News

POST TYPE

OPINION

အပြောင်းအလဲဆိုတာ ကြောက်ရမယ့်အရာ မဟုတ်ပါ
04-Oct-2019


ကှှနတှောတှို့နိုငငှံ့ရဲ့ လကရှှိနိုငငှံရေး၊ စီးပှားရေး၊ ပညာရေး၊ ကနှှးမာရေးမှစပှီးကနှတှဲ့ နိုငငှံဖှံ့ဖှိုးတိုးတကရှေးနဲ့ဆိုငတှဲ့ အခှအနတှဟေေော ဒသတှငှေးက အရှေ့တောငအှာရှ ၁၀ နိုငငှံထဲမှာ အနိမ့ကှဆှုံးဖှဈနတောအားလုံး လကခှံကှရမယ့ှ ကိဈစပါ။ တဈခှိနကှ ကိုယ့နှိုငငှံအောကမှှာ ရှိခဲ့တယဆှိုတဲ့ အိမနှီးခငှှးနိုငငှံတှေ တောငကှိုယ့အှထကကှိုရောကသှှားတာ၊ရောကနှတောလညှး မှငကှှရမှာပါပဲ။ နိုငငှံတကာဧည့သှညတှှေ ဝငရှောကမှှု၊ ပှညတှှငှးပဋိပကခှခှုပှ ငှိမှးပှီး ငှိမှးခမှှးသာယာမှု၊ လုံခှုံစိတခှရှမှု၊ အလုပအှကိုငအှခှင့အှလမှး ပေါမှားမှု၊ ကနှှးမာရေးနဲ့ သင့တှင့မှှှတတဲ့ အစားအသောကစှားသုံးရမှု၊ နိုငငှံသားတှရေဲ့ တဈနေ့တာဝငငှှရရှေိမှုတှအပှငှေ တရားဥပဒစေိုးမိုးမှု၊ မူးယဈဆေးဝါးသုံးစှဲမှု၊ ရောငှးဝယဖှောကကှားမှု၊ ရာဇဝတမှှုထူပှောမှုနဲ့ အဂတိလိုကစှားမှုအကငှ့ပှကှခှှစားမှုတှဟော သူမှားနိုငငှံနဲ့မတူ တမူထူးနတောလညှး ငှငှးလို့မရပါဘူး။ ကနှှးမာရေးစောင့ရှှောကမှှုနဲ့ ကနှှးမာရေး အသိအားနညှးမှုတှအကှေားမှာ လူ့သကတှမှး အတိုဆုံး ဖှဈနတော၊ မှားယှငှးခဲ့တဲ့ပညာရေးစနဈအကှားမှာ အခုမှ စနဈသဈကို သှားဖို့အခှိနယှူနကှရတော၊ မှို့ပှစနဈတှကေို အခုမှ ပှနလှညအှသကဝှငအှောငှ ဥပဒတှပှငပှေှေီး အကောငအှထညဖှောနှကှရတော၊ နိုငငှံတကာနဲ့ကိုကညှီစမယေ့လှမှးတှေ၊ အခှခေံအဆောကအှဦတှကေို အခုမှ ပှနလှညပှှငဆှငနှကှရတောလညှး နေ့စဉလှိုလိုမှငနှတှေေ့ နရတောမို့ အရှိတရားကို လကခှံကှမယှ ထငပှါတယှ။

