News

POST TYPE

INTERVIEW

ေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
20-Jun-2018

တုပ္ေကြးေရာဂါ



“႐ိုး႐ိုးတုပ္ေကြးနဲ႔ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက တစ္ခါတေလ ခြဲျခားရခက္တယ္။ ပထမပိုင္းလကၡဏာေတြက အတူတူပဲ”

ယခုကဲ့သို႔ မိုးဦးက်ကာလတြင္ ကေလး၊ လူႀကီးမေ႐ြး တုပ္ေကြးေရာဂါ အျဖစ္မ်ားလ်က္ရွိသည္။ တုပ္ေကြးျဖစ္ပြားသူမွတစ္ဆင့္ အျခားေသာ လူအမ်ားဆီသို႔ ေရာဂါပိုးမ်ား ကူးစက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားအေနႏွင့္ ဂ႐ုျပဳေနထိုင္သင့္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ယခုေနာက္ပိုင္း လူသိမ်ားလာသည့္ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း အေထြေထြေရာဂါကု သမားေတာ္ႀကီး ေဒါက္တာမိုးေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္ႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းျဖစ္သည္မ်ားကို ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : လတ္တေလာ တုပ္ေကြးအျဖစ္မ်ားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.MAKN : အခုရာသီအေျပာင္းအလဲေတြမွာ တုပ္ေကြးျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ေဆးခန္းေတြမွာဖ်ားလို႔၊ ကိုယ္လက္ကိုက္လို႔ လာတဲ့သူေတြမ်ားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရသလဲဆိုေတာ့ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္လို႔ပါ။ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ကို Influenza Virus လို႔ေခၚတယ္။ အေအးမိတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ဆိုတာလည္း ရွိေသးတယ္။ ဒီေရာဂါပိုးဗိုင္းရပ္စ္ႏွစ္ခုက ရာသီေျပာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ ေလထုထဲပြားမ်ားမႈ၊ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမ်ားတယ္။ လူေတြဆီ ေရာက္ၿပီး ဖ်ားနာတယ္၊ ေခါင္းကိုက္တယ္၊ ႏွာရည္ယိုတယ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့လကၡဏာေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ေရာဂါရွိတဲ့သူ တစ္ေယာက္ကေန ေနာက္တစ္ေယာက္ကို ကူးစက္တတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တစ္ၿပိဳင္နက္ျဖစ္တဲ့အခါမွာ သတိထားသင့္တယ္။ ေရာဂါပိုးဝင္ေရာက္တဲ့အခါမွာ စကားေျပာတာျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုးရာကျဖစ္ျဖစ္ ထြက္လာတဲ့ အမႈန္အမႊားေတြကတစ္ဆင့္ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ကလူေတြဆီ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးက ေရာက္ရွိတဲ့အခါမွာ ေရာဂါပိုးကူးစက္တတ္တယ္။

Voice : လူႀကီးနဲ႔ ကေလး ဘယ္အ႐ြယ္ေတြက ပိုၿပီးျဖစ္ပြားမႈ မ်ားႏိုင္ပါသလဲ။
Dr.MAKN : ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့ Immue System က ကေလးေတြမွာ နည္းေနတတ္တယ္။ ဒါက ကေလး ေတြမွာနည္းေတာ့ ေရာဂါပိုးဝင္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာ ျပန္လည္တိုက္ခိုက္တဲ့ ခုခံအားကနည္းတဲ့အတြက္ ေရာဂါပိုးဝင္ေရာက္တာ ပိုေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက လူႀကီးေတြကေတာ့ အသိဉာဏ္ရင့္သန္တယ္ေလ။ အသက္ငယ္တဲ့ကေလးေတြကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ပံုလည္း မသိဘူး။ ေနာက္ၿပီး လက္ေပါ့။ ဒီရာသီမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြကလည္း ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနတယ္။ ကေလးေတြက သူတို႔လက္နဲ႔ ေနရာစံုကို ကိုင္တြယ္ထိေတြ႔မယ္၊ အစာစားမယ္၊ ပါးစပ္ထဲထည့္မယ္ စသျဖင့္ ေရာဂါပိုးေရာက္ ရွိေနတဲ့လက္ေတြကို ႐ွဴ႐ိႈက္မိရင္ ကေလးေတြကိုကူးစက္ႏိုင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ အသက္ငါးႏွစ္ေအာက္ ဘာမွနားမလည္တဲ့ကေလးေတြက ကာကြယ္တားဆီးမႈကိစၥေတြ မသိဘူး။ လက္ေဆးရေကာင္းမွန္း မသိသလိုလက္နဲ႔ ဟိုဟိုဒီဒီ ကိုင္တြယ္တတ္ေတာ့ လက္ေတြကို ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြေရာက္ႏိုင္ေတာ့ ဒီတုပ္ေကြးပိုးက ကေလးေတြမွာ ပိုေတြ႔ရတယ္။

