News

POST TYPE

INTERVIEW

ေဒါက္တာသက္ေဇာ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
06-Feb-2019

စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားေၾကာင့္ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း

“Facebook ေတြ အရမ္းၾကည့္တာမ်ိဳး၊ အရမ္းအိပ္ေနတာမ်ိဳး၊ အရက္၊ ဘီယာသြားေသာက္တာမ်ိဳးေတြက ျပႆနာကိုေျဖရွင္းတဲ့ နည္းလမ္းမွန္မဟုတ္ဘူး”



လူမႈနယ္ပယ္တြင္ အလုပ္ကိစၥ၊ ေက်ာင္းကိစၥမ်ားေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈခံစားရသူမ်ားစြာကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထိုသို႔ ဖိစီးမႈမ်ားေၾကာင့္ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းမ်ားကိုလည္း လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႔ႀကံဳေနရပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားေၾကာင့္ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းမ်ားကို ခံစားရပါက စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ံု ျပင္ပလူနာဌာနတြင္ လူနာကိုယ္တိုင္စာရင္းေပးသြင္းကာ ျပသႏိုင္ၿပီး ယင္းစိတ္ဖိစီးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ စိတ္က်န္းမာေရး ေဆး႐ံုႀကီးမွ ကထိက ေဒါက္တာသက္ေဇာ္ႏွင့္ The Voice Daily က ေမးျမန္းျဖစ္သည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

Voice : လူထုၾကားမွာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတာေၾကာင့္ အိပ္မေပ်ာ္တာေတြေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ ၿပီးေတာ့ ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.TZ : စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတာက အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာထဲမွာ ပါပါတယ္။ ဒါကနိစၥဓူဝ ႀကံဳေနရတာပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈရဲ႕ေရာဂါေတြကိုက ခႏၶာကိုယ္ပိုင္း ဆိုင္ရာ တံု႔ျပန္မႈ၊ ခံစားမႈပိုင္းဆိုင္ရာ တံု႔ျပန္မႈ၊ အျပဳအမူပိုင္းဆိုင္ရာ တံု႔ျပန္မႈစသျဖင့္ နည္းနည္းစီကြာသြားတာေပါ့။ ခႏၶာကိုယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တံု႔ျပန္မႈဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း ခံစားဖူးတယ္။ ဒါက စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလာရင္ ႏုန္းတယ္၊ ေခါင္းေတြအံုတယ္၊ အေၾကာအျခင္ေတြ ကိုက္တယ္၊ ဇက္ေၾကာတက္တယ္။ အဲဒီအထဲမွာမွ အိပ္မေပ်ာ္တာလည္းပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားလာရင္ ရင္ေတြတုန္လာတယ္၊ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ားေတြ ေအးတာအထိ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့ အခ်ိန္မွာ မွတ္ဉာဏ္ေတြက အာ႐ံုစူးစိုက္ရ ခက္သြားတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ေဝဝါးလာတယ္။ အေတြးျမန္ လြန္းတာေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ခံစားမႈပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ဖိစီးမႈမ်ားရင္ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္လာတယ္၊ တခ်ိဳ႕ဆို ေဒါသ ျဖစ္လြယ္တယ္၊ စိတ္တိုတယ္၊ ေၾကာက္တယ္။ တျခား သိသာထင္ရွားတာဆိုရင္ သူမ်ားေတြကို သြားေအာ္တယ္၊ ႀကိမ္းေမာင္းတာေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္။ တခ်ိဳ႕ဆို စိတ္လက္မာန္ပါနဲ႔ သူမ်ားကို ႐ိုက္ႏွက္တာေတြ၊ ပစၥည္းေတြဖ်က္ဆီးတာေတြအထိ ျဖစ္ကုန္တယ္။ အိပ္မေပ်ာ္ဘူးဆိုတာကလည္း ခႏၶာကိုယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့ တံု႔ျပန္မႈတစ္ခုျဖစ္တယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ ဒီလိုမ်ိဳးေတြႀကံဳေတြ႔ရတဲ့အခါ ဘယ္လိုကုသမႈမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္ပါသလဲ။
Dr.TZ : စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားရင္ ေနထိုင္သင့္တဲ့အျပဳအမူ ေတြကေတာ့ Lifestyle ေျပာင္းရတာေတြရွိတယ္။ တကယ္လို႔ အအိပ္ပ်က္၊ အစားပ်က္တာမ်ိဳး ဆိုရင္ေတာ့ အိပ္ခ်ိန္ပံုမွန္ျဖစ္ဖို႔လိုတယ္။ အစားအေသာက္ပ်က္လို႔ ကိုယ္ခံအားေလ်ာ့နည္းရင္ ဖိစီးမႈကို သိပ္မခံႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့အာဟာရျပည့္ဝဖို႔ လိုတယ္။ စိတ္႐ႈပ္လို႔ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီေတြ ပိုေသာက္တတ္တဲ့အခါမွာ ဂနာမၿငိမ္တာေတြ ပိုျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကို ေလွ်ာ့ေသာက္ဖို႔လိုအပ္တယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့ပါးေစတဲ့ နည္းလမ္းေတြက အမ်ားႀကီးပဲ။ တခ်ိဳ႕က ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီး ေခၽြးေတြထြက္တာမ်ားရင္ ေကာင္းလာတာရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ သီခ်င္းနားေထာင္တယ္။ အဲဒါေတြက ဖိစီးမႈကိုေလ်ာ့နည္းေစတယ္။ တခ်ိဳ႕ အနင္းအႏွိပ္ခံလိုက္ရင္ ေနလို႔ေကာင္း သြားတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေအးေအးေဆးေဆး အဲကြန္းခန္းထဲမွာနားလိုက္ရင္ သက္သာတယ္။ ေခါင္းသြားေလွ်ာ္လိုက္တာမ်ိဳး၊ ေဈးဝယ္ထြက္တာမ်ိဳးေတြ၊ မိသားစုနဲ႔ သြားေတြ႔တာမ်ိဳး၊ ဘုရားသြားဖူးတာမ်ိဳး၊ ပရဟိတလုပ္တာမ်ိဳးေတြကလည္း စိတ္ဖိစီးမႈကို ေလ်ာ့ေစတယ္။

