News

POST TYPE

PERSPECTIVE

အသိတရား သတိတရားႏွင့္အညီ
20-Jun-2019

အကဲဆတ္ကိစၥရပ္

ယခုတစ္ေလာ စိတ္မခ်မ္းေျမ့ဖြယ္ သတင္းမ်ားကေတာ့ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ သတင္းမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေရးသတင္းမ်ားျဖစ္လို႔လည္း ၾကားရ၊ ဖတ္ရ၊ ေျပာရ၊ ေရးရတာ သိပ္ေတာ့စိတ္မပါလွပါဘူး။ ဘာသာေရးဆိုတာက အကဲဆတ္တတ္လို႔ပါ။ ဒီလိုေျပာလို႔ ဘာသာေရးကို မတို႔ရ၊ မထိရလို႔ ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္ပါဘူး။ အေျပာအဆိုမတတ္၊ အေရးမတတ္လို႔ ဦးတည္ခ်က္လြဲသြားရင္၊ အဓိပၸာယ္ေကာက္လြဲသြားရင္၊ နားလည္မႈလြဲသြားရင္၊ သေဘာထားတင္းမာသူနဲ႔ေတြ႔ရင္ ေျပာင္းျပန္အက်ိဳးသက္ေရာက္မွာ စိုးရိမ္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွမဟုတ္ပါဘူး၊ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာလည္း အကဲဆတ္တတ္ၾကပါတယ္။ အျခားႏိုင္ငံေတြ အကဲ ဆတ္တာ၊ မဆတ္တာထက္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံရဲ႕အေျခအေနနဲ႔ ဘာသာေရးကို ခ်ိန္ထိုးစဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ အကဲဆတ္ေနဆဲဆိုတာ မ်က္ျမင္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အကဲဆတ္တယ္ဆိုလို႔ အျခားကိစၥရပ္ေတြမွာေရာ အကဲမဆတ္ဘူးလားလို႔ေမးရင္ အကဲဆတ္တယ္လို႔ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျဖရပါလိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ ကိစၥရပ္အေပၚ မူတည္ၿပီး အကဲဆတ္တယ္လို႔မဆိုႏိုင္ဘဲ မိမိတို႔လူအဖြဲ႔အစည္းကိုယ္တိုင္ရဲ႕ ခံစားမႈေတြက အကဲဆတ္ေနတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမယ့္ အေျခအေနပါပဲ။

ယံုၾကည္မႈ၊ ကိုးကြယ္မႈဆိုရာမွာ အစြန္းေရာက္လြန္းရင္ အမွားမ်ားတတ္တာ သဘာဝျဖစ္ပါတယ္။ အသိႏွင့္ယွဥ္ေသာ၊ သတိႏွင့္ယွဥ္ေသာ ယံုၾကည္မႈ၊ ကိုးကြယ္မႈ၊ အလယ္အလတ္လမ္းစဥ္တို႔သည္ အစြန္းတရားမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ထားပါတယ္။ မိမိကိုယ္တိုင္က အသိႏွင့္ယွဥ္ေသာ၊ သတိႏွင့္ယွဥ္ေသာ၊ မယုတ္မလြန္က်င့္ႀကံေသာ ယံုၾကည္မႈ၊ ကိုးကြယ္မႈတို႔ျဖင့္သာ မွ်တေသာအျမင္၊ မွ်တေသာယံုၾကည္မႈတို႔ကို ရရွိေစႏိုင္မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶတရားဟာ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈ၊ ကိုယ္တိုင္က်င့္ႀကံအားထုတ္မႈ၊ အလယ္အလတ္လမ္းစဥ္၊ က်ိဳးေၾကာင္းတရားတို႔အေပၚ အေျခခံထားေပမယ့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္က ထိုအေျခခံတရားမ်ားနဲ႔ ေသြဖည္ေနျခင္းဟာ သင့္၊ မသင့္ စဥ္းစားသံုးသပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ ဒါမွလည္း အစြန္းတရားတစ္ခုျဖစ္တဲ့ အကဲဆတ္ေနတာေတြကို ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္မွာပါ။

ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အသံုးခ်ျခင္း

မျဖစ္သင့္ဘူးလို႔ယူဆမိတာတစ္ခုကေတာ့ ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးမွာ အသံုးခ်လာျခင္းနဲ႔ ဘာသာေရးဟာ ႏိုင္ငံေရးၾကားညပ္လာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရဲ႕သေဘာသဘာဝအရ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရး အႏိုင္ရလိုေဇာနဲ႔ အစိမ္း၊ အက်က္မေ႐ြး၊ နတ္ေန ကိုင္းပင္မခ်န္ ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အသံုးခ်ေနျခင္းကို သန္႔ရွင္းတဲ့ႏိုင္ငံေရးလို႔ ဆိုႏိုင္မည္မထင္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ဆက္လက္ရပ္တည္ပိုင္ခြင့္ မရွိျခင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အခန္း ( ၁၀ )၊ ပုဒ္မ ၄၀၇၊ ပုဒ္မခြဲ (ဃ) ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အလြဲသံုးစားျပဳျခင္းလို႔ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ယင္းျပ႒ာန္းခ်က္ဟာ ႏိုင္ငံေရးပါတီတိုင္းအတြက္ ရည္ၫြန္းထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ မည္သည့္ပါတီကိုမွ် ျခြင္းခ်က္အေနနဲ႔ သတ္မွတ္မထားပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၊ ဒုတိယျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၊ တတိယျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၊ နယ္ခ်ဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ေခတ္၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ေခတ္စတဲ့ ေခတ္စနစ္ေတြ ဘယ္လိုေျပာင္းေျပာင္း ကိုးကြယ္ရာဘာသာကေတာ့ မေျပာင္းလဲခဲ့ပါဘူး။ အစဥ္အဆက္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္လာခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီေန႔ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္မိပါတယ္။ အသံုးခ်သင့္ မခ်သင့္ပါ။

ကိုးကြယ္ရာဘာသာတရားကို မိ႐ိုးဖလာကိုးကြယ္ယံုၾကည္သူ၊ အသိႏွင့္ယွဥ္ၿပီး ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူ၊ ေဝဖန္ပိုင္းျခားမႈႏွင့္ယွဥ္ၿပီး ကိုးကြယ္ယံုၾကည္သူစသျဖင့္ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားႏိုင္ပါတယ္။ မိမိကိုယ္တိုင္က မည္သည့္ပံုစံနဲ႔ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္သည္ျဖစ္ေစ မိမိဟာ အေထာက္အပံ့ျပဳသူမျဖစ္ေစကာမူ အပ်က္အစီးျပဳသူေတာ့ မျဖစ္သင့္။

ေရရွည္ေကာင္းက်ိဳး၊ ဆိုးက်ိဳး

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ ဘာသာေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ား ရွိခဲ့ပါတယ္။ ပုဂံေခတ္မွစၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကားလာခဲ့ၿပီး ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဆက္ႏႊယ္ခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာင္ ေခတ္အဆက္ဆက္ေတြမွာလည္း ဘာသာေရးဟာ ႏိုင္ငံေရးရဲ႕အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ ပါဝင္ေနခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈသမိုင္းမွာလည္း ဗုဒၶဘာသာ ကလ်ာဏယုဝအသင္း၊ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမတို႔လို ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဆက္စပ္မႈေတြအျဖစ္ ျမင္ေတြ႔ရပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္မွာလည္း ၈၈ လူထုအံုႂကြမႈမွာ သံဃာေတာ္မ်ားပါဝင္ခဲ့တာ၊ ေ႐ႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးတို႔ကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ဆက္စပ္မႈဟာ ယေန႔အထိတည္ရွိေနဆဲအေျခအေနအျဖစ္ ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈကာလအတြင္းက ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဘာသာေရး ဆက္စပ္ပတ္သက္ျခင္းဟာ ႏိုင္ငံေရး သက္သက္အတြက္လို႔ဆိုလို႔ မရပါဘူး။ ႏိုင္ငံ၊ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္ ယေန႔ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ဘာသာေရးဆိုင္ရာျဖစ္စဥ္မ်ားနဲ႔ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈကာလျဖစ္စဥ္မ်ားနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တူညီတယ္လို႔မဆိုသာ။ မတူညီသည့္အတြက္ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးလည္း တူညီႏိုင္မည္မဟုတ္။ လတ္တေလာျဖစ္ေနတဲ့ ဘာသာေရး၊ အမ်ိဳးသားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအျမင္အယူအဆမ်ားအေပၚ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အယူအဆအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ သေဘာထားေတြကြဲေနၾက၊ အုပ္စုေတြကြဲေနၾကျခင္းဟာ မည္သူ႔ကို ဦးဆံုးထိခိုက္မလဲဆိုတာ ေမးလိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးရဲ႕ မူလရည္မွန္းခ်က္က ႏိုင္ငံနဲ႔ျပည္သူရဲ႕  အက်ိဳးစီးပြားပဲျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာဆိုတာလည္း ႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္သူအတြက္ပါပဲ။ ထို႔အတူ အမ်ိဳးသားေရးဆိုတာကလည္း ႏိုင္ငံနဲ႔ျပည္သူအတြက္ပါပဲ။ သို႔ေသာ္လည္း ရည္မွန္းခ်က္တူေသာ္လည္း သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္၊ သူ႔လူကိုယ့္လူ၊ အေရာင္အေသြး၊ အုပ္စုေတြ တစ္ဖက္သတ္ကြဲျပားေနျခင္းဟာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို၊ ကိုယ့္ျပည္သူကို၊ ကိုယ့္ဘာသာကို ေကာင္းက်ိဳးမ်ားေစမလား၊ ဆိုးက်ိဳးမ်ားေစမလားဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအမ်ားစုရဲ႕  ႏွလံုးသည္းပြတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုးကြယ္ရာဘာသာေရးနဲ႔ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတဲ့ ျပႆနာတစ္ရပ္ေျဖရွင္းရာမွာ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းျခင္း၊ အျမစ္ျပတ္ဖယ္ရွားျခင္းေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေနဆဲျပႆနာတစ္ကို ေျပလည္သြားေစဖို႔ထက္ အထင္အျမင္လြဲမႈေတြ၊ ျပႆနာ ပိုမိုႀကီးမားမႈေတြအျပင္ ပတ္ဝန္းက်င္က မိမိတို႔ကိုးကြယ္ရာဘာသာအေပၚ နားလည္မႈ ပိုမိုလြဲမွားေစပါလိမ့္မယ္။ ေသြးထိုးလိုသူမ်ားအတြက္လည္း အခြင့္ေကာင္းရသြားေစမွာ အမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျပႆနာတစ္ရပ္ဆိုသည္မွာလည္း တစ္ဦးတစ္ေယာက္နဲ႔သာ ဆိုင္တဲ့ကိစၥရပ္မ်ားရွိႏိုင္သလို အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့၊ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥရပ္မ်ားလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းကိစၥကို ေျဖရွင္းရာမွာလြယ္ကူၿပီး ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈနည္းႏို္င္ေပမယ့္ အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့၊ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြမွာေတာ့ ေျဖရွင္းဖို႔ ခက္ခဲႏိုင္ပါတယ္။ ေရရွည္အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ၊ အက်ိဳးဆက္ေတြလည္း ႀကီးမားႏိုင္ပါတယ္။ လတ္တေလာ အက်ိဳးစီးပြားထက္ ေရရွည္အတြက္ ၾကည့္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလ်ာ့နည္းေစဖို႔လို

ဘာသာေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တင္းမာမႈအရွိန္ဟာ ပိုမိုျမင့္တက္လာမယ့္ အေျခအေနမွာ ေတြ႔ျမင္ေနရပါတယ္။ ၂၀၂၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရာမွာ ဥပေဒအရေပးအပ္ထားတဲ့ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကပါ။ ႏိုင္ငံနဲ႔ျပည္သူ႔အက်ိဳးေဆာင္႐ြက္မႈေတြကို ျပည္သူေတြက ေထာက္ခံၾကမွာပါ။ ေရရွည္လည္း ယံုၾကည္ၾကမွာပါ။ ႏိုင္ငံေရးေရ ရွည္ရပ္တည္ဖို႔ဆိုရင္ ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အသံုးမခ်သင့္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနတဲ့ ဘာသာေရးဆိုင္ရာတင္းမာမႈေတြ အျမန္ဆံုးေလ်ာ့နည္းေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔လည္း လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဒါမွလည္း လူထုအတြင္း ဘာသာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အုပ္စုကြဲေနတာေတြ၊ ဆဲဆိုပုတ္ခတ္ေနတာေတြကို ေလ်ာ့နည္းေစမွာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕စနစ္အေျပာင္းအလဲမွာ စိန္ေခၚမႈေတြမ်ားျပားေနဆဲ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ ေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥေတြ၊ တိုးတက္ေအာင္လုပ္ရမယ့္ကိစၥေတြ၊ ခိုင္မာေအာင္တည္ေဆာက္ရမယ့္ကိစၥေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ ျပႆနာေလ်ာ့နည္းေလေလ တိုးတက္ေအာင္လုပ္ရမယ့္ကိစၥေတြကို အခ်ိန္ေပး ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေလ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ေျပာင္းျပန္အားျဖင့္ ေျဖရွင္းရမယ့္ျပႆနာေတြ ပိုမိုမ်ားျပားလာေလ တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ကိစၥရပ္ေတြမွာ အားနည္းလာေလျဖစ္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ ဘုတ္ေကာင္မ်ားသြားသလို ေနာက္ကိုပဲ သြားေနပါလိမ့္မယ္။ ေရွ႕ကိုမေရာက္ေတာ့ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ အကဲဆတ္လြန္းတဲ့ ကိုးကြယ္ရာဘာသာကို ႏိုင္ငံေရးအတြက္အသံုးမျပဳၾကဖို႔ အထူးေမတၱာရပ္ခံလိုပါတယ္။

ေနာင္အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ၾကာတဲ့အခါ ယေန႔ မိမိတို႔ရဲ႕သမိုင္းကို ျပန္လည္ဖတ္႐ႈခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ယေန႔ လုပ္ရပ္မ်ားဟာ မွန္ခဲ့သလား မွားခဲ့သလားဆိုတဲ့ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို သိရွိခ်င္လို႔ပါပဲ။ လုပ္သင့္၏ မလုပ္သင့္၏ဆိုတာ ကိုယ္ပိုင္စဥ္းစားေတြးေခၚႏိုင္စြမ္း၊ ေဝဖန္သံုးသပ္ႏိုင္စြမ္း၊ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္းတို႔နဲ႔သာ သက္ဆိုင္ေနပါလိမ့္မယ္။

သိန္းထြန္း (IR)