ဒီအတှကှ ဒီလိုအခှအနဆေေိုးတှကေို ကှောဖှှတကှှဖို့ဆိုရငှ နိုငငှံတဈခုလုံးကို တာဝနယှူထားတဲ့ အစိုးရအနနေဲ့ရော၊ ပှညသှူတှေ အားလုံးကပါ ပါဝငပှှောငှးလဲကှမှ ကှောဖှှတနှိုငကှှမယ့ှ အခှအနတှေေေ ဖှဈပါတယှ။ ဥပမာအားဖှင့ှ ငှိမှးခမှှးရေးကိဈစဆိုပါတော့။ တပမှတောှ၊ အစိုးရနဲ့တိုငှးရငှးသားလကနှကကှိုငတှှခညှှေးပဲ သူ့အဖှဲ့၊ ကိုယ့အှဖှဲ့တှဖှေဲ့ပှီး အကှိမကှှိမှ ဆှေးနှေးနကှတောထကှ ဒသခေံပှညသှူတှေ၊ ဘာသာရေး ခေါငှးဆောငတှှေ၊ နိုငငှံတကာလေ့လာသူတှေ စတဲ့နယပှယအှစုံက သူတှနေဲ့ဖှဲ့ပှီး သူတို့နယမှှထေဲမှာလညှး သှားဆှေးနှေးကှတာမှိုး၊ ဒီအပေါကှနှတှဲ့ တိုငှးရငှးသားတှကလညှေး အခှားတဈဖကကှ စောင့ကှှည့တှောငှးဆိုဆနဒှထုတဖှောကှှတာမှိုး၊ ပါဝငကှှတာမှိုးတှလေုပမှှ ပိုမို ထိရောကအှကောငအှထညှ ပေါလှာနိုငမှယလှို့ ထငမှိတယှ။

ဆိုလိုခငှတှာကတော့ အရာရာနိမ့ကှနှတေဲ့ တိုငှးပှညတှဈခုကို ရှေ့ရောကအှောငတှှနှးပို့ကှဖို့ဆိုရငှ အပှောငှးအလဲတှကေို ကဏဍှပေါငှးစုံမှာ ဖောဆှောငဖှို့လိုပှီးဒီနရောမှာ အားလုံးပါဝငှ ပူးပေါငှးဖောဆှောငကှှဖို့ ပှောလိုရငှးပဲဖှဈပါတယှ။ ဒါပမေဲ့လညှး ဒီနေ့ကှုံနရတေဲ့ပဈစကခှ အခှအနကေေိုအရှိအတိုငှး သုံးသပကှှည့တှဲ့အခါ ကှှနတှောတှို့လူမှိုးတှေ ကှောကကှှတဲ့အရာထဲမှာ အပှောငှးအလဲ (Change) ဆိုတဲ့အရာ တဈခုလညှးပါပါတယလှို့ အကှမှးဖငှှးပှောလို့ ရပါတယှ။ အကှမှးဖငှှးပှောလို့ ရတယဆှိုတဲ့ သဘောကတော့ အားလုံးမမှနဘှူးလို့ဆိုလိုတာပါ။ ဘာဖှဈလို့လဲဆိုတော့ အခှို့ကအပှောငှးအလဲတှကေို မှှောလှင့တှယှ၊ ကှိုကကှှတယှ၊ ကှိုဆိုကှတယှ၊ ငံ့လင့ကှှတယှ၊ ပါဝငဆှငနှှှဲလိုကှတယှ၊ သူတို့ကိုယတှိုငလှညှး လိုကပှါပှောငှးလဲကှတယှ၊ ဒါပမေဲ့ အခှို့ကတှော့ မကှိုကဘှူး၊ မပါဝငလှိုခငှကှှဘူး၊ အပှောငှးအလဲကို ဖောဆှောငတှဲ့ သူတှရေဲ့အမှား၊ ပှောငှးလဲမှုဖှဈစဉရှဲ့ ခှှတခှှောမှှုတှကေိုစောင့ကှှည့ပှှီး ဝဖနကှေဲ့ရဲ့ ကှတယဆှိုတဲ့အခကှတှှေ မှငနှရလေို့သာဖှဈပါတယှ။ 

