News

POST TYPE

PERSPECTIVE

ခုတစ္မ်ဳိး ေတာ္ၾကာတစ္မ်ဳိး ႏုိင္ငံေရး
31-May-2018

ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအန္းနဲ႔ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္တို႔ လာမယ့္ဇြန္လ ၁၂ ရက္ စင္ကာပူမွာ ေတြ႔ဆံုၾကမယ့္ကိစၥ ခုေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ ျဖစ္သြားၿပီထင္တယ္။ ထင္တယ္လို႔ ေျပာရတာက ေရွ႕မွာ မေသမခ်ာေတြ ခဏခဏ ျဖစ္ခဲ့တာေရာ ဒီရက္အတြင္း အေမရိကန္ အိမ္ျဖဴေတာ္က တာဝန္ရွိသူေတြ စင္ကာပူလာၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရး လုပ္ေနတာ၊ ေျမာက္ကိုရီးယား ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ တခ်ိဳ႕လည္း စင္ကာပူကိုလာၿပီး ေခါင္းေဆာင္ႀကီးႏွစ္ဦးရဲ႕ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ အႀကိဳညႇိႏိႈင္းမႈေတြ လုပ္ေနၾကၿပီဆိုတဲ့ သတင္းေတြေၾကာင့္ပါ။ ႏိုင္ငံေရး အျဖစ္အပ်က္ေတြက တစ္ခါတစ္ခါ အင္မတန္ အံ့အားသင့္စရာ ေကာင္းပါတယ္။ ခု ဆီထမင္း၊ ခု စာကေလးေၾကာ္ ဆိုတာလို ခုတစ္မ်ိဳး ေတာ္ၾကာတစ္မ်ိဳး အေျပာင္းအလဲေတြက ျမန္လြန္းလွတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဧၿပီ ၂၇ က ေတာင္-ေျမာက္ ကိုရီးယားနယ္စပ္ “ပန္မြန္ဂ်ံဳ”မွာ ကင္ဂ်ံဳအန္းနဲ႔ မြန္ေဂ်အင္းတို႔ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ ေတြ႔ဆံုၾကေတာ့ မယံုၾကည္ႏိုင္စရာ အံ့အားသင့္ခဲ့ရတယ္။ တစ္ေလွ်ာက္လံုး တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ စိန္ေခၚရန္စေနၾကတဲ့ႏွစ္ႏိုင္ငံ၊ ခုပဲ ႏ်ဴကလီးယားစစ္ပြဲႀကီး ထျဖစ္ေတာ့မလား ကမၻာက ရင္တထိတ္ထိတ္နဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနရတဲ့ ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ အၿပံဳးခ်င္းဖလွယ္တာ ျမင္ရေတာ့ စိတ္ခ်မ္းသာစရာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၆၅ ႏွစ္ၾကာ မၿပီးစီးေသးတဲ့ စစ္ပြဲတစ္ပြဲၿပီးဆံုးသြားေတာ့မယ့္အေရး ကမၻာက ေကာင္းခ်ီးေပးခဲ့သလို ရန္သူေတာ္ အေမရိကန္သမၼတႀကီးနဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေတြ႔ဆံုစကားေျပာဖို႔အထိ သေဘာတူညီမႈေတြရခဲ့လို႔ ေတာင္-ေျမာက္ကိုရီးယား ျပန္လည္ ပူးေပါင္းမႈဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အားလံုးအတြက္ နမူနာယူစရာလို႔ေတာင္ တင္စားခဲ့ၾကတယ္။

