POST TAGGED AS

တနသၤာရီ

22-Aug-2018

ကေလး အာဟာရ
အမ်ိဳးသမီးထုအၾကား ေသြးအားနည္းေရာဂါႏွင့္ ကေလးအာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ေရာဂါမ်ားေနတဲ့ႏိုင္ငံ


ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ သဘာဝသယံဇာတ ေပါႂကြယ္ဝၿပီး ေတာေတာင္စိမ့္စမ္းေရေဝေနတဲ့ေဒသ၊ အင္းအိုင္ ေခ်ာင္းေျမာင္းနဲ႔ စားပင္၊ ေသာက္ပင္ေတြ အေလ့က် ေပါက္ေရာက္ႏိုင္တဲ့ႏိုင္ငံျဖစ္လို႔ “ဘုရားေပးတဲ့ေျမ” လို႔ ဂုဏ္ယူရတဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ တစ္ခ်ိန္က “ထမင္းငတ္ၿပီး ေသတဲ့မသာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာမရွိ” လို႔ ဂုဏ္ယူခဲဲ့ၾကေပမယ့္ အာဏာရွင္စနစ္နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ၾကား အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ယေန႔မွာ ေဒသတြင္းႏွင့္ အာဆီယံမွာ အခ်မ္းသာဆံုးမွ အဆင္းရဲဆံုး၊ ေႂကြးအထူဆံုး ျဖစ္တဲ့အျပင္ ထမင္းနပ္မမွန္လို႔ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈေတြ မ်ားလာတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ ေလ့လာတဲ့အခါ ကေလးငါးဦးမွာ တစ္ဦးခ်ိဳ႕တဲ့ေနၿပီး ႏြမ္းပါးတဲ့မိသားစုဝင္ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္ဆိုတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းနဲ႔ စားနပ္ရိကၡာ လူမႈဖူလံုေရးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (LIFT) စစ္တမ္းအရ ကေလး ၂ ဦးမွာ ၁ ဦး အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ပုညႇက္ျခင္း ျဖစ္ေနၾကတယ္ဆိုတယ္။

အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း မိခင္အာဟာရအေျခအေန၊ ကေလးအာဟာရအေျခအေန၊ အစားအစာသံုးစြဲမႈပံုစံ၊ တစ္ကိုယ္ေရသန္႕ရွင္းမႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေျခအေနကိုလည္း သုေတသနလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတုန္းပဲ။ ဆင္းရဲမြဲေတမႈက အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈအတြက္ အဓိကက်တယ္လို႔ ကမၻာ့ဘဏ္ (World Bank) ရဲ႕စစ္တမ္းအရ ဆိုသလို ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ စုႏွစ္ေတြထက္ ပိုမိုျမင့္မားေနတာေတြ႔ရတယ္”လို႔ လန္း (Learn) အဖြဲ႔ အာဟာရနဲ႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးအတိုင္ပင္ခံ မစၥဂ်ီနီဗာကာရွင္း  (Mis.Jenifer Cashin) က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမလ ၁ ရက္ကဆိုတယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အာဟာရနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဓိကေဆာင္ရြက္ရမယ့္ အေရးႀကီးေရာဂါမွာ သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းနဲ႔ ေသြးအားနည္းေရာဂါတို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုတယ္။

“လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းက သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္မွာျဖစ္လို႔ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေသြးအားနည္းေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်န္းမာေရးဗဟုသုတရရွိေစဖို႔ ရည္ရြယ္ကာ၊ လမ္းေလွ်ာက္ပြဲက်င္းပျခင္းျဖစ္တယ္။ ၂၀၁၈ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၈ ရက္ေန႔ နံနက္ ၅ နာရီ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သုဝဏၰအာကစား႐ံု (၁) ေရွ႕မွာက်င္းပတဲ့ အမ်ိဳးသမီးထုလမ္းေလွ်ာက္ပြဲႀကီးကို ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ၅ ႀကိမ္ေျမာက္က်င္းပျခင္းျဖစ္ကာ၊ ယခုႏွစ္မွာ ပါဝင္သူပိုမ်ားျပားလာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း (Ferrovit-walking 2018) ဦးေဆာင္သူ (Frrovit) တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ဆိုတယ္။