Voice : စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ပဲ အိပ္မေပ်ာ္တာလား၊ အိပ္မေပ်ာ္တာမ်ားလာလို႔ပဲ စိတ္ဖိစီးတာလား ဆရာ။
Dr.TZ : အိပ္မေပ်ာ္တာလည္း အေၾကာင္းအရာ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အိပ္မေပ်ာ္တာက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ စိတ္ဖိစီးမႈတစ္ခုတည္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ဆို စာေမးပြဲနီးတဲ့အခါ စိုးရိမ္စိတ္၊ ပူပန္စိတ္ေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တယ္။ စိတ္ဓာတ္က်တဲ့သူကလည္း အိပ္မေပ်ာ္တာေတြရွိတယ္။ မူးယစ္ေဆးနဲ႔ အရက္ေတြ ေသာက္သံုးလို႔ အိပ္မရတာေတြလည္းရွိတယ္။ ေကာ္ဖီအေသာက္မ်ားၿပီး အိပ္မေပ်ာ္တာမ်ိဳးေတြေပါ့။ အိပ္မေပ်ာ္တာကေတာ့ အေၾကာင္းအရင္းအမ်ားႀကီး ရွိတာေပါ့။ အဲဒီမွာမွ အိပ္မေပ်ာ္တာမ်ားရင္ ဖိစီးမႈမ်ား လာတယ္ဆိုတာက အာ႐ံုစူးစိုက္မႈေတြမ်ားၿပီး ေန႔ခင္းေန႔လယ္အလုပ္ေတြမွာ အာ႐ံုစိုက္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ရခက္လာတယ္။ အျပန္အလွန္ေပါ့။ စိတ္ဖိစီးမႈအျပင္းအထန္ေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ အိပ္ေရးပ်က္တာေတြလိုက္လာတယ္။

Voice : အဲဒီလိုျဖစ္တာၾကာလာရင္ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ဘာေတြဆက္ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။
Dr.TZ : အိပ္မေပ်ာ္တာေတြမ်ားလာရင္ သိသာထင္ရွားတာကေတာ့ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ပိန္တာတို႔၊ အလုပ္၊ ေက်ာင္းေတြမွာ အာ႐ံုစူးစိုက္မႈေတြမရေတာ့ဘူး။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတယ္။ 