သို႔ေပမယ့္ “ပန္မြန္ဂ်ံဳ ေၾကညာခ်က္”ထြက္ေပၚလာၿပီး တစ္လမျပည့္ခင္မွာဘဲ ေနာက္ထပ္ ေတြ႔ဆံုဖို႔ မရွိေတာ့ေၾကာင္းနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ အစီအစဥ္ေတြလည္း ရပ္ဆိုင္းလိုက္တဲ့အေၾကာင္း ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ႐ုတ္တရက္ ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ ဒီေၾကညာခ်က္ ထြက္လာေတာ့ အံ့အားသင့္ရျပန္တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္ေက်ာ္ကပဲ ႏွစ္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြ လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ၾက၊ ႏ်ဴကလီးယား ကင္းမဲ့ဇုန္ျဖစ္ဖို႔ သေဘာတူ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ခဲ့ၾကၿပီး ခုတစ္ခါ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ထပ္ေတြ႔ဖို႔ အစီအစဥ္ မရွိေတာ့ပါဘူးလို႔ ဆိုလာျပန္ေတာ့ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြဆိုတာ ခုခ်က္ခ်င္းလဲ စကၠဴစုတ္ဘဝ ေရာက္သြားတတ္ပါလားလို႔ သံေဝဂျဖစ္ရျပန္တယ္။ အေၾကာင္းနဲ႔ အက်ိဳးရွိရာမွာ ေျမာက္ဘက္က စြပ္စြဲတာကေတာ့ “အေမရိ ကန္-ေတာင္ကိုရီးယား ပူးတြဲေလေၾကာင္း စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈ” ျပဳလုပ္တာေၾကာင့္လို႔ ဆိုတယ္။ ဘီ ၅၂ ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ႀကီးေတြ အပါအဝင္ ေနာက္ဆံုးေပၚ တိုက္ေလယာဥ္ေတြပါ ပါဝင္တဲ့ ဒီစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားကို တမင္ ရန္စတာျဖစ္သလို ႀကိဳတင္လက္ဦးမႈယူ သိမ္းပိုက္ဖို႔ လုပ္တာလို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားက ယူဆတယ္။ အေမရိကန္ကိုလည္း “ကလိမ္ ကက်စ္သမား”လို႔ ယူဆသြားတယ္။ တကယ္ေတာ့ Thunder Max လို႔ အမည္ေပးထားတဲ့ အေမရိကန္-ေတာင္ကိုရီးယား ေလေၾကာင္းစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈဟာ ႏွစ္စဥ္ ျပဳလုပ္ေနက် အစီအစဥ္တစ္ရပ္ပါ။

ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ခုလို တံု႔ျပန္လာေတာ့ သမၼတထရမ့္ကလည္း ကင္ဂ်ံဳအန္းနဲ႔ ဇြန္လ ၁၂ ရက္ စင္ကာပူမွာ ေတြ႔ဆံုမယ့္အစီအစဥ္ကို ဖ်က္သိမ္းတယ္လို႔ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ ေျပာၾကားလိုက္တယ္။ အေျခအေနေတြက အံ့ဩစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအန္းက ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲဟာ လမ္းဖြင့္ထားဆဲရွိေနေၾကာင္း ေျပာလိုက္သလို ေမလ ၂၆ ရက္မွာေတာ့ အံ့အားသင့္စြာပဲ ေတာင္ကိုရီးယားသမၼတ မြန္ေဂ်အင္းနဲ႔ ကင္ဂ်ံဳအန္းတို႔ နယ္စပ္ ပန္မြန္ဂ်ံဳ မွာ ႀကိဳတင္ေၾကညာမထားဘဲ ထပ္မံ ေတြ႔ဆံုလိုက္ၾကျပန္တယ္။ ပိုၿပီး အံ့အားသင့္စရာ ေကာင္းတာကေတာ့ မေန႔ကပဲ ကင္ဂ်ံဳအန္းနဲ႔ေတြ႔ဆံုမယ့္ အစီအစဥ္ ဖ်က္သိမ္းေၾကာင္း ေျပာခဲ့တဲ့ ေဒၚနယ္ထရမ့္က ၂၄ နာရီအတြင္း စင္ကာပူ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲအစီအစဥ္ဟာ အရင္အတိုင္း ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္နဲ႔ ဆက္သြားေနပါတယ္လို႔ ေျပာလိုက္ျပန္တာပဲ ျဖစ္တယ္။ ခုတစ္မ်ိဳး ေတာ္ၾကာတစ္မ်ိဳး သေဘာထား အေျပာင္းအလဲေတြက ျမန္ေတာ့ အိမ္ျဖဴေတာ္က လူေတြလည္း အလုပ္႐ႈပ္ၾကတယ္။ မျဖစ္ေတာ့ဘူးလို႔ဆိုထားတဲ့ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္ဦးမွာဆိုေတာ့ ႏွစ္ဖက္ သံတမန္ေတြ အခု စင္ကာပူကို ေရာက္ၿပီး ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအတြက္ ညႇိႏိႈင္းေနၾကပါၿပီ။

