News

POST TYPE

INTERVIEW

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း ဥကၠ႒ ေဒါက္တာသန္းစိန္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
20-Sep-2017 tagged as

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကြမ္းယာႏွင့္ ေဆး႐ြက္ႀကီး ပစၥည္းစားသံုးမႈ ျမင့္မားလာၿပီး ယင္းတို႔ေၾကာင့္ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားကာ အ႐ြယ္မတိုင္မီ အသက္ေသဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္။ ထိုေရာဂါျဖစ္ပြားမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ႏွီးႏႊယ္ဌာနမ်ားက ေဆာင္႐ြက္ေနသည္မ်ားႏွင့္ ယင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္လာႏိုင္သည့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျခအေနမ်ားကို သိရွိေစႏိုင္ရန္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း ဥကၠ႒ ေဒါက္တာသန္းစိန္ႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : ကြမ္းယာ၊ ေဆး႐ြက္ႀကီးပစၥည္း စားသံုးမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပညာေပးအစီအစဥ္ လုပ္ေဆာင္ရတဲ့အေၾကာင္း ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.TS : ကြမ္းယာနဲ႔ ေဆး႐ြက္ႀကီးပစၥည္း စားသံုးမႈ ေလ်ာ့နည္းေရးအတြက္ မီဒီယာကတစ္ဆင့္ ျပည္သူကို က်န္းမာေရးပညာေပး လံႈ႔ေဆာ္တဲ့ အစီအစဥ္ကို တစ္လခြဲအၾကာလုပ္မယ္။ တစ္ႏိုင္လံုးကို မီဒီယာကေနတစ္ဆင့္ျဖစ္တဲ့ တီဗီ၊ ေရဒီယိုေတြအျပင္ လူမ်ားတဲ့ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ပိုစတာေတြ ထုတ္ၿပီး လူေတြကို ပညာေပး စည္း႐ံုးတာေပါ့။ “ေနာင္တမရေအာင္ ကြမ္းယာကိုေရွာင္”ဆိုတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္နဲ႔ ဒီပိုစတာ႐ုပ္ပံုေတြ ၾကည့္ၿပီး ေၾကာက္သြားေအာင္ ပညာေပးအေနနဲ႔ လုပ္တာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကြမ္းစားမႈက ေတာ္ေတာ္ေလးကို မ်ားလာတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမလတုန္းက အစိုးရအဖြဲ႔ ကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ၿပီး ကြမ္းစားတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပည္သူလူထု အသိပညာေပး လံႈ႔ေဆာ္မႈ ေဆာင္႐ြက္ပါ ဆိုၿပီးေတာ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ ခ်ထားေပမယ့္လို႔ အစိုးရ ႐ံုးေတြ၊ ေက်ာင္းေတြ၊ ေဆး႐ံုေတြမွာလည္း ကြမ္းစားတုန္းပဲ။ ဒီေတာ့ လူထုပညာေပး လံႈ႔ေဆာ္မွပဲျဖစ္မယ္ဆိုၿပီး ဒါကို က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္႐ြက္တာပါ။

Voice : ဒီလို ပညာေပး အစီအစဥ္ေတြက လူထုအတြက္ ဘယ္ေလာက္ထိ အက်ိဳး ရွိလာႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါသလဲ။
Dr.TS : ဆရာတို႔ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္တဲ့အခါမွာ ထိေရာက္မႈအေနနဲ႔ မီဒီယာကို သံုးတယ္။ မီဒီယာနဲ႔ ပညာေပးတာ ျပည္သူကို ဘယ္ေလာက္ထိ ထိေရာက္မႈ ရွိလဲဆိုတာကို ေလ့လာ သံုးသပ္သြားမယ္။ တယ္လီဗီးရွင္းနဲ႔ ေရဒီယိုမီဒီယာေတြက တစ္ႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႔ ေရာက္တာေလ။ အဓိကေတာ့ ကြမ္းေၾကာင့္ လူေတြက ေရာဂါ ရတတ္တယ္ ဆိုတာကို လူအမ်ား သိေအာင္ လုပ္လိုက္တာေပါ့။ တခ်ိဳ႕ကလည္း သိၿပီးသားေပမယ့္ ဘာေၾကာင့္ဆိုတာ ဒီလိုပညာေပးေတြကတစ္ဆင့္ ျမင္လိုက္ရင္ မေကာင္းတာကို လူပိုသိလာေအာင္ လုပ္ခ်င္တာပါ။ ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ ေအာင္ျမင္မလဲဆိုတာေတာ့ ဒီတစ္လခြဲၿပီးမွပဲ သိရမယ္။