ဒါပမေဲ့လညှး မကိုကညှီတဲ့ ဖောဆှောငမှှုတှကေိုတော့ မကှစှိမှိတပှှီး ထောကခှံကှိုဆိုနဖေို့တော့ မဟုတပှါဘူး။ လကရှှိအခှအနတှေေေ အရတော့ ပှောငှးလဲမှုတှေ မှားမှားလုပမှှကို အိမနှီးခငှှးနိုငငှံတှနေဲ့ ရငပှေါငတှနှးနိုငမှယ့ှ အခှအနမေေို့ ဒီလိုပှောရခှငှးသာဖှဈပါတယှ။ မပှောငှးလဲဘဲ ရှေ့ဆကသှှားနရငလှညှေး ဒီ့ရှေ့သူမှားနိုငငှံတှထကှေ နိမ့ကှသှထကနှိမ့ကှပှှီး ကှောကခှတှထေဲမှာ နထေိုငနှကှဖေို့သာရှိတော့မှာ ဖှဈပါတယှ။ ဒီပှောငှးလဲမှုတှကေို မလိုကပှါလိုတဲ့သူတှကေို လေ့လာကှည့လှိုကရှငှ အခှို့က အမှိုးသားရေး၊ လုံခှုံရေးဆိုတဲ့ မကှနှှာဖုံးကို တပထှားကှပမယှေ့ အဲဒီရဲ့ နောကကှှယမှှာသူတို့ရဲ့ကိုယကှှိုးအတတှ၊ သူတို့ရဲ့အသငှးအဖှဲ့၊ မိသားစုအကှိုးစီးပှားဆိုတဲ့ အကှိုးတှကေို ထိခိုကမှခံလိုမှု၊ ကာကှယလှိုမှုတှေ ရောှှပမှးပါနတတတှောကိုလညှးဖှဈခဲ့ဖူး၊ ရှိခဲ့ဖူးတဲ့ သမိုငှးတှအရေ အားလုံးသိကှပှီးတဲ့ အခှအနတှပေေေါ။

ဥပမာအနနေဲ့ ထငသှာမှငသှာတဲ့ဥပမာ တဈခုလညှးဖှဈ၊ လူတိုငှးလညှး အခုကိုယှ စီလကထှဲမှာ ကိုငတှှယသှုံးစှဲ၊ မရှိမဖှဈ ဖှဈနတေဲ့ပဈစညှးလညှးဖှဈတဲ့ လကကှိုငဖှုနှးလေးတှအကှေောငှးကို စပှောရရငှ အမှနဆှို ဒီလကကှိုငဖှုနှးတှနေဲ့ သူ့အထဲက အသုံးခဆှော့ဝဲပေါငှးစုံ၊ အကှိုးပှုတဲ့ အရာမှနသှမှှဆိုတာ ကှှနတှောတှို့လကထှဲကို ရောကရှှိကိုငတှှယသှုံး စှဲခှင့ရှတာ နှဈကာလအားဖှင့ှ ဆယစှုနှဈတဈခုတောငမှရှိသေးပါဘူး။ ၅ နှဈခန့သှာ ရှိနပေါသေးတယှ။ ဒါပမေဲ့ အိမနှီးခငှှးဘငှဂှလားဒေ့ရှှ၊ ထိုငှး၊ လာအိုနဲ့ အခှားနိုငငှံတှမှောတော့ သူတို့အသုံးပှုခဲ့ကှတာ ဆယစှုနှဈတှေ ကှောခှဲ့တာကှာပါပှီ။ ဒီမိုဘိုငှးလဖှုနှးစနဈမှာယခငရှှိခဲ့တဲ့ CDMA၊ GSM ဆိုတဲ့ MPT ကသာ ကိုငတှှယခှဲ့ပှီး တဈလုံးကို သိနှး ၂၀ အထကှ ဈေးကှီးပေးဝယှ၊ ဖုနှးလှှောကလှှှာတငကှှ၊ ပှနရှောငှးကှ ... စတဲ့ ဈေးကှကှ လကဝှါးကှီးအုပစှနဈရှိခဲ့ဖူးပါတယှ။ အိမနှီးခငှှးထိုငှးနဲ့ ဘငှဂှလားဒေ့ရှှတှလေို အခုသုံးနတေဲ့စနဈကို ပှောငှးလဲဖို့ လှှတတှောအှထဲမှာ ၂၀၁၃ လောကကှ ကုမပှဏီတဈခုက ကမှးလှမှးပှီး ကတတှဈခုကို ၅၀၀ဝိ နဲ့ စရောငှးမယလှို့ အဆိုတငတှောငှးဆိုခဲ့ဖူးပမယှေ့ အကှိုးစီးပှားကို ကာကှယလှိုကှသော၊ ပှောငှးလဲမှုကို မကှိုကကှှသော လူအုပစှုမှားကှီးစိုးရာ ဝနှးကငှမှှာ ဒီအပှောငှးအလဲကို ဖောဆှောငဖှို့ အခှင့မှသာခဲ့ပါဘူး။ ဒီနောကပှိုငှးမှသာ သူနဲ့ဆိုငတှဲ့ဆကသှှယရှေးဥပဒလညှေး ထှကလှာ၊ နိုငငှံတကာကကုမပှဏီတှကလညှေး ဝငရှောကလှာခှိနမှှ ဆငှးကတတှဈခုဟာ အခုအခှအနကေေို ရရှိလာပှီး အခုလကရှှိ အသုံးပှုနကှတေဲ့ လကကှိုငဖှုနှးလေးထဲက အရာမှနသှမှှကို ခံစားစံစားနကှရတောဖှဈပါတယှ။ အဲဒီတုနှးက တာဝနရှှိတဲ့သူတှကသောနိုငငှံတောနှဲ့ နိုငငှံသားတှအပေေါှ စတနောအမှနထှားခဲ့မယဆှိုရငှ လကကှိုငှ ဖုနှးတှရေဲ့စနဈဟာ ဟိုးခတှကတညှေးကတငှ ထိုငှးလို၊ ဘငှဂှလားဒေ့ရှှ လိုရရှိသုံးစှဲနနေိုငမှှာဖှဈပါတယှ။ ဒါ့အပှငှ အခုမှ စတငပှှောငှးလဲ သုံးစှဲကှတယဆှိုတဲ့ Unicode စနဈဆိုတာလညှး ကှှဲကူးရပေါဆိုသလို ဟိုးအစကတညှးက ပါဝငလှာပှီး အခု ပှောနကှတေဲ့ အကှိုးကှေးဇူးတှရပှေီး နိုငငှံကလညှး e-Government အကောငအှထညပှေါလှို့ သူမှားနိုငငှံတှထကှေ ရှေ့ရောကနှမှောပါ။

