News

POST TYPE

INTERVIEW

ေဒါက္တာသူရေဇာ္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
11-Jul-2018

G6PD အင္ဇိုင္းဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈ



“မ်ိဳး႐ိုးဗီဇနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ေရာဂါတစ္ခုလို႔ ဆိုလို႔ရတယ္။ မိခင္မွာပါလာရင္ ကေလးမွာျဖစ္ဖို႔မ်ားတယ္”

G6PD အင္ဇိုင္းဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈသည္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ေယာက်ာ္းေလးမ်ားတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး ယင္းဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ားအေနႏွင့္ ၎တို႔ႏွင့္ မတည့္သည့္အရာမ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္၍ေနထိုင္မည္ဆိုပါက တစ္သက္လံုး အႏၲရာယ္မရွိေနႏိုင္သည္။ ထို႔အျပင္ ေမြးကင္းစကေလးမ်ားတြင္ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းမ်ား စတင္ဖြံ႔ၿဖိဳးသူမ်ားျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အသက္အႏၲရာယ္ကိုပါ ထိခိုက္ႏိုင္သျဖင့္ G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈႏွင့္ ဆက္စပ္သည္မ်ားကို ကေလးဆရာဝန္ ေဒါက္တာသူရေဇာ္ႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းျဖစ္သည္မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

Voice : G6PD ဆိုတာကို ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.TYZ : G6PD ဆိုတာ လူသားတိုင္းရဲ႕ ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ ေသြးနီဥေလးေတြ သန္စြမ္းဖို႔၊ ႀကံ့ခိုင္ဖို႔အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ဓာတ္တစ္ခုကိုေခၚတယ္။ G6PD ဓာတ္ရွိမွ ေသြးနီဥေလးေတြက ခိုင္မာၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ပံုမွန္ေအာက္ဆီဂ်င္သယ္တဲ့အလုပ္ကို လုပ္ေပးႏိုင္မွာပါ။ G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ေသြးနီဥေတြဟာ ႐ုတ္တရက္ၿပိဳကြဲၿပီးေတာ့ ႐ုတ္တရက္ေသြးအားနည္းတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို G6PD အင္ဇိုင္းလို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီအင္ဇိုင္းက ေသြးနီဥေတြရဲ႕ က်န္းမာသန္စြမ္းမႈအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ အင္ဇိုင္းလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ G6PD ဓာတ္က ဘယ္လိုလူေတြမွာ ခ်ိဳ႕တဲ့ႏိုင္တာပါလဲ။
Dr. TYZ : G6PD ဓာတ္က တခ်ိဳ႕ေသာ လူမ်ိဳးစုေတြမွာ ခ်ိဳ႕တဲ့တာေတြ႔ရွိရတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ အာဖရိက တိုက္ေတြမွာလည္း အာဖရိကန္လူမ်ိဳးက ဒီဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တာကို ေတြ႔ႏိုင္တယ္။ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသေတြမွာ ေနထိုင္တဲ့လူေတြမွာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ အီတလီတို႔၊ ဂရိလူမ်ိဳးေတြတို႔၊ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးေတြမွာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ျမန္မာေတြမွာေတာင္ တခ်ိဳ႕ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြနဲ႔ ကရင္လူမ်ိဳးေတြမွာ G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တာကို ေတြ႔ရတယ္။ အာဖရိကနဲ႔ ေျမထဲပင္လယ္ေဒသေတြမွာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ေတြ႔ရတယ္။ ဆရာတို႔ ျမန္မာျပည္မွာလည္း မရွားတဲ့ေရာဂါတစ္ခုေပါ့။