တစ္ခါတစ္ရံ ႏိုင္ငံေရးေလာကရဲ႕ အလွည့္အေျပာင္းေတြက ခဏခ်င္းမွာ မယံုၾကည္ႏိုင္စရာ ေျပာင္းလဲသြားတတ္တာ ေတြ႔ရတယ္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္လို ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးရဲ႕ ႏႈတ္ဖ်ားက ခုတစ္မ်ိဳး ေတာ္ၾကာတစ္မ်ိဳး ထြက္လာတာ အံ့အားသင့္စရာ မဟုတ္ေပမယ့္ အံ့အားသင့္စရာ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ အရင္က သူ႔ကို ကင္ဂ်ံဳအန္းက “စိတ္မႏွံ႔သူ”လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ဖူးသလို ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္မႈေတြပဲ အၿမဲလုပ္ေနလို႔ ထရမ့္ကလည္း သူ႔ကို “Rocket Man”လို႔ ေခၚခဲ့တယ္။ ေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ တကယ္ပဲ စိတ္မူမမွန္သူလား။ ေတြ႔မယ္ေျပာၿပီး မေတြ႔ေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုလိုက္တဲ့ ကင္ဂ်ံဳအန္းကေရာ စိတ္မူမွန္ရဲ႕လား။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ႏွစ္ဦး လာမယ့္ ဇြန္လ ၁၂ ရက္မွာ စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာ ေတြ႔ဆံုၾကပါေတာ့မယ္။ ႏိုင္ငံေရး အလွည့္အေျပာင္းဆိုတာ တစ္ခါတစ္ရံမွာ မထင္မွတ္ဘဲ ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲသြားတတ္တဲ့သေဘာပါ။

(၂)

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲအေၾကာင္းေတြေျပာေတာ့ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကလည္း လမ္းစေပ်ာက္သလို ျဖစ္ေနတာ ကာလ အတန္ၾကာပါၿပီ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေမလမွာ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ ဒုတိယ အစည္းအေဝးႀကီး က်င္းပၿပီးစီးသြားကတည္းက ေနာက္ထပ္ အစည္းအေဝး ( တတိယအႀကိမ္) မက်င္းပႏိုင္ခဲ့တာ ခုဆိုရင္ တစ္ႏွစ္ျပည့္သြားခဲ့ပါၿပီ။ ဒုတိယအႀကိမ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံႀကီး က်င္းပၿပီးသြားခဲ့ေပမယ့္လည္း ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ေလွ်ာ့မသြားတဲ့အျပင္ တိုးလို႔လာေနတာ ခုဆိုရင္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနအထိေတာင္ ျပန္ေရာက္လာခဲ့တယ္။ ေကအိုင္ေအနဲ႔ တပ္မေတာ္တို႔ရဲ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္ တႏိုင္းေဒသ တိုက္ပြဲကစလို႔ မူဆယ္မွာ TNLA အဖြဲ႔က ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ အပါအဝင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ မၿငိမ္းခ်မ္းႏိုင္ေသးတဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ျပသေနတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ကို ျပန္ၾကည့္ရင္ အစိုးရအေနနဲ႔ အဓိက ရင္ဆို္င္ခဲ့ရတာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းအေရးပါ။ အာဆာအဖြဲ႔ရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကို တပ္မေတာ္က လက္တံု႔ျပန္ရာက ဒုကၡသည္အလံုးအရင္း တစ္ဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးသြားခဲ့ရာက ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားနဲ႔ အႀကီးအက်ယ္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတယ္။ ဒီအေျခအေနမွာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ေရွ႕မတိုးဘဲ ေနာက္ဆုတ္ေနခဲ့တယ္။ မၾကာခင္က ေနာက္ဆံုးျဖစ္စဥ္ မူဆယ္တိုက္ခိုက္မႈအၿပီးမွာေတာ့ တ႐ုတ္က ပါဝင္လာတာ ေတြ႔ရတယ္။ ျပႆနာက NCA ပါ။ NCA ကို လက္မွတ္ထိုးဖို႔ မလိုဘူးလို႔ခံယူထားတဲ့ UWSA နဲ႔ KIA/KIO, TNLA အစရွိတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ FPNCC က ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စားပြဲဝိုင္းကို ေပၚေပၚတင္တင္ ေရာက္မလာေသးဘူး။ စီးပြားေရးစႀကႍ တည္ေဆာက္ဖို႔ မဟာဗ်ဴဟာခ်ထားတဲ့ တ႐ုတ္ကလည္း သူတို႔နယ္စပ္မွာ ခုလိုမ်ိဳး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ေနၾကတာကို မလိုလားဘူး။ တ႐ုတ္ဟာ FPNCC ကို ေခၚေတြ႔တယ္။ ျမန္မာအစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ေတြ႔တယ္။ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ တ႐ုတ္လက္ထဲမွာ ရွိသလိုျဖစ္ေနတယ္။ အခုထိ ကခ်င္မွာ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတုန္းပဲ။ NCA ကို ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဲ႕ Goal တစ္ခုလို အေသဆုပ္ကိုင္ထားတဲ့အတြက္ FPNCC နဲ႔ အဆင္မေျပတာလို႔ ယူဆရတယ္။ တတိယအႀကိမ္ ညီလာခံကို တ႐ုတ္က တက္ပါလို႔ တိုက္တြန္းရင္ ဒုတိယအႀကိမ္လိုပဲ လာတက္ေကာင္းလာတက္မယ္။ လိပ္ခဲတည္းလည္း ျပႆနာေတြကို Stakeholders ေတြက ဉာဏ္အေျမာ္အျမင္ရွိရွိ ညႇိႏိႈင္းတိုင္ပင္မွ အေျဖထြက္မယ္။ ဦးေဇာ္ေဌးကေတာ့ NCA က ျပင္ဖို႔ခက္တယ္။ မလြယ္ေတာ့ဘူးလို႔ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာသြားတယ္။ မလြယ္တာကို က်ားကန္ထားရင္ေတာ့ အေျဖမရႏိုင္ဘူး။ NCA ထိုးထားတဲ့ အဖြဲ႔ေတြထဲမွာေတာင္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲကိစၥေတြ မရွင္းမရွင္း ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။