Voice : ကြမ္း႐ြက္ကို ေဆးဖက္ဝင္အ႐ြက္တစ္ခုအေနနဲ႔ သိထားခဲ့ပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ကြမ္းစားတာေၾကာင့္ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာတယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လို အေၾကာင္းရင္းေတြေၾကာင့္ ဆိုတာလည္း ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.TS : ေရွးတုန္းက ကြမ္းစားတယ္ဆိုတာ ကြမ္း႐ြက္၊ ကြမ္းသီး၊ ႏြယ္ခ်ိဳ၊ စမုန္စပါး စတာေတြနဲ႔ စားတယ္။ အစာေၾကတယ္၊ ေလခ်ဥ္တက္တာ သက္သာတယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ အစာ စားၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ စားၾကတာေပါ့။ ဟိုးအရင္တုန္းကလည္း ေဆး႐ြက္ႀကီး စားၾကေပမယ့္ လူတစ္ရာမွာ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းက ထည့္မစားၾကဘူး။ ဒီေန႔ေခတ္မွာေတာ့ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သြားတယ္။ အစာေၾကစားသလို ကြမ္းအခ်ိဳစားတဲ့သူ နည္းသြားတယ္။ ကြမ္းထဲမွာ ေဆး႐ြက္ႀကီးကို မ်ိဳးစံုျပဳလုပ္ထားတဲ့ ေဆး႐ြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းေတြက ဒုကၡေပးတာပါ။ အဲဒီထဲမွာ ဓာတုေဗဒပစၥည္း ေလးေထာင္ေလာက္ရွိတယ္။ ဒါေတြက လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ၊ ပါးစပ္ကင္ဆာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အသည္းကင္ဆာ စတဲ့ေရာဂါ မ်ိဳးစံုကိုျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆံုး ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ရင္လည္း ေသြးေၾကာပိတ္ၿပီး ေသတာမ်ိဳးအျပင္ ေသြးေၾကာပိတ္ၿပီး ေျခပုပ္လက္ပုပ္ျဖစ္ ေသတာေတြက ေဆး႐ြက္ႀကီးစားလို႔ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြခ်ည္းပဲ။ ကြမ္း႐ြက္ခ်ည္းပဲကေတာ့ တိုင္းရင္းေဆးမွာေတာင္ ေဆးဖက္ဝင္တယ္လို႔ ဆိုထားတာ။ ကြမ္းကို ေဆး႐ြက္ႀကီးနဲ႔ေရာလို႔ ဒုကၡျဖစ္သြားတာ။ ေရာဂါျဖစ္တာ ေစာေစာသိၿပီး ကုသႏိုင္ရင္ ေပ်ာက္တယ္လို႔ ဆိုေသာ္ျငားလည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ ကင္ဆာျဖစ္ၿပီဆိုရင္ ကုလို႔မရတဲ့ ကင္ဆာေတြျဖစ္တာ မ်ားတယ္။ ပါးတစ္ခုလံုးကိုစားေနတဲ့ ပါးေစာင္ကင္ဆာ၊ လည္ပင္းကင္ဆာဆိုလည္း လည္ပင္း ေလေပါက္ေဖာက္ၿပီး ထားရတယ္။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ကင္ရတယ္။ ကင္ဆာမ်ိဳးစံုျဖစ္တယ္။ သုေတသနေတြအရေတာ့ ကင္ဆာေရာဂါရယ္လို႔ျဖစ္ၿပီး လာကုတဲ့သူေတြက အလြန္ဆံုး တစ္ႏွစ္၊ ၂ ႏွစ္မွာပဲ ကြယ္လြန္ သြားၾကတာကို ေတြ႔တယ္။ ဒီေတာ့ မျဖစ္ခင္ကတည္းက ဒါေတြကိုေရွာင္ဖို႔ လိုတာေပါ့။