Voice : ဒီဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈက ေယာက်ာ္းေလးနဲ႔ မိန္းကေလး၊ ေနာက္ အသက္အ႐ြယ္အပိုင္းအျခား ျဖစ္ပြားမႈအေျခအေနေတြကေရာ။
Dr. TYZ : အထူးသျဖင့္က ေယာက်ာ္းေလးေတြမွာ ေတြ႔ရမ်ားတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕ေသာ မိန္းကေလးေတြမွာလည္း ျဖစ္တာေတြ႔ရတယ္။ တခ်ိဳ႕မိန္းကေလးေတြမွာ လကၡဏာမျပဘဲနဲ႔ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကို သယ္ေဆာင္လာတာေတြလည္း ေတြ႔ရႏိုင္တယ္။ ဒါက မ်ိဳး႐ိုးဗီဇနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ေရာဂါတစ္ခုလို႔ ဆိုလို႔ရတယ္။ မိခင္မွာပါလာရင္ ကေလးမွာျဖစ္ဖို႔မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးထဲမွာ တစ္ေယာက္မွာရွိခဲ့ရင္ တျခားတစ္ေယာက္မွာလည္း ရွိေကာင္းရွိႏိုင္တယ္။ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇမွာ သာမန္ကေန အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲသြားတဲ့ေရာဂါေပါ့။ အသက္အ႐ြယ္အေနနဲ႔က သူကမ်ိဳး႐ိုးဗီဇနဲ႔ ပတ္သက္တာေၾကာင့္ ေမြးကတည္းကပါလာတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ကေတာ့ ေရာဂါရွိမွန္းသိတဲ့အခ်ိန္က တူခ်င္မွတူမယ္။ ေမြးကင္းစကာလကတည္းက ျဖစ္လိုက္လို႔ သိတာေတြရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေရာဂါလကၡဏာျပမွ သိတာေတြလည္းရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အသက္ႀကီးတဲ့အထိေတာင္ အမွတ္မထင္ေသြးစစ္ၾကည့္ေတာ့မွ ေရာဂါရွိမွန္းသိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက မ်ိဳး႐ိုးမွာမရွိဘဲနဲ႔ ကိုယ့္အလွည့္က်မွ ေဖာက္ၿပီးျဖစ္တာလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။

Voice : ဘာေၾကာင့္ ေယာက်ာ္းေလးေတြမွာ ပိုျဖစ္တာပါလဲ။
Dr. TYZ : G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈကို သယ္ေဆာင္တဲ့ဗီဇက ‘X’ Chromosome မွာပါတယ္။ ‘X’ ‘Y’ Chromosome ပါတဲ့ ေယာက်ာ္းေလးေတြက အားနည္းတဲ့ ‘X’ ပါတဲ့အတြက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီးေတာ့ ‘X’ ‘X’ Chromosome ပါတဲ့ မိန္းကေလးေတြမွာေတာ့ အားမ်ားၿပီးေကာင္းမြန္တဲ့ ‘X’ တစ္ခုက ေရာဂါဗီဇပါတဲ့ ‘X’ တစ္ခုကို ဖိႏွပ္ထားတဲ့အတြက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားေလ့မရွိဘူး။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ျဖစ္ေပၚႏိုင္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး ဆရာ။
Dr. TYZ : ေရာဂါလကၡဏာကေတာ့ ေမြးကင္းစကာလမွာဆိုရင္ ေသြးနီဥေတြ ႐ုတ္တရက္ၿပိဳကြဲၿပီးေတာ့ ျပင္းထန္စြာ အသားဝါလာႏိုင္တယ္။ အသားဝါတဲ့ဓာတ္က အလြန္တရာျပင္းထန္တယ္ဆိုရင္ ကေလးငယ္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ကိုေတာင္ထိခိုက္ၿပီး အသက္အႏၲရာယ္ကိုျဖစ္ျဖစ္၊ ဉာဏ္ရည္ဉာဏ္ေသြးကိုျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္ခႏၶာအာ႐ံုေၾကာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတာကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ထိခိုက္သြားႏိုင္တယ္။ ေမြးကင္းစကာလကေန လြတ္သြားၿပီးေတာ့ ကေလးငယ္ဘဝမွာဆိုရင္ေတာ့ ႐ုတ္တရက္ေသြးနီဥေတြၿပိဳကြဲတာေၾကာင့္ ျဖဴစြတ္ၿပီး ေသြးမရွိေတာ့သလို ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ ေသြးက ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ လိုအပ္တဲ့ေအာက္ဆီဂ်င္ကို သယ္ေပးေနတဲ့အတြက္ ေသြးမရွိေတာ့ရင္ ေသြးအားနည္းသြားၿပီး ေမာပန္းလာမယ္၊ အာ႐ံုစူးစိုက္လို႔မရဘူး၊ အပင္ပန္းမခံႏိုင္ဘူး၊ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ဘူး၊ စိတ္ၾကည္လင္မႈမရွိဘူး။ ဒီထက္ပိုဆိုးလာရင္ ႏွလံုးတုန္ရင္ခုန္ၿပီးေတာ့ အေမာေဖာက္လာတာ၊ အသက္အႏၲရာယ္ေပးတာအထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဆီးအေရာင္မည္းမည္းေတြသြားတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

