News

POST TYPE

INTERVIEW

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
25-Jul-2018

ေရခ်ိဳခ႐ုမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္သည့္ ကပ္ပါးပိုး

“အစာလမ္းေၾကာင္းမွာ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ ဗိုက္နာတာ၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ဆီးသြားရင္ ေသြးပါတာရွိတယ္”

ယခုရက္ပိုင္းအတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ အင္းေလးေဒသတို႔တြင္ ေရခ်ိဳခ႐ုမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္သည့္ ကပ္ပါးပိုး (Schistosomiasis) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာေရာဂါျဖစ္ပြားေနသူမ်ားကို ေတြ႔ရွိရၿပီး ယင္းလူနာမ်ားကို ေရာဂါရွာေဖြစမ္းသပ္၍ ကုသမႈမ်ားေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါေရာဂါသည္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေဆးမရွိေသာ္လည္း ကုသ၍ေပ်ာက္ကင္းသည့္ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ယင္းေရာဂါလကၡဏာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည္မ်ားကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္ႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းျဖစ္သည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : ေရခ်ိဳခ႐ုကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ကပ္ပါးပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ေရာဂါက ဘယ္လိုကူးစက္လဲဆိုတာကို ရွင္းျပေပးပါဦး ဆရာႀကီး။
Dr.TTA : သူက သန္ေကာင္တစ္မ်ိဳးပဲ။ သန္ျပားေကာင္လို႔ေခၚတာေပါ့။ သူက ေျမႀကီးထဲမွာရွိတဲ့ သန္ဥနဲ႔မတူဘူး။ လူ၊ ကၽြဲ၊ ႏြား စတာေတြက စြန္႔လိုက္တဲ့ မစင္ထဲမွာပါလာတဲ့ သန္ဥက ေရထဲက်ၿပီးတဲ့အခါမွာ သန္ေကာင္ေလးေတြျဖစ္ၿပီး ခ႐ုထဲေရာက္ၿပီး ခ႐ုထဲမွာ ဆက္လက္ႀကီးထြားတယ္။ အဲဒီအေကာင္က ႀကီးထြားလာၿပီး ေျခေထာက္နဲ႔လက္ေတြကေနတစ္ဆင့္ အေရျပားကိုေဖာက္ဝင္သြားတယ္။ လူေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ သက္ႀကီးေကာင္ ျဖစ္သြားတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အထိေအာင္ ေနႏိုင္တယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ လူကိုဒုကၡေပးတဲ့ သန္ျပားေကာင္တစ္မ်ိဳးပါ။ ေရာဂါကူးစက္ထားတဲ့ ခ႐ုေပါက္ဖြားမႈမ်ားတဲ့ ေရခ်ိဳေရကန္ေတြ၊ လယ္ကြင္းေတြ၊ စမ္းေခ်ာင္းေတြ၊ ေရေလွာင္ကန္ေတြ၊ ေရေလွာင္တမံေတြရွိတဲ့ ေဒသေတြမွာျဖစ္တယ္။

Voice : စစ္ေတြနဲ႔ အင္းေလးတို႔မွာ ဒီေရာဂါျဖစ္ပြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ လက္ရွိဘယ္လိုအေျခအေန ရွိပါသလဲ။
Dr.TTA : အခုက ရခိုင္ျပည္နယ္ ၈ ၿမိဳ႕နယ္ေလာက္မွာ ေတြ႔တာေပါ့။ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ တစ္ေယာက္ဆီမွာ လာကုတဲ့ ကေလးဆီမွာ ေတြ႔တာပါ။ ခ႐ုကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ သန္ျပားေကာင္ေရာဂါေတြ႔တာေပါ့။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ေဆးေတြကုေနပါၿပီ။ လူနာ ၃၀၂ ဦးမွာေတြ႔ေတာ့ ေဆးကုေနတယ္။ အင္းေလးမွာေတာ့ သုေတသနလုပ္တယ္။ အဲဒီမွာက ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က ေရာဂါရွိတာေတြ႔တယ္။ ရခိုင္ကလူနာေတြက အေျခအေနေကာင္းပါတယ္။ ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ အင္းေလးကေတာ့ ကုသမႈေတြ မလုပ္ရေသးဘူး။ သုေတသနပဲ လုပ္ရေသးတယ္။ ဒါကို စစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ေရာဂါရွာေဖြတဲ့စက္ေတြကို ဝယ္ရဦးမယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ ဒီေရာဂါက အသက္အႏၲရာယ္ကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါသလား။ ေရာဂါအတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေဆးေတြေရာ ရွိပါသလား။
Dr.TTA : အသက္အႏၲရာယ္ေတာ့ရွိတယ္။ ကုသတဲ့ေဆးေတာ့ ရွိတယ္။ ကာကြယ္ေဆးေတာ့မရွိဘူး။ ဝက္သက္တို႔၊ ပိုလီယိုတို႔လို သူ႔မွာကာကြယ္ေဆးအေနနဲ႔ ထိုးေဆး၊ စားေဆးမရွိဘူး။ ကုသတဲ့ေဆးပဲရွိတယ္။

