News

POST TYPE

LOCAL

သီတဂူဆရာတော်မွေးနေ့ သံဃာအပါးတစ်ထောင်ကို ဆွမ်းကပ်
02-Mar-2018


အဘိဓဇမဟာရဋဌှဂုရု၊ ရှှကငှနှေိကာယဥပ ဥကကှဋဌှ သီတဂူအဓိပတိဆရာတောဒှေါကတှာ ဉာဏိူရသညှ မှနမှာသကကှရာဇှ ၁၃၇၉ တပေါငှးလပှည့ှ (မတလှ ၁ ရကှ) နေ့တှငှ သကတှောှ ၈၁ နှဈ ပှည့မှှောကခှဲ့ပှီဖှဈသညှ။

ဆရာတောှ၏ မှေးနေ့မငှဂှလာအခမှးအနားကို ဖဖေောဝှါရီလ ၂၇ ရကနှေ့ကစ၍ သီတဂူဗုဒဓှတကကှသိုလတှှငှ ကငှှးပနခေဲ့ခှငှးဖှဈပှီး မတလှ ၂ ရကနှေ့အထိ ကငှှးပမညဖှှဈကှောငှး သီတဂူဗုဒဓှတကကှသိုလကှ ထုတပှှနထှားသညှ။

သီတဂူဆရာတောှ၏ သကတှောှ ၈၁ နှဈပှည့ှ မှေးနေ့အလှူတောမှငှဂှလာအခမှးအနား စတငကှငှှးပခဲ့ရာ ဖဖေောဝှါရီလ ၂၇ ရကနှေ့ နံနကှ ၅ နာရီ အခှိနကှ စဈကိုငှးမှို့ထူပါရုံစတေီတောှ ရငပှှငပှေါတှှငှ စဈကိုငှးမှို့မှ သံဃာအပါး ၁၀၀၀ ကို ဆှမှးလောငှးလှူခဲ့ပှီး ဖဖေောဝှါရီလ ၂၈ ရကနှေ့ နံနကှ ၅ နာရီအခှိနတှှငှ သီတဂူကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလှ၌ သီလရှငဆှရာကှီး၊ ဆရာလေးအပါး ၁၀၀၀ ကို ဆှမှးကှီးလောငှးလှူခဲ့ကှောငှး သီတဂူ ကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလှ၏ ဒုတိယပါမောကခှခှုပဆှရာတောှ ဦးကုမာရက မိန့ကှှားသညှ။

ဆရာတောကှှီး သကတှောှ ၈၁ နှဈပှည့ှ မှေးနေ့ဖှဈသော မတလှ ၁ ရကနှေ နံနကှ ၅ နာရီအခှိနတှှငှ သီတဂူကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလှ၌ စဈကိုငှးတောငရှိုးမှ ပင့သှံဃာအပါး ၁၀၀၀ ကို ဆှမှးကှီးလောငှးလှူခဲ့ပှီး မှနှးလှဲ ၂ နာရီတှငှ သီတဂူအပှညပှှညဆှိုငရှာဝိပူနာ အကယဒှမီ၊ သီတဂူသံဝဇနေိယဗိမာနတှောှ၌ သီတဂူတပည့သှံဃာတောမှှားနှင့ှ ဒကာဒကာမမှားက သီတဂူအဓိပတိဆရာတောှ၏ ဩဝါဒတရားနာယူခဲ့ကှသညှ။

“မနကပှိုငှးမှာ သံဃာတဈထောငှ ဆှမှးလောငှးတယှ။ ဆရာတောကှှီးလာကှည့တှယှ။ သံဃာတောတှှေ ဆှမှးလောငှးနတောကို ကှညညှိုတယှ။ ဆရာတောကှှီးက ကုသိုလရှှငတှှရေဲ့ သူတို့ပှုလုပရှတဲ့ကုသိုလကှောငှးမှုကို အမှှအတနှးပေးဝတယှေ။ ဆရာတောကှှီးအနနေဲ့ မနတှလေးကနတှောကှှီးမှာရှိတဲ့ မကှစှိအထူးကုအစီအစဉအှတှကရှယှ၊ မကှစှိကုတဲ့နရောမှာ အသုံးပှုတဲ့ပဈစညှးကိရိယာတှေ လှူဒါနှးတာတှလေုပတှယှ။ မှေးနေ့အထိမှးအမှတအှနနေဲ့ လုပခှဲ့ပါတယှ”ဟု ဒုတိယပါမောကခှခှုပှ ဆရာတောှ ဦးကုမာရက ထပမှံမိန့ဆှိုသညှ။