ဒါပမေဲ့လညှး အခုတော့ သူမှားနိုငငှံတှထကကှေို အရာရာကို နောကကှလှှနှးနတေဲ့အဖှဈပါ။ အပှောငှးအလဲ ဖောဆှောငမှှုတှနေဲ့ ပတသှကလှို့ နောကပှှောရမယ့ှ ဥပမာတဈခုကတော့ သမမှတဦးသိနှးစိနှ လကထှကကှ သူပှောခဲ့တဲ့ “နောကပှှနဆှှဲသူတှကေို ခနှထှားရဈခဲ့ရမယှ”ဆိုတဲ့ စကားတဈခှနှးပါ။ ဒီစကားကိုကှည့ခှှငှးအားဖှင့ှ ပါတီစုံဒီမိုကရစေီစနဈနဲ့အညီ ပှောငှးလဲရမယ့အှရာမှနသှမှှကို လိုကပှါမပှောငှးလဲလိုတဲ့ သူတှသေူ့အစိုးရအဖှဲ့ထဲမှာကို ရှိနတော ဖောပှှနသလေိုပါပဲ၊။ ဒီအတှကပှဲ အစမှာ ပှောငှးလဲမှုတှကေို မလိုလားတဲ့သူတှေ ရှိတယှ၊ ရှိနဆေဲဖှဈတယလှို့ဆိုခဲ့ရခှငှးဖှဈပါတယှ။ အပှောငှးအလဲ လုပဆှောငမှှုတှနေဲ့ ပတသှတလှို့ပှောစရာအခှားဥပမာတှလညှေး ရှိနပေါသေးတယှ၊ ယခုလကရှှိ အစိုးရတကတှကလှာခငှှးမှာ ရနကှုနတှိုငှးအစိုးရအဖှဲ့ကနေ လုပခှဲ့တဲ့ မထသကနေ YBS စနဈကို ပှောငှးခဲ့တဲ့ ကိဈစမှာဆိုရငလှညှး အစပိုငှးမှာတော့ အခကအှခဲတှေ အမှားကှီးကှောဖှှတရှတာ၊ ဝဖနထှေောကပှှမှုတှေ မှားခဲ့တာရှိပမယေ့လှညှးအ ခုနောကပှိုငှး အထိုငကှလှာတဲ့အခါ ကောငှးမှနတှဲ့ပှညသှူ့ရေးရာ သယယှူပို့ဆောငရှေးလုပငှနှး စနဈ Public Service Transporation System အဖှဈ ဈေးနှုနှးနညှးနညှး၊ ကားကောငှးကောငှးတှနေဲ့ ဝနဆှောငမှှုပေးနတောကိုလညှး မှငတှှေ့ကှရမှာပါ။ ကှောငှးကားတှကေိဈစတှမှောလညှး အလားတူပါပဲ။