Voice : ဒီလိုျဖစ္တာကိုမသိတဲ့ အသက္ႀကီးလာ တဲ့သူေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ေနထိုင္မႈမွာ ဘယ္လိုျပႆနာေတြ ရွိလာႏိုင္ပါသလဲ။ ေနာက္ၿပီး ကေလးေတြေတာ့ ဦးေႏွာက္ထိတာေတြအထိျဖစ္ၿပီး အသက္ႀကီးတဲ့လူေတြက ဘာမွမျဖစ္ဘူးဆိုတာ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။
Dr. TYZ : ေရာဂါျဖစ္ပြားခ်ိန္က တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္က မတူဘူး။ တခ်ိဳ႕လည္း အသက္ႀကီးတဲ့အခ်ိန္ထိ ရွိလို႔ရွိမွန္းမသိဘူး။ ဒီေတာ့ ဒါဟာ သူ႔ဘာသာသူရွိေနေပမယ့္ ဒုကၡမေပးဘူး။ G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ကေလးေတြက တခ်ိဳ႕အဖ်ားေရာဂါဝင္ေရာက္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဓာတုပစၥည္းေတြနဲ႔ ထိေတြ႔မိတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အထူးသျဖင့္ Sulphur ပါတဲ့ ပဋိပစၥည္းေတြကို ေသာက္သံုးမိတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ငွက္ဖ်ားျပတ္ေဆးေတြ ေသာက္မိတာေတြေၾကာင့္ ႐ုတ္တရက္ေသြးနီဥေတြ ကၿပိဳကြဲသြားၿပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ အျဖစ္မ်ားဆံုးနဲ႔ ေတြ႔ရအမ်ားဆံုးက G6PD ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ကေလးေတြကို ဒုကၡေပးႏိုင္တဲ့ ေတာင္ႀကီးပဲေလွာ္စားမိတဲ့အခ်ိန္မွာ ႐ုတ္တရက္ ေသြးနီဥေတြ ၿပိဳကြဲသြားတာရွိႏိုင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ပ႐ုတ္လံုးနဲ႔ ဆိုးေဆးေတြကို ထိေတြ႔တဲ့အခါ ျဖစ္လာတာေတြ႔ႏိုင္တယ္။ ဒီဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တဲ့ကေလးေတြက သာမန္ကေလးေတြလိုပဲ အနာတရကင္းေဝးၿပီးေတာ့ ေနႏိုင္တယ္။ အဓိကေရွာင္ရမွာက သူတို႔နဲ႔မတည့္တာေတြကိုပဲ။ ေနာက္ လူႀကီးနဲ႔ကေလးကြာျခားမႈက ကေလးက ေမြးကင္းစမွာ အသား ဝါေလ့ဝါထရွိတယ္။ G6PD ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အသားဝါတာကေတာ့ အင္မတန္ျပင္းထန္တယ္။ အဲဒီအခါမွာ ကေလးရဲ႕ ႏုနယ္တဲ့ဦးေႏွာက္ကို သြားထိႏိုင္တယ္။ လူႀကီးေတြကေတာ့ မႏုနယ္ေတာ့ဘူး။ ဖြံ႔ၿဖိဳးေနၿပီ။