Voice : ဒီေရာဂါရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး ဆရာႀကီး။
Dr.TTA : အဓိကအမ်ားစုျဖစ္တာက အစာလမ္းေၾကာင္းမွာ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာတာ၊ ဗိုက္နာတာ၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ဆီးသြားရင္ေသြးပါတာရွိတယ္။ ဆီးက်ဥ္တာ၊ ဆီးေအာင့္တာျဖစ္တယ္။ အသည္းထဲမွာ ျပည္တည္တယ္။ အဆုတ္ထဲမွာလည္းေနေတာ့ ေခ်ာင္းဆိုးတာျဖစ္တယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲလည္းေရာက္တယ္။ အဲဒီအေကာင္က ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔သြားႏိုင္တယ္။

Voice : ဒီေရာဂါက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အရင္တုန္းကေရာ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါသလား။
Dr.TTA : ေရွးေရွးတုန္းကေတာ့ ဒီေရာဂါပိုးရွိမွန္း မသိဘူး။ အခုမွစေတြ႔တာေပါ့။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ ဒီေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဆရာႀကီးတို႔ အေနနဲ႔ ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္သြားမယ့္ အစီအစဥ္ေလးေတြနဲ႔ လူထုကို ဘယ္လိုအသိေပးတာေတြ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ရွိပါသလဲ။
Dr.TTA : ဆရာတို႔ ဧရာဝတီနဲ႔ ပဲခူးတိုင္းဘက္ေတြမွာလည္း ေရာဂါအေျခအေနေတြကို ေစာင့္ၾကည့္သြားပါမယ္။ အဓိကကေတာ့ သန္ခ်ေဆးေကၽြးဖို႔ပါပဲ။ အဲဒီသန္ခ်ေဆးကေတာ့ ဆရာတို႔ႏိုင္ငံမွာမရွိဘူး။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ (WHO) က မွာထားတယ္။ အဲဒီသန္ခ်ေဆးကို ေက်ာင္းေတြမွာတိုက္ဖို႔ အစီအစဥ္ဆြဲေနတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြကို ဆန္းစစ္ဦးမယ္။ WHO ရဲ႕ နည္းပညာအရ လူထုတစ္ဦးခ်င္းကိုပဲ ကုေပးတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္မႈျဖတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းလံုးကၽြတ္တိုက္ဖို႔ စီစဥ္ေနတာပါ။ လူထုအေနနဲ႔ ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြ သိရွိေအာင္ ပညာေပးတာေတြ၊ ေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္မယ္။ တစ္လအတြင္း လုပ္သြားဖို႔ရွိပါတယ္။ 

Voice : ခ႐ုကေနတစ္ဆင့္ျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ ခ႐ုကိုစားသင့္ပါသလား။
Dr.TTA : ခ႐ုကျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ က်က္ေအာင္ခ်က္ရင္ေတာ့ အဲဒီအေကာင္ေတြက ေသတာေပါ့။ က်က္ေအာင္မခ်က္ရင္ေတာ့ ကူးႏိုင္တယ္။ ေရငန္ခ႐ုကေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ 

Voice : ဆရာႀကီးအေနနဲ႔ လူထုအတြက္ သတင္းစကားေလးပါးေပးပါဦး။
Dr.TTA : လူထုအေနနဲ႔ မေၾကာက္ပါနဲ႔။ ပင္လယ္ကမ္းေျခမွာေတြ႔တဲ့ သံတြဲ၊ ငပလီ၊ ေခ်ာင္းသာ၊ ေငြေဆာင္မွာေတြ႔တဲ့ ခ႐ုက႐ိုး႐ိုးခ႐ုပါ။ ေရငန္ခ႐ုပါ။ က်န္းမာေရးဌာနက ပညာေပးတာေတြကိုေတာ့ လိုက္နာေစခ်င္ပါတယ္။ သူက ကူးစက္ျမန္ေရာဂါေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ရခိုင္မွာ အဓိကေတြ႔တယ္။ ေတြ႔တဲ့သူေတြကိုလည္း ေဆးကုသမႈေတြေပးထားပါတယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ အခုလိုေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