သီတဂူဆရာတောကှှီး၏မှေးနေ့တှငှ ဆရာတောကှှီးနှင့အှတူ မကှစှိဆေးရုံမှား၌ ဦးဆောငှဦးရှကပှှုနသညှေ့ အဝေးရောကသှံဃာတောမှှား၊ စဈကိုငှးတောငရှိုး၊ မငှးဝံတောငရှိုးရှိ သံဃာတောမှှား၊ စုစုပေါငှး အပါး ၁၀၀၀ ကို အလှူဒါယကာ ဒါယိကာမမှားက ဆှမှးဆနမှှားနှင့ှ လှူဖှယမှှားလောငှးလှူခဲ့ကှသညှ။ 

အလှူခံဆရာတောမှှား အတှကလှှူဖှယမှှားကို ပညာရေးဌာနမှ ကှောငှးသားကှောငှးသူမှားက လကခှံရယူခှငှး ဝယှောဝဈစကုသိုလယှူခဲ့ကှသညှ။ 

“ကှောငှးသားကှောငှးသူတှေ ကုသိုလရှစခငှတှောရယှ၊ ဗုဒဓှဘာသာရဲ့ယဉကှှေးမှုက ဒီလိုရှိပါတယဆှိုတာကို သိစခငှတှောကတဈကှောငှး၊ ဆရာတောကှှီးရဲ့မှေးနေ့ကို ဒီလိုလုပတှာပါလားဆိုတဲ့ သိစိတမှှငစှိတလှေးရရှိစခငှတှောကတဈကှောငှးကှောင့ှ ဗဟုသုတရအောငဆှိုပှီး သူတို့ကိုခေါလှိုကတှာ”ဟု ဦးကုမာရက မိန့ဆှိုသညှ။

ဆရာတောကှှီးမှေးနေ့ကငှှးပရာသို့ စဈကိုငှးတိုငှးအစိုးရအဖှဲ့ဝငဝှနကှှီးမှား၊ ဌာနဆိုငရှာမှားမှ တာဝနရှှိသူမှား၊ စဈကိုငှးတိုငှး စဈတိုငှးမှူး၊ အငှိမှးစား အရာရှိကှီးမှားလာရောကပှှီး ဖဖေောဝှါရီလ ၂၈ ရကနှေ့က တပမှတောကှာကှယရှေးဦးစီးခှုပှ ဗိုလခှှုပမှှူးကှီးမငှးအောငလှှိုငှ လာရောကခှဲ့သညဟှု သီတဂူဗုဒဓှတကကှသိုလထှံမှ သိရသညှ။

ဆရာတောကှှီး၏ မှေးနေ့ပှဲသို့ တပမှတောှ အစိုးရလကထှကှ တပမှတောထှောကလှှမှးရေး အကှီးအကဲဟောငှး ဦးခငညှှန့ှ တကရှောကကှုသိုလပှါဝငခှဲ့ရာ ဆရာတောကှှီး၏မှေးနေ့ပှဲသို့ နှဈစဉလှာရောကကှုသိုလပှှုပါဝငလှေ့ရှိသညဟှု ဦးခငညှှန့နှှင့အှတူပါလာသူတဈဦးက ပှောပှသညှ။