Voice : ေတာင္ႀကီးပဲေလွာ္နဲ႔ မတည့္ဘူးဆိုေတာ့ တျခားပဲေတြနဲ႔ကေရာ။
Dr. TYZ : သူကေတာင္ႀကီးပဲနဲ႔ မတည့္ဘူးဆိုေပမယ့္ ပဲအားလံုးနဲ႔ မတည့္တာမဟုတ္ဘူး။ Fava Bean လို႔ေခၚတဲ့ ေတာင္ႀကီးပဲေလွာ္တစ္ခုနဲ႔ပဲ မတည့္တာ။ စားေနက် ပဲနီ၊ ပဲဝါေတြနဲ႔တည့္တယ္။ တခ်ိဳ႕ႏွစ္ျပန္ေၾကာ္ေတြမွာပဲအစံုပါၿပီး ေတာင္ႀကီးပဲပါရင္ေတာ့ သတိထားရမယ္။ 

Voice : ဟုတ္ကဲ့ ဆရာ။ ဒီလိုျဖစ္ပြားမႈက တစ္ခါျဖစ္ၿပီးရင္ ေနာက္တစ္ခါ ထပ္ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား။
Dr. TYZ : သူနဲ႔မတည့္တာနဲ႔ေတြ႔ရင္ေတာ့ အခါခါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တယ္ဆိုတဲ့ ကေလးေတြဆိုရင္ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ထုတ္ေပးလိုက္တယ္။ ဘာေတြေရွာင္ရမယ္ စသျဖင့္ေပါ့။ ျမန္မာျပည္မွာ အဓိကျပႆနာက ေတြ႔ရာမွာေဆးစပ္ၿပီး ေသာက္ၾကတာပဲ။ ေနာက္တစ္ခုက တခ်ိဳ႕ေသာ ျမန္မာတိုင္းရင္းေဆးနဲ႔ တ႐ုတ္တိုင္းရင္းေဆးေတြမွာပါတဲ့ဓာတ္ေတြက ကေလးေတြနဲ႔မတည့္တာေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာတို႔က ႀကံဳရာေဆးဝယ္မေသာက္ပါနဲ႔၊ စပ္ေဆးဝယ္မေသာက္ပါနဲ႔၊ ဆရာဝန္ကိုျပၿပီဆိုရင္လည္း ဒီဓာတ္ေလးခ်ိဳ႕တဲ့ေၾကာင္း ေျပာတတ္ေအာင္ သင္ေပးလိုက္တယ္။

Voice : ဒီလိုဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့တာကို ဘယ္လိုကာကြယ္လို႔ရမလဲ။
Dr. TYZ : သူက မ်ိဳး႐ိုးဗီဇလိုက္တဲ့ေရာဂါဆိုတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကိုယ့္အမ်ိဳးထဲမွာရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကေလးေမြးမယ့္ အခ်ိန္ကေနစၿပီး ေရာဂါရွိ၊ မရွိ ေသြးစစ္ထားသင့္တယ္။ ေသြးစစ္လို႔ ေရာဂါရွိတာ သိထားရင္ အေပၚကေျပာခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ကိုေရွာင္ရင္ တစ္သက္လံုး ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ မျပဘူး။

Voice : G6PD ဓာတ္မတည့္တာကို ႀကိဳတင္သိရွိႏိုင္ဖို႔ ဆရာ့အေနနဲ႔ သတိေပးစကားေလး ေျပာေပးပါဦး။
Dr. TYZ : ကိုယ့္မ်ိဳး႐ိုးထဲမွာ ရွိတယ္လို႔သံသယရွိရင္ ေသြးစစ္ၾကည့္ပါ။ ေသြးစစ္ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။

Voice : အခုလိုေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