News

POST TAGGED AS

ေဒၚလာေစ်း

16-Aug-2018

ေဒၚလာေစ်း Interview
ေဒၚလာေဈးတက္မႈအေပၚ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား၏ အျမင္မ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ် မျဖစ္ေပၚဖူးေသးသည့္ အေမရိကန္ေဒၚလာႏႈန္းထားတစ္ရပ္ျဖစ္သည့္ တစ္ေဒၚလာလွ်င္ ၁၅၀၀ က်ပ္ေက်ာ္သို႔ ဩဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ ထိုေဈးႏႈန္းသို႔ ေရာက္ရွိလာျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည့္ သံုးသပ္ခ်က္အျမင္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

“အခုျပည္တြင္းမွာေတာ့ ေဒၚလာေဈးက တက္သင့္တာထက္ နည္းနည္းေလး ပိုတက္ေနတယ္”
ဦးရဲမင္းဦး (အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီ စီးပြားေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္)

ေဒၚလာေဈးက ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း တက္ေနတာဆိုေတာ့ က်ေအာင္ေတာ့ လုပ္လို႔မရဘူး။ တက္သင့္တာထက္ မတက္ေအာင္ပဲ လုပ္လို႔ရမယ္။ ဥပမာ - ဘတ္ေငြေဈးက ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းတက္ေနတာကို က်ပ္ေငြေဈးက ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ တက္ရမယ္ေပါ့ေနာ္။ ဒါမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ လုပ္လို႔ရမယ္။ ေဒၚလာေဈးမတက္ေအာင္လည္း လုပ္လို႔မရဘူး။ အခုျပည္တြင္းမွာေတာ့ ေဒၚလာေဈးက တက္သင့္တာထက္ နည္းနည္းေလး ပိုတက္ေနတယ္။ အဲဒါမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္ လုပ္လို႔ရမယ္။ ၿပီးေတာ့ ကုန္ေဈးႏႈန္းေတြ မတက္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္မယ္။ ေလာင္စာဆီေဈးေတြ၊ ေဆးဝါး၊ စားေသာက္ကုန္ေဈးေတြ မတက္ေအာင္လုပ္ရမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက သြင္းကုန္အဓိက အသံုးျပဳေနတဲ့ႏိုင္ငံဆိုေတာ့ အဓိကသြင္းကုန္ေတြ ေဈးမတက္ေအာင္လုပ္ရမယ္။ ကုန္ေဈးႏႈန္းမတက္ေအာင္ ပံ့ပိုးရမယ္ေပါ့။ အဲဒီလို ဆိုတဲ့ေနရာမွာ အစိုးရက သြင္းကုန္ေတြကို ေျခာက္လတန္သည္၊ ခုနစ္လတန္သည္ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုသတ္မွတ္ၿပီး အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးၿပီး တင္သြင္းခြင့္ေပးတာမ်ိဳး၊ ေလာင္စာဆီ၊ ေဆးဝါးနဲ႔ စားေသာက္ကုန္ေတြကို အစိုးရကသြင္းၿပီး ျပန္ေရာင္းေပးတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေဒၚလာေဈးတက္တာမွာ ဗဟိုဘဏ္က ကန္႔သတ္ခ်က္ ပယ္ဖ်က္ေပးလိုက္တာနဲ႔ မဆိုင္ပါဘူး။ တစ္ခုက သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ဘဏ္ေတြကတစ္ဆင့္ ဗဟိုဘဏ္ကေနၿပီး ေဒၚလာ သန္း ၃၀၀၊ ၄၀၀ ထုတ္ေခ်းဖို႔ လုပ္တာမ်ိဳးရွိတယ္။ ဒါကလည္း ေကာင္းတဲ့ကိစၥပါ။ အဲဒီေတာ့ ဗဟိုဘဏ္က ပယ္ဖ်က္ေပးလိုက္ေတာ့ ျပင္ပေပါက္ေဈးအတိုင္း ျဖစ္သြားေတာ့ ဘဏ္ေတြကလည္း သူတို႔ပိုက္ဆံကို လြယ္လြယ္ထုတ္ေခ်းလာမွာေပါ့။