အာဟာရျပည့္ဝၿပီး ႀကီးျပင္းလာတဲ့အခါ ပိုမို ေပ်ာ္ရႊင္က်န္းမာတဲ့ မိသားစုတည္ေဆာက္ႏိုင္တယ္။ အာဟာရျပည့္ဝျခင္းဟာ လူသားအရင္းအျမစ္အတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး၊ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ သိသိသာသာ အေထာက္အကူျပဳႏိုင္တဲ့ အခ်က္ပဲျဖစ္တယ္။ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံု ေရးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ LIFT ရဲ႕ စစ္တမ္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္စုၾကား အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ကေလးေတြ ေလ့လာရာမွာ ႏြမ္းပါးတဲ့မိသားစုကျဖစ္ၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရတစ္ဝက္မွာ ႏြမ္းပါးတဲ့လူဦးေရျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ကေလး ၂ ဦးမွာ ၁ ဦး အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ေနေၾကာင္း ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းနဲ႔ စားနပ္ရိကၡာ ဖူလံုေရးရန္ပံုေငြ စစ္တမ္းကဆိုတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ၿပီး ေသြးအားနည္းေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားနဲ႔ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေနၿပီး ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀၊ ၄၅ အထိရွိေၾကာင္း သိရကာ အထူးသျဖင့္ ကေလးေမြးဖြားႏိုင္တဲ့အရြယ္ ေရာက္မိန္းကေလးနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္တို႔မွာ အျဖစ္မ်ားေၾကာင္း သိရတယ္။ “အမ်ိဳးသမီးထုအတြင္းမွာ သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ ေသြးအားနည္းေရာဂါက ႏႈတ္ခမ္းေလး ျဖဴဖပ္ျဖဴေရာ္နဲ႔ မသိရင္ မသိသလိုျဖစ္ေနတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးထုတစ္ခုလံုးကို သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ျဖစ္တတ္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပးဖို႔အတြက္ လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုအေနနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးလမ္းေလွ်ာက္ပြဲကို က်င္းပတာပါ။ တကယ္ေတာ့ တစ္ရက္ကို အနည္းဆံုး မိနစ္ ၃၀ လမ္းေလွ်ာက္ရမယ္လို႔ က်န္းမာေရးက ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ ဒီပြဲမွာဆို ၄ ဒသမ၈ ကီလိုမီတာနဲ႔ ၅ ကီလိုမီတာ ေလွ်ာက္ရမွာဆိုေတာ့ ၂၅ မိနစ္ဝန္းက်င္ေလာက္ေလွ်ာက္ရမွာပါ။ အမ်ိဳးသမီးထု အမ်ားစုက အိမ္ေထာင္က်ၿပီဆိုရင္ အိမ္တြင္းေအာင္းေတြ မ်ားၾကတယ္။ ဒီစုေပါင္းလမ္း ေလွ်ာက္ပြဲေလး က်င္းပျခင္းက အမ်ိဳးသမီးေတြ သံဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္တာကို အသိပညာေပးမႈအေနနဲ႔ ထိေရာက္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္လို႔ ေဒါက္တာသင္းႏိုင္ဦးက ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သုဝဏၰကြင္းမွ စတင္တာထြက္ၿပီး ေမတၱာလမ္းကိုျဖတ္၊ သစၥာလမ္းမွ ဂငယ္ေကြ႔ၿပီး လာလမ္းအတိုင္း ျပန္ေလွ်ာက္ရမွာျဖစ္ကာ ယာဥ္လမ္းေၾကာင္းတစ္ဖက္ ပိတ္ထားခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီး ဌာနကလည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က အစားအစာသံုးစြဲမႈပံုစံႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စစ္တမ္းမ်ားေကာက္ယူဖို႔ရွိရာ ျပည္ နယ္နဲ႔တိုင္းေဒသႀကီးေတြအလိုက္ အစားအစာသံုးစြဲမႈ ပံုစံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အသက္အရြယ္အလိုက္ အာဟာရရရွိမႈအေျခအေန၊ ဗီတာမင္ေအ၊ ဗီတာမင္ဘီဝမ္း၊ ပ႐ိုတိန္းဓာတ္၊ အိုင္အိုဒင္းနဲ႔သံဓာတ္ရရွိမႈ အေျခအေနမ်ား ထည့္သြင္းေကာက္ယူခဲ့ရာ ေသြးအားနည္းေရာဂါ အမ်ားအျပားေတြ႔ခဲ့ရတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အစာအာဟာရဆိုင္ရာ တစ္ဦးတည္းကိုယ္စားလွယ္ ေဒါက္တာဝင္းဝင္းျမင့္ (ဝိတိုရိယေဆး႐ံု) က အာဟာရ မျပည့္ဝမႈေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ တစ္သိန္းေက်ာ္ ႏွစ္စဥ္ေသဆံုးေနေၾကာင္း၊ မစားမေသာက္ရလို႔ ႏွစ္စဥ္ ကေလး ၂ ဒသမ ၆ သန္း ေသဆံုးရေၾကာင္း ဆိုတယ္။ 

“ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနကလည္း ေက်းလက္ထိသြားေရာက္ကာ က်န္းမာေရးအသိပညာေပးျခင္း၊ မိခင္ႏွင့္ ကေလးက်န္းမာေရး သားသည္မိခင္ေတြအတြက္ အာဟာရျပည့္ဝေအာင္ စားေသာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေဟာေျပာပြဲေတြ၊ လက္ေတြ႔ ခ်က္ျပဳတ္ေကၽြးေမြးျခင္းေတြ လိုအပ္ေနပါတယ္” လို႔ ဆိုတယ္။

၂၀၁၄ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတစ္ဦး ေမွ်ာ္မွန္းသက္တမ္းအသက္ ၆၆ ဒသမ ၆၈ ႏွစ္သာ ေနထိုင္ႏိုင္ၿပီး အာဆီယံမွာ သက္တမ္းတိုတဲ့ အုပ္စုထဲပါဝင္ေနတာ ဂ်ပန္အမ်ိဳးသမီး ပ်မ္းမွ်သက္တမ္း ၈၆ ႏွစ္၊ ေဟာင္ေကာင္သားတစ္ဦး ပ်မ္းမွ် သက္တမ္း ၈၃ ႏွစ္ထက္ အလြန္နည္းပါးေနတာေတြ႔ရပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေသဆံုးႏႈန္းဟာ အရွင္ေမြးကေလး ၁၀၀၀ မွာ ၆၂ ဦး သို႔မဟုတ္ ၆ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတယ္။ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလး ေသဆံုးႏႈန္းဟာ အရွင္ေမြးကေလး ၁၀၀၀ မွာ ၇၂ ဦး သို႔ မဟုတ္ ၇ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးေသဆံုးႏႈန္း ၃ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ မိခင္အတန္း တစ္တန္းပိုတတ္ရင္ ကေလးအသက္ ၁၀ ႏွစ္ ပိုမိုအသက္ရွည္ႏိုင္တယ္ဆိုထားရာ၊ မိခင္မ်ား၊ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား ပညာသင္ယူဖို႔လိုေနပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အလုပ္အကိုင္၊ အခြင့္အလမ္း သစ္ရွားပါးလို႔ ႏိုင္ငံျခားသြားေရာက္ကာ ေ႐ႊ႕ေျပာင္း လုပ္သားဘဝခံယူၾကတယ္။ ၂၀၁၄ သန္းေခါင္ စာရင္းအရ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၂ ဒသမ ၁ သန္း ရွိရာ ထိုင္း ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ မေလးရွား ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အမ်ားဆံုးသြားေရာက္လုပ္ကိုင္ေနၾကတယ္။ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေတြက ေမြးလာတဲ့ကေလးေတြ ႏိုင္ငံမဲ့ ျဖစ္သြားတယ္။ အခ်ိဳ႕ ထိုင္းႏိုင္ငံသား ခံယူခြင့္ရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို မျပန္လိုၾကေတာ့ဘူး။ ေတာက ရန္ကုန္လာတဲ့သူ၊ ၾကာေတာ့ ေတာမျပန္လိုသလို၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ သား ခံယူလာတာမဆန္းပါဘူး။ တကယ္တမ္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အလုပ္အကိုင္သစ္၊ အခြင့္အလမ္း သစ္မရႏိုင္လို႔ ႏိုင္ငံျခားထြက္လာၾကတယ္။ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေတြဟာ သူ႔လူမ်ိဳးေတြ မလုပ္လိုတဲ့ အလြန္ပင္ပန္းတဲ့အလုပ္၊ ညစ္ပတ္ေပေရတဲ့အလုပ္၊ အသက္အႏၲရာယ္နီးတဲ့အလုပ္ လုပ္ရၿပီး၊ သူ႔လူမ်ိဳးထက္ အခေၾကးေငြနည္းပါးရတဲ့တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ေန႔ ၈ နာရီ အနည္းဆံုးလုပ္ခ က်ပ္ ၄၈၀၀ ထက္ ၄-၁၀ အထိ သာလြန္ေနလို႔ ယေန႔တိုင္ သြားေရာက္လုပ္ ကိုင္ေနၾကဆဲ ျဖစ္တယ္။ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ စုေဆာင္းတဲ့ေငြေတြ၊ မိသားစုေတြထံ ျပန္ပို႔ေနလို႔၊ မိသားစုအခ်ိဳ႕ စားဝတ္ေနရင္းေျပလည္ေနလို႔ ႏိုင္ငံအတြက္ အက်ိဳးရွိလွတဲ့ စီးပြားေရးပဲ ျဖစ္တယ္။ 