အပှောငှးအလဲတှေ ဖောဆှောငနှမှေုနဲ့ ပတသှကလှို့ လူအမှားနဲ့လညှး ထိစပနှပှေီး မှငနှတှေေ့နရတေဲ့ ကိဈစတဈခုကလညှး ကှှနတှောတှို့အနီး ဆုံးနရောမှာ ရှိနပေါသေးတယှ။ ဒါကတော့ အမှနလှမှးတဈလှှောကနှဲ့ လမှးဟောငှး (ပှညထှောငစှုလမှးမကှီး - အာဆီယံပတလှမှး) ကို ယခငစှနဈကနေ ယခုနိုငငှံတကာစံနှုနှးတှအတေိုငှး လိုကပှါပှောငှးလဲ ဖောဆှောငနှတေဲ့ကိဈစပါ။ ဒီနရောမှာလညှး အလားတူပါပဲ။ လမှးဟောငှး တဈလှောကမှှာဆိုရငလှညှး လမှးနဲ့မလှတလှို့ရှှေ့ပှောငှးပေးရတဲ့သူတှေ၊ လမှးနယနှိမိတကှိုကှူးကှောထှားလို့ ပှနဆှုတပှေးရတဲ့သူတှေ၊ လမှးကိုခှဲ့လိုကတှဲ့အခါ ယခငရှှိရငှးစှဲ ဆကသှှယရှေးဖုနှးတိုငတှှေ၊ မီးတိုငတှှကေ အမှငမှတောအှောငှ ကနှနှရဈဆေဲဖှဈနတောတှကေိုလညှး ယနေ့အခှိနမှှာ အရှိအတိုငှးပဲမှငကှှရမှာပါပဲ။

နောကအှမှနလှမှးတဈလှှောကဆှိုရငလှညှး ယခငကှ ရှိခဲ့တဲ့ လမှးဘေးကာ ကှနကှရဈတုံးတှကေို ဖယတှာ၊ အုတခှံတှကေို ညှိပဈပှီး လမှးလယကှှှနှးက အပငတှှေ၊ မှတှကေေိုလညှး ပှောငှးပဈတာတှလေုပပှှီး အသှားအပှနလှမှးကို ပိုမိုကယှပှှန့လှှတလှပအှောငမှောငှးလို့ရတဲ့ စနဈ၊ ဘေးအကာအရံတှတပဆှငတှေဲ့စနဈ၊ နေ့ညလမှးအခကှပှှ စနဈအသဈတှေ တပဆှငတှဲ့စနဈတှေ ပှုလုပနှတောကိုလညှး သတိထားကှည့ရှငှ မှငမှိကှမယထှငပှါတယှ။ ဒီလိုပါပဲ ကှှနတှောတှို့နိုငငှံရဲ့ လကရှှိအခှအနမှေော အရာအတောမှှားမှားကို ခတှစနဈနေဲ့ညီအောငှ၊ သူမှားနိုငငှံတှနေဲ့ ရငပှေါငတှနှးနိုငအှောငှ တဈခုပှီးတဈခုလိုကပှါ ပှောငှးလဲဖောဆှောငနှကှရတော စာရငှးပှုစုကှည့ရှငှ အမှားကှီးမှငှ နိုငပှါတယှ။ စီးပှားရေးနဲ့ ဆိုငတှဲ့ လုပငှနှးတှေ၊ ပညာရေး၊ ကနှှးမာရေးက အစအားလုံးလိုလို လိုကပှါပှောငှးလဲဖောဆှောငနှကှခှေိနပှဲ ဖှဈပါတယှ။