“အခုက တစ္ရက္ကို ငါးက်ပ္၊ တစ္ဆယ္ တက္ေနတာဆိုေတာ့ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ထိုင္ၾကည့္ေနတာက ပိုေကာင္းမလို ျဖစ္ေနတယ္”
ဦးေအာင္ေဇာ္ဦး (သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္)

ေဒၚလာေဈးတက္ေနတာေတာ့ တရိပ္ရိပ္တက္ေနတာဆိုေတာ့ စိုးရိမ္ရတာေပါ့။ အခုဟာက ဘာေၾကာင့္တက္မယ္၊ ဘယ္ေလာက္တက္မယ္ဆိုတာက မွန္းထားတာမရွိဘူး။ တက္ရတဲ့အဓိကအေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ Export (ပို႔ကုန္) နည္းၿပီး Import (သြင္းကုန္) မ်ားလို႔ေပါ့။ ႏိုင္ငံျခားေငြလိုအပ္ခ်က္မ်ားေနတာေပါ့။ ေဒၚလာေဈးတက္တာက ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ ေပၚလစီနဲ႔ အစိုးရရဲ႕ ေပၚလစီေပၚ မူတည္ပါတယ္။ အဓိကက သြင္းကုန္သမားေတြ ပိုထိခိုက္ရတာေပါ့။ ပို႔ကုန္သမားေတြလည္း မထိခိုက္ဘူးလားဆိုေတာ့ သူတို႔လည္း ထိခိုက္တာပဲ။ ေငြေဈးက နည္းသြားေတာ့ Local ေဈး Raw Material (ကုန္ၾကမ္း) ေဈးက တက္တယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံျခားမားကက္ကက်ေတာ့ လိုက္မတက္လာေတာ့ ေရာင္းရဝယ္ရတာ ခက္တာေပါ့။ အဓိက ေငြေၾကးမတည္ၿငိမ္ရင္ Exchange Rate က သတ္မွတ္ရတာ ခက္တာေပါ့။ Exchange Rate သတ္မွတ္ရတာခက္ရင္ Export မွာေရာ၊ Import မွာေရာ ပိုၿပီးေတာ့ Risk မ်ားတာေပါ့။ Risk မ်ားတဲ့ အခါက်ေတာ့ Export ေရာင္းရင္လည္း ပိုမ်ားေနတာမ်ိဳး၊ ဘာျဖစ္လို႔ဆိုေတာ့ ေငြေၾကးက မေသခ်ာဘူးေလ။ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္လုပ္တဲ့လူေတြက ေဒၚလာနဲ႔လုပ္တာဆိုေတာ့ ေဈးႏႈန္းတည္ျငိမ္ေနမွ လုပ္လို႔ေကာင္းတာ။ အခုက တစ္ရက္ကို ငါးက်ပ္၊ တစ္ဆယ္တက္ေနတာဆိုေတာ့ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ထိုင္ၾကည့္ေနတာက ပိုေကာင္းမလိုျဖစ္ေနတယ္။ အခုလိုမ်ိဳးသာ ေန႔တိုင္းတက္ေနရင္ ေရာင္းေရးဝယ္ေရးမွာ ပိုထိခိုက္လာႏိုင္တယ္။ ေဈးကြက္အရေတာ့ လိုအပ္ခ်က္ရွိသေလာက္ကို တက္ေနဦးမွာပါပဲ။ အဓိကက ႏိုင္ငံျခားေငြ မ်ားမ်ားရေအာင္လုပ္မွ ရမယ္။ အခုေဈးတက္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ Supply (ေရာင္းလိုအား) နဲ႔ Demand (ဝယ္လိုအား) မွာ Demand က မ်ားတာေၾကာင့္ပါ။ ကမၻာမွာ ေဒၚလာတန္ဖိုးတက္ေနတာေၾကာင့္လည္း ပါပါတယ္။ တျခားႏိုင္ငံမွာလည္း တက္ေနတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာလည္း တက္ေနတာဆိုေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ေဒၚလာမ်ားမ်ားရမယ့္နည္းလမ္းကို ရွာသင့္ပါတယ္။