ဆရာတောကှှီး၏ မှေးနေ့အလှူနောကဆှုံးရကဖှှဈသည့ှ မတလှ ၂ ရကှ (ယနေ့) နံနကှ ၅ နာရီအခှိနတှှငှ စဈကိုငှး၊ မနတှလေး၊ ရနကှုနှ၊ တောငငှူရှိ သီတဂူကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလမှှား၌ ပညာသငယှူနကှသေော စာခှ၊ စာသငှ သံဃာတောအှပါး ၁၀၀၀ ကို သီတဂူအပှညပှှညဆှိုငရှာဝိပူနာ အကယဒှမီ၌ ဆှမှးကှီးလောငှးလှူမညဖှှဈသညှ။

သီတဂူအဓိပတိဆရာတောှ ဒေါကတှာဉာဏိသရသညှ အဆိုပါသံဃာတောမှှားကို သီတဂူ အပှညပှှညဆှိုငရှာဝိပူနာအကယဒှမီ၌ မတလှ ၄ ရကနှေ့မှ ၁၀ ရကနှေ့အထိ မဟာသတိပဋဌှာနသုတတှနကှို သငပှှပို့ခမှညဟှု မှေးနေ့ပှဲကငှှးပရေးအစီအစဉမှှားအရ သိရပါတယှ။

သီတဂူဆရာတောဘှုရာကှီးကို ၁၉၃၇ ခုနှဈ ဖဖေောဝှါရီလ ၂၃ ရကနှေ့၊ မှနမှာသကကှရာဇှ ၁၂၉၈ ခုနှဈ တပေါငှးလပှည့နှေ့တှငှ အဖ ဦးမောငညှို၊ အမိ ဒေါသှနှးတငတှို့က ပဲခူးတိုငှး၊ ပှညမှှို့နယှ၊ ပုတီးကုနှးမှို့နယတှှငှ ဖှားမှငခှဲ့သညှ။ ၁၉၄၄ ခုနှဈတှငှ သဲကုနှးမှို့၊ တပရှှာအလယကှှောငှး၌ ဘုနှးတောကှှီးပညာ အခှခေံမှားကို စတငသှငယှူခဲ့ပှီး ၁၉၅၂ ခုနှဈတှငှ ရှငသှာမဏပှေုခဲ့ပှီး ၁၉၅၇ ခုနှဈတှငှ ရဟနှးအဖှဈခံယူခဲ့သညှ။ ၁၉၆၁ ခုနှဈတှငှ ဓမမှာစရိယ စာခတှနှး အောငမှှငခှဲ့ပှီး သာသနဓဇဓမမှာစရိယဘှဲ့ရရှိခဲ့သညှ။ ၁၉၆၂ ခုနှဈတှငှ သံဃာ့တကကှသိုလသှို့ဝငရှောကခှဲ့ပှီး ၁၉၅၆ ခုနှဈတှငှ ဗုဒဓှသာသနာ ဒီပလိုမာဘှဲ့ ရရှိခဲ့သညှ။ ၁၉၆၈ ခုနှဈတှငှ စဈကိုငှးတောငှ၌ ဗုဒဓှစာပမှေား စတငသှငကှှားပိုခခှဲ့ပှီး ၁၉၇၂ ကစ၍ မှနပှှညနှယှ၊ ပေါငမှှို့နယအှတှငှးရှိ သပိတအှိုငတှောရကှောငှး၌ လေးနှဈကှာပဋိပတအှလုပမှှားကိုသာ အားထုတခှဲ့ပှီးနောကှ ၁၉၇၅ ခုနှဈမှစတငကှာ မှနမှာပှညအှနှံ့ တရားဟောခဲ့သညှ။