Voice : ဘယ္လိုအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလာရင္ အဲဒီလူအေနနဲ႔ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး (Counselling) ဖို႔ လိုအပ္သလား။
Dr.TZ : လိုပါတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့အခါမွာ ေျဖရွင္းနည္းက ႏွစ္မ်ိဳးရွိတာေပါ့။ ကိုယ္ႀကံဳေနရတဲ့ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းတဲ့နည္းလမ္းရွိတယ္။ ကိုယ္ျဖစ္ေနတာကို ကၽြမ္းက်င္တဲ့သူဆီကေန အႀကံဉာဏ္ေတာင္းတာမ်ိဳးနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ရယူတာမ်ိဳးေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက်ေတာ့ ကိုယ္ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာကို Why ေမးခြန္းေတြ(ဘာေၾကာင့္၊ ဘယ္သူေတြပါဝင္သလဲ၊ အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္) နဲ႔ လုပ္တာကလည္း ေျဖရွင္းနည္းတစ္ခုေပါ့။ Facebook ေတြအရမ္းၾကည့္ တာမ်ိဳး၊ အရမ္းအိပ္ေနတာမ်ိဳး၊ အရက္၊ ဘီယာသြားေသာက္တာမ်ိဳးေတြက ျပႆနာကိုေျဖရွင္းတဲ့ နည္းလမ္းမွန္မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားလာရင္ ခံစားခ်က္ပိုင္းမွာ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္လာတယ္။ ေဒါသထြက္ လြယ္တယ္၊ ကိုယ္ခံစားေနရတာေတြကို ကိုယ္ယံုၾကည္ရတဲ့သူတစ္ေယာက္ကို ဖြင့္ေျပာလိုက္ရင္ေပါ့သြားတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ Counseller ဆီမွာ ဖြင့္ေျပာလိုက္ရင္လည္း ခံစားရတာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ေလ်ာ့သြားမယ္။ Counseller ဆီကအႀကံဉာဏ္လည္း ရႏိုင္တယ္။ အားေပးမႈေတြရႏိုင္တယ္။ ကိုယ့္ကိုခြန္အားေပးႏိုင္တဲ့ စကားေတြကိုလည္းရႏိုင္တယ္။ Counselling လုပ္တာဟာ အမ်ားႀကီးသက္ေရာက္မႈရွိတယ္။ Counselling ကို လုပ္ေပးႏိုင္တာက စိတ္က်န္းမာေရးဆရာဝန္ေတြခ်ည္းပဲမဟုတ္ဘူး။ စိတ္က်န္းမာေရးသူနာျပဳေတြ၊ စိတ္ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ႐ိုး႐ိုးဆရာဝန္ေတြကလည္း လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

Voice : ဒီလိုခံစားရတာၾကာလာရင္ ဦးေႏွာက္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ ထိခိုက္မႈေတြရွိလာႏိုင္သလား ဆရာ။
Dr.TZ : အိပ္ေရးပ်က္တာေတြ၊ လူေနမႈပံုစံေတြေျပာင္း လဲသြားတာေတြေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္မွာ အနည္းနဲ႔ အမ်ားေတာ့ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈကေတာ့ ပိုမ်ားတယ္။ ဖိစီးမႈမ်ားလာရင္ တခ်ိဳ႕က ေပါက္ကြဲ ထြက္လာၿပီး စိတ္ဓာတ္က်တတ္တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖိစီးမႈမ်ားလာရင္ ဒီအတိုင္း မေနဘဲနဲ႔ နားလည္တတ္ကၽြမ္းတဲ့သူေတြဆီက အႀကံဉာဏ္ရယူတာမ်ိဳး လုပ္သင့္တယ္။ ၿပီးေတာ့ အေပၚမွာေျပာခဲ့သလို ေျဖေလွ်ာ့နည္းေတြ လုပ္ၾကည့္သင့္တယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ေန႔စဥ္အလုပ္ေတြမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းလာၿပီဆိုရင္ အလုပ္ေတြမလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ ေက်ာင္းသားဆိုလည္း ေက်ာင္းမသြားႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ ကိုယ့္ရဲ႕႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာထိခိုက္လာၿပီဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာကၽြမ္းက်င္တဲ့သူေတြနဲ႔ ကုသမႈခံယူသင့္ေနပါၿပီ။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ အခုေမးတဲ့အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူထုအတြက္ ဆရာ့အေနနဲ႔ သတင္းစကားေလးပါးေပးပါဦး။
Dr.TZ : အိပ္မေပ်ာ္တဲ့သူေတြအေနနဲ႔ မနက္ခင္းပိုင္းမွာ ေခၽြးထြက္ေအာင္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္မယ္။ တခ်ိဳ႕က ဖိစီးမႈေတြမ်ားေတာ့ အစားေတြတတြတ္တြတ္ မစားဖို႔နဲ႔ အိပ္ခါနီးမွာ ဗိုက္တင္းေနေအာင္မစားဖို႔။ အိပ္ခ်င္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ႀကိဳးစားမယ္။ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ေတြကို ေလွ်ာ့ေသာက္ရမယ္။ အိပ္ခါနီး ၁၀ နာရီေနာက္ပိုင္းမွာ Faceook ေတြမၾကည့္ပါနဲ႔။ အသက္႐ွဴေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာမ်ိဳး၊ အိပ္တဲ့အခ်ိန္မွာလည္း မီးကိုမွိတ္ၿပီးအိပ္တာမ်ိဳးနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္က တိတ္ဆိတ္ေနတာဆိုရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။

Voice : အခုလိုေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