POST TYPE

NEWS

အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားကို ေသဒဏ္ေပးရန္ ေဆာ္ဒီႀကံစည္
24-Aug-2018



ရီယာဒ္၊ ဩဂုတ္ ၂၃

ေဆာ္ဒီအာေရဗ်အစိုးရေရွ႕ေနမ်ားက အမ်ိဳးသမီးအေရးလႈပ္ရွားသူ အစ္စရာ အယ္လ္ဂံုဂမ္ အပါအဝင္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူငါးဦးကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ ႀကံစည္ႀကိဳးစားလ်က္ရွိသည္ဟု BBC သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

၎တို႔ငါးဦးသည္ ရွီးယားမြတ္ဆလင္တို႔၏ အံုႂကြမႈျဖစ္ေပၚေနေသာ ကာတစ္ဖ္ေဒသတြင္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား၌ပါဝင္မႈ အပါအဝင္ စြဲခ်က္မ်ားစြာျဖင့္ အၾကမ္းဖက္မႈဆိုင္ရာ ခံု႐ံုးတြင္ စြဲဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္ဟု HRW က ေျပာၾကားသည္။

မစၥဂံုဂမ္သည္ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ ေသဒဏ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရဖြယ္ရွိသည့္ ပထမဆံုးေဆာ္ဒီအမ်ိဳးသမီး ျဖစ္လာႏိုင္သည္ဟု ယူဆရသည္။

ထို႔အျပင္ အခ်ဳပ္ခန္းသံတိုင္ၾကားသို႔ ေရာက္ေနေသာ အျခားအမ်ိဳးသမီးလႈပ္ရွားသူမ်ားအတြက္လည္း အႏၲရာယ္ႀကီးမားေသာ အေနအထားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု HRW က သတိေပးေျပာၾကားသည္။

ေမလေနာက္ပိုင္းတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးအေရးလႈပ္ရွားသူ အနည္းဆံုး ၁၃ ဦးကို ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရး ထိပါးမႈျဖင့္ စြပ္စြဲဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီးအခ်ိဳ႕ကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ေသာ္လည္း က်န္ရွိေနသူမ်ားကို တရားမစြဲဘဲ ထိန္းသိမ္းထားသည္။

မစၥဂံုဂမ္သည္ ၂၀၁၁ ေနာက္ပိုင္း ကာတစ္ဖ္ေဒသ၌ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ဆႏၵျပပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္မႈႏွင့္ မွတ္တမ္းတင္မႈမ်ားေၾကာင့္ လူသိမ်ားေသာ လႈပ္ရွားသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။

ရွီးယားမြတ္ဆလင္ အသိုင္းအဝိုင္းမ်ားက ေဆာ္ဒီဆြန္နီမြတ္ဆလင္ အစိုးရ၏ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈကိုခံေနရသည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ကာလမ္းမ်ားေပၚသို႔ ထြက္လာခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အာဏာပိုင္မ်ားက မစၥဂံုဂမ္ႏွင့္ သူမ၏အမ်ိဳးသားကို ၂၀၁၅ ဒီဇင္ဘာလကတည္းက ဖမ္းဆီးထားခဲ့သည္။

၎တို႔ငါးဦးအား စတင္႐ံုးထုတ္ စစ္ေဆးရာတြင္ အစၥလာမ္ တာဇာစည္းမ်ဥ္းကိုအေျခခံ၍ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ အစိုးရေရွ႕ေနမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။

အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ HRW ဒါ႐ိုက္တာဆာရာလီဝွိုက္ဆန္က “အၾကမ္းဖက္အျပဳအမူ ျပဳလုပ္မႈနဲ႔ စြပ္စြဲျခင္းမခံရတဲ့ မစၥဂံုဂမ္လိုလူမ်ိဳးအေပၚ ဘယ္လိုစီရင္ခ်က္ မ်ိဳးပဲခ်ခ် စိတ္ပ်က္စရာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာကေတာ့ ေဖာက္လြဲေဖာက္ျပန္ မွားယြင္းမႈတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္”ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

ေဆာ္ဒီပေဒသရာဇ္ေတြရဲ႕ သက္ဦးဆံပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံေတြဟာ အေနာက္အုပ္စု မဟာမိတ္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြကို လွည့္ျဖားဖို႔အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ပံုေျပာျပေပးေနတဲ့ အစိုးရ လူထုဆက္ဆံေရးဌာနေတြကို အခက္အခဲေတြ႔ေစပါတယ္”ဟု၎က ေျပာၾကားသည္။

ဥေရာပႏွင့္ ယူေကအေျခစိုက္ ေဆာ္ဒီလူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုမ်ားက မစၥဂံုဂမ္အေပၚ စြဲခ်က္မ်ားကို ႐ုပ္သိမ္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုေနၾကသည္။ ေဆာ္ဒီအစိုးရဘက္ကမူ မစၥဂံုဂမ္၏ ႐ံုးထုတ္စစ္ေဆးမႈအေပၚ မွတ္ခ်က္ေပးျခင္းမျပဳေသးေပ။ 

သို႔ရာတြင္ ေဆာ္ဒီခံု႐ံုးမ်ားသည္ ယခင္ကလည္း ရွီယားမြတ္ဆလင္အေရး လႈပ္ရွားသူေျမာက္ျမားစြာကို အၾကမ္းဖက္ဝါဒ ဆက္စပ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသည္ဟု ဆံုးျဖတ္ကာ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။  

F-04