၁၉၇၈ ခုနှဈတှငှ သီတဂူသာသနာပှုအဖှဲ့ကို စတငတှညထှောငခှဲ့ပှီး ၁၉၇၉ ခုနှဈတှငှ ကမဘှာ့သာသနာပှုလုပငှနှးမှားကို စတငလှုပဆှောငခှဲ့သညှ။ ၁၉၈၀ တှငှ စဈကိုငှးတောငသှီတဂူရအလှေူ တောစှီမံကိနှးကို စတငခှဲ့ပှီး စဈကိုငှးတောငပှေါရှှိ ခှောငှ (သီလရှငကှှောငှး) မှားရှိ ရဟနှးသာမဏနှငှေ့ သီလရှငမှှားကို ရဖှနေ့ဝှပေေးခဲ့သညှ။ ၁၉၈၅ ခုနှဈတှငှ ခုတငှ ၁၀၀ ဆံ့ သီတဂူအာယုဒါနဆေးရုံကို စတညထှောငခှဲ့ပှီး ၁၉၉၀ တှငှ ဖှင့လှှဈခဲ့သညှ။ ဆရာတောရှှငဉှာဏိူရသညှ အစိုးရကခှီးမှှင့သှော ဘှဲ့တံဆိပတှောမှှားကို ရရှိထားသူဖှဈရာ ၁၉၉၃ ခုနှဈတှငှ မဟာဓမမှကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရဘှဲ့၊ ၁၉၅၅ ခုနှဈတှငှ အဂဂှမဟာသဒဓှမမှဇောတိကဓဇဘှဲ့၊ ၁၉၉၇ ခုနှဈတှငှ အဂဂှမဟာပဏဍှိတဘှဲ့၊ အဂဂှမဟာဂနထှဝါစက ပဏဍှိတဘှဲ့တံဆိပတှောမှှား ကပလှှူပူဇောခှံခဲ့ရသညှ။ ၂၀၀၃ ခုနှဈတှငှ ရနကှုနတှကကှသိုလမှှ ဒီလဈ (D.Litt) ဘှဲ့၊ ၂၀၀၅ ခုနှဈတှငှ ထိုငှးနိုငငှံ ဘနကှောကမှှို့ မဟာ ခှူလာလောငကှှနှးတကကှသိုလမှှ (Ph.D) ဘှဲ့၊ ၂၀၀၈ ခုနှဈတှငှ အိနဒှိယနိုငငှံ နာလနဒှာတကကှသိုလမှှ (Ph.D) ဘှဲ့၊ ၂၀၀၉ ခုနှဈတှငှ ထိုငှးနိုငငှံ မဟာမကုဋှ တကကှသိုလမှှ (Ph.D) ဘှဲ့မှား အပနှှငှးခှငှးခံခဲ့ရသညှ။

ဆရာတောသှညှ ၁၉၉၁ ခုနှဈတှငှ ကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလကှိုဖှင့လှှဈခဲ့ပှီး ပိဋကတကှမှှးစာ၊ ဗုဒဓှ သာသနာပှုသမိုငှး၊ သာသနာပှုနညှး၊ ကမမှဋဌှာနှးတရားမှားကို ရဟနှးသာမဏေ၊ သီလရှငှ၊ လူပုဂဂှိုလမှှားကို သငကှှားပိုခခှဲ့ပှီး B.A၊ M.A၊ Ph.D ဘှဲ့မှားကို အပနှှငှးနိုငခှဲ့သညှ။ 

၂၀၁၅ ခုနှဈတှငကှငှှးပသည့ှ ရှှကငှနှေိကာယ ဂိုဏလှုံးကှှတအှစညှးအဝေး၌ ရှှကငှနှေိကာယဥပ ဥကကှဋဌှ တှဲဖကရှှှကငှသှောသနာပိုငအှဖှဈ ရှေးခယှတှငမှှှောကခှံခဲ့ရသညှ။ သီတဂူဆရာတောကှှီးကို ၂၀၁၇ ခုနှဈ မတလှတှငှ သာသနာရေးဆိုငရှာ အမှင့ဆှုံးဘှဲ့ဖှဈသည့ှ အဘိဓဇမဟာရဋဌှဂုရုဘှဲ့ တံဆိပတှောကှို နိုငငှံတောအှစိုးရက ဆကကှပခှဲ့သညှ။ 

တှဲဖကရှှှကငှသှောသနာပိုငှ သီတဂူဆရာတောှ ဒေါကတှာအရှငဉှာဏိူရ၏သကတှောှ ၈၀ ပှည့မှှေးနေ့အလှူတောကှို ၂၀၁၇ ခုနှဈက ကငှှးပခဲ့ရာ သီတဂူကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလှ၌ စဈကိုငှးတောငရှိုးမှ ပင့သှံဃာအပါး ၁၀၀၀ ကို ဆှမှးကှီးလောငှးလှူခဲ့သညှ။