“ဘဏ္ေတြကလည္း လက္ထဲကိုင္ထားတာကို ေရာင္းတာမဟုတ္ဘူး။ သူဝယ္ထားတာကို ေရာင္းတာ”
ဦးေဖျမင့္ (CB Bank၊ ဦးေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး) 

ဗဟိုဘဏ္က သတ္မွတ္ခ်က္ေဘာင္ပယ္ဖ်က္တာ ၁၃ ရက္ေန႔ကတည္းက ပယ္ဖ်က္တာ။ အဲဒီ မတိုင္ခင္ကတည္းက အျပင္ေငြလဲေကာင္တာေတြက ေရာင္းခ်င္သလိုေရာင္း၊ ဝယ္ခ်င္သလိုဝယ္ေနၾကတာ။ ဘယ္သူမွလဲ အေရးမယူဘူး။ အခုျဖစ္ေနတာက အမိႈက္ပံုမွာ အမိႈက္မပစ္ရဆိုေပမယ့္ အဲဒီေအာက္မွာ အမိႈက္သြားပစ္ေနၾကတယ္။ အခုက အဲဒီအမိႈက္ပံုႀကီးကို ဖယ္လိုက္တဲ့သေဘာပဲ။ ဥပေဒကို မလိုက္နာၾကတဲ့အတြက္ ဆိုင္းဘုတ္ႀကီးကိုျဖဳတ္တာ ပိုေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ျဖဳတ္လိုက္တာ။ ဒီဟာေၾကာင့္ တက္တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တက္တာလည္း မေကာင္းဘူးေပါ့ေနာ္။ အျပင္ပိုက္ဆံရွိတဲ့သူေတြကေတာ့ ေဒၚလာေတြ ဝယ္ထားၾကတယ္။ ေဈးတက္တဲ့အခါ ျပန္ေရာင္းၾကတာ။ အဲဒါေတြကို မလုပ္ေအာင္ တကယ္လိုတဲ့သူကိုလည္း သတ္မွတ္ေဈးနဲ႔ ဝယ္လို႔ရေအာင္ အစိုးရက လုပ္ေပးရမွာ။ ဒီလိုေတြ တက္ေနတဲ့အတြက္ သြင္းကုန္ေတြ သြင္းတဲ့အခါ ေဈးတက္သြားမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီအတိုင္းပစ္ထားမယ့္အစား တစ္ခုခုေတာ့ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ အရင္အစိုးရေတာင္ လုပ္ေပးေသးတာပဲ။ ဘဏ္ေတြကလည္း လက္ထဲကိုင္ထားတာကို ေရာင္းတာမဟုတ္ဘူး။ သူဝယ္ထားတာကို ေရာင္းတာ။ လက္ထဲကဟာေတြက သူ႔ပစၥည္းမဟုတ္ဘူးေလ။ အပ္ထားတဲ့သူေတြ ပစၥည္း။ အျပင္ကဝယ္တဲ့ဟာပဲ ျပန္ေရာင္းတာ။ အဝယ္မ်ားရင္ မ်ားမ်ားေရာင္းတယ္။ အဝယ္နည္းရင္ နည္းနည္းေရာင္းတယ္။ ဘဏ္ေတြကေတာ့ မ်ားမ်ားဝယ္ေပးစရာလည္း မရွိဘူး။ ၁၀ နဲ႔ဝယ္ရင္ ၁၅ က်ပ္နဲ႔ ေရာင္းတယ္ ၅ က်ပ္ျမတ္တယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ကလည္း ဘဏ္ေတြကို ေဒၚလာေရာင္းေပးမယ္ဆိုရင္ ေကာင္းတာေပါ့။ အစိုးရကလည္း အမ်ားႀကီး မေရာင္းေပးႏိုင္ဘူး။ တစ္ရက္ကို တစ္သိန္းေရာင္းေပးတာကလည္း တစ္ရက္တစ္သိန္းက မ်ားတာမွ မဟုတ္တာ။ တစ္ရက္ကို ေဈးကြက္ထဲမွာ အေရာင္းအဝယ္က အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေနတာ။ သူကလည္း တတ္ႏိုင္တာ လုပ္ေပးတာေပါ့။ ဒီလိုေတြတက္တဲ့အတြက္ ေအာက္ေျခက ဝင္ေငြနည္းတဲ့သူေတြကို ထိတာေပါ့။ အစိုးရဝန္ထမ္းေတြလည္း ပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြကလည္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္မယ္လို႔ေတာ့ ခန္႔မွန္းထားၾကတယ္။ အခုလိုတက္တာကေတာ့ အက်ိဳးရလဒ္ မေကာင္းဘူးေပါ့။ 