“ေ႐ႊ႕ေျပာင္း” ေတြရဲ႕ “ဟြန္ဒီ” ေငြလႊဲစနစ္အစား “အခမဲ့ ေငြလႊဲေျပာင္းစနစ္” အစိုးရက လုပ္ေပးႏိုင္ရင္ ႏိုင္ငံျခားေငြ အသားတင္ရႏိုင္မယ့္ လုပ္ငန္းျဖစ္တယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ျမန္မာသံ႐ံုးေတြက ကူညီေပးသင့္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးထုအၾကား ေသြးအားနည္းေရာဂါဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း ၃၀၊ ၄၅ ထိ ျဖစ္ေနတာ လမ္းေလွ်ာက္ပြဲတစ္ရက္ လုပ္႐ံုနဲ႔ သံဓာတ္မျပည့္ဝသြားပါဘူး။ ေပးလိုတဲ့ က်န္းမာေရးအသိက ေသြးအားနည္းတာ ကုစားဖို႔ ဘာေတြစားသံုးရမယ္၊ ဘယ္လို က်င့္ႀကံေနထိုင္ရတယ္။ သံဓာတ္ႂကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာက ဘာဆိုတာ ပညာေပးသင့္ပါတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ပြဲမွာ ပါဝင္သူ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းကို ဆရာဝန္နဲ႔ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုမွ သူနာျပဳ ၂၀ က ေဆးစစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေပးကာ အသက္ႀကီးဆံုးနဲ႔ အငယ္ဆံုးကို ဆုေပးသြားမွာရွိၿပီး၊ ဘင္ခရာ ပန္းပြားအက၊ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲအျဖစ္ ဂိမ္းကစားျခင္းလည္းပါဝင္မယ္ဆိုတယ္။

ဘယ္လိုပဲဆိုဆို ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားက ႏွစ္စဥ္ မိမိတို႔လုပ္ငန္းေတြ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ေနရာ က်န္းမာေရး စိန္ေခၚမႈေတြက (၁) ဆင္းရဲျခင္း၊ (၂) ဆင္းရဲစြာေနထိုင္ရတဲ့အေျခအေန၊ (၃) ပညာေရးခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ (၄) စာမတတ္ျခင္း၊ (၅) က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား မရျခင္းနဲ႔ (၆) က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မခ်ႏိုင္ျခင္း ပါဝင္ေနတယ္။

ေဒါက္တာလြင္သန္႔



FOLLOW US