သကတှောှ ၈၀ ပှည့ှ မှေးနေ့အခမှးအနား ကငှှးပခဲ့သည့ှ တပေါငှးလပှည့နှေ့ ညဉ့ှဦးယံကာလလပှည့ဝှနှးတကသှည့အှခှိနတှှငှ သီတဂူဆရာတောကှ သီတဂူသံဝဇနေိယဓမမှဗိမာနတှောကှှီးကို စကခှလုတနှှိပဖှှင့လှှဈခှငှး၊ အဘိဓဇမဟာရဋဌှဂုရုဆရာတောကှှီး ၁၁ ပါးနှင့ှ သီတဂူတကကှသိုလလှေးခုရှိ သံဃာအပါး ၁၀၀၀ တို့က ဓမမှဗိမာနအှတှငှး ပူဇောထှားသည့ှ ရုပပှှားတောမှှားကို ဗုဒဓှါဘိသကအနကဇေောတငခှှငှး၊ သီတဂူသံဃာအပါး ၁၀၀၀ တို့က သီတဂူမောကှှနှးတငကှှေးခေါငှးလောငှးတောကှှီးကို တဈပါးတဈခကှစှီထိုး၍ ပူဇောခှဲ့သညှ။

သီတဂူကမဘှာ့ဗုဒဓှတကကှသိုလှ၏ အဓိပတိဆရာတောှ အရှငဒှေါကတှာဉာဏိူရသညှ သကတှောှ ၈၀ ပှည့မှှေးနေ့မှစ၍ နယဝှေးတရားဟောကှားမှုမှားကို လှှော့ခခှဲ့သညှ။ သကတှောှ ၈၀ ပှည့ှ မှေးနေ့အခမှးအနားကို မတလှ ၁၁ ၇ကနှေ့မှ မတလှ ၂၀ ရကနှေ့အထိ ကငှှးပခဲ့ပါတယှ။

ဆရာတောကှှီးသညှ စဈကိုငှးတောငရှိုး သောတပနကှှေးရှာတိုကနှယှ ဆနှးသဈကှေးရှာ အနောကဘှကှ တောငဖှီလာစတေီတောအှနီးတှငှ သီတဂူ အပှညပှှညဆှိုငရှာဝိပူနာတကကှသိုလကှှီးကိုလညှး တညထှောငထှားရာ အဆိုပါတကကှသိုလသှညှ မှေဧက ၇၀ ကှောပှေါတှညရှှိပှီး ယောဂီ ၃၀၀ တဈပှိုငတှညှး တရားအားထုတနှိုငသှော သီတဂူ သံဝဇနေိယဓမမှဗိမာနတှောှ၊ သီတဂူဒီပငှကှရစတေီတောှ၊ ရှှစညှေးခုံစတေီတောအှပါအဝငှ နိုငငှံတကာမှ ပုံစံတူ စတေီ ၁၅ ဆူကို တညဆှောကထှားသညှ။ ယငှးအပှငှ ဆရာတောဘှုရားကှီး သီတငှးသုံးနထေိုငမှည့ှ ကှောငှးဆောငှ၊ လကထှောကဆှရာတောှ ကှောငှးဆောငှ၊ အမှိုးသားယောဂီအယောကှ ၁၀၀ နထေိုငရှနှ အဆောငငှယှ ၁၀၀၊ အမှိုးသမီး ယောဂီ အယောကှ ၁၀၀ နထေိုငနှိုငမှည့အှဆောငငှယှ ၁၀၀၊ ရုံးခနှးမဆောငှ၊ ထမငှးစားဆောငှ၊ မီးဖိုဆောငနှှင့ှ ဂါလနငှါးသောငှးဆံ့ ရကနနှှဈကနှေ စသညတှို့ ထည့သှှငှးတညဆှောကလှကှရှှိသညှ။

မှတမှငှး