Voice : တုပ္ေကြးေရာဂါကို ခံစားေနရတဲ့အခါမွာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေနထိုင္သင့္ပါသလဲ။
Dr.MAKN : ဒါကလည္း အပိုင္းႏွစ္ပိုင္းရွိတယ္။ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့သူေတြက က်န္တဲ့သာမန္သူေတြကို မကူးစက္ေအာင္ေနထိုင္ရမယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ကိုယ့္ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ထဲ ဝင္ေရာက္ေနတဲ့ တုပ္ေကြးပိုးေတြကို တိုက္ထုတ္ၿပီးေတာ့ ျမန္ျမန္နာလန္ထႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရမယ္။ တုပ္ေကြးျဖစ္တဲ့သူအေနနဲ႔ လူေတြၾကားထဲကို မသြားသင့္ဘူး။ ေနမေကာင္းရင္ ေဆးကုသမႈခံယူၿပီး အိမ္မွာ အနားယူသင့္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုးတဲ့အခါမွာ အကာအကြယ္ထားရမယ္။ တစ္ခါသံုးတစ္႐ွဴးကို သံုးသင့္တယ္။ ၿပီးရင္ လက္ကိုသန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရမယ္။ ဒါမွပဲ သူမ်ားကို မကူးႏိုင္မွာ။ ကိုယ္တိုင္ဖ်ားနာတာကို ခံစားရၿပီး ျမန္ျမန္ေပ်ာက္ကင္းဖို႔အတြက္ နံပါတ္တစ္ကေတာ့ အစားအေသာက္ကို အစာေၾကလြယ္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကိုပဲ စားသင့္တယ္။ ပူပူေႏြးေႏြးစားသင့္တယ္။ ေရကိုပိုၿပီး မ်ားမ်ားေသာက္သင့္တယ္။ ေခါင္းကိုက္ဖ်ားနာတာေတြအတြက္ကို ပါရာစီတေမာေသာက္လို႔ရတယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး၊ ကိုယ္ပူက်ေဆးကို ေသာက္ေပးဖို႔လိုတယ္။ ေခါင္းတအားကိုက္လို႔ဆိုၿပီး ျပင္းတဲ့အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြကို ေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစာအိမ္ထိခိုက္ႏိုင္တာကို သတိထားဖို႔လိုတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး လူနာေတြေသာက္မိရင္ အစာအိမ္ေသြးယိုတတ္ပါတယ္။ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အနားယူရင္ေတာ့ ျမန္ျမန္ျပန္ေကာင္းႏိုင္တယ္။ ေနာက္ အေအးမိမခံရဘူး။ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးေနျခင္းကလည္း ခႏၶာကိုယ္က ဗိုင္းရပ္စ္ကို တိုက္ထုတ္တဲ့အခါမွာ အေထာက္အကူရတယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ရွင္းျပေပးပါဦးဆရာ။
Dr.MAKN : တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္က သူတို႔ရဲ႕ဗီဇကို အၿမဲျမႇင့္တင္ေျပာင္းလဲေလ့ရွိတယ္။ အရင္ကတည္းက ထိုးလာတဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြကေန ေက်ာ္လႊားႏိုင္ေအာင္ သူတို႔ဗီဇကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔လုပ္တယ္။ ႏွစ္စဥ္ ေဆးအသစ္ေတြထြက္တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က အမ်ိဳးအစားကိုယူၿပီး သူ႔ကိုကာကြယ္ႏိုင္တဲ့အမ်ိဳးအစားျပန္ၿပီး ထုတ္ရတယ္။ ႏွစ္အလိုက္ကာကြယ္ေဆးရွိတယ္။ ၂၀၁၈ ကာကြယ္ေဆးက ျမန္မာျပည္မွာလည္း ရေနၿပီ။ မႏွစ္က H1N1 ျဖစ္လိုက္ေတာ့ ကာကြယ္ေဆးအေၾကာင္း ပိုသိလာၿပီးေတာ့ တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးကို သာမန္လူေတြလည္း ထိုးၾကတယ္ေပါ့။ အရင္ကေတာ့ နာတာရွည္ေရာဂါရွိတဲ့သူ၊ အဆုတ္ေရာဂါရွိတဲ့သူေတြ၊ အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြကေတာ့ ဦးစားေပးၿပီးထိုးၾကတယ္။ အခုက်ေတာ့ သာမန္လူေတြကပါ သတိထားၿပီး ထိုးလာၾကတာရွိတယ္။ ဒါကိုထိုးထားရင္ ဘယ္လိုလူေတြ အက်ိဳးရွိမလဲဆိုေတာ့ အခုနကေျပာတဲ့သူေတြနဲ႔ ကေလးေတြ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ထိုးသင့္တယ္။ ေနာက္ တုပ္ေကြးဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိေအာင္ေပါ့။ ထိုးဖို႔လည္း ဆရာတို႔အေနနဲ႔ တိုက္တြန္းတယ္။ အကယ္၍မ်ား ထိုးထားရင္ တုပ္ေကြးျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာင္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္မျဖစ္ဘူး။ ကာကြယ္ဖို႔လိုအပ္တဲ့သူေတြကေတာ့ ႏွစ္စဥ္ထိုးရမယ္။ ကူးစက္ဖို႔လြယ္တဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြအေနနဲ႔လည္း ထိုးထားသင့္တယ္။

Voice : တုပ္ေကြးျဖစ္ေနတဲ့သူေတြကိုေရာ၊ မျဖစ္ေသးတဲ့သူေတြကိုေရာ ဆရာ့အေနနဲ႔ သတိေပးစကားေလး ေျပာေပးပါဦး။
Dr.MAKN : အခုခ်ိန္မွာ ကေလးေတြမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ႐ိုး႐ိုးတုပ္ေကြးနဲ႔ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက တစ္ခါတေလ ခြဲျခားရခက္တယ္။ ပထမပိုင္းလကၡဏာေတြက အတူတူပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခႏၶာကိုယ္မွာ အနီစက္ေလးထြက္လာတယ္၊ အရမ္းမွိန္းလြန္းအားႀကီးတယ္၊ ႏွစ္ရက္သံုးရက္မွာ အဖ်ားကမက်ဘူးဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ျပၿပီး ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ေနမလားဆိုတာကို သတိထားၿပီး ကုသမႈခံယူဖို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

Voice : ဟုတ္ကဲ့။ အခုလိုေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