ဒီၾကားထဲမွာ ကံေကာင္းတာတစ္ခုက ဟိုအရင္ကတည္းက လက္မွတ္ထိုးဖို႔ ဟန္တျပင္ျပင္ျဖစ္ေနတဲ့ မြန္ျပည္သစ္ MNSP နဲ႔ လားဟူ LDU အဖြဲ႔ႏွစ္ဖြဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၃ မွာ NCA ထိုးလိုက္ၾကတာပါပဲ။ သြားေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးက အေတာ္ရွည္လွၿပီ။ တိုင္းျပည္မွာ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ႏွစ္ဖက္ဆံုး႐ံႈးေနတဲ့ ေငြေၾကးေရာ၊ Infrastructure ေရာ၊ အသက္ အိုးအိမ္ေရာ၊ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ အတိဒုကၡ ေရာက္ေနၾကသူေတြေရာ မနည္းေတာ့ဘူး။ ဒါေတြ ၿပီးဆံုးသြားသင့္ၿပီ။

တစ္ေလာက ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ဦးေဇာ္ေဌးက ၂၁ ရာစုပင္လံု၊ တတိယ အစည္းအေဝးကို လာမယ့္ ဇြန္လအတြင္း က်င္းပႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနတယ္ဆိုတဲ့စကား ၾကားရတဲ့အခါ ခုရက္ထဲ ထရမ့္နဲ႔ ကင္ဂ်ံဳအန္းတို႔ရဲ႕ စင္ကာပူ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္စဥ္ကို သတိရလိုက္မိတယ္။ အခု မလုပ္ေတာ့ဘူး။ အခုလုပ္မယ္။ အခုမေတြ႔ေတာ့ဘူး။ အခုေတြ႔မယ္။ ခုတစ္မ်ိဳး ေတာ္ၾကာတစ္မ်ိဳး။ ၂၁ ရာစုပင္လံု တတိယ ညီလာခံကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလကတည္းက လ်ာထားခဲ့တာ ေတာ္ၾကာ ေဖေဖာ္ဝါရီျဖစ္လိုက္၊ ေတာ္ၾကာ မတ္ျဖစ္လိုက္၊ ေတာ္ၾကာ ေမျဖစ္လိုက္နဲ႔ ေ႐ႊ႕လာခဲ့တာ ခုေတာ့ ဇြန္မွာ ျဖစ္မယ္လို႔ ေျပာေနၾကျပန္ၿပီ။

ႏိုင္ငံေရးရဲ႕သေဘာက တစ္ခဏအတြင္း အလွည့္အေျပာင္းေလးေတြ ျဖစ္တတ္ေတာ့ ဒီတစ္ခါမွာ Stakeholders ေတြအားလံုး ညီညီၫြတ္ၫြတ္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု မခ်မွတ္ႏိုင္ဘူးလို႔ ဘယ္သူေျပာႏိုင္မွာလဲ။

ခ်စ္ဝင္းေမာင္ (၂၉-၅-၂၀၁၈)