်င္ပါဘူး။
တခ်ိဳ႕ေတာ႐ြာေတြမွာ ကေလးသူငယ္ေတြကို အသားေဆး၊ တင္ပါးေဆး Diclo ထိုးႏွံျခင္း၊ Analgesin ထိုးႏွံျခင္းျဖင့္ အဖ်ားက်ကိုက္ခဲ သက္သာေအာင္ လုပ္ေပးတာေတြ႔ရတတ္တယ္။ ဒါေတြက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးမွာ မလိုလားအပ္တဲ့ ေသြးယိုစီးမႈကို ျဖစ္ပြားေစႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေထာက္အထားမ်ားစြာရွိတဲ့အတြက္ မသံုးေစခ်င္ဘူး။ လံုးဝ မလုပ္သင့္ဘူး။

Voice : တုပ္ေကြးေရာဂါ ခံစားရတဲ့ကေလးက အဖ်ားမက်ဘူးဆိုရင္ ဘာလုပ္မလဲ။
Dr.TYZ : ပါရာစီတေမာကို ၆ နာရီျခားတစ္ခါ တိုက္ပါမယ္။ ကေလးတစ္ကိုယ္လံုးကို ေရၾကက္သီးေႏြးနဲ႔ ခဏခဏေရပတ္တိုက္ျခင္းနဲ႔ ကိုယ္ပူက်ေအာင္ ခ်ေပးရပါမယ္။ အနည္းဆံုးအစာမစားခ်င္ရင္ေတာင္ အရည္ဝင္ေအာင္ တိုက္ရမယ္။ ၾကက္စြပ္ျပဳတ္၊ ဆန္ျပဳတ္ေတြကို အနည္းဆံုး ၁၀ မိနစ္တစ္ဇြန္း ဝင္ေအာင္တိုက္ျခင္းနဲ႔ အဖ်ားႀကီးလို႔ ေရဓာတ္ဆံုး႐ံႈးတာ၊ ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းတာေတြကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

Voice : ဘယ္လိုမ်ိဳးကာကြယ္မႈေတြ လုပ္သင့္ပါသလဲ။
Dr.TYZ : အေျခခံအားျဖင့္ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းဖို႔ပဲ။ ေရာဂါရွိတဲ့သူေတြနဲ႔ တတ္ႏိုင္သမွ် ေရွာင္ဖို႔လိုတယ္။ ကိုယ္တိုင္က တုပ္ေကြးျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ ကိုယ္က ေရာဂါပိုးျဖန္႔တဲ့သူမျဖစ္ေအာင္ ေရွာင္ရမယ္။ ကေလးက တုပ္ေကြးျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ကေလးကို ေက်ာင္းမလႊတ္သင့္ဘူး။ အလံုပိတ္အခန္းထဲ ကေလးတစ္ေယာက္က တုပ္ေတြးျဖစ္တယ္ဆိုရင္ တစ္ခန္းလံုးကို ကူးစက္သြားႏိုင္တယ္။ ႏွာရည္ယို၊ ႏွာေခ်တဲ့အခ်ိန္ လက္ကိုင္ပဝါကို သံုးသင့္ပါတယ္။ အေရးႀကီးတာကေတာ့ မၾကာခဏ လက္ေဆးျခင္းပါပဲ။ မျမင္ႏိုင္တဲ့ပိုးေတြက ကိုယ္ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္တဲ့လက္ေတြကေန တစ္ဆင့္ ႏွာေခါင္းထဲဝင္ႏိုင္တဲ့အတြက္ တစ္စံုတစ္ရာကို ကိုင္ၿပီး တိုင္းလက္ေဆးျခင္းနဲ႔ ေရာဂါကူးစက္တာကို ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ဆင္တုပ္ေကြးမွာေတာ့ ျခင္မကိုက္ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ ေလာက္လန္း ႏွိမ္နင္းတာေတြ လုပ္ၿပီး ျခင္ေပါက္ပြားမႈ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ လုပ္ရမယ္။

Voice : တုပ္ေကြးျဖစ္တဲ့ကေလးကို ဘယ္လိုအစားအေသာက္ေတြ ေကၽြးသင့္ပါသလဲ။
Dr.TYZ : ဖ်ားရင္ ကေလးကလည္း အစာမဝင္ဘူး။ လူႀကီးေတြကလည္း အစာဝင္ရင္ ပိုဖ်ားမယ္လို႔ လြဲမွားစြာ ေကာက္ယူတတ္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ဖ်ားနာတဲ့အခ်ိန္မွာ အစာအာဟာရက လိုအပ္သလို အရည္ဓာတ္ကလည္း လိုအပ္တယ္။ ကေလးေတြကဖ်ားရင္ ပ်ိဳ႕အန္တာေတြရွိတတ္တဲ့အတြက္ ႏူးညံ့ၿပီးေပ်ာ့တဲ့ အစာေၾကလြယ္တာေတြကို ေကၽြးသင့္ပါတယ္။ မိခင္ႏို႔ကိုလည္း တိုက္ေကၽြးဖို႔လိုအပ္တယ္။ ခံတြင္းပ်က္ၿပီး အစာကို လက္မခံႏိုင္တဲ့အတြက္ ပံုမွန္အရင္က ေကၽြးတာမ်ိဳးေတြ မဟုတ္ဘဲ နည္းနည္းစီေကၽြးသင့္ပါတယ္။ အူေရာင္ငန္းဖ်ားေရာဂါျဖစ္တယ္လို႔ ဆရာဝန္က ၫႊန္ၾကားမွပဲ အစားေကၽြးတာကို ေရွာင္ရွားသင့္ပါတယ္။

Voice : ဆရာ့အေနနဲ႔ ကေလးမိဘေတြအတြက္ သတင္းစကားပါးေပးပါဦး။
Dr.TYZ : ကေလးစဖ်ားၿပီဆိုရင္ နီးစပ္ရာ ဆရာဝန္နဲ႔ျပပါ။ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ေဆးဝါးေတြကိုသာ တိုက္ေကၽြးပါ။ မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ ျပင္းထန္တဲ့ေဆးေတြ၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို မသံုးပါနဲ႔။ ကေလးကို အစာဝင္၊ ေရဝင္ေအာင္ႀကိဳးစားပါ။ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးသံသယရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သတိထားရမယ့္ အေရးႀကီးအခ်က္ေတြကို အခ်ိန္နဲ႔အမွ် ေစာင့္ၾကည့္ေပးပါ။

Voice : အခုလိုေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