ဒီအတှကအှထကကှ ကှှနတှောတှို့ဆှေးနှေးခဲ့သမှှကို ပှနခှှုပကှှည့ရှငကှမဘှာကိုလညှး မယှဉကှှည့ပှါနဲ့ဦး၊ အာရှနဲ့လညှး မတိုငှးတာဘဲ၊ ဒသတှငှေးက အာဆီယံ ၁၀ နိုငငှံထဲမှာတောငှ အရာရာနိမ့ကှနှတေဲ့ ကှှနတှောတှို့နိုငငှံကို သူမှားနိုငငှံတှနေဲ့ တနှးတူဖှဈဖို့ဆိုရငှ လကရှှိအခှအနတှကေေေ ရုနှးထှကပှှီး အကှံခငှှးတူရငှ နောကလှူသာစမှဲ ဆိုသလို စိတကှူးသဈတှေ၊ နညှးပညာအသဈတှေ အသုံးခပှှီး ဖှတလှမှးနညှးနဲ့ အပှောငှးအလဲတှကေို ဖောဆှောငကှှရပါမယှ။ အခုရကပှိုငှးက ပှောငှးလဲခဲ့တဲ့ Unicode စနဈပှောငှးလဲမှုဆိုတာ အမှနတှကယတှော့ ကှှနတှောတှို့ ပှောငှးလဲကငှ့သှုံးအကောငအှထညဖှောကှှရမယ့ှ အပှောငှးအလဲတှထေဲက အသေးစားပှောငှးလဲမှုလေးတဈခုမှှသာ ဖှဈပါတယှ။ နိဂုံးခှုပအှားဖှင့ှ တငပှှလိုရငှးကတော့ ကှှနတှောတှို့နိုငငှံရဲ့လကရှှိငှိမှးခမှှးရေး၊ စီးပှားရေး၊ ပညာရေး၊ ကနှှးမာရေးစတဲ့ အခှအနတှကနေေေေ ရုနှးထှကဖှို့ဆိုရငပှှောငှးလဲမှုတှကေို ပှောငှးလဲရမယ့ှ အရာမှားစှာကိုလညှး ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ့ အရအတှကမှှေားမှား လုပဖှို့လိုပါတယှ။ အပှောငှးအလဲဆိုတာ ကှောကရှမယ့အှရာမဟုတသှလို အပှောငှးအလဲကို စတငဖှောဆှောငတှဲ့အစပိုငှးမှာတော့ အခကအှခဲတှရှေိနိုငပှမယေ့လှညှး စနဈတဈခုလုံး ပှည့ဝှစှာ ခှိတဆှကလှညပှတမှိပှီး စနဈကောငှးတဈခု ခိုငမှာသှားခှိနမှှာ ဆိုရငတှော့ ဒီစနဈရဲ့ကောငှးကှိုးရလဒကှို ရရှိလာမယှ။ ဒီကောငှးကှိုးရလဒကှို ကှှနတှောတှို့လူကှီးပိုငှးတှကေ ခံစားခှိနမှကခှဲ့လို့ မခံစားကှရရငတှောငကှှှနတှောတှို့ရဲ့ နောငမှှိုးဆကတှှေ ခံစားရမယဆှိုတဲ့ဘကကှို တှေးဆကှရငှးပှောငှးလဲခှငှးတှေ မှားမှားလုပပှှီး အနာဂတလှူငယတှှအတှကှေ ကောငှးမှမှေားစှာကို ခနှထှားကှစလေိုပါကှောငှး စိတကှောငှးစတနောဖှင့ှ ရေးသားလိုကရှပါတယှ။

သနှးဖှိုးနိုငှ 



  • VIA