“ဓာတ္ဆီ၊ ဒီဇယ္၊ ေဆး ကၽြန္ေတာ္တို႔တစ္ကိုယ္လံုးက ႏိုင္ငံျခားက ပစၥည္းေတြခ်ည္းပဲဆိုေတာ့ အားလံုးေဈးတက္မွာ”
ေဒါက္တာစိုးထြန္း (ပို႔ကုန္သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္)

အခုလို ေဒၚလာေဈးတက္တာ ဗဟိုဘဏ္က ကန္႔သတ္ခ်က္ႏႈန္း ေျဖေလွ်ာ့တာနဲ႔ တကယ္တမ္းေတာ့ မဆိုင္ဘူး။ ဘဏ္ေတြနဲ႔ Money Changer ေတြ လုပ္လို႔ကိုင္လို႔ရေအာင္ လုပ္ေပးတာ။ အရင္ကတည္းကလည္း ဒီအတိုင္းေရာင္းေနတာကို တရားဝင္ျဖစ္သြားေအာင္ ပယ္ဖ်က္ေပးလိုက္တာ။ လူေတြကက်ေတာ့ အျမင္မွားသြားတာ။ ဗဟိုဘဏ္က ထိန္းခ်ဳပ္မႈမရွိဘူး။ ပယ္ဖ်က္လိုက္ၿပီဆိုၿပီး အဲလိုနားလည္မႈလြဲသြားတာ။ လြဲၿပီးေတာ့ ေဒၚလာေဈးတက္မွာပဲဆိုၿပီး လိုက္ဝယ္ၾကတယ္။ အဲဒီဂယက္ေၾကာင့္ တက္တာပဲ။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ နားလည္မႈလြဲတာပဲ။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဗဟိုဘဏ္အေနနဲ႔ ေရာင္းမယ္ဆိုတဲ့ဟာ ထုတ္မေရာင္းတာလည္း ပါတာေပါ့။ ေငြေခ်းမယ္၊ ေရာင္းမယ္လို႔ေျပာတယ္။ သို႔ေသာ္ အခုခ်ိန္အထိ ထြက္မလာဘူး။ ဒါလည္း သူ႔အေပၚ ယံုၾကည္မႈက်လာတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ဗဟိုဘဏ္ကေန စာထုတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဖတ္တဲ့အခါ နားလည္မႈလြဲတယ္။ ဒီထက္ ဆက္မတက္ေအာင္ ဗဟိုဘဏ္ကေန ေခ်းတာတို႔၊ ထုတ္ေရာင္းတာတို႔ လုပ္ရမွာေပါ့။ ေလနဲ႔ေျပာထားၿပီး ဘာမွမလုပ္ရင္ ပိုဆိုးႏိုင္တာေပါ့။ ဒီလိုတက္တာ ဘဏ္ေတြမွာေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ သြင္းကုန္လုပ္တဲ့သူေတြမွာ ျပႆနာရွိတယ္။ သံုးစြဲတဲ့သူေတြအတြက္ ကုန္ေဈးႏႈန္းႀကီးလာမယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္လာတာမ်ားမယ္။ စီးပြားေရးက်ပ္တည္းလာမယ္။ ဓာတ္ဆီ၊ ဒီဇယ္၊ ေဆး ကၽြန္ေတာ္တို႔ တစ္ကိုယ္လံုးက ႏိုင္ငံျခားက ပစၥည္းေတြခ်ည္းပဲဆိုေတာ့ အားလံုးေဈးတက္မွာ။ 

ဟိန္းျမတ္စိုး၊ ႏြယ္နီ



FOLLOW US