Voice : စားသံုးမႈမ်ားတဲ့ အ႐ြယ္နဲ႔ ဘယ္လိုအေၾကာင္းေတြက ေရာဂါ ပိုမိုျဖစ္ပြားေစပါသလဲ။
Dr.TS : အခု ကြမ္းစားတာက ၁၃ ႏွစ္ကေန ၁၅ ႏွစ္ အ႐ြယ္ေတြ မ်ားလာတယ္။ အဲလိုအ႐ြယ္ေလာက္ကစၿပီး ကြမ္းစားတဲ့အတြက္ အသက္ ၃၅၊ ၄၀ ေလာက္ဆိုရင္ ေရာဂါျဖစ္ေရာ။ ဒီေတာ့ စမစားမိတာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ စားမိရင္လည္း ျဖတ္ပါ။ ေဆး႐ြက္ႀကီးကစြဲတယ္။ နီကိုဒင္းဓာတ္ေတြက ဘိန္းစြဲသလို စြဲေစတဲ့အတြက္ ျဖတ္မရဘူး။ ေနာက္ပိုဆိုးတာက ကြမ္းသီးပါ။ ကြမ္းသီးေတြက အရင္ကေတာ့ သဘာဝ ကြမ္းသီးပါ။ အခုက ကြမ္းသီးကို ဓာတုေဗဒ ေဆးေတြနဲ႔ မ်ိဳးစံုျပဳျပင္ လာၾကတယ္။ အေရာင္ခၽြတ္တာ၊ အေရာင္ဆိုးတာ၊ မိႈမတက္ေအာင္ လုပ္လာၾကတယ္။ ကြမ္းသီးခ်ည္းပဲကလည္း လူကို ကင္ဆာျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဓာတ္ေတြပါတယ္။ ဓာတုေဗဒ ပစၥည္းေတြပါ ေပါင္းလိုက္တဲ့အခါ က်ေတာ့ ပိုၿပီးဆိုးတာေပါ့။ 

Voice : ဒီလို ကြမ္းနဲ႔ ေဆး႐ြက္ႀကီး ပစၥည္းေတြေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္တယ္ဆိုတာ သိတဲ့သူေတြလည္း သိၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိုၿပီးစားလာၾကတဲ့အေပၚ ဆရာ့အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ိဳးမွတ္ခ်က္ေပးခ်င္ပါသလဲ။
Dr.TS : လက္ရွိစားေနတဲ့သူေတြက ေဆး႐ြက္ႀကီးက စြဲတတ္ေတာ့ ဒါကို မေဖ်ာက္ႏိုင္လို႔ ျဖစ္တာပဲ။ တကယ့္ကို ကြမ္းတို႔၊ ေဆးလိပ္တို႔ ျဖတ္ခ်င္တဲ့စိတ္ ရွိတဲ့သူေတြက ျဖတ္ရင္ ျပတ္သြားတာပါပဲ။ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ေတာ့ ဘာမွကို မစားဖူးေသးတဲ့ လူငယ္ေတြကို ဒါေတြေၾကာင့္ ဒီလိုေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္တယ္ဆိုတာ သိၿပီးေၾကာက္သြားေအာင္ စည္း႐ံုးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ ေလ်ာ့က်မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။

Voice : အခုလို ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ

  • TAGS